Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Безгә [Абдуллаһ бин Нумайр] хәбәр итте, ул әйтте, безгә [Исмаилгә] [Кайс] хәбәр итте, ул әйтте: [Әбу Бәкер] торып, Аллаһка мактау әйтте, Аны пакьләде, аннары әйтте: "Әй, кешеләр, сез бу аятьне укыйсыз: "Әй, мөэминнәр, сакланыгыз! Әгәр сез туры юлда булсагыз, адашкан кеше сезгә зыян китермәс". ("Мәида" сүрәсе, 105 нче аять). Һәм без Аллаһның рәсүленең (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) болай дигәнен ишеттек: "Чынлыкта, әгәр кешеләр явызлыкны күрсәләр, аннары аны инкяр итмәсәләр, Аллаһ аларның барысына да җәза бирәчәк".
Hadith
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Безгә [Ваки] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Мисар] һәм [Суфиян] [Госман бин әл-Мугирә Әс-Сакафи] [Али бин Рабиа әл-Валиби] [Әсма бин әл-Хәкәм әл-Фазари] [Али] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Әгәр мин Аллаһның Рәсүленнән (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) хәдис ишетсәм, Аллаһ миңа теләгәнчә файда бирә. Әгәр башка берәү аны миңа әйтсә, мин аннан ант итүен сорыйм, әгәр ул миңа ант иткән булса, мин аны раслыйм. Чыннан да, Әбу Бәкер миңа әйтте, һәм [Әбу Бәкер] Пәйгамбәрнең (саллаллаһу галәйһи вәссәлам): "Кеше гөнаһ эшләп, аннары тәһарәт алып, тәһарәтен яхшырта алмый", - диде Мисар; -" аннары ул намаз укыды, ә Суфиян: "Аннары ул ике рәкәгать намаз укыды һәм Аллаһтан гафу сорады, әгәр Аллаһ аның гөнаһларын гафу итмәсә", - диде.
Hadith
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Безгә [Әмрү бин Мөхәммәд Әбу Сәгыйд, ягъни Әл-Әнкази] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Исраил] [Әбу Исхактан] [Әл-Барра бин Азибтан] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Әбу Бәкер Азибтан унөч дирһәмгә йәер сатып алган", - диде Әл-Барра; аннары Әбу Бәкер Азибка: "Әл-Баррага әйт, аны минем өемә алып барсын", - диде. Шуңа күрә Азиб: "Юк, әгәр дә син безгә Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам синең белән чыкканда нәрсә эшләгәнең турында сөйләргә теләмәсәң", - диде. Аннары [Әбу Бәкер] әйтте: "Без төнлә җәяү чыгып киттек һәм үткән көн һәм төн эчендә юлыбызны тизләттек. Без төш вакытына килеп җиткәч, кояш туры өстебездә иде. Мин тирә-якка карадым, безгә сыеныр урын бармы дип. Бераздан мин зур таш күрдем һәм аңа якынлаштым, һәм анда таш күләгәсе белән капланган кечкенә чокыр бар икән. Шуңа күрә мин урынны җыештырдым һәм Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәлам өчен күн плащ җәйдем, аннары мин: "Ят, Аллаһның Илчесе", - дидем, ул ятты. Аннары мин мине эзләүче бармы дип карарга чыктым. Кинәт мин кәҗә көтүчесен күрдем. Мин: "Син кемнеке, әй егет?" - дип сорадым. Ул җавап бирде: "Корайш кешесеннән", - диде, аннары ул миңа үз исемен әйтте, һәм мин аны таныдым. Мин тагын сорадым: "Кәҗәләрең сөт бирәме?" Ул җавап бирде; "Әйе", - дип тагын сорадым; "Син аларны минем өчен сөт сатарсыңмы?" Ул җавап бирде. «Әйе», – дидем мин аңа бер кәҗәсен тотып, кәҗә сөтен һәм кул учларын тузаннан чистартырга боердым. Мин авызы тукыма белән