Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Бизге (Абдулла бин Нумайр) айтты, ал айтты; Бизге [Исмаилди] [Кайстан] кабарлады, ал айтты; [Абу Бакр] ордунан туруп, Аллага мактоо айтып, Аны тазалады. Оо, адамдар, силер бул аятты окуйсуңар: “Оо, ыйман келтиргендер, сактангыла. Эгер туура жолго түшкөн болсоңор, эч бир адашкан адам сага зыян бербейт». -Маида сүрөсү, 105-аят. Чындыгында, биз Расулуллах саллаллаху алейхи васалламдын: «Чындыгында, эгер адамдар жамандыкты көрүп, анан аны танбаса, Аллах алардын баарын азапка салат» - деп айтканын уктук.
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Бизге [Вакиъ] айтып, айтты; Бизге [Мисъар] жана [Суфянды] [Усман бин Аль Мугира Атс Цакафиден] [Али бин Рабиа Аль Валибиден] [Асма' бин Аль Хакам Аль Фазариден] [Алиден] айтып берип, мындай деди: Эгер мен Расулуллах саллаллаху алейхи васалламдан бир хадис уксам, анда Аллах мага каалагандай пайда берет. Эгер мага башка бирөө айтса, анда мен андан ант берүүсүн сурайм, эгер ал мага ант берген болсо, аны тастыктайм. Чындыгында, Абу Бакр мага айтты жана [Абу Бакр] Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, мындай дегенин укканы чын: «Күнөө кылып, анан даарат алып, даарат алган адам болбойт, - деди Мисар; – деп намаз окуду, Суфян болсо: “Андан соң эки рекет намаз окуп, Аллахтан кечирим сурады, эгер Аллах анын күнөөлөрүн кечирбесе”, – деди.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Бизге [Амру бин Мухаммад Абу Саид, б.а. Аль 'Анкази] айтып, ал мындай деди: Бизге [Израилди] [Абу Исхактан] [Аль-Барра бин Азибден] айтып берип, ал айтты; Абу Бакр Азибден он үч дирхамга ээр сатып алды, - деди Аль-Барра; Ошондо Абу Бакр Азибге: "Аль Баррого айт, аны менин үйүмө алып барсын". Азиб жооп берди. «Жок, эгер Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам сени менен бирге чыкканда эмне кылганыңар тууралуу айтып бергиңер келбесе». ал дейт; Ошондо [Абу Бакр] айтты; «Түнү менен сейилдеп чыгып, күнү-түнү жолду тездетип, чак түштө жетип, күн түз эле жогоруда турганда, биз үчүн баш калкалоочу жай барбы деп айланабызды карадым, бир аздан кийин чоң ташты көрдүм, анын жанына барсам, бир аз көңдөй бар экени билинди. Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, айттым. "Жат, эй Расулаллах", анан жатып калды, анан мен сыртка чыктым, бирөө карап жатабы деп, капысынан эчки багуучуну көрдүм, сурадым; — Сен кимдикисиң, жигит? ал жооп берди; «Курайштык бир кишиге таандык», - деди, атын айтты, мен аны тааныдым, кайра сурадым. — Эчкиңиз сүт береби? — деп жооп берди ал; "ооба" деп кайра сурадым; — Мага сүт саап бересиңби? — деп жооп берди ал; «Ооба» деп эчкинин бирин кармап, эчкинин сүтүн жана алакандарын чаңдан тазалоону буюрдум, оозуна чүпүрөк жабылган булгаары гериба алып келдим, анан ал мага бир аз сүт саап берди, мен герибанын түбү ысып кетпесин деп суу куюп бердим, анан Расулуллах саллаллаху алейхи васалламга келдим жана аны сыртка сугардым. уйкудан ойгон, дедим; «Оо, Аллахтын Элчиси, аны ич», – деди. «Биздин кете турган убак келдиби? Биз адамдар издеп жаткан кезде жолго чыктык, алар бизди атчан Сурака бин Малик бин Жусюмдан башка эч ким таба албады, дедим. «Оо, Алланын Элчиси, бизге аңчылык кылган адам бизге жетет», - деп жооп берди. Пайгамбар: «Капа болбо, Аллах биз менен!» - деп жооп берди, Сурака бизге бир найза же эки найза же үч найзадай жакын болгонго чейин, мен айттым. «Оо, Алланын Элчиси, бизге аңчылык кылган адам жетет», - деп ыйлап жатсам, Пайгамбар: «Эмнеге ыйлап жатасың?» деп сурады. мен жооп бердим; «Аллахка ант болсун, мен өзүмдү ойлоп ыйлаган жокмун, тескерисинче, сени ойлоп ыйлап жатам», - деп дуба кылды, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам: «Аны – Суракты – Сенин эркиңе калтырабыз», – деп дуба кылды да, Сураканын атынын курсагына чейинки буттары тайгаланып, катуу жерден секирип кетти. «Оо, Мухаммад, мен бул сенин ишиң экенин билем, мага болгон окуядан мени куткарышы үчүн Аллага дуба кыл, Аллага ант болсун, сенин кабарыңды менин артымдагы сени издеп жүргөндөргө сыр кылып коём, мына менин булгаары жебем титирөө, жебелеримден бир нечесин ал, чындыгында сен менин төөлөрүм менен эчкилеримден бул жерде жана бул жерден өтүп кетесиң, муктаждыктарың үчүн алардан ал». Абу Бакр сөзүн улады, анан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам жооп берди; «Мага мунун кереги жок» деп Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ал үчүн дуба кылып, Сурактын башына түшкөн кырсыктан кутулуп, досторуна кайтып келди. Ан менен балдар дароо чыгышты: "Аллах эң улуу, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам келди, Мухаммад келди". Адамдар анын үйүн ээлегенге кимиси укуктуу деп талашып жатышкандыктан, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам: «Бүгүн түнү мен Бани Нажардын агасы Абдул Муталибдин үйүндө аларды сыйлоо үчүн болом», - деди да, эртеси таң атканда ал буйрук боюнча чыгып кетти. Барра бин Азиб айтты; «Бизге биринчи келген мухажир Бани Абдуд-Дардын бир тууганы Мушъаб бин Умайр, андан кийин сокур Ибн Умми Мактум, Бани Фихринин бир тууганы, андан кийин Умар бин аль-Хассаб жыйырма киши менен минген эле, биз сурадык. "Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, эмне кылды?" ал жооп берди; «Ал менин артымда», - деди. Ошондо Расулуллах, саллаллаху алейхи уа саллам, Абу Бакр менен келди. «Алланын Элчиси, саллаллаху алейхи уа саллам, Мадинага келмек эмес эле, эгер мен ал убакта Муфашалдан бир нече кат жаттап алган болсом». Ысрайыл мындай деди; «Барро» Бану Хариса уруусунун ансарларынын досу эле.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Бизге [Вакиъ] айтып, айтты; [Израиль] айтты; айтты [Абу Исхак]; [Зейд бин Ютсайдан] [Абу Бакардан] Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, аны Мекке калкынан көзкарандысыздык билдирүүсү менен жөнөткөн; «Ушул жылдан кийин эч бир мушрик ажылыкка барбашы үчүн, эч ким жылаңач таваф кылбайт жана бир мусулмандан башка бейишке кирбейт, ким менен Алланын элчисинин ортосунда келишим болсо, чек ара келишиминин аягына чейин болот жана Аллах жана Анын элчиси мушриктерден таза болот». Йазид мындай деди; Ошентип ал үч киши менен кетип калды. Анан Ал Алиге айтты; «Анын артынан ээрчигиле жана Абу Бакрды мага кайтаргыла жана өзүңөрдүн сөзүңөрдү жеткиргиле». ошондой кылды, деди ал; Абу Бакр Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа салламга келгенде, ыйлап, сурады; – Оо, Алланын Элчиси, мага бир нерсе болдубу? ал жооп берди; «Сага жакшылыктан башка эч нерсе болгон жок, бирок мага бул ишти мага же менден бирөө гана жеткирүүгө буйрулды».
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Бизге (Мухаммед бин Жаъфарга) айтты, ал айтты; Бизге [Шубаны] [Язид бин Хумайрдан] [Сулайм бин Амирден] [Аусаттан] риваят кылып, мындай деди: [Абу Бакр] бизге насаат айтып: Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам менин ордумда биринчи жылы турду. Ошондо Абу Бакр ыйлап, анан айтты: Алладан кечирим сурагыла - же "Аьфия" - аманчылык - дейт, анткени эч кимге ыймандан кийин "Аьфия" же "Аль-Аъфааттан" улуу нерсе берилбейт, чынчыл болгула, анткени чынчылдык жакшылык менен бирге жана экөө тең бейиште, жалгандан алыс болгула, анткени жалган менен бири-бири менен бирге эмес. душмандык кылгыла, достукту үзбөгүлө жана бири-бириңерден жүз бурбагыла, Аллах Таала буйругандай бир тууган болгула”.
