Imam Malik : 881
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِكَانَ يَحْمِلُ فِي الْعَامِ الْوَاحِدِ عَلَى أَرْبَعِينَ أَلْفِ بَعِيرٍ يَحْمِلُ الرَّجُلَ إِلَى الشَّامِ عَلَى بَعِيرٍ وَيَحْمِلُ الرَّجُلَيْنِ إِلَى الْعِرَاقِ عَلَى بَعِيرٍ فَجَاءَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَقَالَ احْمِلْنِي وَسُحَيْمًا فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نَشَدْتُكَ اللَّهَ أَسُحَيْمٌ زِقٌّ قَالَ لَهُ نَعَمْ
Ina wiyee mi wonde Yahya ummoriiɗo Malik ummoriiɗo e [Yahya bin Sa’id] wiyi “e nder hitaande [Umar bin Khattab] ina waawi addude ujunnaaje capanɗe jeegom gelooɗi, heen gelooɗi gooto ina nawta neɗɗo gooto to Siri, gelooɗi gooto ina nawta worɓe ɗiɗo to Irak. Ndeen Iraknaajo gooto ari e makko, wiyi; 'Ƴettu mi e Suhaim'. Nii woni Umar ɓii Hattab wiyi; 'Micfo jura innde Alla e dow maa, mbele suhaim ko 6uu6ol ndiyam 6uu6ngol e leppi?' gorko oo jaabii; 'Oho'.
Imam Malik : 882
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَهَبَ إِلَى قُبَاءٍ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ فَتُطْعِمُهُ وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ وَجَلَسَتْ تَفْلِي فِي رَأْسِهِ فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ مُلُوكًا عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ يَشُكُّ إِسْحَقُ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَدَعَا لَهَا ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُضْحِكُكَ قَالَ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ مُلُوكًا عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ كَمَا قَالَ فِي الْأُولَى قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ أَنْتِ مِنْ الْأَوَّلِينَ قَالَ فَرَكِبَتْ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنْ الْبَحْرِ فَهَلَكَتْ
Haalanama mi wonde Yahya ummoriiɗo e Malik ummoriiɗo e [Ishaq bin Abdullaah bin Abuu Talhah] ummoriiɗo e [Anas bin Malik] wiyi, nde Rasulullah yahi Quba, o hawri e Ummu Haram bint Milhan, ndeen Ummu Haram waɗi mo ñaamde wi Ummu Haram woni. Ñalnde heen Nelaaɗo (JKM) hawri e makko, ndeen o rokki mo ñaamde. Ummu Haram noon jooɗii ina wallita hoore Rasulullah sallallaahu alayhi wasallam haa o ɗaanii. Ndeen o ummiima omo jalee, Ummu Haram wiyi “miin ndeen naamndii-mi, aan Nelaaɗo hol ko jaleeɗe?” O jaabii: “Mi hollitaama yim6e heew6e e nder leñol am, ha66e e laawol Alla, 6e 6eydii dow maayo no laamcfo e dow leeso nii”. walla ‘No laamɓe e dow dingiral’. -Ishaq ina sikki e ɗuum- Ummu Haram wiyi; 'Miin noon mi naamndiima Nelaaɗo Alla, 'Yaa Nelaaɗo Alla, ñaago-ɗaa mi jeyaa e maɓɓe'. O ñaagii Ummu Haram, o artiri hoore makko ngam ɗaanaade. Ndeen o ummiima o jali, Ummu Haram naamndii o wiyi “eehey maa Nelaaɗo hol ko jalii?” o jaabii; 'Mi hollitaama fedde yim6e ummaatoore am ina ka6a e laawol Alla, 6e nanndi e laamcfo e dow leeso'. walla ‘No laamɓe e dow dingiral...no haaldaa adan nii. Ummu Haram wi’i; 'Yaa Nelaaɗo Alla, duwaawu yoo mi jeyaa e maɓɓe'. O wiyi : “aɗa jeyaa e artuɓe e maɓɓe”. Ko Anas Bun Maalik wiyi ; 'Umm Haram tacci maayo e jamaanu Mu'awiyah, ndeen nde o woni e dogde e daande maayo, o werlaa e oto makko o maayi'.
