Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith

Hadith

Imam Ahmad : 1

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ

O ri vhudza [Abdullah Bin Numair] uri; o ri ḓivhadza [Isma’il] u bva [Qais] a ri; [Abu Bakr] a takuwa a renda Allah a mu kunakisa a fhedza a ri; Inwi vhathu, ngoho no vhala ndimana iyi: ‘Inwi ni tendaho, ḓilindeni; A hu na muthu o xelaho ane a ḓo ni vhaisa arali no wana vhulivhisi'. -QS ndimana ya 105-. Nahone ngoho ro pfa Muḓinḓa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a tshi ri: ‘Ngoho, arali vhathu vha vhona vhuvhi nahone nga murahu vha sa vhu hanedze, zwenezwo Allah u ḓo ṱoḓa u vha ṱarafa vhoṱhe’.

Hadith

Imam Ahmad : 2

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ

Musi o no ri vhudza [Waki’] a ri; Musi o no ri vhudza [Mis’ar] na [Sufyan] u bva kha [Uthman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] u bva kha [Ali Bin Rabi’ah Al Walibi] u bva kha [Asma’bin Al Hakam Al Fazari] u bva kha [Ali], o ri; Arali nda pfa hadith i bvaho kha Muḓinḓa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, zwenezwo Allah u nṋea mbuelo khayo u ya nga zwine a funa. nahone arali muṅwe muthu a mmbudza, ndi hone ndi tshi mu humbela uri a ana, arali o nṋea ane ndi hone ndi tshi zwi khwaṱhisedza. Vhukuma, Abu Bakr o mmbudza, nahone ndi ngoho uri [Abu Bakr] o pfa Muporofita sallallaahu ‘alaihi wasallam a tshi ri: ‘A si muthu ane a ita tshivhi nahone a fhedza a ṱamba nahone a ita uri ṱamba ḽawe ḽi vhe ḽavhuḓi, -Mis’ar o ralo; -' nga murahu a rabela, ngeno Sufyan a tshi ri 'nga murahu a rabela rak'ah mbili a humbela Allah u hangwelwa nga nnḓa ha musi vhukuma Allah a tshi ḓo mu hangwela zwivhi zwawe'.