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Бизге [Абдуррахман бин Мехди] жана [Абу Амир] экөө тең айтышканы айтылды. Бизге [Зухайр б.а. Ибну Мухаммадды] [Абдулладан, б.а. Ибну Мухаммад бин 'Акилден] [Муаз бин Рифаа бин Рафиъ аль Ансариден] атасынан, б.а. Мен (Абу Бакар Аш Сыддык) Расулуллах саллаллаху алейхи васалламдын минбарынан насаат айтып жатканын уктум. «Мен Расулуллах саллаллаху алейхи уа саллам, - деп айтканын уктум, Абу Бакр Расулуллах саллаллаху алейхи васалламдын атын атаганда ыйлап жиберди да, ыйлаганын токтотуп: «Мен Расулуллах саллаллаху алейхи васалламдын биринчи жылы ушундай ысык, ысык күндө мындай дегенин уктум: «Аллахтан кечирим, коопсуздук жана акырет жана дүйнөгө ишеним сурагыла».
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Бизге (Абу Камилге) айтып, айтты: Бизге [Хаммад, тактап айтканда, Ибн Салама] [Ибн Абу 'Атик] [атасы] [Абу Бакр] дан, Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, айтты: "Мисвак - оозду тазалоочу жана Аллахка ыраазы" - деп айткан.
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Бизге [Хасыйим бин аль-Касымга] айтып: Бизге [Аль Лайтс] айтып берип, ал мындай деди; Мага [Язид бин Абу Хабиб] [Абул Хайрдан] [Абдулла бин Амрудан] [Абу Бакар Аш Сыддыктан] Расулулла га мындай деп айтты; «Мага намазымдагы дубаны үйрөт», - деп жооп берди: «Оку, Аллахумма Иннии Жаламту Нафсий Зулман Катсийро, Валаа Ягфирудз Зунууба Иллаа Анта, Фагфирлии магфиратан Мин Индика Вархамнии Иннака Анталхиу, Оо, өзүм туура эмес кылдым», - деп жооп берди. жана Сенден башка эч ким менин күнөөлөрүмдү кечире албайт, анан менин күнөөлөрүмдү Өзүңдүн кечириң менен кечир жана мага ырайым кыл, чындыгында, Сен өтө кечирүүчү, эң ырайымдуусуң! [Жунус] айтты; «Кабиира -биг-», - деп бизге [Хасан аль Аси йаб] [Ибн Лахиадан] айтып берди, ал айтты; ал: 'кабириаа -чоң-' деди.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Бизге (Абдурраззакка) айтып, айтты; Бизге [Мамар] [Аз Зухриден] ['Урвадан] [Аисиядан] Фатима жана Аль Аббас Абу Бакрга келишти, экөө тең Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, мурастарынан үлүш талап кылышты, ошол учурда экөө тең Фадак согушу учурунда анын жерин сурашты, ал эми Хабардан дагы анын үлүштөрүн сурашты; Чындыгында, мен Расулулла дын: «Биз мураскер эмеспиз, биз калтырган байлык зекет болот, Мухаммаддын үй-бүлөсү бул байлыктан гана жешет», - деп айтканын уктум. Демек, Аллахка касам, мен Расулуллах саллаллаху алейхи васалламдын жасап жатканын көргөн нерсени сөзсүз кылмайынча таштабайм».
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Бизге (Абу Абдурахман Мукри'ге) айтып берип, ал мындай деди: Бизге [Хайва бин Сурейх] айтып, айтты: Мен [Абдул Малик бин Аль Харистин] айтканын уктум; Чындыгында (Абу Хурайра) айтты; Мен бул минбарда (Абу Бакар Аш Сыддык) мындай дегенин уктум; Биринчи жылдын ушул күнү Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам мындай деп айтканын уктум, ошондо Абу Бакр насаатына ушунчалык адашып калгандыктан, ыйлап жиберди, анан айтты: Мен Расулуллах саллаллаху алейхи уа салламдын мындай деп айтканын уктум: "Афия" - аманчылык сыяктуу чын ыкластуу сүйлөмдөн кийин сизге жогору даражадагы нерсе берилбейт, ошондуктан Аллахтан Афияны сураңыз".
