Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
G’ha dit [Abdullah Bin Numair] che g’ha dit; l’ha informad [Isma’il] de [Qais] che l’ha dit; [Abu Bakr] el s’è alzà e l’ha ludà Allah e l’ha purificad e dopu l’ha dit; O gent, veramente g’he legg chestu versichel: ‘O voi che credet, guardai; Nissun persòn sbaglià te farà mal se g’he ricevü una guida”. -QS Al Maidah versicol 105-. E defatt g’hem sentid el Messagger de Allah sallallaahu 'alaihi wasallam dir: 'Defatt, se i gent veden el mal e donc el negan no, alura Allah al farà quasi una punizion a tuts'.
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Dopu avegh dit [Waki'] g’ha dit; Dopu avegh cuntà [Mis’ar] e [Sufyan] de [Uthman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] de [Ali Bin Rabi’ah Al Walibi] de [Asma’Bin Al Hakam Al Fazari] de [Ali], g’ha dì; Se senti un hadith del Messagger de Allah, alura Allah me dà di benefis segond chel che vœur. e se quaivun olter el me dis, alura ghe dumandi de giürar, se lü m’ha giürad alura el cunfermo. Defatt, Abu Bakr m’ha diit, e l’è vera qe [Abu Bakr] l’ha sentid el Profeta dir: “L’è miga un om qe al fa un pecad e pœ al fa l’abluzion e al fa bona la soa abluzion,” l’ha diit Mis’ar; -' pò g’ha pregà, mentre Sufyan g’ha dit 'pœu g’ha pregà dü rak’ah e g’ha dumandà al perdun a Allah, a men che de sicür Allah g’havaria perdonad i sò pecà'.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Dopu avegh dit ['Amru Bin Muhammad Abu Sa'id, cioè Al 'Anqazi], g'ha dit; Dopu avegh cuntà [Israel] de [Abu Ishaq] de [Al Barra’ Bin ‘Azib], g’ha dit; Abu Bakr g’ha cumprà una sella de 'Azib per tredes dirham, dis Al Barra'; pò Abu Bakr g’ha dit a Azib; “Dighel a Al Barro de purtal a cà mia”. Inscì 'Azib g'ha rispost; “No, a meno che te vœut cuntàm de chel che g’he fatt quand el Rasulullah l’è vegnuu fœura cun te”. el dis; allora [Abu Bakr] l’ha dit; “Sem nà fœura a caminar de nott e g’hem accelerà la stràda durant el dì e la nott che pasàm, quand sem rivà a mezzdì e el sul l’era diretament sora, g’ho vardà in gir per vedè se g’hera un riparo per noi, un mument dopu g’ho vist una grand ròcc e me sun avvicinad a lù e s’è descovert che g’hera una cupertura de ròcc che l’era denter de la cavità. g’ho mettü en orden el post e g’ho spantegà un vestit de pel per el Messagger de Allah, e dopu g’ho dì; “Sdraiass, o Messagger de Allah”, pò el s’è sdraiad, pò son nà fœura per vedè se g’he stà quaivun che vardava, all’improvviso g’ho vist un pastor de cavra, g’ho dumandà; “De chi te fa part, giœvin?” l’ha rispost; ‘l’è de un omm de Quraysh’, pò l’ha dit el sò nomm e mi l’ho recognossü, g’ho dumandà ancamò; «La tò cavra la fà latt? ’ l’ha rispost; ‘sì’ g’ho dumandà ancamò; «Me esprimi el latt? ’ l’ha rispost; “Sì” inscì g’ho urdinà de tegnir una di sò cavri e de netà el latt de la cavra e i palm di sò man de la polvar, g’ho purtà un geriba de pel cunt una cupertura de stòffa in boca, e dopu g’ha muntà un pooch de latt per mi e mi g’ho versà l’aqua sül geriba inscì che anca mi el fond de Allah el faseva cald. 