капланган күн гериба алып килдем, аннары ул миңа бераз сөт сауды, һәм мин гериба өстенә су салдым, төбе бик кызмасын өчен, аннары мин Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәламгә эчерергә килдем, һәм ул йокысыннан уянган булып чыкты. Мин: «Әй Аллаһның Илчесе, эч», – дидем. Ул мин җиңеләйгәнче эчте, аннары мин: «Безгә китәргә вакытмы?» – дип сорадым. Без кешеләр эзләгәндә юлга чыктык, һәм аларның берсе дә безне таба алмады, бары тик ат өстендәге Сурака бин Малик бин Джусиум гына. Мин: «Әй Аллаһның Илчесе, безне аулаучы безне куып җитәр», – дидем. Пәйгамбәр җавап бирде: «Кайгырма, Аллаһ безнең белән», – дип, Сурака безгә якын булганда, бер, ике, яки өч сөңге арасы кадәр ераклыкта иде, – дидем мин. «Әй Аллаһның Илчесе, безне аулаучы - безне куып җитәчәк», - дидем. Мин - шул вакытта - елый идем. Пәйгамбәр: «Нигә елыйсың?» - дип сорады. Мин: «Аллаһ белән ант итәм, мин үзем өчен борчылганга түгел, ә синең өчен борчылганга елыйм», - дип җавап бирдем. Шуннан соң Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәлам: «Без аны -Сураканы - Синең ихтыярыңа калдырабыз», - дип дога кылды. Аннары Сураканың атының аяклары каты җиргә шуып төште, ул аннан сикереп төште һәм: «Әй Мөхәммәд, мин инде моның синең гамәлең икәнен беләм, шуңа күрә Аллаһтан миңа булган хәлләрдән мине коткаруын сора, Аллаһ белән ант итәм, мин синең хәбәрләреңне артымдагы сине эзләүчеләргә сер итеп саклыйм, менә минем күн ук сабы, берничә ук ал, чынлыкта син минем дөяләрем һәм кәҗәләрем аша монда һәм монда үтәрсең, шуңа күрә алардан үз ихтыяҗларың өчен ал», - диде. Әбү Бәкер сүзен дәвам итте, аннары Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам җавап бирде; «Миңа бу кирәк түгел», – дип дога кылды аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам аның өчен дога кылды, шуңа күрә Сурака аңа килгән афәттән котылды һәм дуслары янына кайтты. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам минем белән юлын дәвам итте. Без Мәдинага килеп җиткәч, кешеләр безне каршы алдылар һәм урамнарга, йортларның түбәләренә чыктылар. Хезмәтчеләр һәм балалар шунда ук чыгып: «Аллаһ бөек, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам килде, Мөхәммәд килде», – диделәр. Кешеләр кемнең үз йортында яшәргә хокукы барлыгы турында бәхәсләштеләр, шуңа күрә Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам: «Бүген кич мин Бәни Нәҗар абыйсы Абдул Муталиб йортында куначакмын, аларны хөрмәтләячәкмен», – диде. Икенче көнне иртән җиткәч, ул боерык буенча китте. Барра бин Азиб әйтте: «Безгә килгән беренче мөһаҗир – Бәни Әбдүд Дарның абыйсы Мөшгаб бин Умәйр, аннары сукыр Ибн Өмми Мәктүм, Бәни Фихриның абыйсы, аннары Гомәр бин әл-Хәстәб егерме кеше белән атланды, шуңа күрә без: «Рәсулүллаһ нәрсә эшләде?» – дип сорадык. Ул: «Ул минем артымда иде», – дип җавап бирде. Шуннан соң Рәсүлүллаһ Әбу Бәкер белән килде. Барро әйтте: «Пәйгамбәр Мәдинәгә килмәс иде, әгәр мин ул вакытта Әл-Муфашалдан берничә хат ятламаган булсам». Исраил әйтте: «Барро – Бәни Харисаһтан булган әнсарларның дусты иде».