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Бизге [Аффанды] айтып, ал мындай деди: Бизге [Хамамды] айтып, ал айтты; [Сабит] бизге [Анастан] [Абу Бакар] айтты деп кабарлады, ал - Абу Бакар - деди; Мен Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, үңкүрдө жүргөндө айттым, - деди дагы бир риваятта: «Биз үңкүрдө болчубуз, - эгер алардын бири анын эки бутун көрсө, бизди анын бутунун астынан көрүшмөк», - деди да, ал: «Эй Абу Бакр, сен эки киши жөнүндө кандай ойлойсуң, Аллах экөөнүн үчүнчүсү эмеспи», - деди.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Бизге (Раух) айтып, ал мындай деди: Бизге [Ибн Аби 'Аруба] [Абу Ат Таййядан] [Аль Мугира бин Субайдан]] [Амру бин Хурайстан] [Абу Бакар Аш Шиддиктен] айтты, ал айтты; «Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, бизге Дажжалдын Хорасан деп аталган жердин чыгыш бөлүгүнөн чыгаарын, жүздөрү согулган калкан сыяктуу көп адамдар аны ээрчий турганын айтты».
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Бизге (Абу Саидге) Бани Хашимдин мурунку кулуна айтып берип, ал мындай деди: Бизге [Шадака бин Мусанын] досу Ад Дакик, [Фаркаддан] [Мурра бин Сиарахилден] [Абу Бакар Аш Шиддиктен] айтты, ал айтты; Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, айтты: «Бейишке бейишке тентек, алдамчы, коркок жана орой мамиле жасагандар кирбейт, ал эми бейиштин эшигин алгач каккыла турган адамдар, алар менен Аллах Азза ва Жалла жана алардын ортосундагы нерселерди жакшы аткарган пенделер болушат».
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Бизге [Абдулла ибн Мухаммад бин Абу Сяйба] айтты. Абдуллах айтты; Мен муну Абдулла бин Абу Сяйбадан уктум, - деди. Бизге [Мухаммед бин Фудлайлга] [Аль Валид бин Жумаидан] [Абу Ас-Туфайлдан] айтты, ал айтты; Пайгамбар каза болгондо Фатима Абу Бакрга кат жазган: "Сен же сенин үй-бүлөң Расулуллах саллаллаху алейхи васалламга мураскорсуңбу?" Ал жооп берди; Фатима: «Мен мураска алган жокмун, бирок анын үй-бүлөсү мураска калды», - деди. "Анда Расулуллах саллаллаху алейхи васалламдын үлүшү кайда?" Ошондо [Абу Бакр] айтты; «Чындыгында, мен Алланын элчисинин мындай деп айтканын уктум. «Чындыгында, эгер Алла Таала бир пайгамбарды тамактандырып, анан өлсө, андан кийин келе тургандарга насип кылса, аны мусулмандарга кайтарууну ниет кылдым». анда Фатима айтты; «Анда силер Алланын Элчисинен уккандарыңарды жакшыраак билесиңер».