'alaihi wasallam per darghe un bev, e l'è vegnuu fœura che l'era desviluppà del sò sonn, g'ho dì; “O Messagger de Allah, bevel” El g’ha bevü fin che me sun sentiu allevià, e dopu g’ho dì; “L’è ura de partì?” inscì sem partì menter la gent l’era drée a cercà e nissun de luur g’ha poduu truvàm senza Suraqah Bin Malik Bin Ju’syum a cavall, g’ho dì; “O Messagger de Allah, quel che l’è drée a caciàm el ne sorpassarà”, el Profeta g’ha rispost: “sei minga trist, Allah l’è cun noi” fin quand Suraqah l’è stada visin a noi, circa a la distanza de una lancia o dü lanci o tri lanci, g’ho dì; “O Messagger de Allah, quel che l’è drée a caciàm, el ne ciaparà” e mi, en chel mument, l’eri drée a piang, el Profeta g’ha dumandà: “perché piang?” G’ho rispost; “Per Allah, mi piang minga perché sun preocupà de mi stess, ma piang perché sun preocupà de ti” alura el Messagger de Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam g’ha pregà: “el lassem -Suraqah- a la Tua voluntà” alura i pè fin al stomegh del cavall de Suraqah g’ha s’ciopà; “O Muhammad, mi so giamò che chesta l’è la tò aziun, donca prega Allah per salvàm de chel che m’è sucedü, per Allah tegnirò i tò notizi segret a chel che te cerca che l’è drée a mi, e ecco el mè frecc de pel, ciapa quaivun di frecc in chestu post e ciapal, infatt te passarès travers i tò camel e va.” Abu Bakr g’ha continuà, e dopu el Rasulullah g’ha rispost; “G’ho minga bisogn”, donca el Rasulullah g’ha pregà per lù inscì che Suraqah l’è stà liberà del disaster che g’ha capità e l’è turnà vers i sò amis. I servitur e i fiœui vegnivan fœura prest disend; “Allah l’è el püsee grand, Rasulullah l’è rivà, Mahomed l’è rivà”. La gent l’era drèe a discuter sü chi de luur g’haveva el diritt de avegh la sò cà ocupà de lù, inscì Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam g’ha dit: “stasira resterò in cà del ziu Bani Najar Abdul MuTalib per onoràl”, inscì quand l’è stà la matina del dì dopu l’è partì cuma urdinà. Barra’ Bin Azib l’ha dit; “El prim muhajirin che l’è rivà da noi l’è stà Mush’ab Bin Umair, fradel de Bani Abdud Dar, dopu Ibnu Ummi Maktum, che l’era òrb, fradel de Bani Fihri, dopu Umar Bin Al Khaththab cun vint gent a caval, inscì g’hem dumandà; “Cosa l’ha fad el Rasulullah?” l’ha rispost; “L’era derè a mì”, e dopu el Rasulullah l’è rivà cun Abu Bakr, g’ha dì Barro; “El Profeta saria minga rivà a Medina, a men che en chel mument g’havevi memorizà tanti letter de Al Mufashal”. Israel l’ha dit; “Barro” l’era un amis di Ansar de Banu Haritsah.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Dopu avegh dit [Waki'] g’ha dit; l’ha dit [Israel]; l’ha dit [Abu Ishaq]; de [Zaid Bin Yutsai] de [Abu Bakr] che el Profeta g’ha mandà cunt una dichiaraziun de indipendenza dal popul de Mecca; “Inscì che nissun politeista va al Hajj dopu chest an, nissun farà Tawaf nudo e entrarà minga in del ciel senza un musulman, chiunque g’ha un acord intra luu e el Messagger de Allah, el limit l’è a la fin del acord, e Allah e el sò Messagger saràn liber di politeist”. Yazid l’ha dit; inscì l’è partì cun tri gent. Poeu g’ha dit a Ali; “segui-l e returna Abu Bakr a mi e trasmett la dichiaraziun de ti”. inscì l’ha fad, l’ha diit; quand che Abu Bakr l’è rivà al Profeta, g’ha piant e g’ha dumandà; “O Messagger de Allah, m’è sucedü quaicoss?” l’ha rispost; “Te l’è minga capitad nient olter che el ben, ma m’è stà urdinà che chesta questiun l’era minga trasmetüda senza de mi o de vun de mi”.