Hadith
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Безгә [Ваки] сөйләгәннән соң, ул болай диде: [Исраил] әйтте; [Әбу Исхак] әйтте; [Зәйд бин Ютсай] [Әбу Бәкер] әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам аны Мәккә халкыннан бәйсезлек турындагы белдерү белән җибәрде: «Шулай итеп, бу елдан соң бер генә мөшрик тәвафка бармас, беркем дә ялангач йөрмәс һәм җәннәткә мөселманнан башка кермәс, кем үзе белән Аллаһның Илчесе арасында килешү төзегән булса, чик килешүнең ахырына кадәр, һәм Аллаһ һәм Аның Илчесе мөшрикләрдән азат булачак». Йәзид әйтте; һәм ул өч кеше белән китте. Аннары Ул Алига әйтте: «Аның артыннан бар һәм Әбу Бәкерне миңа кайтар һәм үз сүзең белән җиткер», – диде. Ул шулай эшләде, диде; Әбу Бәкер Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына килгәч, елап сорады: «Әй Аллаһның Илчесе, миңа берәр нәрсә булдымы?» – дип җавап бирде ул. «Сиңа бары тик яхшылык кына булачак, ләкин миңа бу хәбәрне миннән яки минем беремнән башка җиткермәскә боерылды».
Hadith
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәргә] ул болай диде: "Безгә [Шу'ба]дан [Язид бин Хумайрдан] [Сөләйм бин Әмирдән] [Әусәттән] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "[Әбу Бәкер] безгә вәгазь сөйләде һәм әйтте: Рәсүлүллаһ беренче елда минем урынымда торды." Шуннан соң Әбу Бәкер кычкырды, аннары әйтте: "Аллаһтан "Әл-му'афәт" - гафу үтенү - яки "Әл-А'фия" - иминлек - дип сорый, чөнки беркемгә дә иманнан соң "Әл-А'фия" яки "Әл-му'афәт"тән дә зуррак нәрсә бирелмәгән, намуслы булыгыз, чөнки намуслылык изгелек белән бергә, һәм икесе дә җәннәттә, һәм ялганнан ерак торыгыз, чөнки ялган яманлык белән бергә, һәм икесе дә җәһәннәмдә, һәм бер-берегезгә көнләшмәгез, дошманлык кылмагыз, дуслык рәшәткәләрен өзмәгез һәм бер-берегездән йөз чөермәгез, ләкин Аллаһ Тәгалә кушканча кардәшләр булыгыз".
Hadith
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Безгә [Абдуррахман бин Мәһди] һәм [Әбу Әмир] икесенең дә болай дигәннәре ишетелде: "Безгә [Зөһәйр, ягъни Ибн Мөхәммәд], [Абдуллаһ, ягъни Ибн Мөхәммәд бин Әкыйл], [Мөаз бин Рифаа бин Рафиъ әл-Әнсари], аның әтисеннән, ягъни [Рифаа бин Рафиъ] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Мин [Әбу Бәкер Әш Сиддик] Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең минбәреннән вәгазь сөйләгәнен ишеттем, аннары: "Мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем", - диде. Әбу Бәкер Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең исемен телгә алгач елады, аннары күз яшьләреннән тынып калды һәм болай диде: "Мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең беренче елдагы кебек эссе, эссе көндә: "Аллаһтан гафу, иминлек һәм ахирәттә һәм дөньяда ышаныч сорагыз", - дип әйткәнен ишеттем".
Hadith
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Безгә [Әбү Камилгә] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Хәммәдкә, ягъни Ибн Сәләмәгә] [Ибн Әбү Атиктан] [аның әтисеннән] [Әбү Бәкердән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең: "Мивак авыз чистарту чарасы һәм Аллаһтан риза", - дигән сүзләре җиткерелде.
Hadith
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Безгә [Хасыйм бин әл-Касыйм] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Әл-Ләйтс] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Миңа [Йәзид бин Әбу Хәйрдән], [Абдуллаһ бин Әмрудан], [Әбу Бәкер әш-Шиддиктан] ул Рәсүлүллаһка: "Миңа намазымда укый торган доганы өйрәт", - дип әйткәнен сөйләде. Ул җавап бирде: "Укы: Аллаһуммә иннии җәләмтү нәфсии җулман кацииро, вәләә йәгъфирудз җүнүүбә илләә әнтә, фагъфирлии мәгъфирәтән мин 'Индикә вархамнии иннәкә әнтәл ғуфурур рахиим." - Аллаһым, мин үземә күп золым кылдым, һәм Синнән башка беркем дә минем гөнаһларымны кичерә алмый, шуңа күрә гөнаһларымны гафу ит һәм миңа рәхим ит, чыннан да Син иң гафу итүче, иң рәхимлесең." [Йунус] әйтте: 'kabiiraa -big-,' аны безнең белән бәйләде [Хәсән Аль Асы яб] [Ибн Лахиядән]; ул әйтте: 'kabiiraa -big-'.
