Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
له عبدالله بن نمیر رضي الله عنه څخه روایت دی، هغه وویل: موږ ته [اسماعیل] له قیس څخه خبر راکړی دی هغه وویل: ابوبکر رضي الله عنه پاڅېد او د الله پاک حمد او ثنا يې وکړه او ويې ويل: اى خلکو دا آيت خامخا لولي: اى مؤمنانو خپل ځانونه وساتئ. هیڅ ګمراه کونکی به تاته ضرر ونه رسوی که چیری ته هدایت ترلاسه کړی.» سورة المائدة 105 آيت. او په حقيقت کې مونږ له رسول الله صلى الله عليه وسلم څخه اوريدلي دي چې فرمايي: په حقيقت كې كه خلك بد وويني او بيا يې رد نه كړي، نو الله جل جلاله به پر ټولو عذاب نازل كړي.
Hadith
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
هغه موږ ته [واکي] وویل؛ هغه موږ ته [مسعر] او [سفیان] له [عثمان بن المغیره ثقفي] له [علی بن ربیعه الولیبي] له [اسماء بن الحکم الفزاري] له [علي] څخه روایت کړی دی؛ که زه له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه کوم حدیث واورم، نو الله جل جلاله ماته د هغه څه په اندازه ګټه راکوي چې هغه وغواړي. او که بل څوک ماته ووايي، نو زه له هغه څخه د قسم کولو غوښتنه کوم، که هغه زما سره قسم کړی وي، زه یې تصدیق کوم. په حقیقت کې ماته ابوبکر رضي الله عنه ویلي دي او دا رښتیا ده چې [ابوبکر] له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي دي چې فرمایي: هغه سړی نه دی چې ګناه وکړي بیا اودس وکړي او اودس ښه کړي. - بیا یې لمونځ وکړ، په داسې حال کې چې سفیان وویل: بیا یې دوه رکعته لمونځ وکړ او له الله تعالی څخه یې بخښنه وغوښتله، مګر دا چې الله تعالی به یې ګناهونه بخښي.
Hadith
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
هغه موږ ته [عمرو بن محمد ابو سعید الانقاضي] وویل؛ هغه موږ ته [اسرائیل] له [ابواسحاق] له [البراء بن عازب] څخه وویل؛ البراء وايي، ابوبکر له عجب څخه په ديارلسو درهمونو کې يوه زينه اخيستې وه. بیا ابوبکر عازب ته وویل؛ 'البارو ته ووایه چې هغه زما کور ته بوځي. نو عجب ځواب ورکړ؛ نه، پرته لدې چې تاسو موږ ته د هغه څه په اړه ووایاست چې کله رسول الله صلی الله علیه وسلم له تاسو سره بهر ته راغلی و. هغه وايي؛ بیا [ابوبکر] وویل: موږ د شپې په اوږدو کې تګ راتګ کاوه او د ورځې او شپې په اوږدو کې چې موږ تیریدلو په لاره کې ګړندی شو، کله چې موږ ماسپښین ته ورسیدو او لمر مستقیم پورته و، ما شاوخوا ته وکتل چې زموږ لپاره کوم سرپناه شتون لري، یوه شیبه وروسته ما یوه لویه ډبره ولیده او هغې ته نږدې شوم او معلومه شوه چې یو کوچنی غار دی چې د سیوري په واسطه پوښل شوی و، د سیوري د سیوري او د سیوري د سیوري په واسطه د لوټ ځای خپور شو. رسول الله صلی الله علیه وسلم بیا وویل: "ای د الله رسوله" بیا ویده شوم، بیا بهر لاړم چې څوک یې ګوري، ناڅاپه مې د وزې رمه ولیده، ومې پوښتل: ځوانه ته د چا سره تعلق لرې؟ هغه ځواب ورکړ؛ د قريشو له يوه سړي څخه يې، بيا يې نوم ورته وويل او ما وپيژندل، بيا مې وپوښتل؛ 'ایا ستاسو وزه شیدې تولیدوي؟ هغه ځواب ورکړ؛ 'هو' ما بیا وپوښتل؛ 'ایا تاسو زما لپاره شیدې بیانوئ؟ هغه ځواب ورکړ؛ هو، نو ما ورته امر وکړ چې خپله يوه وزه ونيسي او د وزې شيدې او د لاسونو لاسونه يې له خاورو پاک کړي، ما يو چرم جريبه راوړه چې په خوله کې يې پوښ وو، بيا يې زما لپاره لږ شيدې شيدې او اوبه مې په جريبه کې واچولې تر څو لاندې ګرمه نه شي، بيا رسول الله صلی الله عليه وسلم ته راغلم او هغه يې وڅښل. معلومه شوه چې له خوبه راویښ شوی، ما وویل؛ ای د الله رسوله! هغه وڅښله تر دې چې ما ارام شو، بیا مې وویل: 'آیا زموږ د وتلو وخت دی؟' نو مونږ روان شو په داسې حال کې چې خلک په لټه کې وو او له سورقه بن مالک بن جوسیم پرته بل هیڅوک مو ونه موند، ما وویل: یا رسول الله صلی الله علیه وسلم هغه څوک چې موږ یې ښکار کوو هغه به راباندې وخوري، رسول الله صلی الله علیه وسلم ورته وفرمایل: مه خفه کېږه، الله له موږ سره دی، تر دې چې کله سوره موږ ته نږدې شوه، د یوې نېزې یا دوه نېشو یا درې نېشو په فاصله کې و، ما وویل: یا رسول الله صلی الله علیه وسلم څوک چې موږ ښکار کوي هغه به را ونیسې او زه په دې وخت کې په ژړا وم، رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: ولې ژاړې؟ ما ځواب ورکړ؛ په الله قسم زه په دې خاطر نه ژاړم چې زه د خپل ځان په اړه اندېښمن يم، بلکې زه ځکه ژاړم چې زه ستا په اړه اندېښمن يم، نو رسول الله صلی الله عليه وسلم دعا وکړه: موږ هغه ته سورة پرېږدو، چې ستا په خوښه وي، نو د سورې د آس تر ګېډې پورې پښه په سخته ځمکه وغورځېده او ويې ويل: اې محمده زه په دې پوهېږم چې دا ستا عمل دی، نو له الله تعالی څخه دعا وکړه چې ما له هغه څه وژغوري چې پر ما تېر شوی دی، زه به ستا خبر له هغو کسانو پټ وساتم چې ستا په لټه کې دي، او دلته زما د څرمن د تورو څرمن ځنځير دی، یو څه تیرونه واخله، په حقیقت کې په دې او دې ځای کې زما د اوښانو او وزو څخه تېر شه، نو د خپلو اړتیاو لپاره له هغوی څخه واخله. ابوبکر رضي الله عنه ځواب ورکړ؛ نو رسول الله صلی الله علیه وسلم ځواب ورکړ: "زه ورته اړتیا نه لرم" بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم هغه ته دعا وکړه نو سوره د هغه مصیبت څخه خلاص شوه چې په هغه باندې راغله - او خپلو ملګرو ته راستون شو، رسول الله صلی الله علیه وسلم زما سره خپل سفر ته دوام ورکړ، کله چې موږ مدینې ته ورسیدو، خلکو زموږ هرکلی وکړ او د کورونو په کوڅو او کوڅو کې راووتل. نوکران او ماشومان په بیړه بهر راووتل او ویې ویل: "الله لوی دی، رسول الله صلی الله علیه وسلم راغلی، محمد صلی الله علیه وسلم راغلی". خلک په دې بحث شول چې په دوی کې د چا د کور د نیولو حق دی، نو رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: نن شپه به د بني نجار د تره عبدالمطلب په کور کې د دوی د عزت لپاره پاتې شم، نو چې بله ورځ سهار شو نو له امر سره سم روان شو. براء بن عازب وویل: لومړی مهاجر چې موږ ته راغی د بني عبد الدار ورور مصعب بن عمیر وو، بیا ابن ام مکتوم چې ړوند و، د بني فهري ورور، بیا عمر بن الخطاب له شلو کسانو سره سپاره شول، نو پوښتنه مو وکړه چې؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم څه کول؟ هغه ځواب ورکړ؛ هغه زما شاته وه، بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم له ابوبکر رضی الله عنه سره راغی، بارو رضی الله عنه وویل: رسول الله صلى الله عليه وسلم به مدينې ته نه و راغلى، مګر په هغه وخت کې ما د المفصل څو خطونه حفظ کړي نه وي. اسراییل وویل؛ "برو" د بنو حارثه د انصارو ملګری وو.