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
G’ha dit [Maometo Bin Ja’far] che g’ha dit; Dopu avegh cuntà cun noi [Shu’bah] de [Yazid Bin Khumair] de [Sulaim Bin ‘Amir] de [Ausath], g’ha dì; [Abu Bakr] l’ha predicad a noi e l’ha diit; El Rasullah l’è stà al mè post in del primo an. Poeu Abu Bakr l’ha piant, poeu l’ha dit; dumanda a Allah Al mu'Aafaat - perdun - o lü dis Al 'Aa'fiyah - sicureza -, perché a nissun l’è dà nient de püsee grand de Al 'Aa'fiyah o Al mu'Aafaat dopu la credenza, vèss onest perché l’onestà l’è insema a la virtù e tüt i dü sun en ciel e sun minga en ciel, e stà luntan di busie perché lù sun minga. invidias l’un l’olter, vess ostil, e taja minga i ligam de amicizia e se s’è spustà l’un de l’olter, ma vèss fradèi cuma Allah Ta’ala g’ha cumandà.’
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
L’è stà dit che [Abdurrahman Bin Mahdi] e [Abu Amir] g’han dì tücc dü; Dopu avegh cuntà [Zuhair, cioè Ibnu Muhammad] de [Abdullah, cioè Ibnu Muhammad Bin 'Aqil] de [Mu'adz Bin Rifa'ah Bin Rafi' Al Ansari] de sò pà, cioè [Rifa'ah Bin Rafi'], g'ha dì; Ho sentid [Abu Bakar Ash Siddiq] predicar dal pulpit del Rasullah, e dopu dir; “Ho sentì dì el Rasullah”, e Abu Bakr g’ha piant quand g’ha menziunà el nomm del Rasullah, e dopu g’ha taciù di sò làcrime e g’ha dì; “G’ho sentì el Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam dì en un dì cald, cald cuma chestchi in del primo an: “dumanda a Allah el perdun, la sicureza e la fiducia in del aldilà e in del mund”.
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Dopu avegh dit a noi [Abu Kamil], g’ha dit; L’è stà cuntà a noi [Hammad, cioè Ibn Salamah] de [Ibn Abu ‘Atiq] de [sò pà] de [Abu Bakr], che el Profeta g’ha dit: “Siwak l’è un depuratur de bocca e l’è cuntent de Allah”.
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Dopu avegh dit [Hasyim Bin Al Qasim] g’ha dit; Dopu avegh dit [Al Laits] g’ha dit; El m’ha dit che g’ha dit a Rasullah; 'Insegnam la Du'a cun la qual prego in de la me oraziùn,' g'ha rispost: 'legg, Allahumma Innii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Wala Yaghfirudz Dzunuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min 'Indika Warhamnii Innaka Antal Ghofuurur Rahiim g'ho no tant sbaglià per mio Allah, peccad senza Ti alora perdona i me pecads cond el perdon de la tua part e te g’he misericordia de mi, ancamò ti l’è el plussee perdonador, el plussee misericordios-'. [Giona] l’ha dit; “kabiiraa -grand-”, l’ha cuntà a nun [Hasan Al Asy yab] de [Ibn Lahi’ah] g’ha dì; lü l’ha dit: “kabiiraa -grand”.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Dopu avegh dit [Abdurrazzaq] g’ha dit; L’è stà cuntà a noi [Ma'mar] de [Az Zuhri] de [Urwah] de [Aisyah], che Fatimah e Al Abbas sun rivà a Abu Bakr, tüt i dü dumandavan una part de luur eredità dal Messagger de Allah, quand tüt i dü dumandavan a Fatima la sò part de la guerra durant la guerra. Bakar] g’ha dit a lor; Infatt, g’ho sentì el Messagger de Allah dì: “Sem minga eredità, la richeza che lasem diventa l’almosena, la famèja de Mahomed mangia sultant de chesta richeza”. Donca, per Allah, abandonarò no una ròba che g’ho vist Rasulullah fà a men che la fago minga definitivament”.
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Dopu avegh dit [Abu Abdurraman Al Muqri], g’ha dit; Dopu avegh dit [Haiwah Bin Syuraih] g’ha dit; Ho sentid [Abdul Malik Bin Al Harith] dir; In verità [Abu Hurairah] l’ha dit; Ho sentid [Abu Bakar Ash Siddiq] dir su quest pulpit; Ho sentid el Rasulullah dir in qest dì del prim an, alora Abu Bakr l’era insì perdud ind el consei qe l’ha piant e pœ l’ha diit; Ho sentì el Messagger de Allah (pace e benediziun de Allah sü de lù) dì: “Te g’he vès minga dà quaicoss - che l’è en una posiziun püsee volta - dopu una fras sincera cuma Al Afiyah - sicureza -, donca dumandà a Allah Al Afiyah”.
