Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Malik (الامام مالك) - 1594 Hadith

Hadith

Imam Malik : 61

حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَانَ يَأْخُذُ الْمَاءَ بِأُصْبُعَيْهِ لِأُذُنَيْهِ

Ne onyisa kowuok kuom Malik kowuok kuom [Nafi’], ni [Abdullah Bin Umar] ne okawo pi gi lwete ariyo mar ite ariyo.

Hadith

Imam Malik : 62

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَنَّ أَبَاهُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِكَانَ يَنْزِعُ الْعِمَامَةَ وَيَمْسَحُ رَأْسَهُ بِالْمَاءِ

Ne owachona kuom Malik kowuok kuom [Hisyam]; ni wuon-gi - [Urwah bin Az Zubair] - nogolo ng’ute kendo oumo wiye gi pi.

Hadith

Imam Malik : 63

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّهُ رَأَى صَفِيَّةَ بِنْتَ أَبِي عُبَيْدٍ امْرَأَةَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَتَنْزِعُ خِمَارَهَا وَتَمْسَحُ عَلَى رَأْسِهَا بِالْمَاءِ وَنَافِعٌ يَوْمَئِذٍ صَغِيرٌ

Malik ne onyisa kowuok kuom [Nafi’], ni nene oneno [Shafiyyah bint Abu Ubaid] - chi Abdullah bin Umar - ka golo lewni mare kendo oloso wiye gi pi, kod Nafi' ka pod en nyathi.

Hadith

Imam Malik : 64

حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ مِنْ وَلَدِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ لِحَاجَتِهِ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَذَهَبْتُ مَعَهُ بِمَاءٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَكَبْتُ عَلَيْهِ الْمَاءَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَيْهِ مِنْ كُمَّيْ جُبَّتِهِ فَلَمْ يَسْتَطِعْ مِنْ ضِيقِ كُمَّيْ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يَؤُمُّهُمْ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّكْعَةَ الَّتِي بَقِيَتْ عَلَيْهِمْ فَفَزِعَ النَّاسُ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَحْسَنْتُمْ

Ne owachona ni Yahya wuok kuom Malik kowuok kuom [Ibn Shihab] kowuok kuom [‘Abbad bin Ziyad] wuod Mugirah bin Suba, kowuok kuom wuon mare kowuok kuom [Mugirah bin Suu’ba]; ni Jaote nowuok nikech dwaro e kinde lweny mar Tabuk. Mugirah nowacho ni; 'Ne adhi kode gi pi, bang'e Rasulullah nobiro, omiyo ne abolo pi kuome, ne oloso wang'e bang'e ne ogolo lwetene oko mar lewni mare, to ne ok onyal nikech lwete lewnigo ne ng'ich, omiyo ne ogologi oko e bwo lewni mare ariyo, mondo onyalo lwoko lwetene.' Kae to Abdurrahman bin Auf ne osetelo ne ji kendo ne osetieko rakaat achiel kode, bang’e Rasulal notieko rakaat ma ne odong’, kendo ka ne otieko nowacho ni: ‘Ober’.

Hadith

Imam Malik : 65

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَدِمَ الْكُوفَةَ عَلَى سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَهُوَ أَمِيرُهَا فَرَآهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ سَلْ أَبَاكَ إِذَا قَدِمْتَ عَلَيْهِ فَقَدِمَ عَبْدُ اللَّهِ فَنَسِيَ أَنْ يَسْأَلَ عُمَرَ عَنْ ذَلِكَ حَتَّى قَدِمَ سَعْدٌ فَقَالَ أَسَأَلْتَ أَبَاكَ فَقَالَ لَا فَسَأَلَهُ عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ إِذَا أَدْخَلْتَ رِجْلَيْكَ فِي الْخُفَّيْنِ وَهُمَا طَاهِرَتَانِ فَامْسَحْ عَلَيْهِمَا قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَإِنْ جَاءَ أَحَدُنَا مِنْ الْغَائِطِ فَقَالَ عُمَرُ نَعَمْ وَإِنْ جَاءَ أَحَدُكُمْ مِنْ الْغَائِطِ