Hadith

Imam Ahmad : 3

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ

Musi o no ri vhudza [‘Amru Bin Muhammad Abu Sa’id i.e. Al ‘Anqazi] o ri; Musi o no ri vhudza [Isiraele] u bva kha [Abu Ishaq] u bva kha [Al Barra’ Bin ‘Azib], o ri; Abu Bakr o renga saḽa kha ‘Azib nga dirham dza fumi-raru, Al Barra’ o ri; nga murahu Abu Bakr a amba na Azib a ri; 'Vhudzani Al Barro uri a mu ise hayani hanga'. Ngauralo ‘Azibi a fhindula a ri; 'Hai, nga nnḓa ha musi ni tshi ṱoḓa u ri vhudza nga ha zwe na ita musi Rasulullah a tshi bvela nnḓa na inwi'. o ri; nga murahu [Abu Bakr] a ri; 'Ro bva ri tshi khou tshimbila vhusiku ra ṱavhanyedza bada nga masiari na vhusiku he ra fhira ngaho, musi ri tshi swika masiari nahone ḓuvha ḽo vha ḽi nṱha thwii, ndo sedza thungo dzoṱhe uri ri vhone arali hu na vhukhudo hashu, nga murahu ha tshifhinganyana ndo vhona tombo ḽihulwane nahone nda sendela tsini naḽo nahone zwa bvelela uri ho vha hu na tshifukedza tshiṱuku nga I - the cavity in - ndo dzudzanya fhethu nahone nda phaḓaladza nguvho ya mukumba ya Muḓinḓa wa Allah sallallahu ‘alaihi wasallam, nga murahu nda ri; "Eḓelani fhasi, Iwe Muḓinḓa wa Allah," a mbo ḓi eḓela fhasi, nga murahu nda bvela nnḓa u vhona arali hu na muthu ane a khou sedza, nga u ṱavhanya nda vhona mulisa wa mbudzi, nda vhudzisa; 'U wa nnyi muṱhannga?' a fhindula a ri; 'ndi ya munna wa Quraysh,' a mbo di amba dzina lawe nda mu divha, nda dovha nda vhudzisa; ‘Mbudzi yaṋu i a bveledza mafhi? ’ a fhindula a ri; 'ee' ndo dovha nda vhudzisa; ‘U ḓo nṋea mafhi? ’ a fhindula a ri; 'Ee' so ndo mu laedza uri a fare inwe ya mbudzi dzawe a ṱanzwe mafhi a mbudzi na zwanḓa zwawe kha buse, ndo ḓisa geriba ya mukumba ine ya vha na tshifukedza labi mulomoni, a mbo ḓi nṋea mafhi maṱuku nahone nda shela maḓi kha geriba uri fhasi ha hone ca Mehulla the Allah hu fhise, the Allah wouldn't'. 'alaihi wasallam uri a mu ṋee zwinwiwa, nahone zwo bvelela uri o vuwa kha u eḓela hawe, nda ri; 'Iwe Muḓinḓa wa Allah, nwani’ O nwa u swika ndi tshi pfa ndo vhofholowa, nda mbo ḓi ri; 'Ndi tshifhinga tsha uri ri ṱuwe?' ngauralo ra ṱuwa musi vhathu vha tshi khou ṱoḓa nahone a hu na na muthihi wavho we a ri wana nga nnḓa ha Suraqah Bin Malik Bin Ju’syum o namelaho bere, nda ri; ‘Iwe Muḓinḓa wa Allah, ane a khou ri zwima u ḓo ri fhira’, Muporofita a fhindula: ‘ni songo ṱungufhala, Allah u na riṋe’ u swika musi Suraqah i tsini na riṋe, hu ṱoḓaho u vha tshikhala tsha pfumo ḽithihi kana mapfumo mavhili kana mapfumo mararu, nda ri; 'O Muḓinḓa wa Allah, ane a khou ri zwima - u ḓo ri swikelela' nahone nṋe -nga tshenetsho tshifhinga- ndo vha ndi tshi khou lila, Muporofita a vhudzisa: ‘ndi ngani ni tshi khou lila?' Nda fhindula nda ri; 'Nga Allah, a thi khou lila ngauri ndi khou vhilaela nga ha nṋe muṋe, fhedzi ndi khou lila ngauri ndi khou vhilaela nga ha inwi' nga murahu Muḓinḓa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a rabela: ‘ri mu litsha -Suraqah- kha lufuno lwaṋu’ nga murahu milenzhe ya gonya u swika thumbuni ya Suraqah hamped ya dzhena kha bere ya hamped i s; 'O Muhammad, ndi a zwi ḓivha kale uri heyi ndi nyito yaṋu, ngauralo rabelani Allah uri a ntshidze kha zwe zwa itea kha nṋe, nga Allah ndi ḓo vhulunga mafhungo aṋu sa tshiphiri kha vhane vha khou ni ṱoḓa vhane vha vha murahu hanga, nahone heyi ndi musevhe wanga wa mukumba une wa khou tetemela, dzhiani miṅwe ya misevhe, ngoho ndi ya uri ni ḓo fhira nga kha gamela dzanga fhethu heyi nahone ni ṱuwe khadzo.' Abu Bakr a bvela phanḓa, nga murahu Rasulullah a fhindula a ri: 'A thi zwi ṱoḓi' zwenezwo Rasulullah a mu rabelela ngauralo Suraqah a vhofhololwa - kha khombo ye ya mu wela - nahone a vhuyelela kha khonani dzawe, Rasulullah a bvela phanḓa na lwendo lwawe na nṋe, musi ri tshi swika Medina, vhathu vha ri ṱanganedza kha zwiṱaraṱa zwa murabeli. Vhalanda na vhana vha bvela nnḓa nga u ṱavhanya vha tshi ri; 'Mudzimu ndi ene muhulwane, Rasulullah o ḓa, Muhammad o ḓa'. Vhathu vho vha vha tshi khou ṱaṱisana uri ndi nnyi khavho ane a vha na pfanelo ya uri nnḓu yawe i dzulwe ngae, ngauralo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam o ri: ‘madekwana a ṋamusi ndi ḓo dzula nḓuni ya malume wa Bani Najar Abdul MuTalib u itela u vha hulisa,’ ngauralo musi hu tshi vha matsheloni nga ḓuvha ḽi tevhelaho a ṱuwa sa zwe a laedzwa zwone. Barra’ Bin Azib o ri; 'Muhajirin wa u thoma we a ḓa kha riṋe o vha e Mush’ab Bin Umair, murathu wa Bani Abdud Dar, nga murahu Ibnu Ummi Maktum, we a vha e bofu, murathu wa Bani Fihri, nga murahu Umar Bin Al Khaththab na vhathu vha fumbili vho namela, ngauralo ra vhudzisa; 'Ndi mini zwe Rasulullah a ita?' a fhindula a ri; 'o vha e murahu hanga', nga murahu Rasulullah a swika na Abu Bakr, Barro' o ri; 'Muporofita o vha a tshi ḓo vha a songo swika -Medina- nga nnḓa ha musi nga tshenetsho tshifhinga ndo vha ndo no ṱanganedza marifhi o vhalaho a bvaho kha Al Mufashal'. Israele a ri; ‘Barro’ o vha e khonani ya vha Ansar vha bvaho Banu Haritsah’.

