Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Биһиэхэ [Абдулла Бин Нумаир] эппитэ; биһигини [Исмаили] [Каистан] иһитиннэрдэ диэтэ; [Абу Бакр] туран, Аллахы айхаллаата уонна Кинини ыраастаабыта, онтон эппитэ; Оо, дьон, кырдьык, бу хоһоону ааҕаҕыт: «Оо, итэҕэйээччилэр, бэйэҕитин харыстааҥ; Ханнык да сыыһа суолга киирбит киһи эйиэхэ куһаҕаны оҥоруо суоҕа, эһиги салайыыны ылбыт буоллаххытына. -QS Аль Майда строфа 105-. Дьиҥэр, биһиги Аллах илдьитин эппитин истибиппит: «Дьиҥэр, дьон куһаҕаны көрөн баран, ону мэлдьэспэт буоллахтарына, Аллах барыларыгар накаастабылы оҥоруоҕа».
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Биһиэхэ [Ваки'] кэпсээн баран, кини эппитэ; Биһиэхэ [Мис'ар] уонна [Суфьян] [Усман Бин Аль Мугира Ац Цакафи] [Али Бин Рабиах Аль Валиби] [Асма'бин Аль Хакам Аль Фазари] [Али] диэнтэн кэпсээн баран, кини эппитэ; Мин Аллах илдьититтэн хадис истэр буоллахпына, оччоҕо Аллах миэхэ Бэйэтэ баҕарбытынан туһаны биэрэр. уонна атын киһи миэхэ эппит буоллаҕына, андаҕай диэн көрдөһөбүн, андаҕайбыт буоллаҕына бигэргэтэбин. Дьиҥэр, Абу Бакр миэхэ эппитэ, уонна кырдьык, [Абу Бакр] Пророк саллаллаху алейхи васаллам эппитин истибитэ: «Аньыы оҥорон баран, ыраастанан баран ыраастыыр киһи буолбатах, - диэбитэ Мис'ар; -' онтон кини үҥпүтэ, оттон Суфьян эппитэ 'онтон кини икки ракаат үҥпүтэ уонна Аллахтан бырастыы гын диэн көрдөспүтэ, өскөтүн Аллах кини аньыытын-харатын бырастыы гыныа суоҕа'.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Биһиэхэ ['Амру Бин Мухаммад Абу Саид, ол аата Аль 'Анкази] кэпсээн баран, кини эппитэ; Биһиэхэ [Израиль] [Абу Исхактан] [Аль Барра' Бин 'Азибтан] кэпсээн баран, кини эппитэ; Абу Бакр Азибтан уон үс дирхамҥа седло атыыласпыта, Аль Барра эппитэ; онтон Абу Бакр Азибка эппитэ; 'Аль Барроҕа кинини мин дьиэбэр илдьэ бар диэн эт'. Онон Азиб хоруйдаата; 'Суох, эйигин кытта Расулуллах алейхи васаллам тахсыбытыгар тугу гыммыккын кэпсиэххин баҕарбаккын эрэ'. диир; онтон [Абу Бакр] эппитэ; 'Түүнүн хааман тахсан, ааһан иһэр күнүстэри-түүннэри суолбутун түргэтэппиппит, күн ортото тиийбиппитигэр, күн үөһэ турара, биһиэхэ туох эмэ дьиэ баарын көрөөрү, тула өттүбүтүн көрдүм, биир түгэн буолан баран, улахан хайаны көрөн, чугаһаабытым, онно кыра дьөлөҕөс баар эбит - ону таас күлүгүнэн бүрүйбүтүм миэстэни ыраастаан баран, Аллах илдьитигэр анаан тирии таҥаһы тардан биэрбитим, онтон эппитим; "Сыт, о Аллах илдьитэ", онтон сытан хаалла, онтон мин ким эмэ көрөр дуо диэн тахсыбытым, эмискэ биир куобах отчутун көрбүтүм, ыйыппытым; 'Кимҥэ киирэҕин, эдэр киһи?' диэн хоруйдаата; 'Курайштан төрүттээх киһи киэнэ,' онтон аатын эттэ уонна мин кинини биллим, өссө төгүл ыйыттым; — Куобаҕыт үүт биэрэр дуо? — диэн хоруйдаата; 'ээ' диэн эмиэ ыйыттым; 'Миэхэ үүтү таһаарыаҥ дуо? — диэн хоруйдаата; 'Сөп' онон мин киниэхэ биир куобаҕын тутан баран куобах үүтүн уонна илиитин тарбахтарын пыльтан ыраастыырга дьаһайбытым, мин тирии гериба аҕалбытым, айаҕар таҥас бүрүөһүннээх, онтон кини миэхэ кыратык үүт ыыппыта уонна мин түгэҕэ наһаа итийбэтин диэн уу куттум, онтон мин Аллах Меллах герибатыгар кэллим гериал сахиалам этэ. иһит биэр, уонна утуйбутуттан уһуктубут буолан тахсыбыта диэтим; 'Оо, Аллах илдьитэ, ис' Кини ону мин чэпчээн кэлиэхпэр диэри истэ, онтон мин эппитим; — Барар кэммит кэллэ дуо? онон дьон көрдүү сылдьан айаннаатыбыт уонна кинилэртэн ким да биһигини булбатаҕа, аттаах Сурака Бин Малик Бин Джусюмтан ураты, диэтим; 'Оо, Аллах илдьитэ, биһигини бултуур киһи биһигини ылан кэбиһиэҕэ', диэн