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Бизге [Ибрахим бин Исхак Ат Талакани] айтып, ал мындай деди: Мага [Ан Надлар бин Сумайл Аль Мазини] айтып берип, ал мындай деди; Мага (Абу Наамага) айтып: Мага [Абу Хунайда Аль Барра бин Науфалга] [Валан Аль 'Адавиден] [Худзайфадан] [Абу Бакар Аш Шиддиктен] айтып берди. «Бир күнү таңга маал Пайгамбарыбыз (саллаллаху алейхи васаллам) таң намазын окуду. Анан зуха убагы киргенге чейин отурду, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам күлүп, анан бешим, аср жана шам намаздарын окуганга чейин өз ордунда отурду, түндүн аягында шам намазына чейин сүйлөбөдү, анан үй-бүлөсүнө кетти, анан адамдар Абу Бакрга айтышты; «Эмне үчүн Алланын Элчисинен бүгүн эмне кылганын сурабайсыңбы, ал мурда эч качан кылбаган болсо да? ал мындай деди; Ошондо ал андан сурады, ал мындай деп жооп берди: «Ооба, мага бул дүйнө жана акыретте эмне болору көрсөтүлдү, ошондуктан мурункулар менен келгендер бир жерге чогулушту, андан кийин адамдар мындан коркуп, аларды тер басып кете жаздаганда Адамга келишти», - дешти. «Оо, Адам, сен адамзаттын атасысың жана Аллах Азза важалла сени тандап алды, Раббиңден биз үчүн шапаат кылуусун сура», - деп жооп берди. «Мен да силер туш болгон нерсеге туш болуп жатам, атаңардан кийин атаңарга, тактап айтканда, Нухка баргыла!» Чындыгында Алла Таала Адамды, Нухту, Ибрахимдин үй-бүлөсүн жана «Имран үй-бүлөсүн» бардык адамдардын үстүнөн тандап алган. Алар Нухка келип, мындай дешти: «Бизге Раббиңдин алдында шапаат бер, анткени Аллах сени тандап алды жана сенин дубаңды кабыл кылды жана жер бетинде каапырлардан эч бир үй калтырган жок». Ошондо Нух мындай деди: «Мен сага шапаат кыла албайм, Ибрахимге бар, анткени Аллах аны сүйүктүү кылып койду». Анан алар Ибрахимге барышты, Ибрахим айтты; «Мен сага шапаат кыла албайм, Мусага бар, анткени Аллах аны менен түз сүйлөштү». Ошондо Муса жооп берди; «Менде сен сураган нерсе жок, Иса бин Марьямга бар, чындыгында ал сокурларды, оорулууларды айыктырат жана өлгөндөрдү тирилтет». Ошондо Ыйса жооп берди; «Менде сураган нерсең жок, бирок адам уулуңа бар, анткени анын кабыры кыямат күнү биринчи ачылат, Мухаммад саллаллаху алейхи васалламга бар, ал сенин Раббиңдин алдында сөзсүз шапаат кылат». Ал мындай деди; Ошондо ал чыгып кетти, андан кийин Жабраил Раббисинин жүзүн карады, анан Алла Таала айтты: «Ага шапаат кыл жана аны бейиш менен сүйүнчүлө!» - деди. ал дейт; Андан соң Жабраил сүйүнчүнү айтып чыгып кетти, андан кийин Мухаммад рүкү жана бир жума сажда кылды, анан Алла Таала айтты: «Башыңды көтөр, эй Мухаммад, уга турганыңды айт жана шапаат кыл, сага шапаат кылууга уруксат берилди». ал дейт; Ошондо ал башын көтөрүп, Раббисине карап, дагы бир жумага моюн сунуу менен сажда кылды. Алла Таала дагы айтты: «Башыңды көтөр да, угулат деп айт, шапаат кыл, сага шапаат кылууга уруксат». ал дейт; Саждага барды, Жабраил анын эки колун алды да, андан соң эч кимге эч качан ачылбаган дубаны ачты, ошентип айтты; «Оо, Раббим, Сен мени Адам уулунун мырзасы кылып жараттың жана текеберлик жок, мени анын кабырын кыямат күнү биринчи ачуучу кылдың жана текеберлик жок, менин көлүмө Шона менен Айлахтын ортосунда канча адам келсе, ошончо адамды кылмайынча», - деп айтылды. «Шиддикинди чакыргыла, алар шапаат кылышсын», - деп айтылды. «Пайгамбарларды чакыргыла». Ал мындай деди; Андан кийин Пайгамбар өзүнүн үммөттөрүнүн бир тобу менен келди, беш-алты ээрчиген бир Пайгамбар бар эле, жана эч кандай ээрчибеген Пайгамбар бар эле, анан мындай деп айтылды; «Шайиттерди чакыргыла, алар каалаган адамдарына шапаат кылышсын». жана Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, улантты; Шейиттер ошенткенде, Пайгамбар ﷺ айтты: «Мен ырайымдуулардын эң ырайымдуусумун, мага эч нерсени шерик кошпогондор бейишиме киргиле», - деди. ал мындай деди; Анан алар бейишке киришти. Ал айтты: Ошондо Алла Таала айтты: «Тозокту карачы, жакшылык кылган адамды табасыңбы? 'Ал мындай дейт; Ошентип, алар бир кишини табышты, анан Аллах андан сурады: «Сен жакшылык кылгансыңбы? — деп жооп берди ал киши; «Жок, буга чейин мен адамдардын сатып алуу-сатуу иштеринде жеңилдеткем». Ошондо Алла Таала айтты: «Менин пенделериме жеңилдетилгендей, сен да менин кулума жеңилдет». Анан тозоктон бир кишини чыгарышты, Аллах андан сурады; — Сенин жакшылык кылганың барбы? — деп жооп берди ал; «Жок, уулума эгер мен өлсөм, мени отко күйгүз, анан ун сыяктуу майдала, анан аны деңизге алып абага чач, анан ааламдардын Раббиси болгон Аллахка касам, мени эч качан кайра кайтара албайт» деп айтпайын. Ошондо Алла Таала: «Эмне үчүн мындай кылдың? — деп жооп берди ал; "Сенден коркуп". Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, сөзүн улады: Ошондо Алла Таала айтты: «Мына, эң улуу падышалыктын падышачылыгы, чындыгында, ал сага окшош, ал тургай андан он эсе көп». Пайгамбар сөзүн улады: кул айтты; «Сен падыша болуп турганда эмне үчүн мени кордойсуң?» Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, айтты: "Мени мурда күлдүргөн нерсе ушул болчу".