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Dopu avegh dit [‘Affan] g’ha dit; Dopu avegh dit [Hammam], g’ha dit; l’ha informad [Thabit] de [Anas] qe [Abu Bakar] l’ha diit, luu -Abu Bakar- l’ha diit; Ho diit al Profeta quand l’era ind la caverna, - ind un’oltra narrazion l’ha diit; 'e nuèter serem ind la caverna, - e se vun de lor al g'havess vest i so duu pè, al g'havaria vedud de sota i so pè', alora l'ha diit: 'O Abu Bakr, qe te penset de duu persone, l'è miga Allah el terz dei duu'.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Dopu avegh dit [Rauh] g’ha dit; G’ha dit [Ibn Abi ‘Arubah] de [Abu At Taiyyah] de [Al Mughirah Bin Subai] de [‘Amru Bin Huraits] de [Abu Bakar Ash Shiddiq], g’ha dit; El Rasulullah g’ha dit che el Dajjal vegnarà fœura de la part uriental de la terra ciamada Khurasan, tanti gent g’he seguiran, cuma se i luur facc sun cuma di scud martelà.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Dopu avegh cuntà [a Abu Sa’id] un vècc schiavo de Bani Hashim, g’ha dit; El g’ha dit a l’amis Ad Daqiq, de Farqad, de Murrah Bin Syarahil, de Abu Bakar Ash Shiddiq, g’ha dit; El messagger de Allah (pace e benediziun de Allah sun sü de lù) g’ha dì: “Né entraran in del ciel quei che sun catif, imbroiun, codard, né quei che se cumportan grossolan, e la gent che prima bussarà a la pòrta del ciel sarà di servitur che sun bon de purtà innanz chel che l’è intra luur e luur Jazza A’.
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
G’ha dit [abdullah bin Muhammad bin abu syaibah]. Abdolla l’ha dit; e l’ho sentid de Abdullah Bin Abu Syaibah, l’ha dit; G’ha dit [Muhammad Bin Fudlail] de [Al Walid Bin Jumai’] de [Abu Ath Thufail] che g’ha dit; Quand el Profeta l’è mort, Fatima l’ha scrivuu una letra a Abu Bakr che g’haveva denter; “Set tì o la tò famèja ereditari el Profeta?” El g’ha rispost; “L’ho minga eredità, ma la sò fameja l’ha eredità”, l’ha dit Fatima; “Donca indué sun i aziun del Rasulullah?” Inscì [Abu Bakr] l’ha dit; 'Effetivament g’ho sentid el Messagger de Allah dir; “Efetivament, se Allah al nutriss un Profeta, pœ al mor, alora Luu - Allah - al fa per quei qe vegnen despœ de luu”, alora g’ho l’intenzion de restituir-l ai musulman”. allora Fatima l’ha dit; “Dopu te seet meji chel che g’he scultà del Messagger de Allah”.