Ne onyisa kowuok kuom Malik kowuok kuom [Nafi’ kod [Abdullah bin Dinar] gin ariyogi duto ne ginyise; ni [Abdullah bin Umar] nobiro Kufa mondo odhi orwako [Sa’d bin Abu Waqqas], Amir mar Kufa. Bang'e to Abdullah bin Umar nene onene ka oucho khuf mage ariyo kendo ne okwedo wachno. Omiyo Sa’d nowacho ni; ‘Penji wuon-gi, ka isechopo ire,’ Ka ne ochopo, wiye ne owil gi penjo Umar kuom wachno, nyaka Sa’d nobiro kendo penjo; ‘Be isepenjo wuon-gi?’ ne odwoko ni; 'Podi'. Abdullah nopenjo -wuon mare-, bang’e -[Umar]- nodwoko ni; ‘Ka iketo tiende ariyo e chal maler, to mano oromo mondo iumgi’ Abdullah nowacho; ‘Kata obedo ni achiel kuomwa ne otimo mana poop?’ Umar nowacho ni; ‘Eyo, kata obedo ni osebedo ka owuok oko’.

Hadith

Imam Malik : 66

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَبَالَ فِي السُّوقِ ثُمَّ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ دُعِيَ لِجَنَازَةٍ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهَا حِينَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهَا

Osenyisowa kowuok kuom Malik kowuok kuom [Nafi’]; ni [Abdullah bin Umar] ne otimo ng’wech e chiro, bang’e ne otimo ng’wech, oloso wang’e kod lwete, oumo wiye, bang’e ne okwaye mondo olam ringre ng’atno ka odonjo e masikiti. Omiyo, ne oumo mana khuf ariyogo, kaeto ne olamo ringre ng’atno.

Hadith

Imam Malik : 67

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رُقَيْشٍ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍأَتَى قُبَا فَبَالَ ثُمَّ أُتِيَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ ثُمَّ جَاءَ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى

Ne owachna kowuok kuom Malik kowuok kuom [Sa’id bin Abdurrahman bin Ruqaisy] nowacho ni; 'Ne aneno [Anas bin Malik] obiro e Quba`, ne ogolo lak, bang'e ne omiye pi mar lwoko, omiyo ne otimo lwoko kuom lwoko wang'e kod lwete nyaka e ng'ute, oumo wiye kod khuf bang'e nobiro e masikiti kendo nolamo'.

Hadith

Imam Malik : 68

حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَنَّهُ رَأَى أَبَاهُيَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ وَكَانَ لَا يَزِيدُ إِذَا مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ عَلَى أَنْ يَمْسَحَ ظُهُورَهُمَا وَلَا يَمْسَحُ بُطُونَهُمَا

Ne en tudruok koda kowuok kuom Malik mar [Hysyam bin Urwah], ni nene oneno [wuon-gi] ka orucho khuf mage ariyo. To Hisam nowacho kama; ‘Ne ok otimo gik mathoth ahinya sama ne oloso gik moko ariyogo, ne oloso mana gik ma ne ni e wigi kendo ne oweyo gik ma ne ni e bwogi.’

Hadith

Imam Malik : 69

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ شِهَابٍعَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ كَيْفَ هُوَ فَأَدْخَلَ ابْنُ شِهَابٍ إِحْدَى يَدَيْهِ تَحْتَ الْخُفِّ وَالْأُخْرَى فَوْقَهُ ثُمَّ أَمَرَّهُمَا

Ka ne owachona kuom Malik, ne openjo [Ibn Shihab] kuom lwoko khuf ariyo, ere kaka itimo? Omiyo, Ibn Shihab noketo lwete achiel e bwoye kendo machielo e wiye, bang’e ne oumogi ariyo.

Hadith

Imam Malik : 70

حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَانَ إِذَا رَعَفَ انْصَرَفَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ رَجَعَ فَبَنَى وَلَمْ يَتَكَلَّمْ

Yahya ne owachona kowuok kuom Malik kowuok kuom [Nafi’] ni ka [Abdullah bin Umar] nigi remo ma wuok e um, owuok oko, otimo lwoko bang’e oduogo kendo odhi nyime gi lamo mare ma ok owacho wach moro.