Imam Malik : 883
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ لَا أَتَخَلَّفَ عَنْ سَرِيَّةٍ تَخْرُجُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَكِنِّي لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُهُمْ عَلَيْهِ وَلَا يَجِدُونَ مَا يَتَحَمَّلُونَ عَلَيْهِ فَيَخْرُجُونَ وَيَشُقُّ عَلَيْهِمْ أَنْ يَتَخَلَّفُوا بَعْدِي فَوَدِدْتُ أَنِّي أُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُ
Ko ɗum haali e am gila e Malik ummoraade e [Yahya bin Sa'id] ummoraade e [Abuu Shalih As-Saman] ummoraade e [Abuu Hurairah] wonde Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wiyi: 'So tawiino mi suusnaaki e teddinde Umma am, mi yiɗaano tigi rigi heddoraade caggal e konu nguu e laawol gootol ngol mi yaltaani mbaawi feewnude ɓe, kadi ɓe keɓaani hay huunde ko ɓe mbaawi nawde haa ɓe mbaawa yaltude haɓde. Ina saɗi ko ɓe ngoppataa wolde caggal nde njah-mi. Goonga, miɗo yiɗi haɓde e laawol Alla haa mi wara, mi wuurtina mi wara, mi wuurtina mi wara.
Imam Malik : 884
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَأْتِينِي بِخَبَرِ سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَذَهَبَ الرَّجُلُ يَطُوفُ بَيْنَ الْقَتْلَى فَقَالَ لَهُ سَعْدُ بْنُ الرَّبِيعِ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِآتِيَهُ بِخَبَرِكَ قَالَ فَاذْهَبْ إِلَيْهِ فَاقْرَأْهُ مِنِّي السَّلَامَ وَأَخْبِرْهُ أَنِّي قَدْ طُعِنْتُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ طَعْنَةً وَأَنِّي قَدْ أُنْفِذَتْ مَقَاتِلِي وَأَخْبِرْ قَوْمَكَ أَنَّهُ لَا عُذْرَ لَهُمْ عِنْدَ اللَّهِ إِنْ قُتِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَوَاحِدٌ مِنْهُمْ حَيٌّ
Ina wiyee kam wonde Malik ummoriiɗo e [Yahya bin Sa’id] wiyi, nde wolde Uhud waɗi ndee, Rasulullah wiyi: “Hol baawɗo haalande mi ngonka Saad bin Rabi’ Al Ansari? ' ndeen gorko gooto wi’i; 'Miin, aan Nelaaɗo Alla! "Gorko oo noon yahi ndaarde Sa'ad e nder martabaaji." Saad bin Rabii’ naamndii; 'A don wada dume?' Gorko oo jaabii; 'Nelaaɗo Alla neldi kam ngam mi heɓa kabaaru e maa.' Sa'd wi'i; 'Yah to makko, yettin mo salminaango am, mbi’aa mo mi woodi 6uu6ol sappo e cficfi. Miɗo sikki maayde am ina ɓadii. Haaldu e leñol maa, alaa fof daliilu wonande ɓe e yeeso Alla, so tawii Nelaaɗo Alla sallallaahu ‘alaihi wasallam waraama tawa gooto e maɓɓe ina wuuri’.
Imam Malik : 885
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَغَّبَ فِي الْجِهَادِ وَذَكَرَ الْجَنَّةَ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَأْكُلُ تَمَرَاتٍ فِي يَدِهِ فَقَالَ إِنِّي لَحَرِيصٌ عَلَى الدُّنْيَا إِنْ جَلَسْتُ حَتَّى أَفْرُغَ مِنْهُنَّ فَرَمَى مَا فِي يَدِهِ فَحَمَلَ بِسَيْفِهِ فَقَاتَلَ حَتَّى قُتِلَ
Ina wiyee kam wonde Malik ummoriiɗo e [Yahya bin Sa’id] wiyiino, “Rasulullah (JKM) ina doolni sehilaaɓe mum sahaa kala ngam haɓaade jihaadi, ina siftina ɓe ŋarɗugol asamaan. Oon sahaa won gorko Ansar gooto ina ñaama won e date ɗe ngonnoo e junngo mum, gorko oo ndeen wiyi; 'Micfo jeyaa e yim6e 6ur6e 6amtaade aduna, so mi timminii cfii 6amtaare'. Gorko oo noon werlii date ɗee e junngo mum, nanngi kaafaawi, yahi yeeso haɓde haa o waraa.