Hadith
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Безгә [Абдурраззак] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Мә'мәр]гә [әз-Зүһридән] [Урвадан] [Гайсәдән] Фатима һәм Әл-Аббас Әбү Бәкер янына килгәннәре, икесе дә Аллаһның Рәсүленнән мирасларыннан өлеш таләп иткәннәре, Фәдак сугышы вакытында аның җирен һәм Хәйбәр сугышыннан үз өлешен сораганнары турында хәбәр ителде. Әбү Бәкер аларга болай диде: "Чынлыкта, мин Аллаһның Рәсүленең: "Без мирас итеп алынмыйбыз, без калдырган байлык садака була, Мөхәммәд гаиләсе бу байлыктан гына ашый", - дигәнен ишеттем. Шуңа күрә, Аллаһ белән ант итәм, мин Рәсүлүллаһ эшләгән эшне, әлбәттә, эшләмәсәм, ташламаячакмын".
Hadith
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Безгә [Әбу Абдуррахман Әл-Мөкригә] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Хайва бин Сюрейхкә] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Мин [Әбу Бәкер Әш-Сыддыкның] әйткәнен ишеттем; Дөресен генә әйткәндә, [Әбу Һөрәйрә] әйтте; мин [Әбу Бәкер Әш-Сыддыкның] бу минбәрдә әйткәнен ишеттем; мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең беренче елның бу көнендә әйткәнен ишеттем, аннары Әбу Бәкер шулхәтле киңәшкә бирелмәде ки, елап җибәрде һәм аннары болай диде: "Мин Аллаһның Илчесенең (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Сезгә "Әл-Афия" - куркынычсызлык кебек ихлас сүзләрдән соң югарырак дәрәҗәдәге нәрсә бирелмәде, шуңа күрә Аллаһтан "Әл-Афия" сорагыз", - дигәнен ишеттем".
Hadith
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Безгә ['Әффанны] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Хәммәмне] сөйләгәннән соң, ул болай диде: безгә [Сабитны] Әнәстән [Әбү Бәкернең] аңа сөйләгәнен хәбәр итте, ул - Әбү Бәкер - болай диде: "Мин Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә мәгарәдә булганда әйттем, - башка риваятьтә ул болай диде: "Без мәгарәдә идек, - әгәр аларның берсе аның ике аягын күрсә, алар безне аның аяклары астыннан күрерләр иде", - аннары ул болай диде: "Әй Әбү Бәкер, син ике кеше турында нәрсә уйлыйсың, Аллаһ ике кешенең өченчесе түгелме?".
Hadith
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Безгә [Раух] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Ибн Әби 'Аруба], [Әбу әт-Таййә], [Әл-Мугирә бин Субай], ['Әмрү бин Һурайс], [Әбу Бәкер әш-Шиддик] сөйләгән: "Рәсүлуллаһ безгә Дәҗҗалның җирнең көнчыгыш өлешеннән, ягъни Хорасаннан чыгачагын, күп кеше аның артыннан барачакларын әйтте, йөзләре чүкеч белән кадалган калканнар кебек".
Hadith
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Ул безгә [Әбу Сәгыйд] Бәни-Хашимның элеккеге колы турында сөйләгәннән соң, болай диде: "Безгә [Шәдака бин Муса] дусты Әд-Дакыйкка [Фәркадтан] [Мүррә бин Шярахилдән] [Әбу Бәкер әш-Шиддиктан] сөйләде: Аллаһның Рәсүле (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай диде: "Җәннәткә явызлар, алдакчылар, куркаклар һәм тупас кешеләр кермәячәк, һәм җәннәт ишеген беренче булып шакыган кешеләр үзләре белән Аллаһ Азза вә Җәлләлә арасындагы һәм алар белән хуҗалары арасындагы мөнәсәбәтләрне яхшы башкара торган хезмәтчеләр булачак".