Hadith

Imam Malik : 71

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ اللَّيْثِيِّ أَنَّهُ رَأَى سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِرَعَفَ وَهُوَ يُصَلِّي فَأَتَى حُجْرَةَ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ رَجَعَ فَبَنَى عَلَى مَا قَدْ صَلَّى

Malik nonyisa kowuok kuom [Yazid bin Abdullah bin Qusaith Al Laitsi], ne oneno [Sa’id bin Musayyab] ka remo wuok e ume ka ne olamo. Kae to ne odhi e ot mar Umm Salamah, chi Jaote, kendo ne omiye pi mar lwoko, bang’e ne otimo lwoko kendo odhi nyime gi lamo mare.

Hadith

Imam Malik : 72

حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِيَرْعُفُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الدَّمُ حَتَّى تَخْتَضِبَ أَصَابِعُهُ مِنْ الدَّمِ الَّذِي يَخْرُجُ مِنْ أَنْفِهِ ثُمَّ يُصَلِّي وَلَا يَتَوَضَّأُ

Ne owachona kowuok kuom Malik kowuok kuom [Abdurrahman bin Harmalah Al Aslami] nowacho niya; 'Ne aneno [Sa'id bin Musayyab] ka nigi remo ma ne wuok e ume, remo ne wuok e ume, nyaka lwete ne oumo gi remo ma ne wuok e ume, kata kamano pod ne olamo kendo ne ok otimo lwok'.

Hadith

Imam Malik : 73

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمُجَبَّرِ أَنَّهُ رَأَى سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِيَخْرُجُ مِنْ أَنْفِهِ الدَّمُ حَتَّى تَخْتَضِبَ أَصَابِعُهُ ثُمَّ يَفْتِلُهُ ثُمَّ يُصَلِّي وَلَا يَتَوَضَّأُ

Malik ne onyisa kowuok kuom [Abdurrahman bin Al Mujabbar] ni nene oneno [Salim Bin Abdullah] ka remo chwer e um nyaka lwete ne oumo gi remo. Ne oumo wiye, bang’e ne olamo ma ok otimo ablution.

Hadith

Imam Malik : 74

حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ مِنْ اللَّيْلَةِ الَّتِي طُعِنَ فِيهَا فَأَيْقَظَ عُمَرَ لِصَلَاةِ الصُّبْحِ فَقَالَ عُمَرُ نَعَمْ وَلَا حَظَّ فِي الْإِسْلَامِ لِمَنْ تَرَكَ الصَّلَاةَ فَصَلَّى عُمَرُ وَجُرْحُهُ يَثْعَبُ دَمًا

Ne onyisowa ni Yahya kowuok kuom Malik kowuok kuom [Hisyam bin Urwah] kowuok kuom [wuon mare]; ni [Al Miswar bin Makhramah] nonyise, ne oromo gi [Umar bin Khathab] otieno ma ne ogoye gi ligangla, bang’e ne ochiew Umar mondo otim lamo mag odhiambo, bang’e nowacho ni; 'Ee. Onge kar ng’ato ang’ata ma weyo lamo e Islam, ’ bang’e Umar nolamo kendo ng’utne pod ne ng’ich.

Hadith

Imam Malik : 75

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَمَا تَرَوْنَ فِيمَنْ غَلَبَهُ الدَّمُ مِنْ رُعَافٍ فَلَمْ يَنْقَطِعْ عَنْهُ قَالَ مَالِك قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ثُمَّ قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَرَى أَنْ يُومِئَ بِرَأْسِهِ إِيمَاءًقَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك وَذَلِكَ أَحَبُّ مَا سَمِعْتُ إِلَيَّ فِي ذَلِكَ

Ne ochung’na kowuok kuom Malik kowuok kuom [Yahya bin Sa’id] ni [Sa’id bin Musayyab] nopenjo; ‘Iparo ang’o kuom ng’at ma opong’ gi remo nikech remo ma wuok e ume kendo remono dhi nyime wuok kuome,’ Malik nowacho, Yahya bin Sa’id nowacho; Sa’id ne owacho ni; ‘An gi paro ma kamano; owinjore otim ranyisi gi wiye’. Yahya nowacho ni, Malik nowacho ni; ‘Mano e paro maber moloyo ma asewinjo e wi wachni’.