Hadith

Imam Ahmad : 4

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي

Musi o no ri vhudza [Waki’] a ri; o ri [Isiraele]; o ri [Abu Ishaq]; u bva kha [Zaid Bin Yutsai’] u bva kha [Abu Bakr] uri Muporofita o mu ruma na tshitatamennde tsha u ḓilanga kha vhathu vha Makkah; 'U itela uri hu si vhe na mudzia-vhudzimu ane a ḓo ya kha Hajj nga murahu ha ṅwaha uno, a hu na ane a ḓo ita Tawaf a si na tshiambaro nahone a nga si dzhene ṱaḓulu nga nnḓa ha Mumuslim, ane a vha na thendelano vhukati hawe na Muḓinḓa wa Allah, mukano ndi u swika magumoni a thendelano, nahone Allah na Muḓinḓa wawe vha ḓo vhofholowa kha vhadzia-vhudzimu vhanzhi'. YAzid o ri; ngauralo a ṱuwa na vhathu vhararu. Ndi hone A tshi amba na Ali; 'mu tevheleni ni vhuise Abu Bakr kha nṋe ni fhirisele tshitatamennde nga inwi'. ngauralo a ita, a ri; musi Abu Bakr a tshi ḓa kha Muporofita, o lila a vhudzisa; 'Iwe Muḓinḓa wa Allah, ho itea zwiṅwe zwithu kha nṋe?' a fhindula a ri; 'Ahuna tsho iteaho kha inwi nga nnda ha zwivhuya, fhedzi ndo laedzwa uri mafhungo aya a songo fhiriswa nga nnda ha nne kana munwe wa nne'.

Hadith

Imam Ahmad : 5

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى

O ri vhudza [Muhammad Bin Ja’far] uri; Musi o no ri vhudza [Syu’bah] u bva kha [Yazid Bin Khumair] u bva kha [Sulaim Bin ‘Amir] u bva kha [Ausath], o ri; [Abu Bakr] o ri huwelela a ri; Vho-Rasullah vho ima vhudzuloni hanga nga nwaha wa u thoma. Ndi hone Abu Bakr a tshi lila, a fhedza a ri; humbelani Allah Al mu'Aafaat - u hangwelwa - kana a ri Al 'Aa'fiyah - tsireledzo -, ngauri ahuna muthu ane a fhiwa tshithu tshihulwane u fhira Al 'Aa'fiyah kana Al mu'Aafaat nga murahu ha u tenda, fulufhedzeani ngauri u fulufhedzea zwi khathihi na vhudi nahone vhuvhili hazwo zwi ṱaḓulu nahone a zwi na mazwifhi ngauri a zwi na mazwifhi ni vhe na vivho, ni vhe na vhuswina, nahone ni songo fhelisa vhushaka ha vhukonani na u fhambana, Fhedzi ni vhe vharathu sa zwe Allah Ta’ala a laedza zwone.’

Hadith

Imam Ahmad : 6

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى

Ro vhudzwa uri [Abdurrahman Bin Mahdi] na [Abu ‘Amir] vhoṱhe vho ri; Musi o no ri vhudza [Zuhair i.e. Ibnu Muhammad] u bva kha [Abdullah i.e. Ibnu Muhammad Bin ‘Aqil] u bva kha [Mu’adz Bin Rifa’ah Bin Rafi’ Al Ansari] u bva kha khotsi awe i.e. Ndo pfa [Abu Bakar Ash Siddiq] a tshi khou huwelela e kha tshidulo tsha vhuhosi, nga murahu a ri; ‘Ndo pfa Rasullah a tshi ri,’ nahone Abu Bakr a lila musi a tshi amba dzina ḽa Rasullah, nga murahu a fhumula nga miṱodzi yawe a ri; 'Ndo pfa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a tshi amba nga ḓuvha ḽi fhisaho, ḽi fhisaho nga u rali nga ṅwaha wa u thoma: ‘humbelani Allah u hangwelwa, tsireledzo na fulufhelo kha ḽifhasi ḽa nga murahu ha lufu na ḽifhasi’.

Hadith

Imam Ahmad : 7

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ

Musi o no ri vhudza [Abu Kamil], o ri; Ro vhudzwa [Hammad, ane a pfi Ibn Salamah] u bva kha [Ibn Abu ‘Atiq] u bva kha [khotsi awe] u bva kha [Abu Bakr], uri Muporofita o ri: ‘Siwak ndi muṱanzwi wa mulomo nahone u takadzwa nga Allah’.

Hadith

Imam Ahmad : 8

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا

Musi o no ri vhudza [Hasyim Bin Al Qasim] o ri; Musi o no ri vhudza [Al Laits] o ri; O mmbudza [Yazid Bin Abu Habib] u bva kha [Abul Khair] u bva kha [Abdullah Bin ‘Amru] u bva kha [Abu Bakar Ash Shiddiq] uri o ri kha Rasulllah; 'Ngudisani Du'a ine nda rabela ngayo thabeloni yanga,' O fhindula a ri: 'vhalani, Allahumma Innii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Walaa Yaghfirudz Dzunuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min 'Indika Warhamnii vha na zwinzhi Innaka Antal Ghofuurur Rahiim ndi nga khakha, zwivhi nga nnḓa ha Iwe u kone u nkhangwela zwivhi zwanga nga u hangwelwa nga thungo yau na u nkhathutshela, ngoho ndi iwe u hangwelaho vhukuma, u khathutshelaho vhukuma-'. [Yona] o ri; ‘kabiiraa -khulwane-,’ o zwi anetshela kha riṋe [Hasan Al Asy yab] u bva kha [Ibn Lahi’ah] o ri; a ri: ‘kabiiraa -muhulwane-’.