Hadith
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
هغه موږ ته [واکي] وویل؛ ویلي دي [اسرائیل]؛ [ابو اسحاق] ويلي دي؛ له [زيد بن يطسى] له ابوبکر رضي الله عنه څخه روايت دى چې رسول الله (صلى الله عليه و اله و صحبه و سلم) هغه د مکې له خلکو څخه د خپلواکۍ په اعلاميه کې رالېږلى و. تر څو له دې کال وروسته هیڅ مشرک حج ته ولاړ نه شي، هیڅوک به بربنډ طواف نه کوي او جنت ته به نه ننوځي مګر یو مسلمان، څوک چې په خپل منځ کې او د رسول الله صلی الله علیه وسلم په منځ کې تړون وي، د تړون تر پایه حد دی او الله او د هغه رسول به له مشرکانو څخه خلاص وي. یزید وویل: نو هغه له دریو کسانو سره لاړ. بيا يې علي ته وويل: "د هغه پیروي وکړه او ابوبکر ماته راوباسه او ستاسو وینا یې ورسوه". نو هغه وویل؛ کله چې ابوبکر رضی الله عنه رسول الله صلی الله علیه وسلم ته راغی، هغه وژړل او پوښتنه یې وکړه! ای د الله رسوله په ما څه شوی دی؟ هغه ځواب ورکړ؛ "تاته له خیر پرته بل څه نه دي پیښ شوي، مګر ما ته امر شوی و چې دا خبره زما یا زما څخه پرته مه بیانوئ."
Hadith
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
موږ ته [محمد بن جعفر] ویلي دي: هغه له موږ څخه [سيوبه] له [يزيد بن خمير] څخه [سليم بن عامر] له [اوسط] څخه روايت کړى دى، هغه وويل: [ابوبکر] موږ ته نصیحت وکړ او ویې ویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم په لومړي کال زما پر ځای ودرېد. بیا ابوبکر وژړل، بیا یې وویل: له الله جل جلاله څخه عفوه وغواړئ او یا ورته عافیت ووایئ، ځکه چې له ایمان وروسته له عافیت او عافیت څخه بل هیچا ته هیڅ شی نه ورکول کیږي، صادق اوسئ، ځکه چې صداقت له نیکۍ سره یو ځای دی او دواړه په جنت کې دي، له دروغو ځان وساتئ ځکه چې دروغ له یو بل سره دښمني کوي او دواړه په دښمني کې نه وي او دواړه یې په دښمنۍ کې نه وي. د دوستۍ اړیکې پرې کړئ او له یو بل څخه وګرځئ، مګر وروڼه شئ لکه څنګه چې الله تعالی امر کړی دی.
Hadith
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
موږ ته راغلي دي چې [عبدالرحمن بن مهدي] او [ابو عامر] دواړو وویل: هغه موږ ته [زهیر یعنی ابن محمد] د [عبدالله] یعنی ابن محمد بن عقیل څخه [معاذ بن رفاعه بن رافع الانصاری] له خپل پلار یعنی [رفاعه بن رافع] څخه روایت کړی دی. ما له ابوبکر صدیق رضی الله عنه څخه واورېدل چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم له منبر څخه یې تبلیغ کاوه، بیا یې ویل: ما له رسول الله صلى الله عليه وسلم څخه واورېدل چې ويل يې، ابوبكر رضي الله عنه چې د رسول الله صلى الله عليه وسلم نوم ياد كړ، په ژړا شو، بيا يې له اوښكو څخه چوپ شو او ويې ويل: ما له رسول الله صلى الله عليه وسلم څخه اورېدلي چې په لومړي كال كې په داسې ګرمه او ګرمه ورځ كې فرمايلي دي: له الله تعالى څخه بښنه، سلامتيا او د آخرت او دنيا توكم وغواړئ.
Hadith
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
هغه موږ ته [ابو کامل] وویل؛ موږ ته [حماد یعني ابن سلمه] له [ابن ابی عتیق] له خپل پلار [ابوبکر] څخه روایت کړی دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: مسواک د خولې پاکوونکی دی او د الله تعالی رضا ده.