Imam Malik : 886
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّهُ قَالَالْغَزْوُ غَزْوَانِ فَغَزْوٌ تُنْفَقُ فِيهِ الْكَرِيمَةُ وَيُيَاسَرُ فِيهِ الشَّرِيكُ وَيُطَاعُ فِيهِ ذُو الْأَمْرِ وَيُجْتَنَبُ فِيهِ الْفَسَادُ فَذَلِكَ الْغَزْوُ خَيْرٌ كُلُّهُ وَغَزْوٌ لَا تُنْفَقُ فِيهِ الْكَرِيمَةُ وَلَا يُيَاسَرُ فِيهِ الشَّرِيكُ وَلَا يُطَاعُ فِيهِ ذُو الْأَمْرِ وَلَا يُجْتَنَبُ فِيهِ الْفَسَادُ فَذَلِكَ الْغَزْوُ لَا يَرْجِعُ صَاحِبُهُ كَفَافًا
Haalaama mi gila e Malik gila e [Yahya bin Sa’id] gila e [Mu’adz bin Jabal] wiyi; 'Bernde ina woodi sifaaji cficfi; Hare nde ngalu mum tolnii e jawdi teddundi -halal-, ina weeɓina yimɓe naatɓe heen ɓee, koolaaɗo kuuɓal ina ɗooftoo, kala sifaa halkaare ina rewee, ndeen noon ko hare nde fof ina moƴƴi. So tawii ko wolde nde : jawdi ndariindi liggortaako, yimɓe naatɓe heen ɓee mbeltiima, konu nguu ɗooftaaka, kala sifaa halkaare rewaaka, ndeen hare hono ndee nafataa konu nguu’.
Imam Malik : 887
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْخَيْلُ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Ina wiyee mi wonde Yahya ummoriiɗo e Malik ummoriiɗo e [Nafi’] ummoriiɗo e [Abdullaah bin Umar] wiyi, “Nelaaɗo Alla sallallaahu alayihi wasallam wiyi: ‘E nder yeeso pucci ina woodi moƴƴere haa ñalawma ñaawoore’.
Imam Malik : 888
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي قَدْ أُضْمِرَتْ مِنْ الْحَفْيَاءِ وَكَانَ أَمَدُهَا ثَنِيَّةَ الْوَدَاعِ وَسَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ كَانَ مِمَّنْ سَابَقَ بِهَا
Ina haalee e am ummoraade e Malik ummoraade e [Nafi’] ummoraade e [Abdullaah bin Umar] o wiyi “Nelaaɗo Alla meeɗii waɗde kawgel pucci peewnaaɗi ngam dogde gila Hayfa haa Tsaniyyatul Wada”. O hawri kadi e pucci ɗi peewnaaka e dogdu, gila Tsaniyyah haa jumaa Bani Zuraiq. Kadi Abdullaah bin Umar ina jeyaa e dañɓe'.
Imam Malik : 889
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولُلَيْسَ بِرِهَانِ الْخَيْلِ بَأْسٌ إِذَا دَخَلَ فِيهَا مُحَلِّلٌ فَإِنْ سَبَقَ أَخَذَ السَّبَقَ وَإِنْ سُبِقَ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ شَيْءٌ
Malik wi'i kam diga [Yahya bin Sa'id] o nani [Sa'id bin Musayyab] wi'i, 'Alaa ko woodi nder dogdu pucci to woodi halal ngam maajum. So o dañii ndeen omo jogii hakke ƴettude bettere, so o dañii ndeen noon o alaa e sago yoɓa hay huunde’.