Пророк хоруйдаабыта: 'хомойума, Аллах биһигини кытта баар', Сурака биһиэхэ чугас буолуор диэри, биир эбэтэр икки үҥүү эбэтэр үс үҥүү тэйиччи буолуор диэри, мин эппитим; 'О, Аллах илдьитэ, биһигини бултуур киһи - биһигини ситэриэҕэ' уонна мин -ол кэмҥэ- ытаабытым, Пророк ыйыппыта: 'тоҕо ытыыгын?' Мин эппиэттээтим; 'Аллах аатынан, мин бэйэм туспунан долгуйарбыттан ытаабаппын, ол оннугар эһиги тускутугар долгуйарбыттан ытабын' онтон Аллах илдьитэ үҥпүтэ: 'биһиги кинини -Сурака- Эн баҕаҕар хаалларабыт' онтон атахтарын Сурака атын иһигэр диэри ыстанан сиргэ ыстанан баран эппитэ; 'Оо, Мухаммед, мин бу эн дьыалаҥ буоларын билэбин, онон миэхэ буолбуттан быыһыырыгар Аллахтан үҥ, Аллахтан андаҕайан, мин эн сонуҥҥун кэннибиттэн көрдүүр дьоҥҥо кистэлэҥҥэ тутуом, уонна манна мин тирии ох саам баар, сорох ох саалары ыл, дьиҥэр, эн мин тэбиэннэрбин уонна козаларым нөҥүө ити-манна ааһыаҥ, онон кинилэртэн наадыйыыгын ыл'. Абу Бакр салгыы эттэ, онтон Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам эппиэттээтэ; 'Миэхэ наадата суох' онтон Расулуллах алаихи васаллам кини туһугар үҥпүтэ, онон Сурака босхоломмута - киниэхэ түбэспит алдьархайтан - уонна доҕотторугар төннүбүтэ, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам миигин кытта айанын салҕаабыта, Мединаҕа тиийбиппитигэр дьон биһигини көрсүбүттэрэ уонна уулуссаларга тахсан, дьиэ үрдүн үрдүгэр кэлбиттэрэ Кулуттар уонна оҕолор түргэнник тахсан кэллилэр; 'Аллах саамай улахан, Расулуллах шаллаллаху 'алейхи васаллам кэллэ, Мухаммед кэллэ'. Дьон кинилэртэн ким киниэхэ дьиэтин ылар бырааптаах диэн мөккүһэллэрэ, онон Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам эппитэ: 'бу киэһэ мин кинилэри ытыктаан Бани Наджар таайын Абдул МуТалиб дьиэтигэр хонуом', онон сарсыныгар сарсыарда буолбутугар дьаһал быһыытынан барбыта. Барра Бин Азиб эппитэ; Биһиэхэ бастакы кэлбит мухаджирин Муш'аб Бин Умаир, Бани Абдуд Дар быраата, онтон Ибну Умми Мактум, кини көрбөт этэ, Бани Фихри быраата, онтон Умар Бин Аль Хатхаб сүүрбэ киһилээх мииннэ, онон ыйыппыппыт; 'Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам тугу гынна?' диэн хоруйдаата; 'кини мин кэннибиттэн этэ', онтон Расулуллах саллаллаху 'алейхи васаллам Абу Бакры кытта тиийбитэ, Барро' диэбитэ; 'Пророк саллаллаху алейхи васаллам кэлиэ суоҕа этэ -Мединаҕа- ол кэмҥэ мин Аль-Муфашалтан хас да суругу өйбөр хатаабатах буоллахпына'. Израиль эппитэ; 'Барро' Бану Харитсахтан төрүттээх Ансар доҕоро этэ.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Биһиэхэ [Ваки'] кэпсээн баран, кини эппитэ; [Израиль] диэбитэ; эппитэ [Абу Исхак]; [Заид Бин Юцайтан] [Абу Бакртан] Пророк саллаллааху алейхи васаллам кинини Макка дьонуттан тутулуга суох буолуу туһунан этиилээх ыыппытын туһунан; 'Онон быйылгы сыл кэнниттэн биир да мушрик хаджка барбатын туһугар, мусульмантан ураты ким да сыгынньах таваф оҥоруо суоҕа уонна ырайга киириэ суоҕа, ким бэйэтин уонна Аллах илдьитин икки ардыларыгар сөбүлэһиилээх буоллаҕына, сөбүлэһии бүтүүтүгэр диэри кээмэйдээх, уонна Аллах уонна Кини илдьитэ мушриктартан босхолонуохтара'. Язид эппитэ; онон үс киһилээх барбыта. Онтон Кини Алига эппитэ; 'кинини батыс уонна Абу Бакры миэхэ төнүннэр уонна бэйэҥ этиигин тиэрди'. оннук гынна, диэбитэ; Абу Бакр пророкка кэлбитигэр, ытаан ыйыппыта; — Оо, Аллах илдьитэ, миэхэ туох эрэ буолла дуо? диэн хоруйдаата; 'Эһиэхэ үчүгэйтэн ураты туох да буолбатаҕа, ол гынан баран бу дьыаланы миигиттэн эбэтэр миигиттэн биирдэстэртэн эрэ тиэрдибэт буоларга дьаһайбыттара'.