Hadith
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Ул безгә [Абдуллаһ бин Мөхәммәд бин Әбү Сәйбә] сөйләде. Абдуллаһ әйтте: "Мин моны Габдуллаһ бин Әбү Сәйбәдән ишеттем", - диде ул. Ул безгә [Мөхәммәд бин Фудләйл]дән [Әл-Вәлид бин Җумай]дан [Әбу Әс-Туфайл] сөйләде: "Пәйгамбәр үлгәч, Фатима Әбу Бәкергә хат язды: "Сез яки сезнең гаиләгез Пәйгамбәр галәйһиссәламне мирас итеп аласызмы?" Ул җавап бирде: "Мин мирас итеп алмадым, ләкин аның гаиләсе алды", - диде Фатима. "Ул чакта Рәсүл галәйһиссәламнең өлешләре кайда?" Шулай итеп, [Әбу Бәкер] әйтте: "Чыннан да, мин Аллаһның пәйгамбәрен ашатса, аннары үлсә, Аллаһ аны аннан соң килүчеләр өчен бирә", - дип әйткәнен ишеттем". Шуннан соң Фатима әйтте: "Димәк, сез Аллаһның рәсүленнән ишеткәннәрегезне яхшырак беләсез".
Hadith
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Безгә [Ибраһим бин Исхак Әс Талакани] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Миңа [Ән Надлар бин Сюмәил Әл-Мәзини] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Миңа [Әбу Нәәмә] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Миңа [Әбу Хунайда Әл-Барра бин Нәүфәл], [Вәлән Әл-Әдәви], [Хөзәйфә], [Әбу Бәкер Әш Шиддик] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Бер көнне иртән Рәсүлүллаһ иртәнге намазны укыды. Аннары ул утырды, дөге вакыты җиткәч, Рәсүлүллаһ көлде, аннары төш, аср һәм мәгъриб намазларын укыганчы үз урынында утырды, төн ахырында кичке намазга кадәр сөйләшмәде, аннары гаиләсе янына кайтты, аннары кешеләр Әбу Бәкергә әйттеләр: "Ни өчен син Аллаһның Рәсүленнән бүген нәрсә эшләгәнен сорамыйсың, хәтта ул моны беркайчан да эшләмәгән булса да?" - диде ул. аннары ул аңардан сорады, һәм ул җавап бирде: "Әйе, миңа дөнья һәм ахирәт эшләрендә нәрсә булачагын күрсәттеләр, шуңа күрә элеккегеләр һәм килгәннәр бер урында җыелдылар, аннары кешеләр моңа курка башладылар, шуңа күрә тир аларны каплаган вакытта Адәм янына килделәр, алар әйттеләр: "Әй Адәм, син кешелекнең атасы, һәм Аллаһ 'азза вәҗалла сине сайлады, шуңа күрә Раббыбыздан безнең өчен шәфәгать итүен сора", - диделәр. Адәм җавап бирде: "Мин дә син каршы торган нәрсә белән очрашам, атаңнан соң атаң янына бар, ягъни Нухка", - диде. Аллаһ Адәмне, Нухны, Ибраһим гаиләсен һәм Имран гаиләсен барлык кешеләрдән өстен күрде". Алар Нух янына килеп әйттеләр: "Раббың алдында безгә шәфәгать бир, чөнки Аллаһ сине сайлады һәм догаңны кабул итте, һәм җир йөзендә кяферләр арасында бер йорт та калдырмады", - диделәр. Аннары Нух әйтте: "Мин синең өчен шәфәгать итә алмыйм, шуңа күрә Ибраһим янына бар, чөнки Аллаһ аны аның дусты итте". Аннары алар Ибраһим янына бардылар, һәм Ибраһим әйтте: «Мин синең өчен шәфәгать итә алмыйм, Муса янына бар, чөнки Аллаһ аның белән турыдан-туры сөйләште», – дип җавап бирде Муса. Шуннан соң Муса: «Син сораган нәрсә минем кулымда түгел, шуңа күрә Мәрьям улы Гайсә янына бар, чөнки ул сукырларны, махау авыруын дәвалый һәм үлеләрне терелтә ала», – диде. Шуннан соң Гайсә: «Син сораган нәрсә минем кулымда түгел, ләкин Адәм