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Dopu avegh dit [Ibrahim Bin Ishaq Ath Thalaqani] g’ha dit; Dopu avegh dit [un Nadlar Bin Syumail Al Mazini] g’ha dì; Dopu avegh dit a mi [Abu Na’amah] g’ha dit; Dopu avegh dit [Abu Hunaidah Al Barra’ Bin Naufal] de [Walan Al ‘Adawi] de [Hudzaifah] de [Abu Bakar Ash Shiddiq] g’ha dì; “Una matina el Rasulullah g’ha pregà la oraziùn del matin. Poeu l’è sedù, fin quand l’è rivà el temp per la dhuha, el Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam g’ha rìd, pò l’è sedù in del sò post uriginal fin quand g’ha pregà mezzdì, i oraziùn de Asr e Maghrib, g’ha minga parlà fin a la oraziùn de la sira a la fin de la nott, g’ha dit a la sò famèja a cà; “Perché dumandat minga al Messagger de Allah chel che g’ha fà incœu, anca se l’haveva mai fà prima?” l’ha dit; pò g’ha dumandà, inscì g’ha rispost: “sì, m’è stà mustrà chel che sucederà in di afari de chestu mund e del aldilà, inscì quei che l’eran prima e quei che sun rivà se sun radunà en un sit, alura la gent g’haveva pagüra de chest, inscì sun rivà a Adam menter el sudor quasi g’ha cupert, disen; “O Adam, te seet el pà del òmm e Allah ‘azza wajalla t’ha scernì, donca dumandà al to Signur de interceder per noi”, g’ha rispost Adam; “Anca mi g’ho de afruntar quel che ti l’è drée a afruntar, va a tò pà dopu el tò pà, cioè Noè”, ancamò Allah g’ha scernì Adam, Noè, la famèja de Abraham e la famèja de ‘Imran sü tüt el popul’. Inscì sun rivà a Noè e g’han dì; “Dèm l’intercesiun davaant del tò Rabb, perché Allah t’ha scernì e g’ha rispost a la tò oraziùn e g’ha minga lassà nissuna cà intra i incredul sü la superfiss de la terra”. Allora Noè l’ha dit; “Pœde minga interceder per ti, donca va a Ibrahim, perché Allah l’ha fatt el sò amant”. Poeu sun nà a Ibrahim, e Ibrahim g’ha dit; “Pœde minga dar-t l’intercesiun, va da Mosé, perché Allah una volta g’ha parlà diretament”. Allora Musa l’ha rispost; “G’ho minga chel che dumandat, donca va a Isa bin Maryam, ancamò lü pœu guarir i òrb, i malaa e purtà a la vita i mort”. Allora Gesù l’ha rispost; “G’ho minga chel che dumandat, ma va al tò patron, fiœul de Adam, perchè la sò tomba la sarà la prima a verzer el dì de la Resurreziun, va a Mahomed shallallahu ‘alaihi wasallam, de sicür lü intercederà per ti davaant del tò Rabb’. El dis; “Donca l’è partid, pœ Jibril l’ha afruntad el so Signor, pœ Allah l’ha diit: ‘permett-l - intercedi - e dar-g la bona nutizia del ciel’. el dis; pò Jibril l’è partì cun la bona nutizia, pò Mahomed s’è inclinà e s’è prostrad per un venerdì, pò Allah g’ha dit: ‘alza el cap, o Mahomed, dis che te serè ascultà e intercedi, te g’he l’è dà el permess de interceder’. el dis; donca g’ha alzà el cò e quand che g’ha vardà el sò Signur el s’è prostrad en sottomisiun per un olter venerdì, e Allah g’ha dì ancamò: ‘alza el cò e dis che te serèst ascultà, intercedi, te g’he el permess de interceder’. el dis; l’è ndad a prostrar-s, e Gabriel l’ha ciapad tute e do i man, pœ l’ha dervid una preghiera qe l’era mai staita dervida inanz a nissun vesser uman, insì l’ha diit; “O me Rabb, te me g’he creà per vèss el padrun del fiœul de Adam e g’he no arroganza, te me g’he fatt el primo a avegh la sò tomba dervida el dì de la Resurreziun e g’he no arroganza, fin quand te me fas tanta gent che vegn al me lac cuma g’he sun intra Shon’a e Ailah”, l’è stà dì; “Ciamà i Shiddiqin inscì che interceden”, l’è stà dì; 'Ciamà i Nabs Mi'. El dis; pò el Profeta l’è vegnuu cunt un grupp di sò seguitur, e g’hera un Profeta cun cinq o ses seguitur, e g’hera un Profeta senza seguitur, pò se diseva; “Ciamà i martir inscì che interceden per quei che vœuren”. e el Profeta l’ha continuad; donca quand che i martir g’han fà inscì, el Profeta g’ha dit: Allah g’ha dit: ‘Mi sun el püsee misericordius di misericordius, entran in del me ciel quei che associan minga gnent cun mi’. l’ha dit; e dopu sun entrà in del ciel. El g’ha dit: Allora Allah g’ha dit: “Guarda in del infern, truvi quaivun che g’ha mai fatt una bona aziun? — El dis; Donca g’han truvà un òmm, e dopu Allah g’ha dumandà: “Te g’he mai fatt quai bon aziun? ' l'omm l'ha rispost; “No, però in del pasà g’ho rendü i ròbb püsee facil per i gent in di questiun de cumpra e vendita”. Donca Allah l’ha diit: ‘facil per el me servidor come l’ha fait facil per i me olter servidor’. Poeu g’han purtà fœura un òmm del infern, e Allah g’ha dumandà; «Te g’he mai fatt di bon aziun? ’ l’ha rispost; “No, a meno che g’ho dit al me fiœul che se muri, brüsa-m cunt el fœuch e po’ mola-m cuma la farina, e dopu purtal in del mar e spantega-l per l’aria, e dopu per Allah, Signur de tüt i mund, l’è mai stà bon de purtam indrè”. Allora Allah l’ha dit: “Perché l’hee faa? ’ l’ha rispost; 'per paura de Ti'. El Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam l’ha continuad: alora Allah l’ha diit: ‘ecco el regn del regn plussee glorios, alora veramente per ti l’è compagn, anca des vœlte tant qe l’è’. El Profeta l’ha continuad: el servidor l’ha diit; “perché te me insultet quand te set re?” El Profeta g’ha dit: “l’è chel che m’ha fa rìd in del pasà”.