Hadith
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
هغه موږ ته [حسیم بن القاسم] وویل؛ هغه موږ ته [اللاطس] وویل؛ ما ته [یزید بن ابو حبیب] له [ابوالخیر] څخه له [عبدالله بن عمرو] له [ابوبکر صدیق] څخه روایت کړی دی چې هغه رسول الله صلی الله علیه وسلم ته وویل: ماته هغه دعا را زده کړه چې زه یې په لمانځه کې کوم، هغه ځواب ورکړ: لول اللهم انّي أَلَمْتُ نَفْسِي ذُلْمَانَ کَتِسِيْرُ، وَلاَ يَغْفِرُدُ ذَنْبُهُ اِلَّا انت، فَغْرِلِي مَغْفِرَاتِ مِنْ عِنْدَكَ وَرَحْمَنِي إِنَّكَ عَنْتَ الْغَفُورِهِ- زه له خپل ځانه يوه ګناه نه شم بښلى. له تا پرته زما ګناهونه له خپل طرفه بښنه وکړه او پر ما رحم وکړه، بېشکه ته ډېر بښونکی او ډېر رحم کوونکی یې. [یونس] وویل؛ "کبيرا-لوى" موږ ته [حسن العاصي يب] له [ابن لحية] څخه روايت کړى دى، هغه وويل: ويې ويل: کبيره لويه.
Hadith
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
هغه موږ ته [عبدالرزاق] وویل؛ موږ ته [معمر] له عروه څخه [عروه] څخه روایت کړی دی، چې فاطمه او عباس ابوبکر رضي الله عنهم ته راغلل، دوی دواړو له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه د خپل میراث برخه وغوښته، کله چې دوی دواړو د فدک په جګړه کې د هغه ځمکه وغوښته او بکر رضی الله عنه له دوی څخه [د جګړې] برخه وغوښته. په حقیقت کې ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي چې ویل یې: موږ میراثي نه یو، هغه مال چې موږ پریږدو هغه صدقه کیږي، د محمد صلی الله علیه وسلم کورنۍ یوازې له دې مال څخه خوري. نو په الله قسم زه به هغه کار نه پریږدم چې ما رسول الله صلی الله علیه وسلم په داسې کولو کې لیدلی و، مګر دا چې زه یې خامخا کوم.
Hadith
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
هغه موږ ته [ابو عبدالرحمن المقري] وویل؛ هغه موږ ته [حیوا بن سوریح] وویل؛ ما له عبدالملک بن الحارث څخه اوریدلي چې ویل یې؛ په حقیقت کې [ابو هریره] وویل؛ ما په دې منبر کې له ابوبکر صدیق رضی الله عنه څخه واورېدل؛ ما د لومړي کال په همدې ورځ له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل، نو ابوبکر رضی الله عنه په نصیحت کې دومره ورک شو، چې ژړل یې بیا یې وویل: ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي چې فرمایي: تاسو ته هغه څه نه درکول کیږي چې په لوړ مقام کې وي - د اخلاص له جملې څخه وروسته لکه د عافیه - خوندیتوب - نو له الله څخه د عافیه غوښتنه وکړئ.
Hadith
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
هغه موږ ته [عفان] وویل؛ هغه موږ ته [حمام] وویل؛ موږ ته ثابت [ثابت] له انس (رضي الله عنه) څخه خبر راکړ چې [ابوبکر] ورته ویلي دي، هغه وویل: ما رسول الله صلی الله علیه وسلم ته وویل کله چې هغه په غار کې و، په بل روایت کې یې وویل: او موږ په غار کې وو، که له دوی څخه کوم یو د هغه دوه پښې لیدلې وای، نو موږ به یې د خپلو پښو لاندې لیدلی وای، بیا یې وویل: ای ابوبکر، ته د دوو کسانو په اړه څه فکر کوې، ایا د دوی درېیم الله نه دی؟
Hadith
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
هغه موږ ته [روح] وویل؛ موږ ته [ابن ابي عروبه] له [ابوطية] څخه [المغیره بن سبي] له [عمرو بن حریت] له [ابوبکر صدیق] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم موږ ته وویل چې دجال به د ځمکې له ختیځې برخې څخه راووځي چې خراسان نومیږي، ډیری خلک به یې تعقیب کړي، لکه د دوی مخونه لکه د ډالونو په څیر.
Hadith
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
موږ ته د بني هاشم يو پخواني غلام [ابو سعيد] وويل: موږ ته د شداق بن موسی ملګري عاد دقق له [فرقاد] له مرة بن سیراحیل له [ابوبکر صدیق] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: جنت ته به هغه څوک داخل نه شي چې شرارت، فریبکار، بزدل او بد اخلاقه وي او هغه خلک چې لومړی د جنت دروازه وټکوي هغه به هغه بندګان وي چې د دوی او د الله عزوجل او د دوی او د دوی تر منځ د هغه څه په ترسره کولو کې ښه وي.