балаларының хуҗасына бар, чөнки аның кабере Кыямәт көнендә беренче булып ачылачак, Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вәссәлам янына бар, ул синең өчен Раббың каршында шәфәгать итәчәк», – диде. Ул: «Шулай итеп, ул китте, аннары Җәбраил Раббысы янына барды, Аллаһ әйтте: «Аңа шәфәгать итәргә рөхсәт ит һәм сиңа җәннәт белән сөенеч бир», – диде. Ул әйтте: «Аннары Җәбраил шатлыклы хәбәр белән китте, аннары Мөхәммәд бер җомгага рөкугъ белән сәҗдә кылды, аннары Аллаһ әйтте: «Башыңны күтәр, әй Мөхәммәд, синең сүзләреңне ишетәчәкләр дип әйт һәм шәфәгать ит, сиңа шәфәгать итәргә рөхсәт бирелде», – диде. Ул әйтте: Ул башын күтәрде һәм Раббысына карагач, тагын бер җомгага буйсынып сәҗдә кылды, һәм Аллаһ тагын әйтте: "Башыңны күтәр һәм әйт, сине ишетәчәкләр, шәфәгать ит, сиңа шәфәгать итәргә рөхсәт ителә", - диде ул. Ул сәҗдәгә китте, һәм Җәбраил аның ике кулын тотты, аннары беркайчан да бер кешегә дә ачылмаган доганы ачты, һәм ул әйтте: "Әй Раббым, син мине Адәм баласының хуҗасы итеп яраттың һәм тәкәбберлек юк, син мине Кыямәт көнендә аның каберен ачкан беренче кеше иттең һәм тәкәбберлек юк, син минем күлемә Шона белән Әилә арасындагы кадәр кеше килгәнче", - диде, аннары: "Шиддикиен чакырыгыз, алар шәфәгать итсеннәр", - диде, аннары: "Пәйгамбәрләрне чакырыгыз", - диде. Ул әйтте: аннары Пәйгамбәр үзенең бер төркеме белән килде, биш яки алты шәкерте булган бер пәйгамбәр, һәм иярүчеләре булмаган бер пәйгамбәр бар иде, аннары: "Шәһитләрне чакырыгыз, алар теләгән кешеләр өчен шәфәгать итсеннәр", - диделәр. Пәйгамбәр галәйһиссәлам дәвам итте; шәһитләр шулай эшләгәч, Пәйгамбәр әйтте: Аллаһ әйтте: "Мин шәфкатьлеләрнең иң мәрхәмәтлесе, миңа бернәрсәне дә тиңдәш итмәүчеләр Минем җәннәтемә керсеннәр", - диде ул. Шуннан соң алар җәннәткә керделәр. Ул әйтте: "Шуннан соң Аллаһ әйтте: "Тәмугка карагыз, сез берәр изге эш эшләгән кешене табасызмы?" Ул әйтә: "Шулай итеп, алар бер кешене таптылар, аннары Аллаһ аңардан сорады: "Сез кайчан да булса изге эш эшләдегезме?" - дип, теге кеше җавап бирде: "Юк, ләкин мин элек кешеләргә сатып алу-сату эшләрен җиңеләйттем". Аллаһ әйтте: "Минем колым өчен ул башка колларыма җиңеләйткән кебек җиңеләйтегез". Аннары алар бер кешене җәһәннәмнән чыгардылар, һәм Аллаһ аңардан сорады: "Сез кайчан да булса изге эш эшләдегезме?" - дип, ул җавап бирде. «Юк, әгәр мин улыма әйтмәсәм, әгәр мин үлсәм, мине утта яндыр, аннары он кебек тарт, аннары диңгезгә алып барып һавага сип, аннары бөтен галәмнәрнең Раббысы Аллаһ белән ант итәм, ул мине кире кайтара алмаячак». Шуннан соң Аллаһ әйтте: «Ни өчен син моны эшләдең?» Ул җавап бирде: «Синнән куркып». Пәйгамбәр (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) дәвам итте: аннары Аллаһ әйтте: «Менә иң данлы патшалык патшалыгы, димәк, ул синең өчен шулай, хәтта ун тапкыр артык». Пәйгамбәр дәвам итте: хезмәтче әйтте: «Ни өчен син патша булгач, мине хурлыйсың?» Пәйгамбәр (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) әйтте: «Элек мине көлдергән нәрсә шул иде».