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Биһиэхэ [Мухаммад Бин Джафарга] эппитэ; Биһиэхэ [Шуба] [Язид Бин Хумаиртан] [Сулаим Бин Амиртан] [Аусаттан] кэпсээн баран, кини эппитэ; [Абу Бакр] биһиэхэ үөрэппитэ уонна эппитэ; Бастакы сылга мин оннубар Расуллах алейхи васаллам турбута. Онтон Абу Бакр ытаабыта, онтон эппитэ; Аллахтан Аль му'Аафат - бырастыы гыныы - эбэтэр кини этэр Аль 'Аа'фия - куттала суох буолуу -, тоҕо диэтэххэ ким да итэҕэл кэнниттэн Аль 'Аа'фияттан эбэтэр Аль му'Аафаттан улахан туох да бэриллибэт, кырдьыктаах буол, тоҕо диэтэххэ кырдьык үтүөнү кытта бииргэ уонна иккиэн халлааҥҥа бааллар, уонна сымыйаттан тэй, тоҕо диэтэххэ сымыйа бииргэ уонна иккиэн адаҕыйыыга бааллар, уонна бэйэ-бэйэҕэр ымсыырыма өстөөх, уонна доҕордоһуу сибээһин быһымаҥ уонна бэйэ-бэйэҕиттэн тэйимэҥ, Ол оннугар Аллах Таала ыйбытын курдук бырааттыы буолуҥ.'
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Биһиэхэ эппиттэринэн, [Абдуррахман Бин Махди] уонна [Абу Амир] иккиэн эппиттэрэ; Биһиэхэ [Зухайр, ол аата Ибну Мухаммед] [Абдуллаттан, ол аата Ибну Мухаммад Бин 'Акилтан] [Муадз Бин Рифа'а Бин Рафи' Аль Ансари] аҕатыттан, ол аата [Рифаа Бин Рафи'] кэпсээн баран, кини эппитэ; Мин [Абу Бакар Аш Сиддик] Расулла саллаллаху алейхи васаллам амвонуттан үөрэтэрин истибитим, онтон эппитин; 'Мин Расуллах алейхи васаллам эппитин истибитим,' уонна Абу Бакр Расуллах алейхи васаллам аатын ааттаатаҕына ытаабыта, онтон хараҕын уутун ылан тыаһа суох хаалбыта уонна эппитэ; 'Мин Расулуллах шаллаллаху 'алейхи васаллам бастакы сылга маннык итии, итии күн эппитин истибитим: 'Аллахтан бырастыы гыныы, куттала суох буолуу уонна анараа дойдуга уонна аан дойдуга эрэллээх буолууну көрдөһүҥ'.
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Биһиэхэ [Абу Камилга] кэпсээн баран, кини эппитэ; Биһиэхэ [Хаммад, аата Ибн Салама] [Ибн Абу Атиктан] [аҕатыттан] [Абу Бакртан] эппиттэринэн, Пророк саллаллаху алейхи васаллам эппитэ: «Сивак диэн айах ыраастыыр уонна Аллахтан астынар».