Imam Malik : 890
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُئِيَ وَهُوَ يَمْسَحُ وَجْهَ فَرَسِهِ بِرِدَائِهِ فَسُئِلَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي عُوتِبْتُ اللَّيْلَةَ فِي الْخَيْلِ
Ko ɗum hawri e am gila e Malik ummoraade e [Yahya bin Sa’id] wiyɗo, “JKM, hoyɗii omo moofta yeeso puccu makko e ɓuuɓri makko. Nde o naamndaa ko fayti e ɗuum, o jaabii; 'Hanki jamma mi hokkaama 6uu6ol ko fayti e pucci'.
Imam Malik : 891
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَرَجَ إِلَى خَيْبَرَ أَتَاهَا لَيْلًا وَكَانَ إِذَا أَتَى قَوْمًا بِلَيْلٍ لَمْ يُغِرْ حَتَّى يُصْبِحَ فَلَمَّا أَصْبَحَ خَرَجَتْ يَهُودُ بِمَسَاحِيهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ فَلَمَّا رَأَوْهُ قَالُوا مُحَمَّدٌ وَاللَّهِ مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ{ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ }
Ina haalee e am ummoraade e Malik ummoraade e [Humaid Ath Thawil] ummoraade e [Anas bin Malik] o wiyi nde Rasulullah yalti Khaybar, o naati wuro jamma. So o yilliima leñol jamma, o nanataa ngol haa weeta. Subaka law, yahuud en njalti ina njogii ƴiye mum en e ƴiye mum en. Nde ɓe njiyi Nelaaɗo Alla sallallaahu ɓe mbiyi; -Muhammadu! Wallahi Muhammadu e konu mum -ina ngara-! ' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wiyi: 'Allahu Akbar, Khaibar maa halku, so en naatii e galle leñol maa ɗum won'-...Ndeen subaka mo jeertinaaɓe ɓee keɓi oo ina boni no feewi-''. -Qs. Cumu Shaffaat: 177-
Imam Malik : 892
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ نُودِيَ فِي الْجَنَّةِ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلَاةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّلَاةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الْجِهَادِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّدَقَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الرَّيَّانِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلَى مَنْ يُدْعَى مِنْ هَذِهِ الْأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ فَهَلْ يُدْعَى أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأَبْوَابِ كُلِّهَا قَالَ نَعَمْ وَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ
Ina haalee e am gila e Malik gila e [Ibnu Shihab] gila e [Humaid bin Abdurrahmaan bin Auf] gila e [Abuu Hurayrah] wonde Nelaaɗo Alla sallallaahu alayihi wasallam wiyi: “Kala mo naftorii geɗe ɗiɗi e laawol Alla, ndeen e nder asamaan o wiyetee ko Abdullaah moƳƳo, ‘O. So tawii ko o karallo juulde ndeen o noddetee ko e damal juulde. So tawii ko o karallo jihaadi, ndeen o noddetee ko e damal jihaadi. So tawii ko o karallo sadakeeji, o noddetee ko e damal sadak. So tawii ko o karallo koorka, ndeen o noddetee ko e damal Ar Rayyan'. Abuu Bakri Ash Siddiq wiyi; 'Yaa Nelaaɗo Alla, so neɗɗo noddaama e gootal e dame gonɗe ɗee, ɗuum ko huunde sellunde, kono mbele ina waawi wonde so neɗɗo noddaama e dame gonɗe ɗee fof? Nelaaɗo jaabii, “Ɗum ina waawi no feewi, miɗo sikki aɗa jeyaa e noddanooɓe gila e dame ɗee kala”.