Hadith
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Безгә [Хасыйм бин әл-Касыйм] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Зөһәйр, ягъни Ибн Мөавия] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Исмәгыйль бин Әбу Халид] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Кайска] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "[Әбу Бәкер] торып, Аллаһка мактау әйтте һәм Аны пакьләде, аннары болай диде: "Әй, кешеләр, сез бу аятьне укыйсыз: "Әй, мөэминнәр, сез һәрберегез өчен җаваплы, бу сезгә хәтта адашкан кешегә дә зыян китермәс... - аять ахырына кадәр - һәм сез аны урыныннан куеп куйсагыз, мин Аллаһның рәсүленең салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Чынлыкта, әгәр кешеләр начарлыкны күрсәләр, аны үзгәртмәгез, Аллаһ аларның барысына да җәза җибәрүеннән куркалар". Ул болай ди: "Мин Әбу Бәкернең болай дигәнен ишеттем: "Әй, кешеләр, ялганнан ерак торыгыз, чөнки ялган сезне иманнан ераклаштыра".
Hadith
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Безгә [Хашим] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Шөгъбә] сөйләгәннән соң, ул миңа [Язид бин Хумайр] хәбәр итте", диде ул болай диде: "Мин [Сөләйм бин Әмир] Химярдан бер кешенең [Әүсәт бин Исмәгыйль бин Әүсәт әл-Бәҗали] хикәясен сөйләгәнен ишеттем, ул [Әбү Бәкер] хикәясен сөйләгән, ул бу хикәяне Аллаһның Илчесе (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) үлгәндә ишеткән, ул болай диде: "Аллаһның Илчесе беренче елда минем янымда басып торды, аннары елап әйтте: "Намуслы булыгыз, чөнки намуслылык яхшылык белән бара һәм икесе дә җәннәттә, ялганнан ерак торыгыз, чөнки алар гөнаһ белән, икесе дә җәһәннәмдә, һәм Аллаһтан котылу сорагыз, чөнки беркемгә дә котылудан да яхшырак нәрсә бирелми", диде. Аннары ул дәвам итте: "Бер-берегез белән бәйләнешне өзмәгез, бер-берегездән качыгыз, бер-берегездән нәфрәтләнмәгез һәм бер-берегезгә көнләшмәгез, ә Аллаһның кардәшләре булыгыз".
Hadith
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Безгә ['Аффан] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Безгә [Әбу Әванә] [Дауд бин Абдулла Әл-Ади] [Хөмәйд бин Абдуррахман] сөйләгәннән соң, ул болай диде: "Рәсулаллаһ галәйһиссәлам вафат булгач, [Әбу Бәкер] Мәдинә читендә иде, ул - Хумайд бин Абдуррахман - әйтте; аннары ул килеп, йөзен каплаган тукыманы ачып, аны үбеп әйтте: "Мин әти-әниемне фидия итеп кабул итәргә әзермен, синең тормышың һәм үлемең нинди матур булачак, Мөхәммәд галәйһиссәлам вафат булды, һәм Кәгъбә хуҗасы Раббым белән ант итәм", - диде. Аннары ул хәдисне искә алды. Ул болай ди: "Аннары Әбу Бәкер һәм Гомәр - җитәкчелек турында бәхәсләшкән ансарлар янына бардылар, алар алар белән - ансарлар белән - очраштылар, аннары Әбу Бәкер сөйләде һәм ансарларга вәхий ителгән бернәрсәне дә, Аллаһның пәйгамбәре (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) алар турында әйткән бернәрсәне дә калдырмады, ул барысын да искә алмады, һәм ул болай диде: «Чыннан да, син инде Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): «Әгәр кешеләр бер үзән аша, ә ансарлар икенче үзән аша үтсәләр, мин ансарлар үзәненнән үтәр идем», – дигәнен беләсең. Һәм син инде беләсең, әй Сәгъд, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) син утырганда – бернәрсә дә эшләмичә – «Кораешлар бу эш белән идарә итәләр, шуңа күрә кешеләрнең тугры кешеләре үзләренең тугры кешеләренә – Кораешларга – һәм аларның тыңламаучылары үзләренең тыңламаучыларына иярәләр», – дигән. Ул әйтә; аннары [Сәгъд] Әбу Бәкергә җавап бирә: «Син хаклы, без – министрлар, ә син – җитәкчеләр».