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Биһиэхэ [Хасим Бин Аль Касим] кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Ал Лайц] кэпсээн баран, кини эппитэ; Миэхэ [Язид Бин Абу Хабиб] [Абул Хаиртан] [Абдулла Бин Амру] [Абу Бакар Аш Шиддиктан] эппитэ, кини Расуллаҕа эппитэ; 'Мин үҥэр Дуабар үөрэт,' Кини хоруйдаабыта: 'аах, Аллахумма Иннии Жаламту Нафсии Жулман Кацииро, Валаа Ягфирудз Дзунууба Иллаа Анта, Фагфирлии магфиратан Мин 'Индика Вархамнии Иннака Антал Гфуур Аллах мин бэйэбин сыыһа оҥорбутум, элбэх, уонна ким да мин аньыыларбын бырастыы гынар кыаҕа суох, Эн эрэ аньыыларбын бырастыы гын уонна миигин аһын, кырдьык эн саамай бырастыы гынар, саамай аһыныгас-'. [Иона] эппитэ; 'кабиираа -улахан-,' биһиэхэ [Хасан Аль Асы яб] [Ибн Лахиаттан] кэпсээбитэ, диэбитэ; диэбитэ: 'кабиираа -улахан-'.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Биһиэхэ [Абдурраззакка] кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Ма'мар] [Аз Зухри] ['Урва] [Айсия]-тан эппиттэринэн, Фатима уонна Аль-Аббас Абу Бакрга кэлбиттэрэ, иккиэн Аллах илдьититтэн нэһилиэстибэлэрин өлүүскэтин ирдииллэрэ, иккиэн сэрии кэмигэр кини сирин көрдөспүттэригэр уонна сэрии кэмигэр кини өлүүтүн көрдөспүттэригэр, Хабука [Абу] диэбитэ. кинилэргэ; Дьиҥэр, мин Аллах илдьитэ эппитин истибитим: 'Биһиги нэһилиэнньэҕэ бэриллибэтэхпит, хаалларбыт баайбыт милостыня буолар, Мухаммед дьиэ кэргэнэ бу баайтан эрэ аһыыр'. Онон, Аллах аатынан, мин Расулуллах оҥорорун көрбүт дьыалабын, дьиҥнээхтик оҥорботохпуна эрэ, быраҕыам суоҕа'.
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Биһиэхэ [Абу Абдуррахман Аль Мукри] кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Хайва Бин Сюрайх] кэпсээн баран, кини эппитэ; [Абдул Малик Бин Аль Харит] эппитин истибитим; Кырдьык [Абу Хурайра] эппитэ; Мин [Абу Бакар Аш Сиддик] бу кафедраҕа эппитин истибитим; Бастакы сыл бу күнүгэр Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам эппитин истибитим, онтон Абу Бакр сүбэҕэ олус ылларан ытаабыта уонна эппитэ; Мин Аллах илдьитин (Аллах алгыһа киниэхэ буоллун) эппитин истибитим: 'Эһиэхэ туох эрэ бэриллибэт - ол үрдүк дуоһунаска - Аль-Афия курдук истиҥ этии кэнниттэн - куттала суох буолуу -, онон Аллахтан Аль-Афияны көрдөөҥ'.
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Биһиэхэ ['Аффан] кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Хаммам] кэпсээн баран, эппитэ; биһиэхэ [Табит] [Анастан] [Абу Бакар] киниэхэ эппитин туһунан иһитиннэрбитэ, кини -Абу Бакар- эппитэ; Мин Пророкка ойуурга сылдьан эппитим, - атын кэпсээнинэн эппитэ; 'онтон биһиги ойуурга сылдьыбыппыт, - уонна кинилэртэн биирдэстэрэ икки атаҕын көрбүтэ буоллар, биһигини атаҕын анныттан көрүө этилэр', онтон эппитэ: 'О Абу Бакр, икки киһи туһунан туох дии саныыгын, Аллах иккиттэн үһүс буолбатах дуо'.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Биһиэхэ [Раухка] кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Ибн Аби 'Аруба] [Абу Ат Таййя] [Аль Мугира Бин Субай] ['Амру Бин Хурайц] [Абу Бакар Аш Шиддик] диэбитэ, диэбитэ; Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам биһиэхэ Даджал Хурасан диэн сир илин өттүттэн тахсыаҕа, элбэх киһи кинини батыһан кэлиэҕэ, сирэйдэрэ охсуллубут щит курдук буоларын туһунан эппитэ.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Биһиэхэ [Абу Саидка] Бани Хашим урукку кулутун туһунан кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Шадаках Бин Муса] доҕоро Ад Дакикка, [Фаркадтан] [Мурра Бин Сярахилтан] [Абу Бакар Аш Шиддиктан] эппитэ, диэтэ; Аллах илдьитэ (Аллах алгыһа киниэхэ буоллун) эппит: 'Халлааҥҥа дьаабы, албынньыт, куттас, дьаабы быһыылаах дьон киириэхтэрэ суоҕа, уонна халлаан аанын бастаан тыаһатар дьон кинилэр уонна Аллах икки ардыгар баар дьыаланы толорорго үчүгэй кулуттар буолуохтара'.