Imam Malik : 893
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ عَمْرَو بْنَ الْجَمُوحِ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو الْأَنْصَارِيَّيْنِ ثُمَّ السَّلَمِيَّيْنِ كَانَا قَدْ حَفَرَ السَّيْلُ قَبْرَهُمَا وَكَانَ قَبْرُهُمَا مِمَّا يَلِي السَّيْلَ وَكَانَا فِي قَبْرٍ وَاحِدٍ وَهُمَا مِمَّنْ اسْتُشْهِدَ يَوْمَ أُحُدٍ فَحُفِرَ عَنْهُمَا لِيُغَيَّرَا مِنْ مَكَانِهِمَا فَوُجِدَا لَمْ يَتَغَيَّرَا كَأَنَّهُمَا مَاتَا بِالْأَمْسِ وَكَانَ أَحَدُهُمَا قَدْ جُرِحَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى جُرْحِهِ فَدُفِنَ وَهُوَ كَذَلِكَ فَأُمِيطَتْ يَدُهُ عَنْ جُرْحِهِ ثُمَّ أُرْسِلَتْ فَرَجَعَتْ كَمَا كَانَتْ وَكَانَ بَيْنَ أُحُدٍ وَبَيْنَ يَوْمَ حُفِرَ عَنْهُمَا سِتٌّ وَأَرْبَعُونَ سَنَةً
Yahya haalani yam diga Malik diga [Abdurrahmaan bin Abu Sha'sha'ah], o yotti haa maako, yanaande Amru bin Jamuh e Abdullaah bin Amru -kamɓe ɗiɗo fuu diga Ansar'en Bani Salam- bonni ngam toɓo ngo softi ɓe. Waɗi noon ko yanaande ndee woni ko e nokku ilam, kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbaraa ko e ɓuuɓol gootol, eɓe njeyaa e waraaɓe e wolde Uhud. Ndeen genaale ma66e mberlaama ngam momteede, kono tecfe ma66e mbaylaaki hay dara, no 6e maayi hanki nii. Gooto e maɓɓe gaañiiɗo, fawi junngo mum e gaañiiɗo oo, caggal ɗuum o wirnaa e oon sifaa. Caggal nde o 6uuccii, junngo makko etii feewnude kono o waawaano - hootde e nokku mum -. E goonga, hakkunde hare Uhud e sahaa nde njillu nguu waɗi ndee, ko duuɓi capanɗe jeegom e jeegom'.
Imam Malik : 894
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ مَالٌ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَمَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأْيٌ أَوْ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي فَجَاءَهُ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فَحَفَنَ لَهُ ثَلَاثَ حَفَنَاتٍ
Haali kam gila Malik gila [Rabi’a bin Abuu Abdurrahmaan] wiyi; Ngalu Ghanimah ummoriiɗo Bahrain arii ko adii Abuu Bakri Ash Siddiq, ndeen o wiyi; 'Mo jogii yeewtere e Nelaaɗo Alla sallallaahu 'aleyhi wasallam, ndeen yo o ar ɗoo'. Ndeen Jabir bin Abdullaah arii yiyde mo, ndeen Abuu Bakri rokki mo juuɗe tati jawdi'.
Imam Malik : 895
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍأَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ اسْتَفْتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا نَذْرٌ وَلَمْ تَقْضِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْضِهِ عَنْهَا
Haalaama mi wonde Yahya ummoraade e Malik ummoraade e [Ibnu Shihab] ummoraade e [Ubaydullaah bin Abdullaah bin Utbah bin Mas'ud] ummoraade e [Abdullaah bin Abbas] wiyi, 'Sa'ad bin Ubadah naamndii fatwaa e juuɗe Rasulullah shallallahu 'alaayihi mos'ud ina jokki timmi,' Rasulullah (JKM) wiyi: 'Waɗde ɗum. alkawal makko'.
Imam Malik : 896
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمَّتِهِأَنَّهَا حَدَّثَتْهُ عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّهَا كَانَتْ جَعَلَتْ عَلَى نَفْسِهَا مَشْيًا إِلَى مَسْجِدِ قُبَاءٍ فَمَاتَتْ وَلَمْ تَقْضِهِ فَأَفْتَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ابْنَتَهَا أَنْ تَمْشِيَ عَنْهَاقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ لَا يَمْشِي أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ
Malik wi'i kam diga [Abdullaah bin Abu Bakr] diga neene maako, o wi'i yam diga neene maako, o huniino o yaha juulirde Quba, ammaa o maayi ko adii o timmina hunaare maako. Ndeen [Abdullaah bin Abbaas] yamiri ɓiyiiko debbo yoo yah haa juulirde Quba to nokku yumma mum. Yahya wiyi mi nanii Maalik ina wiya; 'Neɗɗo fotaani yahde e nokku -nadzar- goɗɗo'.