Hadith

Imam Ahmad : 9

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ

Musi o no ri vhudza [Abdurrazzaq] o ri; Ro vhudzwa [Ma’mar] u bva kha [Az Zuhri] u bva kha [‘Urwah] u bva kha [Aisyah], uri Fatimah na Al Abbas vho ḓa kha Abu Bakr, vhuvhili havho vha tshi ṱoḓa mukovhe wa ifa ḽavho kha Muḓinḓa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, musi vhuvhili havho vha tshi humbela mukovhe wawe kha nndwa ya Fahaibu the warAbu the war Bakar] a ri khavho; Ngoho ndo pfa Muḓinḓa wa Allah a tshi ri: ‘A ri ṋei ifa, lupfumo lune ra lu sia lu vha lupfumo lwa lufuno, muṱa wa Muhammad u ḽa fhedzi kha lupfumo ulwu’. Ngauralo, nga Allah, a thi nga ṱutsheli tshithu tshe nda vhona Rasulullah a tshi tshi ita nga nnḓa ha musi ndi tshi tshi ita zwa vhukuma'.

Hadith

Imam Ahmad : 10

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ

Musi o no ri vhudza [Abu Abdurrahman Al Muqri’] o ri; Musi o no ri vhudza [Haiwah Bin Syuraih] o ri; Ndo pfa [Abdul Malik Bin Al Harith] a tshi ri; Ngoho [Abu Hurairah] o ri; Ndo pfa [Abu Bakar Ash Siddiq] a tshi amba kha tshidulo hetshi; Ndo pfa Rasulullah a tshi ri nga ḽeneḽi ḓuvha ḽa ṅwaha wa u thoma, nga murahu Abu Bakr o vha o xela vhukuma kha nyeletshedzo lwe a lila nahone nga murahu a ri; Ndo pfa Muḓinḓa wa Allah (mulalo na phaṱhutshedzo dza Allah dzi vhe khae) a tshi ri: ‘A ni ṋewi tshithu - tshine tsha vha kha vhuimo ha nṱhesa - nga murahu ha tshigwevho tshi bvaho mbiluni sa Al Afiyah - tsireledzo -, ngauralo humbelani Allah Al Afiyah’.

Hadith

Imam Ahmad : 11

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا

Musi o no ri vhudza [‘Affan] a ri; Musi o no ri vhudza [Hammam], a ri; o ri ḓivhadza [Thabit] u bva kha [Anasi] uri [Abu Bakar] o mu vhudza, ene -Abu Bakar- o ri; Ndo ri kha Muporofita sallallaahu ‘alaihi wasallam musi e bakoni, - kha iṅwe maanea o ri; 'nahone ro vha ri bakoni, - nahone arali muṅwe wavho o vha o vhona milenzhe yawe mivhili, vho vha vha tshi ḓo ri vhona vha fhasi ha milenzhe yawe’, nga murahu a ri: ‘Iwe Abu Bakr, u humbula mini nga ha vhathu vhavhili, naa Allah a si wa vhuraru kha vhenevho vhavhili’.

Hadith

Imam Ahmad : 12

حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ

Musi o no ri vhudza [Rauh] a ri; O ri vhudza [Ibn Abi ‘Arubah] u bva kha [Abu At Taiyyah] u bva kha [Al Mughirah Bin Subai’] u bva kha [‘Amru Bin Huraits] u bva kha [Abu Bakar Ash Shiddiq], o ri; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam o ri vhudza uri Dajjal u ḓo bva kha tshipiḓa tsha vhubvaḓuvha ha ḽifhasi tshine tsha vhidzwa Khurasan, vhathu vhanzhi vha ḓo mu tevhela, sa vhunga zwifhaṱuwo zwavho zwi tshi nga zwiṱangu zwo ṱhavhiwaho nga hammer’.

Hadith

Imam Ahmad : 13

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ

Musi o no ri vhudza [Abu Sa’id] phuli ya kale ya Bani Hashim, o ri; O ri vhudza [Shadaqah Bin Musa] khonani Ad Daqiq, u bva kha [Farqad] u bva kha [Murrah Bin Syarahil] u bva kha [Abu Bakar Ash Shiddiq], o ri; Muḓinḓa wa Allah (mulalo na phaṱhutshedzo dza Allaah dzi vhe khae) o ri: ‘Na vhane vha vha na vhuḓifari vhu si havhuḓi, vhane vha fhura, vhane vha ofha, kana vhane vha ḓifara nga nḓila i si yavhuḓi, vha nga dzhena ṱaḓulu, nahone vhathu vhane vha ḓo thoma vha khokhonya muṋangoni wa ṱaḓulu vha ḓo vha vhalanda vhane vha vha na vhukoni ha u ita zwine zwa vha vhukati havho na Allah waster zwine zwa vha vhukati havho na Allah wavho A’.