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Биһиэхэ [Абдулла Бин Мухаммад Бин Абу Сяибаҕа] эппитэ. Абдулла эппитэ; уонна мин ону Абдулла Бин Абу Сяибаҕа истибитим, диэбитэ; Биһиэхэ [Мухаммад Бин Фудлаил] [Аль Валид Бин Джумай'] [Абу Ат Туфаилтан] эппитэ; Пророк өлбүтүн кэннэ, Фатима Абу Бакрга сурук суруйбута; 'Эн дуу, эн дьиэ кэргэниҥ дуу Пророк саллаллаху алейхи васаллам нэһилиэстибэ ылаҕыт дуо?' Кини эппиэттээтэ; — Мин ону нэһилиэстибэ ылбатаҕым, ол гынан баран кини дьиэ кэргэнэ ылбыта, — диэтэ Фатима; — Оччоҕо Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям акциялара ханна баалларый? Онон [Абу Бакр] эппитэ; 'Дьиҥэр, мин Аллах илдьитин эппитин истибитим; 'Дьиҥэр, өскөтүн Аллах пророгу аһатан баран өлөр буоллаҕына, оччоҕо Кини - Аллах - кини кэнниттэн кэлэр дьоҥҥо оҥорор', оччоҕо мин ону мусульманнарга төннөрөр санаалаахпын'. онтон Фатима эппитэ; 'Оччоҕо эн Аллах илдьититтэн тугу истибиккин ордук билэҕин'.
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Биһиэхэ [Ибрагим Бин Исхак Ат Талаканига] кэпсээн баран, кини эппитэ; Миэхэ [Ан Надлар Бин Сюмаил Аль Мазини] эппитэ; Миэхэ [Абу Наамаҕа] кэпсээн баран, эппитэ; Миэхэ [Абу Хунайда Аль Барра' Бин Науфал] [Валан Аль 'Адави] [Худзайфа] [Абу Бакар Аш Шиддик] диэнтэн кэпсээн баран, кини эппитэ; Биир сарсыарда Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам сарсыардааҥҥы алгыһы үҥпүтэ. Онтон олорбута, дхуха кэмэ кэлиэр диэри, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям күлбүтэ, онтон күн ортото, Аср уонна Магриб алгыһын оҥоруор диэри урукку миэстэтигэр олорбута, түүн бүтүүтүгэр киэһээҥҥи алгыска диэри саҥарбатаҕа, онтон дьиэтигэр дьиэтигэр барбыта, онтон дьон Абурга эппиттэрэ; — Тоҕо Аллах илдьититтэн, урут хаһан да оҥорботох эрээри, бүгүн тугу оҥорбутун ыйыппаккын? диэтэ; онтон ыйыппыта, онон кини эппиэттээбитэ: 'ээ, миэхэ бу дойду уонна анараа дойду дьыалаларыгар туох буоларын көрдөрбүттэрэ, онон урут баар дьон уонна кэлбиттэр биир сиргэ мустубуттара, онтон дьон итинтэн куттаналлара, онон кинилэр Адамҥа кэлбиттэрэ, тирии кинилэри бүрүйэн эрэр диэбиттэрэ; — Оо, Адам, эн киһи аймах аҕата буолаҕын уонна Аллах 'азза ваджалла эйигин талан ылбыта, онон Айыы Тойоҥҥуттан биһиги туспутугар көрдөһүҥ, — диэн Адам хоруйдаата; 'Мин эмиэ эн тулуйаргын көрсөбүн, аҕаҥ кэнниттэн аҕаҕар бар, аата Ной,' кырдьык, Аллах Адам, Ной, Авраам дьиэ кэргэнин уонна 'Имран дьиэ кэргэнин' бары дьонтон талбыта. Онон кинилэр Нойга кэлэн эппиттэрэ; 'Эн Раббыҥ иннигэр биһиэхэ үҥүүнү биэр, тоҕо диэтэххэ, Аллах Эйигин талан ылбыта уонна Эн алгыскын хоруйдаабыта уонна Кини сир үрдүгэр итэҕэйбэтэхтэр ортолоругар биир да дьиэни хаалларбатаҕа'. Онтон Ной эппитэ; 'Мин эйиэхэ көрдөһөр кыаҕым суох, онон Ибрагимҥа бар, тоҕо диэтэххэ Аллах кинини тапталлаах оҥорбута'. Онтон Ибрагимҥа барбыттара, Ибрагим эппит; 'Мин эйиэхэ көмөлөһөр кыаҕым суох, Моисейга бар, тоҕо диэтэххэ Аллах киниэхэ биирдэ быһаччы кэпсэппитэ'. Онтон Муса хоруйдаата; 'Эн көрдөспүтүн миэхэ суох, онон Иса бин Марьямҥа бар, кини хараҕа суохтары, ыарыһахтары