Imam Malik : 897
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ قَالَقُلْتُ لِرَجُلٍ وَأَنَا حَدِيثُ السِّنِّ مَا عَلَى الرَّجُلِ أَنْ يَقُولَ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ عَلَيَّ نَذْرُ مَشْيٍ فَقَالَ لِي رَجُلٌ هَلْ لَكَ أَنْ أُعْطِيَكَ هَذَا الْجِرْوَ لِجِرْوِ قِثَّاءٍ فِي يَدِهِ وَتَقُولُ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقُلْتُهُ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ ثُمَّ مَكَثْتُ حَتَّى عَقَلْتُ فَقِيلَ لِي إِنَّ عَلَيْكَ مَشْيًا فَجِئْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِي عَلَيْكَ مَشْيٌ فَمَشَيْتُقَالَ مَالِك وَهَذَا الْأَمْرُ عِنْدَنَا
Had haalaniino kam ummoraade e Malik ummoraade e [Abdullaah bin Abuu Habibah] wiyi; 'Mi wi'i goɗɗo, hay so mi ɗonno pamaro haa wakkati man, 'Hay gooto fotaayi wi'ugo 'mi waɗiri am farilla yahugo haa Baitullah', nden mi wi'a 'mi ɗon hunna yahdu''. Ndeen gorko gooto wi’i kam, “Mbele aɗa yiɗi jaɓde ndee ɗoo lekki - tawa aɗa holla mi cukalel ngel –, tawa aɗa wiya ‘ina farilla mi yahde to suudu dewal’? Abdullaah Bun Abuu Habiiba wiyi; 'Oho'. Mi wi’i ɗum nde ngonmi cukalel, nde ngonmi mawɗo miɗo waawi miijaade, mbi’aama mi, ‘Aɗa jogii fartaŋŋe yahde -rewde nadzar-’. Ko ɗuum waɗi njah-mi to [Saa’id Ibnuul Musayyab] naamndii-mi ɗum. O jaabii; 'Ko farilla e maa timminde alkawal maa', ko cfuum wacfi njah-mi haa Baitullah'. Malik wiyi; 'Ko ɗoo woni ko min cikkata'.
Imam Malik : 898
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عُرْوَةَ بْنِ أُذَيْنَةَ اللَّيْثِيِّ أَنَّهُ قَالَخَرَجْتُ مَعَ جَدَّةٍ لِي عَلَيْهَا مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَجَزَتْ فَأَرْسَلَتْ مَوْلًى لَهَا يَسْأَلُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَسَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ مُرْهَا فَلْتَرْكَبْ ثُمَّ لْتَمْشِ مِنْ حَيْثُ عَجَزَتْقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ وَنَرَى عَلَيْهَا مَعَ ذَلِكَ الْهَدْيَ و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَانَا يَقُولَانِ مِثْلَ قَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
Ina wiyee mi wonde Yahya ummoriiɗo Malik ummoriiɗo [Urwah bin Udzainah Al Laitsi] wiyi; 'Mi yalti e neene am jogiiɗo ñamaande nadzar ngam yahde haa Baitullah, haa nde o yotti feccere laawol o nani tampere. Ndeen o nelii maccucfo makko yoo o naamndo Abdullaah 6un Umar, miin mi yahdi e maccucfo oo haa kawru e Abdullaah bin Umar. [Abdullaah bin Umar] jaabii; 'Wi’ neene oo yoo diw, ndeen kadi 6eydu cfum laawol gocfngol e yahde gila e nokku mo o darii oo'. Yahya wiyi; 'Mi nanii Malik ina wiya; 'E miijo amen, ko jiidaa e ɗuum o foti lomtaade ɗum ko hirsude'. Malik wiyi mi wonde kabaaru yettiima mo wonde Sayiid bin Musayyab e Abuu Salaama ina njogii miijo e Abdullaah bin Umar.