Hadith

Imam Ahmad : 14

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ

O ri vhudza [Abdullah Bin Muhammad Bin Abu Syaibah]. Abdullah o ri; nahone ndo zwi pfa kha Abdullah Bin Abu Syaiba, o ri; O ri vhudza uri [Muhammad Bin Fudlail] u bva kha [Al Walid Bin Jumai’] u bva kha [Abu Ath Thufail] o ri; Musi Muporofita a tshi fa, Fatima o ṅwalela Abu Bakr vhurifhi vhu re na; 'Inwi kana muṱa waṋu ni khou wana ifa ḽa Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam?' A fhindula a ri; ‘A tho ngo ḽi wana ifa, fhedzi muṱa wawe wo ḽi wana,’ Fatima o ralo; 'Ngauralo mikovhe ya Rasulullah roṱhe i ngafhi?' Ngauralo [Abu Bakr] a ri; 'Ngoho ndo pfa Muḓinḓa wa Allah a tshi ri; 'Ngoho, arali Allah a tshi fusha Muporofita, a konaha u fa, zwenezwo Ene - Allah - u zwi itela vhane vha ḓo ḓa nga murahu hawe', zwenezwo ndi khou ṱoḓa u zwi vhuedzedza kha Vhamuslim'. nga murahu Fatima a ri; 'Ngauralo u ḓivha khwine zwe wa zwi pfa kha Muḓinḓa wa Allah'.