Hadith
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
موږ ته [عبدالله بن محمد بن ابو صیبه] ویلي دي. عبدالله وویل؛ او ما دا له عبدالله بن ابو صیبه څخه اوریدلی دی، هغه وویل: موږ ته [محمد بن فدلیل] له [الولید بن جمعي] له [ابو ثفیل] څخه روایت کړی دی، هغه وویل: کله چې پیغمبر وفات شو، فاطمې ابوبکر ته یو لیک ولیکه؛ ایا ته یا ستا کورنۍ د رسول الله (صلی الله علیه وسلم) وارثان یې؟ هغه ځواب ورکړ؛ فاطمې وويل: ما ته دا ميراث نه دى راکړل شوى، خو کورنۍ يې راکړى دى. نو بیا د رسول الله صلی الله علیه وسلم حصه چیرته ده؟ نو [ابوبکر] وويل: په رښتیا ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي دي چې فرمایي: په حقیقت کې که الله تعالی یو پیغمبر ته خواړه ورکړي، بیا مړ شي، نو الله تعالی د هغه وروسته د هغه لپاره جوړ کړي، نو زه اراده لرم چې هغه مسلمانانو ته بیرته ورکړم. بیا فاطمې وویل: نو ته ښه پوهېږې چې له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه څه اورېدلي دي.
Hadith
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
هغه موږ ته [ابراهیم بن اسحاق ثلقاني] وویل؛ هغه ماته [ندلار بن سمیل المزینی] وویل؛ ما ته [ابو نعمة] وویل: ما ته [ابو حنيدة البراء بن نوفل] له [والن العدوي] له حذيفه څخه [ابوبکر صديق] وويل: یوه ورځ رسول الله صلی الله علیه وسلم د سهار لمونځ ادا کړ. بيا ناست شو، تر دې چې د ذوالحجې وخت راغى، رسول الله (صلى الله عليه و اله و صحبه و سلم) وخندل، بيا په خپل اصلي ځاى كېناست، تر دې چې د ماسپښين، مازديګر او ماښام لمونځونه يې ادا كړل، د ماښام تر لمانځه پورې يې خبرې ونه كړې، بيا كور ته ولاړ، بيا خلكو ابوبكر (رض) ته وويل: ولې له رسول الله صلی الله علیه وسلم نه پوښتنه نه کوې چې هغه نن څه وکړل حال دا چې مخکې یې هیڅکله نه وو کړي؟ هغه وویل؛ بیا یې ترې وپوښتل، هغه ځواب ورکړ: هو، ماته وښودل شوه چې د دنیا او آخرت څه به وي، نو هغه کسان چې مخکې وو او راغلي کسان په یوه ځای کې راټول شول، بیا خلک له دې څخه وویرېدل، نو آدم علیه السلام ته راغلل، په داسې حال کې چې خوله یې پټه وه، ویې ویل: ادم علیه السلام ځواب ورکړ چې ته د انسانیت پلار یې او الله عزوجل ته غوره کړې یې، نو له خپل رب څخه زموږ شفاعت وغواړه. زه هم له هغه څه سره مخامخ یم چې ته ورسره مخامخ یې، له خپل پلار نه پس خپل پلار یعنی نوح ته لاړ شه، بیشکه الله تعالی ادم، نوح، د ابراهیم علیه السلام او د عمران کورنۍ په ټولو خلکو غوره کړې ده. نو دوی نوح ته راغلل او ویې ویل: "د خپل رب په وړاندې مو شفاعت وکړه، ځکه چې الله تا غوره کړی او ستا دعا مو قبوله کړې ده او د ځمکې پر مخ د کافرانو په منځ کې هیڅ کور نه دی پریښی." بیا نوح وویل: زه ستا شفاعت نشم کولای نو ابراهیم ته لاړ شه ځکه الله تعالی هغه خپل محبوب ګرځولی دی. بیا دوی ابراهیم ته ورغلل، ابراهیم ورته وویل: زه تاسو ته شفاعت نشم کولی، موسی ته لاړ شه، ځکه چې الله یو ځل له هغه سره مستقیم خبرې وکړې. نو موسی ځواب ورکړ؛ "زه هغه څه نه لرم چې ته یې غواړې، نو عیسی بن مریم ته لاړ شه، هغه په حقیقت کې ړانده، ناروغه او مړی ژوندی کولی شي." بیا عیسی ځواب ورکړ؛ زه هغه څه نه لرم چې ته یې غواړې، مګر خپل مالک ته لاړ شه، د آدم زوی، ځکه چې د هغه قبر به د قیامت په ورځ لومړی پرانستل