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Dopu avegh dit [Hasyim Bin Al Qasim] g’ha dit; Dopu avegh dit [Zuhair, cioè Ibn Mu’awiyah], g’ha dit; G’ha dit [Isma’il Bin Abu Khalid] che g’ha dit; Dopu avegh dit [Qais], g’ha dit; ' [Abu Bakr] el s’è alzà e l’ha ludà Allah e l’ha purificad, e dopu l’ha dit; “O gent, ancamò vœuter stee legend chestu verset: “O voi che credet, vœuter l’è responsabil de ognun de vuuter stess, v’el farà minga mal anca a la püsee piscinina persuna che se sbaglia... -fin a la fin del versichel-, e vuuter l’è mettü fœura post, g’ho sentì el Messagger de Allah sallallaahu ‘alaihi do echangeed el gent, vedi minga el gent: donca se teme che Allah el spantega la puniziun a tüt luur.’ El dis; «E g’ho sentì Abu Bakr dì; “O gent, stai lontan dei busie, perqè in realtaa i busie te distanzien de la fed”.
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Dopu avegh dit [Hasyim] g’ha dit; Dopu avegh cuntà [la Shu’bah] g’ha dit; m’ha informà [Yazid Bin Khumair] che g’ha dit; Ho sentid [Sulaim Bin 'Amir] un omm de Himyar, che cuntava una storia de [Ausath Bin Isma'il Bin Ausath Al Bajali] che cuntava una storia de [Abu Bakar], che l'ha sentida quand el Messagger de Allah (pace e benediziun de Allah sun sü de lù) l'è mort, g'ha dit; El Messagger de Allah l’è stà in del prim an al me post e dopu g’ha piant e g’ha dit: “Sei onest, perché l’onestà va cun la bontà e tüt i dü sun in del ciel, e sta luntan di busie, perché sun cunt el pecà e tüt i dü sun in del infern, e dumanda a Allah la salveza, perché defatt nissun g’he dà nient dopu che cret che l’è meji de la salveza”. Poeu l’ha continuad ‘taj minga i ligam intra de lor, evitar-s, odiar-s e invidiar-s minga, ma vèss servitur de Allah che sun fradèi’.
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Dopu avegh dit [‘Affan] g’ha dit; Dopu avegh cuntà [Abu 'Awanah] de [Daud Bin Abdullah Al Audiy] de [Humaid Bin Abdurrahman] g’ha dì; Quand el Rasulullah l’è mort, [Abu Bakr] l’era in di periferie de la Medina, lü - Humaid Bin Abdurrahman - g’ha dit; pò l’è vegnuu e l’ha dervì el stòff che g’haveva sü la facia e l’ha basad e l’ha dit; “Sò dispost a acetar me pà e me mam cuma el voster riscat, quant bei saràn la voster vita e la voster mort, Mahomed shallallahu ‘alaihi wasallam l’è mort, e da Rabb el proprietari de la Kaaba’. pò l’ha menzionad l’hadith. El dis; 'Poeu Abu Bakr e Umar sunt nà - ai Ansar - che l’eran drée a discuter intra luur sü la guida, inscì g’han incuntrà - i Ansar -, pö Abu Bakr g’ha parlà e g’ha lassà minga daré nient che l’era stà rivelà ai Ansar e nient che el Messagger de Allah (pace e benediziun de Allah l’è sü de lù) g’ha dit sü de lù; “Efetivament, te seet giamò che el Messagger de Allah (pace e benediziun de Allah sun sü de lù) g’ha dì: “Se i òmm passavan travers de una vall e i Ansar passavan travers de un’oltra vall, alura mi passaria travers de la vall di Ansar.” e te seet giamò, o Sa'd, che el Messagger de Allah (pace e benediziun de Allah sun sü de lù) g’ha dì menter te l’eri sedù - fasend minga negot -, 'i Quraysh sun responsabil de chesta questiun, donca el popul dover del popul segue el popul dover de luur - el Quraysh - e luur popul disubbidient segue luur popul disobedient.' el dis; allora [Sa'd] l'ha rispost a Abu Bakr; “Te g’he rason, nuèter sem ministri mentre vuuter sem capi”.