Hadith

Imam Ahmad : 15

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى

Musi o no ri vhudza [Ibrahim Bin Ishaq Ath Thalaqani] o ri; Musi o no mmbudza [Muṅwe Muḓivhi wa Muvhuso] o ri; Musi o no mmbudza [Abu Na’amah] a ri; Musi o no mmbudza [Abu Hunaidah Al Barra’ Bin Naufal] u bva kha [Walan Al ‘Adawi] u bva kha [Hudzaifah] u bva kha [Abu Bakar Ash Shiddiq] o ri; 'Ḽiṅwe ḓuvha nga matsheloni Rasulullah o rabela thabelo ya nga matsheloni. O mbo ḓi dzula fhasi, u swika musi tshifhinga tsha dhuha tshi tshi swika, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a sea, a mbo ḓi dzula fhethu hawe ha u thoma u swika a tshi rabela masiari, thabelo dza Asr na Maghrib, a si ambe u swika thabelo ya madekwana mafheloni a vhusiku, nga murahu a ya hayani kha vhathu vha A Bakbun; 'Ndi ngani ni sa vhudzisi Muḓinḓa wa Allah uri o ita mini ṋamusi, naho o vha a sa athu vhuya a zwi ita?’ a ri; nga murahu a mu vhudzisa, ngauralo a fhindula: ‘ee, ndo sumbedzwa zwine zwa ḓo itea kha mafhungo a ḽino shango na a nga murahu ha lufu, ngauralo vhe vha vha vhe hone phanḓa na vhe vha ḓa vho kuvhangana fhethu huthihi, nga murahu vhathu vho vha vha tshi ofha hezwi, ngauralo vha ḓa kha Adamu ngeno biko ḽi tshi ṱoḓa u vha fukedza, vha ri; 'Iwe Adamu, ndi khotsi a vhuthu nahone Allah 'azza wajalla o ni nanga, ngauralo humbelani Murena waṋu uri a ri lamulele,' Adamu o fhindula; ‘Na nṋe ndo sedzana na zwine na khou sedzana nazwo, iyani kha khotsi anu nga murahu ha khotsi anu, vhane vha vha Noaxe,’ ngoho Allah o nanga Adamu, Noaxe, muṱa wa Abrahamu na muṱa wa ‘Imran kha vhathu vhoṱhe’. Ngauralo vha ḓa ha Noaxe vha ri; 'Ri ṋeeni vhurabeli phanḓa ha Rabb waṋu, ngauri Allah o ni nanga nahone a fhindula thabelo yaṋu nahone ho ngo sia nnḓu naho i ifhio vhukati ha vhadzia-u-sa-tenda kha ḽifhasi'. Ndi hone Noaxe a tshi ri; 'Ndi nga si kone u ni rabelela, ngauralo iyani kha Ibrahim, ngauri Allah o mu ita mufunwa wawe'. Ndi hone vha tshi ya ha Ibrahimu, Ibrahimu a ri; 'Ndi nga si kone u ni ṋea vhurabeli, iyani kha Mushe, ngauri Allah o vhuya a amba nae thwii'. Ndi hone Musa a tshi fhindula a ri; 'A thi na zwine na khou humbela, ngauralo iyani kha Isa bin Maryam, ngoho a nga fhodza mabofu, vhalwadze na u vusa vhafu'. Ndi hone Yesu a tshi fhindula a ri; 'A thi na zwine na khou humbela, fhedzi iyani kha muṋe waṋu, murwa wa Adamu, ngauri vhiḓa ḽawe ḽi ḓo vha ḽa u thoma u vula nga Ḓuvha ḽa Mvuwo, iyani kha Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam, ngoho u ḓo ni rabelela phanḓa ha Rabb waṋu'. A ri; 'Ngauralo a ṱuwa, nga murahu Jibril a sedzana na Murena wawe, nga murahu Allah a ri: ‘mu tendeleni - mu humbelele - ni mu ṋee mafhungo maḓifha a ṱaḓulu'. o ri; nga murahu Jibril a ṱuwa na mafhungo maḓifha, nga murahu Muhammad a gwadama fhasi a gwadama lwa Ḽavhuṱanu ḽithihi, nga murahu Allah a ri: ‘takusa ṱhoho yau, Iwe Muhammad, amba uri u ḓo pfiwa na u humbela, wo ṋewa thendelo ya u humbela’. o ri; ngauralo a imisa thoho yawe nahone musi a tshi sedza Murena wawe a gwadama a tshi khou ḓiṱukufhadza lwa ḽiṅwe Ḽavhuṱanu, nahone Allah a dovha a ri: ‘imisani ṱhoho yaṋu ni ri ni ḓo pfiwa, rabelani, no tendelwa u rabela’. o ri; o mbo ḓi ya a gwadama, Gabriel a fara zwanḓa zwawe zwoṱhe, a fhedza a vula thabelo ye ya vha i sa athu vhuya ya vulelwa muthu naho e ufhio, ngauralo a ri; ‘Iwe Rabb wanga, wo nnyita uri ndi vhe muṋe wa murwa wa Adamu nahone a hu na u ḓikukumusa, wo nnyita wa u thoma u vula vhiḓa ḽawe nga Ḓuvha ḽa Mvuwo nahone a hu na u ḓikukumusa, u swika u tshi ita uri vhathu vhanzhi vhane vha ḓa dzivhani ḽanga vha vhe vhukati ha Shon’a na Ailah,’ nga murahu ha ambiwa; ‘Vhidzani vha Shiddiqin uri vha humbelele’, nga murahu ha ambiwa; 'Vhidzani vha Nabs . Nṋe'. A ri; zwenezwo Muporofita a ḓa na tshigwada tsha vhatevheli vhawe, huno ha vha na Muporofita a re na vhatevheli vhaṱanu kana vhaṱahe, huno ha vha na Muporofita a si na vhatevheli, zwenezwo ha ambiwa; 'Vhidzani vhafeli uri vha humbelele vhane vha vha tama'. na Muporofita o bvela phanḓa; ngauralo musi vhafela-lutendo vho no ita nga u ralo, Muporofita o ri: Allah o ri ‘Ndi nṋe mukhathutsheli u fhira vhakhathutsheli, dzhenani ṱaḓulu ḽanga vhane vha sa ṱanganedze tshithu na nṋe’. a ri; nga murahu vha dzhena ṱaḓulu. A ri: Nga murahu Allah a ri: ‘Sedzani heleni, naa ni wana muthu we a vhuya a ita mushumo wavhuḓi? ‘O ri; Ngauralo vha wana munna, nga murahu Allah a mu vhudzisa a ri: ‘Naa no no vhuya na ita mushumo wavhuḓi? ’ munna a fhindula; 'Hai, nga nnda ha uri tshifhingani tsho fhiraho ndo lelutshela vhathu zwithu kha mafhungo a u renga na u rengisa'. Ngauralo Allah o ri: ‘zwi lelutshele mushumeli wanga sa zwe a zwi lelutshela vhaṅwe vhalanda vhanga’. Zwenezwo vha bvisa munna heleni, Allah a mu vhudzisa uri; ‘Naa no no vhuya na ita mishumo yavhuḓi? ’ a fhindula a ri; 'Hai, nga nnḓa ha musi ndo vhudza ṅwananga uri arali nda fa, nnyise nga mulilo then u ntshele sa fuḽauru, then u i ise lwanzheni wa i phaḓaladza muyani, then nga Allah, Murena wa shango ḽoṱhe, a i nga ḓo vhuya ya kona u mbuisa hafhu'. Nga murahu Allah a ri: ‘Ndi ngani no ita zwenezwo? ’ a fhindula a ri; 'nga nṱhani ha u ofha Iwe'. Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam o isa phanda: nga murahu Allah a ri: 'vhonani muvhuso wa muvhuso wa vhugala vhuhulwane, zwenezwo ngoho kha inwi u fana nawo, naho u fhira zwine wa vha zwone ka fumi'. Muporofita a isa phanḓa: mulanda a ri; 'ndi ngani ni tshi nnyadza musi ni khosi?' Muporofita o ri: ‘ndi zwone zwe zwa nseisa tshifhingani tsho fhiraho’.