کیږي، محمد صلی الله علیه وسلم ته لاړ شه، یقینا هغه به ستاسو د رب په وړاندې ستاسو شفاعت وکړي. هغه وویل؛ نو هغه لاړ، بیا جبریل علیه السلام له خپل رب سره مخامخ شو، بیا الله تعالی وفرمایل: اجازه راکړه چې شفاعت یې وکړه او د جنت زیری ورکړه. هغه وايي؛ بیا جبرئیل علیه السلام په خوشالۍ سره روان شو، بیا محمد صلی الله علیه وسلم د یوې جمعې لپاره رکوع او سجده وکړه، بیا الله تعالی وفرمایل: ای محمده، خپل سر پورته کړه، ووایه چې ته به واورئ او شفاعت وکړئ، تاسو ته د شفاعت اجازه درکول کېږي. هغه وايي؛ نو هغه خپل سر پورته کړ او کله چې یې خپل رب ته وکتل نو د بلې جمعې لپاره یې سجده وکړه، الله تعالی بیا وفرمایل: خپل سر پورته کړه او ووایه چې اوریدل کیږي، شفاعت وکړئ، تاسو ته د شفاعت اجازه ده. هغه وايي؛ سجدې ته ولاړ، جبرائیل علیه السلام دواړه لاسونه ونیول، بیا یې داسې دعا وکړه، چې تر دې مخکې هیڅ انسان ته نه وه خلاصه شوې، نو ویې ویل: ای زما ربه تا زه پیدا کړی یم چې د بني آدم مالک یم او هیڅ تکبر نشته، تا زه لومړی کس جوړ کړم چې د قیامت په ورځ به د هغه قبر پرانستل شي او هیڅ تکبر نه وي، تر څو چې زما حوض ته دومره خلک را نه کړي څومره چې د شونع او عیله په منځ کې دي. "صديقينو ته بلنه ورکړئ، چې شفاعت وکړي" بيا وويل شول؛ 'نابس ته زنګ ووهئ زه هغه وویل؛ بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم د خپلو پیروانو له یوې ډلې سره راغی، یو پیغمبر و چې پنځه یا شپږ پیروان یې درلودل، او یو پیغمبر و چې پیروان یې نه درلود، نو وفرمایل: "شهیدانو ته بلنه ورکړئ، ترڅو د هغه چا لپاره شفاعت وکړي چې دوی یې غواړي". او رسول الله صلی الله علیه وسلم دوام ورکړ؛ نو کله چې شهیدانو دا کار وکړ، رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: الله جل جلاله فرمايي: زه تر ټولو زیات رحم کوونکی یم، زما جنت ته هغه کسان داخل کړه چې له ما سره هیڅ شی نه شریکوي. هغه وویل؛ بیا دوی جنت ته ننوتل. هغه وویل: بیا الله تعالی وفرمایل: جهنم ته وګوره، آیا داسې څوک پیدا کوې چې ښه عمل یې کړی وي؟ هغه وايي؛ نو دوی یو سړی ولید، نو الله تعالی ترې وپوښتل: ایا تا کله هم کوم نیک کار کړی دی؟ سړي ځواب ورکړ؛ 'نه، پرته له دې چې په تیرو وختونو کې ما د خلکو لپاره د پیرودلو او پلورلو په برخه کې شیان اسانه کړي دي. نو الله جل جلاله وفرمایل: زما بنده ته یې آسانه کړه لکه څنګه چې یې زما په نورو بندګانو آسانه کړې ده. بیا یې یو سړی له جهنم څخه راوویست، الله تعالی ترې وپوښتل: 'تاسو کله هم کوم نیک عمل کړی دی؟ هغه ځواب ورکړ؛ نه، تر څو مې خپل زوی ته دا ونه ویل چې که زه مړ شوم، په اور کې مې وسوزوه، بیا مې د اوړو په څېر وخورئ، بیا یې سمندر ته واچوه او په هوا کې یې ووېشئ، نو په خدای قسم چې د ټولو جهانونو څښتن دی، بیا به هېڅکله بېرته را نه شي. بیا الله تعالی وفرمایل: ولې دې داسې وکړل؟ هغه ځواب ورکړ؛ 'تاسو د ډار لپاره'. رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: بیا الله تعالی وفرمایل: وګوره تر ټولو لوی سلطنت، نو په حقیقت کې ستا لپاره د هغه په څیر دی، حتی لس چنده هم. پېغمبر اکرم وويل: نوکر وويل؛ کله چې ته پاچا یې ولې زما سپکاوی کوې؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: دا هغه څه دي چې ما په تیرو وختونو کې خندل.