эмтиир уонна өлбүттэри тилиннэрэр кыахтаах'. Онтон Иисус хоруйдаабыта; 'Эн көрдөспүтүн миэхэ суох, ол гынан баран тойоҥҥор бар, Адам уола, тоҕо диэтэххэ кини көмүллүбүт сирэ Тиллии күнүгэр бастакынан аһыллыаҕа, Мухаммад шаллаллаху алейхи васалламҥа бар, дьиҥэр кини эйигин раввин иннигэр көрдөһүөҕэ'. Кини эппитэ; 'Онон кини барбыта, онтон Джибрил Айыы Тойонугар көрүстэ, онтон Аллах эппитэ: 'киниэхэ көҥүллээ - көрдөһө - уонна киниэхэ халлаан үтүө сонуну биэр'. диир; онтон Джибрил үчүгэй сонуннаах барбыта, онтон Мухаммед сүгүрүйэн биир пятницаҕа сүгүрүйбүтэ, онтон Аллах эппитэ: 'төбөҕүн көтөҕөн кэбис, о Мухаммед, истиэхтэрэ диэ уонна үҥс, эйиэхэ үҥэргэ көҥүл бэриллибит'. диир; онон кини төбөтүн өрө көтөхпүтэ уонна Айыы Тойонун диэки көрөн баран, өссө биир пятницаҕа бас бэриниигэ сүгүрүйбүтэ, уонна Аллах өссө төгүл эппитэ: 'төбөҕүн өрө көтөҕөн эт, эйигин истиэхтэрэ, үҥс, эйиэхэ үҥэр көҥүллэнэр диэ'. диир; сүгүрүйэ барбыта, Гавриил икки илиитин ылан, урут хаһан да киһиэхэ аһыллыбатах алгыһы арыйбыта, онон эппитэ; «Оо, Раббым, эн миигин Адам уолун тойоно буоларга айбыккын уонна улаханнык сананыы суох, эн миигин бастакынан кини көмүүтүн Тиллии күнүгэр арыйар оҥорбуккун уонна киһиргии санаа суох, мин күөлбэр кэлэр дьону Шона уонна Айла икки ардыгар баар курдук элбэх оҥоруоххар диэри», — диэн эппитэ; 'Шиддикины ыҥыр, кинилэр көмөлөһөллөрүгэр', онтон эппиттэрэ; 'Набтары ыҥыр Мин'. Кини эппитэ; онтон Пророк бэйэтин батыһааччыларын кытта кэлбитэ, онно биэс-алта батыһааччылаах Пророк баара, уонна батыһааччылара суох Пророк баара, онтон эппиттэрэ; 'Мучениктары ыҥыр, кинилэр баҕарбыттарын туһугар көрдөһөллөрүгэр». уонна Пророк саллаллаху алейхи васаллам салҕаабыта; онон мучениктар оннук гыннахтарына, Пророк эппитэ: Аллах эппитэ: «Мин амарах дьонтон саамай амарахпын, Миигин кытта тугу да сибээстэспэт дьон Мин халлааҥҥа киириҥ». диэтэ; онтон ырайга киирбиттэрэ. Кини эппитэ: Онтон Аллах эппитэ: «Аадка көр, үтүө дьыаланы оҥорбут киһини булаҕын дуо? Кини этэр; Онон кинилэр киһини булбуттара, онтон Аллах ыйыппыта: «Эн хаһан эмэ үтүө дьыаланы оҥорбуккун дуо? — диэн киһи хоруйдаата; 'Суох, урукку өттүгэр атыылаһар-атыылыыр боппуруостарга дьону чэпчэппитим таһынан'. Онон Аллах эппитэ: 'Атын кулуттарбар чэпчэппитин курдук, мин кулутпар эмиэ чэпчэтиҥ'. Онтон кинилэр адаҕыттан киһини таһаарбыттара, уонна Аллах киниттэн ыйыппыта; 'Үтүө дьыаланы оҥорбутуҥ дуо? — диэн хоруйдаата; 'Суох, уолбар эппэтэхпинэ, өллөхпүнэ, миигин уокка уматан баран, бурдук курдук мэлий, онтон муораҕа илдьэн салгыҥҥа ыһан кэбис, оччоҕо Аллах, бары аан дойдулар Тойонноро, миигин хаһан да төнүннэрэр кыаҕа суох буолуоҕа'. Онтон Аллах эппитэ: «Тоҕо оннук гыммыккыный? — диэн хоруйдаата; 'Эйигиттэн куттанан'. Пророк саллаллаху алейхи васаллам салгыы эппитэ: онтон Аллах эппитэ: «Көр, саамай албан ааттаах саарыстыба, оччоҕо эйиэхэ ити курдук, уон төгүл элбэх». Пророк салгыы эттэ: кулут эппитэ; 'хаан буолан баран тоҕо миигин үөҕэҕин?' Пророк саллаллаху алейхи васаллам эппитэ: 'урукку кэмҥэ миигин ол күллэрэр этэ'.