Hadith
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Безгә [Әл-Әссәф бин Халид] сөйләгәннән соң, ул болай диде: «Миңа [Бәшруһ халкыннан] [Тәлхә бин Абдуллаһ бин Абдуррахман бин Әбу Бәкер Әш-Шиддик] сөйләгәнен әйтте ул: «Мин [әтиемнең] [әтисенең] [Әбу Бәкернең] әйткәнен ишеткәнен ишеттем; мин Рәсүлүллаһтан: «Әй Аллаһның Илчесе, гамәлләр билгеләнгән нәрсәләргәме, әллә яңа нәрсәләргәме?» – дип сорадым. Ул: «Ләкин билгеләнгән нәрсәләргәме?» – дип җавап бирде. Ул: «Бу гамәл нәрсә өчен, әй Аллаһның Илчесе?» – дип сорадым. Ул: «Һәркем өчен яратылган максатына туры китереп изге гамәлләр кылу җиңел», – диде.
Hadith
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Безгә [Әбул Яман] сөйләгәннән соң, ул болай диде: безгә [Су'айб]ка [Әз-Зуһри] сөйләгән: ул болай диде: миңа [Әнсарлардан булган фикъһ белгече] [Госман бин Аффан] бер хикәя сөйләгәнен ишеткәнен; Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең берничә сәхабәсенең Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам үлгәндә кайгырганын, шуңа күрә аларның яртысы диярлек борчылганын хәбәр итте, диде Госман: «Мин дә шуларның берсе идем, мин бер дивар күләгәсендә утырганда, Гомәр минем алдымнан үтеп китте һәм миңа сәлам бирде, ләкин мин аның үтеп барачагын сизмәдем һәм сәлам бирде, шуңа күрә ул Әбу Бәкер белән очрашканчы вафат булды, аннары ул аңа: «Сезне гаҗәпләндерәчәк нәрсә бар, чынлыкта мин Госманның алдына үтеп, аңа сәлам бирдем, ләкин ул минем сәламемә җавап бирмәде», - диде. Шулай итеп, Әбу Бәкернең идарә итүе вакытында Гомәр һәм Әбу Бәкер килделәр һәм икесе дә миңа сәлам бирделәр, аннары Әбу Бәкер әйтте: «Синең абыең Гомәр минем яныма килеп, синең яныңнан үтеп, сәлам бирүен әйтте, ләкин син аңа җавап бирмәдең, ни өчен син моны эшләдең?» – диде. Ул: «Мин эшләмәдем», – диде. Гомәр: «Әйе, Аллаһ белән ант итәм, син моны эшләдең, ләкин бу синең тәкәбберлегең аркасында булды, әй Омәвиләр», – диде. Ул: «Әйе, Аллаһ белән ант итәм, мин синең үтеп барып сәлам бирүеңне беркайчан да сизмәдем», – диде. Әбү Бәкер: «Госман хаклы, син чыннан да аның берәр эше белән мәшгуль идең», – диде. Мин: «Әйе», – дидем. Гомәр: «Бу нәрсә?» – дип сорады. Гомәр: «Аллаһ Үзенең Пәйгамбәрен (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) без аннан бу эшнең куркынычсызлыгы турында сораганчы ук үлдерде», – диде. Әбү Бәкер: «Мин аннан бу хакта сорадым», – диде. Ул: «Мин торып аңа: «Әтием һәм әнием белән ант итәм, синең моңа хакың күбрәк», – дидем. [Әбү Бәкер] әйтте: «Мин сорадым: «Әй Аллаһның Илчесе, бу мәсьәлә ничек куркынычсыз?» Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Кем дә кем миннән бер тапкыр абыемга әйткән җөмләне алып, аннары миңа кире кайтарса, бу җөмлә аның өчен котылу булыр».