Hadith
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
هغه موږ ته [حسیم بن القاسم] وویل؛ هغه موږ ته [زهیر نومی ابن معاویه] وویل؛ موږ ته اسمعیل بن ابو خالد ویلي دي: هغه موږ ته [قیس] وویل؛ ابوبکر رضي الله عنه پاڅېد او د الله تعالی حمد او ثنا یې ورته وکړه، بیا یې وویل: ای خلکو په حقیقت کې تاسو دا آیت لوستلی شئ: ای مؤمنانو تاسو د خپل ځان لپاره مسؤل یاست، دا تاسو ته حتی هغه څوک ته هم ضرر نه رسوي چې ګمراه شي ... تر دې چې د آیت تر پایه - او تاسو یې له ځای څخه وغورځوئ، ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه اوریدلي چې فرمایلي یې دي: "بیشکه چې که خلک بد نه وي نو د الله جل جلاله د بدولو څخه ویریږي. دوی ټول. دی وايي؛ او ما له ابوبکر رضي الله عنه څخه واورېدل؛ "اې خلکو له دروغو ځان وساتئ، ځکه دروغ مو له ايمان لرې کوي."
Hadith
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
هغه موږ ته [حسیم] وویل؛ هغه موږ ته [شعبه] وویل؛ [یزید بن خمیر] ماته خبر راکړ، هغه وویل: ما له سليم بن عامر رضي الله عنه څخه واورېدل چې د همير له يوه سړي څخه يې د (اوسط بن اسمٰعيل بن اسث البجلي) يوه کيسه ويله چې له ابوبکر رضي الله عنه څخه يې يوه کيسه اورېدلې وه چې کله رسول الله صلی الله عليه وسلم وفات شو، ويې ويل: رسول الله صلی الله علیه وسلم په لومړي کال کې زما پر ځای ودرېد بیا یې وژړل او ویې ویل: صادق اوسئ، ځکه چې صداقت له نیکۍ سره ځي او دواړه په جنت کې دي او له دروغو ځان وساتئ، ځکه له ګناه سره دي او دواړه په جهنم کې دي او له الله تعالی څخه د خلاصون غوښتنه وکړئ، ځکه چې له ایمان وروسته هیچا ته څه نه ورکول کېږي چې له نجات څخه غوره وي. بیا یې وویل: له یو بل سره اړیکې مه پرې کوئ، له یو بل څخه ډډه وکړئ، له یو بل سره کینه مه کوئ او یو له بل سره کینه مه کوئ، بلکې د الله بندګان اوسئ چې وروڼه دي.
Hadith
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
هغه موږ ته [عفان] وویل؛ هغه موږ ته [ابو عونة] له [داود بن عبدالله العودي] له حميد بن عبدالرحمن څخه ويلي دي؛ کله چې رسول الله صلى الله عليه وسلم وفات شو، [ابوبکر] د مدينې په څنډه کې و، حميد بن عبدالرحمن وويل: بیا هغه راغی او هغه ټوکر یې خلاص کړ چې مخ یې پوښلی و او ښکل یې کړ او ویې ویل: زه چمتو یم چې خپل مور او پلار ستا د فدیې په توګه ومنم، ستاسو ژوند او مرګ به څومره ښکلی وي، محمد صلی الله علیه وسلم وفات شوی دی او د کعبې د څښتن په ذریعه. بیا یې حدیث ذکر کړ. دی وايي؛ بیا ابوبکر او عمر انصارو ته لاړل چې یو له بل سره یې د مشرۍ په اړه بحثونه کول، نو دوی له انصارو سره وکتل، نو ابوبکر رضي الله عنه خبرې وکړې او هغه څه یې نه پریښودل چې په انصارو نازل شوي وو او هیڅ شی چې رسول الله (صلی الله علیه وسلم) د دوی په اړه ذکر نه وي کړی، پرته له دې چې هغه ټول ذکر کړي. په حقیقت کې تاسو ته معلومه ده چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: که انسانان له یوې وادۍ تېر شي او انصار له بلې وادۍ تېر شي، نو زه به د انصارو له وادۍ تېر شوم. او ته په دې هم پوهېږې چې اې سعده چې رسول الله صلی الله علیه وسلم په داسې حال کې چې ته ناست وې وفرمایل چې هیڅ کار نه کوې – قریش د دې کار مسئول دي، نو د خلکو متعهد خلک د قریشو او د هغوی نافرمانان د هغوی د نافرمانانو پیروي کوي. هغه وايي؛ بیا [سعد] ابوبکر ته ځواب ورکړ؛ 'تاسو سمه یاست، موږ وزیران یو په داسې حال کې چې تاسو مشران یاست.