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Dopu avegh dit [Ali Bin 'Ayyasy] g’ha dit; Dopu avegh dit [Al 'Aththaf Bin Khalid] g’ha dit; El m’ha dit [un omm] del popul de Bashroh, de [Talhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiq] che g’ha dit; Ho sentid [me pà] menzionar qe [so pà] l’ha sentid [Abu Bakr] dir; Ho domandà al Rasulullah; “O Messagger de Allah, sun i aziun basà sü di ròbb che sun stà stabilì o sü di ròbb nœuf?” G’ha rispost: “Ma sü la bas di questiun che sun stà determinà”. l’ha dit, g’ho domandà; “Donca, a cosa l’è chesta prategh, o Messagger de Allah? L’ha diit: ‘L’è facil per ogni persona far dei bon azion in conformitaa cond el proposit per el qual l’è stait cread’.
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Dopu avegh dit [a Abul Yaman] g’ha dit; g’ha riferì a noi [Syu’aib] de [Az Zuhri] che g’ha dit; m’ha informà [un òmm espert de giurisprudenza del Ansar], che g’ha sentii [Uthman Bin 'Affan] cuntà una storia; che g’heren tanti cumpagn del Profeta che l’eran trist quand el Profeta l’è mort, inscì che quasi la mità de luur l’è diventada ansiusa, dis Uthman; 'E mi l’eri vun de lor, quand che l’eri sedù a l’ombra de un di mür, Umar l’è passà davaant a mi e g’ha dit ciao, ma sentivi no che l’era drée a passà e g’ha dit ciao, inscì l’è mort fin quand g’ha incuntrà Abu Bakr, e dopu g’ha ditt; “G’he quaicoss che te surprend, infatt sun passà davaant a Uthman e g’ho saludà, ma lü g’ha minga rispost al me salud.” Donca durant el regn de Abu Bakr, Umar e Abu Bakr sun rivà e tüt i dü m’han saludà, e dopu Abu Bakr g’ha dit; “To fradel Umar l’è vegnuu da mi e l’ha dit che l’era passà davaant a ti e g’ha dit ciao, ma ti g’he rispundit minga, donca cosa t’ha purtà a fà inscì?” lü l’ha dit: G’ho rispost; “L’ho minga fà”. Inscì Umar l’ha dit; “Sì, per Allah, l’hee faa, ma l’è stà per la tò arroganza, o Bani Umayyah.” El dis: Mi g’ho rispost; “Per Allah, g’ho mai sentid che te seet passà e te me saludavet”, g’ha dì Abu Bakr; “Uthman g’ha rason, ancamò te l’è stà ocupà cun quai affar de part de lù”, inscì g’ho dì; 'sì' l'ha domandà Umar; “Che affar l’è quel?” allora Utman l’ha dit; “Allah l’è mort el sò Profeta prima che g’he dumandarem la sicureza de chesta questiun”, g’ha dì Abu Bakr; “G’ho dumandà l’afar”, g’ha dì; donca me son levà in pè a lü e g’ho dit ‘per me pà e me mam g’he püsee diritt sü de lù’, [Abu Bakr] g’ha dì; G’ho dumandà; O Messagger de Allah, come l’è quest segur? Allora el Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam l'ha diit: 'Qualsessia qe al ricef una fras de mi qe una vœlta g'ho ufrid a mio ziu e pœ al me la restituiss, alora qella fras qì la sarà una salvazion per luu'.