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Бизге [Хасыйим бин аль-Касымга] айтып: Бизге [Зухайр, тактап айтканда, Ибн Муавияга] айтып, ал мындай деди: Бизге (Исмаиль бин Абу Халид) айтты, ал айтты; Бизге [Кайске] айтып, айтты; [Абу Бакр] ордунан туруп, Аллага мактоо айтып, Аны тазалады, анан айтты. «Оо, адамдар, чындыгында силер бул аятты окуп жатасыңар: «Оо, момундар, силер ар бириңер үчүн жооптуусуңар, ал силерге кымындай да адашкан адамга да зыяны тийбейт... -аяттын аягына чейин- жана аны ордунан чыгардыңар, мен Расулуллах саллаллаху алейхи уа салламдын: «Чындыгында, Аллахтан коркпосо, анда ал жамандыктын тараганын көрүшөт. алардын бардыгына жаза». Ал мындай дейт; Мен Абу Бакрдын мындай дегенин уктум. "Эй адамдар, жалгандан алыс болгула, чындыгында жалган силерди ыймандан алыстатат".
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Бизге [Хасым] айтып, мындай деди: Бизге [Шуабаны] айтып, айтты. мага [Язид бин Хумайрга] кабарлады, ал айтты; [Сулайм бин Амир] деген химярлык бир киши [Аусат бин Исмаъил бин Аусат Аль Бажалиден] бир окуяны айтып жатканын уктум, ал [Абу Бакардан] бир окуяны айтып берди, ал муну Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам өлгөндө укканын айтты. Алланын Элчиси (саллаллаху алейхи васаллам) биринчи жылы менин ордумда туруп, анан ыйлап: «Чынчыл болгула, анткени чынчылдык жакшылык менен бирге болот, экөө тең бейиште, жалгандан алыс болгула, анткени алар күнөө менен, экөө тең тозокто жана Аллахтан куткарууну сурагыла, анткени эч кимге ишенгенден кийин эч нерсе берилбейт», - деди. Андан соң: «Бири-бириңер менен байланышты үзбөгүлө, бири-бириңерден алыс болгула, бири-бириңерди жек көргүлө, бири-бириңерге көрө албастык кылбагыла, Аллахтын бир тууган кулдары болгула» деп улантты.
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Бизге [Аффанды] айтып, ал мындай деди: Бизге [Абу 'Аванага] [Дауд бин Абдуллах Аль Аудиден] [Хумайд бин Абдуррахмандан] айтып берди. Расулуллах, саллаллаху алейхи уа саллам, өлгөндө, (Абу Бакр) Мадинанын четинде болчу, ал - Хумайд бин Абдуррахман - деди. анан келип бетин жапкан чүпүрөктү ачып, аны өөп айтты; «Ата-энемди кунуң катары кабыл алам, сенин жашооң да, өлүмүң да кандай сонун, Мухаммад саллаллаху алейхи васаллам кайтыш болду, Каабанын ээси Раббиге ант болсун». анан хадисти айтты. Ал мындай дейт; Ошондо Абу Бакр менен Умар бири-бири менен лидерлик жөнүндө талашып-тартышып жаткан ансарларга барышты да, алар менен ансарлар жолугуп калышты, анан Абу Бакр сүйлөп, ансарларга түшүрүлгөн нерсени калтырган жок жана Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам алар жөнүндө эч нерсе айткан эмес, эгер ал бардык нерсени айтпаса, ал айтты. «Чындыгында, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам: «Эгерде адамдар бир өрөөндө, ансарлар башка өрөөндө өтүшсө, мен да ансар өрөөнүнөн өтөм», - деп айтканын билесиң. Оо, Саад, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам сиз отурган жериңизде: «Бул ишке Курайштар жооптуу, демек, элдин салих адамдары алардын салих адамдарын – Курайштарды – ээрчишет, алардын баш ийбегендери – алардын баш ийбеген элин ээрчишет», – деп айтканын билесиң. ал дейт; Ошондо [Саад] Абу Бакрга жооп берди; «Туура айтасың, сен жетекчи болсоң, биз министрбиз».