Hadith
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
هغه موږ ته [علي بن عیسي] وویل: هغه موږ ته [الاطاف بن خالد] وویل: ما ته د بشره د خلکو څخه یوه سړي وویل، له طلحه بن عبدالله بن عبدالرحمن بن ابوبکر صدیق رضی الله عنه څخه یې وویل: ما د [خپل پلار] څخه اوریدلي دي چې [د هغه پلار] د [ابوبکر] څخه اوریدلي دي؛ ما له رسول الله صلى الله عليه وسلم څخه وپوښتل؛ ای د الله رسوله صلی الله علیه وسلم ایا عمل په هغو شیانو ولاړ دی که په نویو شیانو؟ هغه ځواب ورکړ: 'مګر د هغو مسایلو پر بنسټ چې ټاکل شوي دي'. هغه وویل، ما وپوښتل؛ نو ای د الله رسوله دا عمل د څه لپاره دی؟ هغه وفرمایل: د هر انسان لپاره دا آسانه ده چې د هغه هدف سره سم نیک عمل وکړي چې هغه پیدا شوی دی.
Hadith
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
هغه موږ ته [ابواليمان] وويل: موږ ته [سيويب] له [زهري] څخه روايت کړى دى، هغه وويل: ما ته [د انصارو د فقهې يو ماهر] خبر راکړ، چې ده [عثمان بن عفان] يوه کيسه اورېدلې ده. حضرت عثمان رضي الله عنه فرمایي چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم څو صحابه کرام وو چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د وفات پر مهال غمجن وو، تر نیمایي یې اندېښمن شول. او زه هم له دوی څخه وم، چې د یوه دیوال په سیوري کې ناست وم، عمر رضي الله عنه زما مخې ته راغی او سلام یې راته وویل، خو ما ته دا احساس نه شو چې هغه تیریږي او سلام یې وویل؛ نو هغه لاړ، تر دې چې له ابوبکر سره وکتل، بیا یې ورته وویل: یو څه شته چې ته به حیران شې، په حقیقت کې زه د عثمان رضی الله عنه په مخ کې تېر شوم او سلام مې ورنه کړ، خو هغه زما سلام ځواب نه کړ. نو د ابوبکر رضي الله عنه په زمانه کې عمر او ابوبکر راغلل او دواړو ماته سلام وکړ، نو ابوبکر وویل: ستا ورور عمر رضی الله عنه ماته راغی او ویې ویل چې هغه ستا له مخ څخه تېر شو او سلام یې وویل، خو تا ورته ځواب ور نه کړ، نو دا څه شی دی؟ هغه وویل، ما ځواب ورکړ؛ 'ما دا نه دي کړي'. نو عمر رضی الله عنه وویل؛ هو، په الله قسم، تا دا کار وکړ، خو دا ستا د غرور له امله وه، اې بني امیه. هغه وویل، ما ځواب ورکړ؛ ابوبکر رضي الله عنه فرمايي: په الله قسم، ما هيڅکله دا احساس نه دی کړی، چې ته را تېرېدې او سلام يې راکړ. عثمان سمه ده، ته له هغه څخه په څه کار بوخت وې، نو ما ورته وویل: عمر وپوښتل: هو؛ 'دا کوم کاروبار دی؟' بیا عثمان وویل: ابوبکر رضي الله عنه وویل: مخکې له دې چې موږ له هغه څخه د دې کار د خوندیتوب په اړه پوښتنه وکړو، الله تعالی خپل پیغمبر صلی الله علیه وسلم وفات کړ. هغه وويل: "ما ترې د پېښې په اړه پوښتنه وکړه." نو زه ورته ودریدم او ورته ومې ویل: زما د مور او پلار په نوم ستا پر هغه زیات حق دی، [ابوبکر] وویل: ما وپوښتل؛ اې د الله رسوله دا څنګه خوندي ده؟ بیا رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: څوک چې زما له طرفه داسې جمله ترلاسه کړي چې ما یو ځل خپل تره ته وړاندې کړه او بیا یې ماته را وګرځوله، نو دا جمله به د هغه لپاره نجات وي.