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Биһиэхэ [Хасим Бин Аль Касим] кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Зухайр, аата Ибн Муавия] кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Исмаил Бин Абу Халид] эппитэ; Биһиэхэ [Каис] кэпсээн баран, кини эппитэ; ' [Абу Бакр] туран Аллахы айхаллаата уонна Кинини ыраастаата, онтон эппитэ; 'Оо, дьон, кырдьык, эһиги бу строканы ааҕаҕыт: 'Оо, итэҕэйээччилэр, эһиги хас биирдиигитигэр эппиэтинэстээххит, бу эһиэхэ кыра да киһиэхэ алдьаныа суоҕа... -строт бүтүөр диэри-, уонна эһиги ону миэстэтиттэн таһаарбыккыт, мин Аллах илдьитэ эппитин истибитим: 'Аллах илдьитэ саллаллаху алейхи васаллам эппитин истибитим: 'Дьэ, куһаҕаны оҥорбот буоллаххытына, оччоҕо дьон, оччоҕо куһаҕаны уларытыҥ' Аллах барыларыгар накаастабылы тарҕатыа диэн куттал баар.' Кини этэр; — Мин Абу Бакр эппитин истибитим; Дьон, сымыйаттан тэйиҥ, тоҕо диэтэххэ, сымыйа эһигини итэҕэлтэн тэйитэр.
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Биһиэхэ [Хасымҥа] кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Шубаны] кэпсээн баран, эппитэ; миэхэ [Язид Бин Хумаир] иһитиннэрдэ, диэтэ; Мин [Сулейм Бин Амир] Химьяртан төрүттээх киһини [Аусат Бин Исмаил Бин Аусат Аль Баджали] кэпсээнин кэпсиирин истибитим, кини [Абу Бакар] кэпсээнин кэпсээбитэ, кини ону Аллах илдьитэ (Аллах алгыһа киниэхэ буоллун) өлбүтүгэр истибитин, диэбитэ; Аллах илдьитэ бастакы сылга мин дьиэбэр туран баран хаһыытаан эппитэ: 'Кырдьыктаах буол, тоҕо диэтэххэ кырдьыктаах буолуу үтүөнү кытта барар уонна иккиэн халлааҥҥа бааллар, уонна сымыйаттан тэй, тоҕо диэтэххэ кинилэр аньыыны кытта бааллар уонна иккиэн адаҕыйаллар, уонна Аллахтан быыһабыл көрдөө, тоҕо диэтэххэ ким да быыһабылтан ордук диэн итэҕэйбитин кэннэ туох да бэриллибэт'. Онтон салгыы эппитэ: «Бэйэ-бэйэҕитин кытта сибээһи быспат буолуҥ, бэйэ-бэйэҕититтэн тэйимэҥ, бэйэ-бэйэҕитин абааһы көрүҥ, уонна бэйэ-бэйэҕитигэр ымсыырымаҥ, ол оннугар бырааттыылар буолар Аллах кулуттара буолуҥ».
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Биһиэхэ ['Аффан] кэпсээн баран, эппитэ; Биһиэхэ [Абу 'Авана] [Дауд Бин Абдулла Аль Ауди] [Хумайд Бин Абдуррахмантан] кэпсээн баран, кини эппитэ; Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам өлбүтүгэр, [Абу Бакр] Медина таһыгар сылдьыбыта, кини -Хумайд Бин Абдуррахман- эппитэ; онтон кэлэн сирэйин бүрүйэр таҥаһын арыйан сыллаан баран эппитэ; 'Мин аҕабын уонна ийэбин эн төлөбүргүн быһыытынан ылынарбар бэлэммин, эн олоххун уонна өлүүҥ төһө кэрэ буолуой, Мухаммед шаллаллаху алейхи васаллам өлбүтэ, уонна Кааба хаһаайына Раббынан'. онтон хадис ахтан ааспыта. Кини этэр; Онтон Абу Бакр уонна Умар Ансардарга барбыттара - кинилэр бэйэ-бэйэлэрин кытта салайар туһунан мөккүһэллэрэ, онон кинилэри көрсүбүттэрэ - Ансардар -, онтон Абу Бакр тыл эттэ уонна Ансарга арыллыбыты тугу да хаалларбатаҕа уонна Аллах илдьитэ (Аллах эйэ уонна алгыһа киниэхэ буоллун) кинилэр тустарынан ахтыбатаҕа, кинилэр тустарынан барыларын ахтыбатах буоллаҕына; Дьиҥэр, эһиги билэҕит, Аллах илдьитэ (Аллах алгыһа киниэхэ буоллун) эппит: «Киһи биир үрэх устун, оттон Ансар атын үрэх устун ааһар буоллаҕына, мин Ансар үрэх устун ааһыам этэ». уонна эн билэҕин, Саад, эн тугу да гыммакка олордоххуна, Аллах илдьитэ (Аллах алгыһа киниэхэ буоллун) эппитин, 'курайштар бу дьыаланы салайаллар, онон норуот эппиэтинэстээх дьоно кинилэр эппиэтинэстээх дьонун - курейштары - батыһаллар, оттон кинилэр истибэтэх дьонноро кинилэр истибэтэх дьоннорун батыһаллар'. диир; онтон [Са'д] Абу Бакрга хоруйдаата; 'Эн сөпкө этэҕин, биһиги миниистирдэрбит, оттон эн салайааччыларгын'.