Hadith

Imam Ahmad : 16

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ

Musi o no ri vhudza [Hasyim Bin Al Qasim] o ri; Musi o no ri vhudza [Zuhair ane a pfi Ibn Mu’awiyah] o ri; O ri vhudza [Isma’il Bin Abu Khalid] uri; Musi o no ri vhudza [Qais], a ri; ’ [Abu Bakr] a takuwa a renda Allah a mu kunakisa, nga murahu a ri; 'Inwi vhathu, ngoho ni khou vhala ndimana iyi: 'Inwi vhane na tenda, ni na vhuḓifhinduleli kha muṅwe na muṅwe waṋu, a zwi nga ḓo ni vhaisa na muthu muṱuku ane a xela... -u swika mafheloni a ndimana-, nahone na i vhea nnḓa ha fhethu, ndo pfa Muḓinḓa wa Allah sallallaahu it ‘alaihi doI echanged vhathu vha tshi ri, vha sa shanduki: nga murahu ha zwenezwo hu ofhiwa uri Allah u ḓo phaḓaladza tshiṱarafu khavho vhoṱhe.’ O ri; ‘Ndo pfa Abu Bakr a tshi ri; 'Inwi vhathu, dzulani kule na mazwifhi, ngauri vhukuma mazwifhi a ni fhambanya na lutendo'.

Hadith

Imam Ahmad : 17

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا

Musi o no ri vhudza [Hasyim] a ri; Musi o no ri vhudza [Shu’bah] a ri; o nḓivhadza [Yazid Bin Khumair] o ri; Ndo pfa [Sulaim Bin ‘Amir] munna a bvaho Himyar, a tshi khou anetshela nganea i bvaho kha [Ausath Bin Isma’il Bin Ausath Al Bajali] we a anetshela nganea i bvaho kha [Abu Bakar], uri o i pfa musi Muḓinḓa wa Allah (mulalo na phaṱhutshedzo dza Allah i vhe khae) a tshi fa, o ri; Muḓinḓa wa Allah o ima nga ṅwaha wa u thoma fhethu hanga a fhedza a lila a ri: ‘Fhulufhedzeani, ngauri u fulufhedzea zwi ṱuwa na vhuḓi nahone vhuvhili hazwo zwi ṱaḓulu, nahone ni dzule kule na mazwifhi, ngauri zwi na tshivhi nahone vhuvhili hazwo zwi heleni, nahone ni humbele Allah u tshidzwa, ngauri vhukuma a hu na muthu ane a ṋewa tshithu nga murahu ha musi o tenda uri ndi khwine u tshidzwa.’ Zwenezwo a bvela phanḓa a ri ‘ni songo fhandekanya vhushaka, ni iledzane, ni vhengana, nahone ni songo vha na vivho, fhedzi ni vhe vhalanda vha Allah vhane vha vha vharathu na vhakomana’.

Hadith

Imam Ahmad : 18

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ

Musi o no ri vhudza [‘Affan] a ri; Musi o no ri vhudza [Abu ‘Awanah] u bva kha [Daud Bin Abdullah Al Audiy] u bva kha [Humaid Bin Abdurrahman] o ri; Musi Rasulullah a tshi fa, [Abu Bakr] o vha e nnḓa ha Medina, ene -Humaid Bin Abdurrahman- o ri; o mbo ḓi ḓa a vula labi ḽe ḽa vha ḽo fukedza tshifhaṱuwo tshawe a mu khisa a ri; 'Ndo ḓiimisela u ṱanganedza khotsi anga na mme anga sa tshirengululi tshaṋu, vhutshilo haṋu na lufu lwaṋu zwi ḓo vha zwo naka hani, Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam o fa, nahone nga Rabb muṋe wa Kaaba’. nga murahu a amba nga ha hadith. O ri; 'Nga murahu Abu Bakr na Umar vha ya -kha vha Ansar - vhe vha vha vha tshi khou ṱaṱisana nga ha vhurangaphanḓa, ngauralo vha ṱangana navho - vha Ansar -, nga murahu Abu Bakr a amba nahone a si sie murahu tshithu na tshithihi tshe tsha dzumbululelwa vha Ansar nahone a hu na tshithu tshe Muḓinḓa wa Allah (mulalo na phaṱhutshedzo dza Allaation dzi si na vhanna, vhathu vhoṱhe vha vhe khavho) a amba nga havho; 'Ngoho, ni a zwi ḓivha kale uri Muḓinḓa wa Allah (mulalo na phaṱhutshedzo dza Allah dzi vhe khae) o ri: ‘Arali vhathu vha fhira nga govhani ḽithihi nahone vha Ansar vha fhira nga kha ḽiṅwe govhani, zwenezwo nṋe ndo vha ndi tshi ḓo fhira nga govhani ḽa vha Ansar.' nahone ni a zwi ḓivha kale, Iwe Sa’d, uri Muḓinḓa wa Allah (mulalo na phaṱhutshedzo dza Allaah dzi vhe khae) o ri musi no dzula -ni sa iti tshithu-, ‘vha Quraysh ndi vhone vhane vha langa mafhungo aya, ngauralo vhathu vha re na mushumo wa vhathu vha tevhela vhathu vha re na mushumo wavho -vha Quraysh- nahone vhathu vhavho vha sa thetshelesi vha tevhela vhathu vhavho vha sa thetshelesi’. o ri; nga murahu [Sa’d] a fhindula Abu Bakr; 'U amba ngoho, rine ri vhaḓinḓa ngeno inwi ni vharangaphanḓa'.