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Бизге [Али бин 'Айяси] айтып, айтты: Бизге [Атсаф бин Халид] айтып, ал мындай деди: Мага Башрух калкынан [Талха бин Абдуллах бин Абдуррахман бин Абу Бакар Аш Шиддиктен] [бир кишиге] айтты: Мен [атамдын] айтканын уктум, анын [атасы] [Абу Бакр] мындай дегенин укту; Мен Расулуллах саллаллаху алейхи васалламдан сурадым; «Оо, Алланын Элчиси, амалдар такталган нерселергеби же жаңы нерселергеби? Ал: «Бирок, аныкталган нерселерге таянып», - деп жооп берди. ал айтты, мен сурадым; -Оо, Аллахтын Элчиси, бул эмне үчүн? Ал айтты: «Ар бир адам кандай максатта жаралган болсо, ошого жараша жакшы амалдарды жасоо оңой».
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Бизге (Абул Йаманга) айтып, айтты: Бизге [Сюайб] [Аз Зухриден] кабарлады, ал айтты; [Усман бин 'Аффандын] бир окуя айтып жатканын укканын мага [ансарлардан болгон фикх боюнча адис] кабарлады. Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, пайгамбарыбыз саллаллаху алейхи уа салламдын көзү өткөндө кайгыга баткан бир нече достор болгонун, ошондуктан алардын дээрлик кээ бирлери тынчсызданып, тынчсыздана башташты, - дейт Усман; «Мен да алардын бири элем, дубалдардын биринин көлөкөсүндө отурганымда, Умар менин алдымдан өтүп, мага салам айтты, бирок мен анын өтүп баратканын сезбедим, салам айтты, ошондуктан ал Абу Бакрга жолукканга чейин бул дүйнөдөн өтүп кетти, анан ага мындай деди: «Сени таң калтыра турган бир нерсе бар, чындыгында мен Усмандын алдынан өтүп салам бердим, бирок ал менин саламыма жооп берген жок. Ошентип, Абу Бакрдын тушунда Умар жана Абу Бакр келип, экөө тең мага салам беришти, ошондо Абу Бакр: «Бир тууганың Умар мага келип, ал сенин алдыңдан өтүп, салам айтты, бирок сен ага жооп берген жоксуң, мындай кылганыңа эмне себеп болду? ал мындай деди: мен жооп бердим; 'Мен кылган жокмун'. Ошондо Умар айтты; «Ооба, Аллахка касам, сен муну кылдың, бирок бул сенин текеберлигиңден болду, эй Бани Умайя». Ал мындай деди: «Мен жооп бердим; Абу Бакр: «Аллахка касам, сенин жанымдан өтүп кеткениңди эч качан сезген эмесмин», - деди. «Усман туура айтат, сен анын бир иши менен алек болгонсуң» дедим. – Ооба, – деп сурады Умар; — Бул эмне иш? Ошондо Усман айтты; Абу Бакр: «Биз андан бул иштин коопсуздугу жөнүндө сурай электе Аллах анын Пайгамбары (саллаллаху алейхи васаллам) дүйнөдөн кайтты», - деди. «Мен андан бул иш тууралуу сурадым», - деди ал; Ошондо мен ага турдум да: «Ата-энеме ант болсун, сенин ал боюнча көбүрөөк укугуң бар», - дедим, (Абу Бакр). мен сурадым; Оо, Аллахтын Элчиси, бул кандай коопсуз? Ошондо Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, айтты: «Ким менден бир жолу таякеме курмандыкка берген өкүмүмдү алып, анан аны мага кайтарып берсе, анда ал сөз ал үчүн кутулуу болот».