Hadith

Imam Malik : 76

حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ أَمَرَهُ أَنْ يَسْأَلَ لَهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ إِذَا دَنَا مِنْ أَهْلِهِ فَخَرَجَ مِنْهُ الْمَذْيُ مَاذَا عَلَيْهِ قَالَ عَلِيٌّ فَإِنَّ عِنْدِي ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَسْتَحِي أَنْ أَسْأَلَهُ قَالَ الْمِقْدَادُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَنْضَحْ فَرْجَهُ بِالْمَاءِ وَلْيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ

Ne onyisowa ni Yahya kowuok kuom Malik kowuok kuom [Abu Nadlr] ma ne en jatich machon mar Umar, kowuok kuom [Sulaiman bin Yasar] kowuok kuom [Al Miqdad bin Al Aswad]; ni Ali bin Abu Talib nowachone ni mondo openj ng’at ma ne ochopo machiegni gi chiege, bang’e pi madzi ne owuok kuome. Ang’o ma owinjore otim? Ali nowacho ni; 'Nikech chiega en nyar Jaote, an gi wich kuot mar penje'. Miqdad nowacho ni; Kae to ne apenjo Rasulullah kuom wachno, ne odwoko ni: “ 'Ka achiel kuomu oyudo gino ma, to ng'adne pi e del mare kendo bang'e utim lwok kaka otimo lwok mar lamo'.

Hadith

Imam Malik : 77

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَإِنِّي لَأَجِدُهُ يَنْحَدِرُ مِنِّي مِثْلَ الْخُرَيْزَةِ فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَغْسِلْ ذَكَرَهُ وَلْيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ يَعْنِي الْمَذْيَ

Osebedo ka ondikina kowuok kuom Malik kowuok kuom [Zaid bin Aslam] kowuok kuom [wuon mare] ni [Umar bin Al Khattab] nowacho ni; ‘Ne ayudo ni en kaka ng’injo mag kristal, omiyo ka achiel kuomu oyudo gima kamano, we mondo olos del mare kendo otim ng’injo kaka ng’injo mar lamo,’ -kendo gima onyiso en madzi-.

Hadith

Imam Malik : 78

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ جُنْدُبٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَيَّاشٍ أَنَّهُ قَالَسَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ عَنْ الْمَذْيِ فَقَالَ إِذَا وَجَدْتَهُ فَاغْسِلْ فَرْجَكَ وَتَوَضَّأْ وُضُوءَكَ لِلصَّلَاةِ

Ne ochung’na kowuok kuom Malik kowuok kuom [Zaid bin Aslam] kowuok kuom [Jundub] ma ne en jatich machon mar Abdullah bin ‘Ayyasy, ni ne owacho ni; Napenjo [Abdullah bin Umar] wach Madzi, omiyo ne oduoka; ‘Ka iyudo, lwoki del mari mar ng’ut, tim lwok kaka itimo lwok mar lamo’.

Hadith

Imam Malik : 79

حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ سَمِعَهُ وَرَجُلٌ يَسْأَلُهُ فَقَالَ إِنِّي لَأَجِدُ الْبَلَلَ وَأَنَا أُصَلِّي أَفَأَنْصَرِفُ فَقَالَ لَهُ سَعِيدٌلَوْ سَالَ عَلَى فَخِذِي مَا انْصَرَفْتُ حَتَّى أَقْضِيَ صَلَاتِي

Onyisowa ni Yahya kowuok kuom Malik kowuok kuom [Yahya bin Sa’id] kowuok kuom [Sa’id bin Musayyab] ma ne owinjo; ni nitie ng’at moro ma ne openje, bang’e nowacho ni; ‘Ne ayudo gimoro ma ng’ich e wiya ka alamo, be onego agol gino?’ Sa’id nowacho ni; ‘Kata ka ng’ato odhi piny e ng’ute, ok abi weyo nyaka atim lamo mara’.

Hadith

Imam Malik : 80

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ الصَّلْتِ بْنِ زُيَيْدٍ أَنَّهُ قَالَ سَأَلْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍعَنْ الْبَلَلِ أَجِدُهُ فَقَالَ انْضَحْ مَا تَحْتَ ثَوْبِكَ بِالْمَاءِ وَالْهُ عَنْهُ

Ne owachona kowuok kuom Malik kowuok kuom Ash, ne owacho ni; Ne apenjo [Sulaiman] kuom gimoro ma ne opong’ gi pi ma ne ayudo, omiyo nowacho niya; ‘Inyalo ng’iewo gik ma ni e bwo lewni gi pi kendo ilokre oko’.