Imam Malik : 899
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَكَانَ عَلَيَّ مَشْيٌ فَأَصَابَتْنِي خَاصِرَةٌ فَرَكِبْتُ حَتَّى أَتَيْتُ مَكَّةَ فَسَأَلْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ وَغَيْرَهُ فَقَالُوا عَلَيْكَ هَدْيٌ فَلَمَّا قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ سَأَلْتُ عُلَمَاءَهَا فَأَمَرُونِي أَنْ أَمْشِيَ مَرَّةً أُخْرَى مِنْ حَيْثُ عَجَزْتُ فَمَشَيْتُقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ فَالْأَمْرُ عِنْدَنَا فِيمَنْ يَقُولُ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ أَنَّهُ إِذَا عَجَزَ رَكِبَ ثُمَّ عَادَ فَمَشَى مِنْ حَيْثُ عَجَزَ فَإِنْ كَانَ لَا يَسْتَطِيعُ الْمَشْيَ فَلْيَمْشِ مَا قَدَرَ عَلَيْهِ ثُمَّ لْيَرْكَبْ وَعَلَيْهِ هَدْيُ بَدَنَةٍ أَوْ بَقَرَةٍ أَوْ شَاةٍ إِنْ لَمْ يَجِدْ إِلَّا هِيَ
Had haalani mi gila Malik gila [Yahya bin Sa’id] wiyi; 'Mi huniima yahde, kono ndeen mi he6ii 6ernde am, mi 6ami oto haa mi arti Makka. Miin noon naamndii-mi [Aata bin Abu Rabah] e woɗɓe ɓee. Ɓe njaabii; 'Aɗa foti hirsude daabaaji'. Nde njettii-mi Madiina naamndo-mi ko annduɓe wonnooɓe toon ɓee. Ɓe mbiyi kadi yo mi yah laawol gootol kadi gila ɗo njooɗiimi ɗoo sabu tampere. Nii woni mi waɗii yamiroore ndee'. Yahya wiyi; 'Mi nanii Malik ina wiya, 'E miijo amen ko fayti e necfcfo biyoowo 'ko farli e am yahde Kaaba', ndeen so o waawaa, omo waawi yahde. Ndeen o artii, o woppi nokku oo sahaa fof nde o nani 6uu6ol. So tawii o nattii waawde yahde ndeen yo o jokku yahde no o waawiri fof, ndeen o diwa. Ko ndeen tan o foti hirsude gelooɗi, walla nagge walla ngaari so tawii o waawaa ɗum so wonaa ɗuum'.
Imam Malik : 900
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ حُمَيْدِ بْنِ قَيْسٍ وَثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَحَدُهُمَا يَزِيدُ فِي الْحَدِيثِ عَلَى صَاحِبِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا قَائِمًا فِي الشَّمْسِ فَقَالَ مَا بَالُ هَذَا فَقَالُوا نَذَرَ أَنْ لَا يَتَكَلَّمَ وَلَا يَسْتَظِلَّ مِنْ الشَّمْسِ وَلَا يَجْلِسَ وَيَصُومَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرُوهُ فَلْيَتَكَلَّمْ وَلْيَسْتَظِلَّ وَلْيَجْلِسْ وَلْيُتِمَّ صِيَامَهُقَالَ مَالِك وَلَمْ أَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِكَفَّارَةٍ وَقَدْ أَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُتِمَّ مَا كَانَ لِلَّهِ طَاعَةً وَيَتْرُكَ مَا كَانَ لِلَّهِ مَعْصِيَةً
Yahya wi'i yam diga Malik diga [Humaid bin Qais] e [Tsaur bin Zaid Ad Dili] dow kamɓe ɗiɗo fuu ɓe ɗon wi'a mo hadiis diga Rasulullah, nden gooto nder ɗiɗo ɓe ɓesdi dow haala soobaajo maako, dow Rasulullah won'de ɗon wuli les naange. O naamndii : “Hol ko o waɗata ɗum?” Ɓe njaabii; 'O waɗii alkawal o woppataa haalde, o woppataa ɓuuɓde e naange ngulnge, o woppataa jooɗaade e koorka'. Rasulullah (JKM) wiyi: ''wiy mo o haalda, o suuɗa, o jooɗo, o jokka koorka makko''. Malik wiyi; 'Mi nanaani Rasulullah wi'i mo yo o yoɓ kafarat', Rasulullah wi'i mo o timmina fodoore maako haa Allah nder mbaadi ɗowtanaago -koorka- nden o acca fodoore maako haa Allah nder mbaadi ɗowtanaaki -nadzar ko ɓuri baawɗe maako'.