Hadith

Imam Ahmad : 19

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ

Musi o no ri vhudza [Ali Bin ‘Ayyasy] o ri; Musi o no ri vhudza [Al ‘Aththaf Bin Khalid] o ri; O mmbudza [munna] a bvaho kha vhathu vha Bashroh, a bvaho kha [Thalhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiq] a ri; Ndo pfa [khotsi anga] vha tshi amba uri [khotsi awe] vho pfa [Abu Bakr] a tshi ri; Ndo humbela Rasulullah uri ndi ri; 'Iwe Muḓinḓa wa Allah, naa zwiito zwo thewa kha zwithu zwo no thomiwaho kana kha zwithu zwiswa?' O fhindula a ri: ‘Fhedzi zwo thewa kha mafhungo o tiwaho’. a ri, Ndo vhudzisa; 'Ngauralo maitele aya ndi a mini, Iwe Muḓinḓa wa Allah? O ri: ‘Zwi a leluwa uri muthu muṅwe na muṅwe a ite mishumo yavhuḓi zwi tshi tshimbilelana na ndivho ye a sikelwa yone’.

Hadith

Imam Ahmad : 20

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ

Musi o no ri vhudza [Abul Yaman] a ri; o ri vhiga [Syu’aib] u bva kha [Az Zuhri] a ri; o nḓivhadza [munna ane a vha muḓivhi wa zwa mulayo a bvaho kha Ansar], uri o pfa [Uthman Bin ’Affan] a tshi khou anetshela nganea; uri ho vha hu na khonani dza Muporofita dzo vhalaho dze dza vha dzo ṱungufhala musi Muporofita a tshi fa, lwe vha ṱoḓaho u vha hafu yavho vha thoma u vhilaela, Uthman o ri; 'Na nne ndo vha ndi munwe wavho, musi ndo dzula murunzini wa luṅwe lwa mitsheṱo, Umar o fhira phanḓa hanga a lumelisa, fhedzi ndo vha ndi sa zwi ḓivhi uri u khou fhira a lumelisa, ngauralo a fhira shangoni u swika a tshi ṱangana na Abu Bakr, nga murahu a ri khae; 'Hu na zwine zwa do ni mangadza, ngoho ndo fhira phanda ha Uthman nda mu lumelisa, fhedzi ha ngo fhindula lumeliso lwanga.' Ngauralo nga tshifhinga tsha vhuvhusi ha Abu Bakr, Umar na Abu Bakr vho ḓa nahone vhuvhili havho vha nndumelisa, nga murahu Abu Bakr a ri; 'Murathu wanu Umar o ḓa kha nṋe a amba uri o fhira phanḓa haṋu a ni lumelisa, fhedzi a no ngo mu fhindula, so ndi mini tsho itaho uri ni ite nga u ralo?' a ri: Ndo fhindula; 'A tho ngo zwi ita'. Ngauralo Umar a ri; 'Ee, nga Allah, no zwi ita, fhedzi zwo vha zwi nga ṅwambo wa u ḓikukumusa haṋu, Iwe Bani Umayyah.' A ri, “Ndo fhindula; ‘Nga Allah, a tho ngo vhuya nda pfa uri no fhira henefho na nndumelisa,’ Abu Bakr o ralo; ‘Uthman o amba ngoho, ngoho no vha no farakanea nga maṅwe mabindu a bvaho khae,’ ngauralo nda ri; 'ee' Umar o vhudzisa; 'Ndi bindu ḽifhio ḽeneḽo?' nga murahu Uthman a ri; ‘Allah o lovha Muporofita wawe ri sa athu u mu vhudzisa nga ha tsireledzo ya mafhungo aya,’ Abu Bakr o ralo; ‘Ndo mu vhudzisa nga ha mafhungo eneo,’ o ralo; ngauralo nda ima khae nda mu vhudza uri ‘nga khotsi anga na mme anga u na pfanelo nnzhi khae,’ [Abu Bakr] o ralo; Nda vhudzisa; O Muḓinḓa wa Allah, hezwi zwo tsireledzea hani? Zwenezwo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a ri: ‘Ane a wana tshigwevho kha nṋe tshe nda vhuya nda tshi ṋekedza malume wanga nahone a tshi vhuisa kha nṋe, zwenezwo tshigwevho tshenetsho tshi ḓo vha u tshidzwa khae’.