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Биһиэхэ [Али Бин Айясы] кэпсээн баран эппитэ; Биһиэхэ [Аль-Атхаф Бин Халид] кэпсээн баран, эппитэ; Миэхэ [биир киһи] Башро дьонуттан, [Талхах Бин Абдуллах Бин Абдуррахман Бин Абу Бакар Аш Шиддиктан] эппитэ; [Аҕам] [аҕата] [Абу Бакр] эппитин истибитин ахтыбытын истибитим; Мин Расулуллахтан ыйыттым; — Оо, Аллах илдьитэ, дьайыылар олохтоммут дьыалаларга олоҕураллар дуу, эбэтэр саҥа дьыалаларга дуу? Кини хоруйдаабыта: 'Ол гынан баран быһаарыллыбыт боппуруостарга олоҕуран'. он сказал, я спросил; 'Ол аата, бу үгэс туохха нааданый, о, Аллах илдьитэ? Кини эппитэ: 'Хас биирдии киһи айыллыбыт сыалыгар сөп түбэһиннэрэн үтүө дьыаланы оҥороро чэпчэки'.
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Биһиэхэ [Абул Яман] кэпсээн баран эппитэ; биһиэхэ [Сю'айб] [Аз Зухри] отчуоттаата диэбитэ; миэхэ [Ансартан юриспруденция экспертэ] [Усман Бин Аффан] кэпсээнин истибитин туһунан иһитиннэрдэ; Усман эппитинэн, Пророк саллаллаху алейхи васаллам хас да табаарыстара Пророк өлбүтүгэр хомойбуттара, онон кинилэртэн аҥара кэриэтэ долгуйбута; 'Онтон мин кинилэртэн биирдэстэрэ этим, биир истиэнэ күлүгэр олордохпуна, Умар иннибэр ааһан иһэн миэхэ дорооболоһон эппитэ, ол гынан баран мин кини ааһан иһэрин уонна дорооболоһорун билбэтэҕим, онон кини Абу Бакры көрсүөр диэри олохтон туораабыта, онтон киниэхэ эппитэ; — Эһигини сөхтөрөр туох эрэ баар, дьиҥэр, мин Усман иннигэр ааһан, дорооболоһон кэбиспитим, ол гынан баран, кини мин дорооболоһуубар хоруйдаабатаҕа. Онон Абу Бакр ыраахтааҕылыыр кэмигэр Умар уонна Абу Бакр кэлэннэр иккиэн миигин кытта дорооболоһон, онтон Абу Бакр эппитэ; — Быраатыҥ Умар миэхэ кэлэн, иннигитинэн ааһан, дорооболообутун эппитэ, ол гынан баран эн эппиэттээбэтиҥ, онон туохтан итинник гынныҥ? кини эппитэ, мин эппиэттээтим; 'Мин ону оҥорботоҕум'. Онон Умар эппитэ; — Сөп, Аллахка андаҕайан, эн ону оҥорбуккун, ол гынан баран, эн киэн туттуугуҥ иһин, о Бани Умайя. Кини эппитэ, мин эппиэттээтим; — Аллахка андаҕайан, эн ааһан иһэн миигин кытта дорооболоһон көрбүккүн хаһан да өйдөөбөтөҕүм, — диэбитэ Абу Бакр; — Усман сөпкө этэр, кырдьык, эн киниттэн туох эрэ дьыаланан дьарыктаммытыҥ, — диэтим; 'ээ' Умар ыйытта; — Бу туох дьыаланый? онтон Усман эппитэ; 'Аллах бу дьыала куттала суох буолуутун туһунан ыйытыахпыт иннинэ, кини Пророгун саллаллаху алейхи васаллам өлбүтэ,' диэбитэ Абу Бакр; — Мин киниттэн дьыала туһунан ыйыппытым, — диэтэ кини; онон мин киниэхэ туран эппитим: «Аҕабынан уонна ийэбинэн эн киниэхэ ордук бырааптааххын», — диэбитэ [Абу Бакр]; Мин ыйыттым; О, Аллах илдьитэ, бу хайдах куттала суох буолуой? Онтон Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам эппитэ: 'Ким миигиттэн биирдэ таайымҥа биэрбит накаастабылбын ылан баран миэхэ төннөрөр, оччоҕо ол накаастабыл киниэхэ быыһабыл буолуоҕа'.