Shiga Musulunci, danna nan
Islam Al-Haq: Qur'ani da Hadisi
(Musulunci na Gaskiya)
Free Download / Sauke kyauta

Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadisi

Hadisi

Imam Ahmad : 1

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ

Bayan ya gaya mana [Abdullah Bin Numair] sai ya ce; ya sanar da mu [Isma'il] daga [Qais] sai ya ce; [Abubakar] ya mike ya yi godiya ga Allah kuma ya tsarkake Shi, sannan ya ce; Ya ku mutane, hakika kun karanta wannan ayar: "Ya ku wadanda suka yi imani, ku kiyaye kanku; babu wani batacce da zai cutar da ku idan kun shiryu." (QS Al Maidah aya ta 105). Kuma hakika mun ji Annabi sallallahu alaihi wasallam yana cewa: "Hakika, idan mutane suka ga mugunta sannan ba su musanta ta ba, to Allah zai kusan hukunta su duka."

Hadisi

Imam Ahmad : 2

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ

Bayan ya gaya mana [Waki'] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Mis'ar] da [Sufyan] daga [Uthman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] daga [Ali Bin Rabi'ah Al Walibi] daga [Asma'Bin Al Hakam Al Fazari] daga [Ali], sai ya ce; Idan na ji hadisi daga Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, to Allah yana ba ni fa'ida daga gare shi gwargwadon abin da Ya so. Kuma idan wani ya gaya mini, to ina roƙonsa ya rantse, idan ya rantse mini to na tabbatar da shi. Hakika, Abubakar ya gaya mini, kuma gaskiya ne cewa [Abu Bakr] ya ji Annabi sallallahu alaihi wasallam yana cewa: "Ba mutum ne da ya aikata zunubi ba sannan ya yi alwala ya kyautata alwalarsa," in ji Mis'ar; -" sannan ya yi addu'a, yayin da Sufyan ya ce "to ya yi raka'a biyu ya roƙi Allah gafara sai dai idan Allah zai gafarta masa zunubansa."

Hadisi

Imam Ahmad : 3

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ

Bayan ya gaya mana [Amru Bin Muhammad Abu Sa'id wato Al 'Anqazi] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Isra'ila] daga [Abu Ishaq] daga [Al Barra' Bin 'Azib], sai ya ce; Abubakar ya sayi sirdi daga 'Azib akan dirhami goma sha uku, Al Barra' ya ce; sai Abu Bakr ya ce wa Azib; "Ku gaya wa Al Barro' ya kai shi gidana." Sai Azib ya amsa; "A'a, sai dai idan kuna son gaya mana abin da kuka yi lokacin da Manzon Allah sallallahu 'alaihi wasallam ya fito tare da ku." sai ya ce; sai [Abu Bakr] ya ce; "Mun fita muna tafiya da daddare kuma muka hanzarta tafiyarmu a lokacin da muka wuce da rana da dare, lokacin da muka isa lokacin Zuhur kuma rana ta yi sama kai tsaye, na duba kewaye da mu don ganin ko akwai mafaka a gare mu, bayan wani lokaci sai na ga wani babban dutse sai na kusanci wurin, sai ya zama akwai wani ƙaramin rami (wanda aka lankwasa) wanda inuwar dutsen ta rufe, don haka na gyara wurin na shimfiɗa mayafin fata ga Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, sai na ce; "Kwanciya, ya Manzon Allah" sai ya kwanta, sannan na fita don in ga ko akwai wani yana nemana, ba zato ba tsammani sai na ga wani mai kiwon akuya, na tambaya; "Kai saurayi ne?" Ya amsa; "Kana cikin wani mutum daga Quraysh," sai ya gaya mini sunansa kuma na gane shi, na sake tambaya; "Shin awakinka suna samar da madara?" Ya amsa; "Eh." Na sake tambaya; "Za ka shayar da su a gare ni?" Ya amsa; "Eh" sai na umarce shi da ya riƙe ɗaya daga cikin awakinsa ya tsaftace madarar akuya. da tafukan hannunsa daga ƙura, na kawo geriba ta fata mai murfin zane a baki, sannan ya yi min madara kaɗan, na zuba ruwa a kan geriba don kada ƙasa ta yi zafi sosai, sai na zo wurin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam don ya sha, sai na ce; "Ya Manzon Allah, ka sha." Ya sha har sai da na ji daɗi, sai na ce; "Shin lokaci ya yi da za mu tafi?" Sai muka tafi yayin da mutane ke bincike, babu wanda ya same mu sai Suraqah Bin Malik Bin Ju'syum a kan doki, na ce; "Ya Manzon Allah, wanda ke farautar (mu) zai kama mu" sai Annabi ya amsa: "kada ka yi baƙin ciki lallai Allah yana tare da mu" har sai da Suraqah ta kusa da mu, kusan nisan mashi ɗaya ko mashi biyu ko mashi uku na ce; "Ya Manzon Allah, wanda ke farautar (mu) zai kama mu" ni kuma (a lokacin) yana kuka, Annabi ya ce: "Me yasa kake kuka?" Na amsa; "Wallahi, ba ina kuka bane saboda ina damuwa da kaina, amma ina kuka ne saboda ina damuwa da kai." Sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya yi addu'a: "Mun bar shi (Suraqah) bisa ga nufinka." "Ya Muhammadu, na riga na san cewa wannan aikinka ne, don haka ka roƙi Allah ya cece ni daga abin da ya same ni, Wallahi zan ɓoye labarinka ga waɗanda ke nemanka waɗanda ke bayana, kuma ga kibiya ta ta fata, ɗauki wasu kibiyoyi, a zahiri za ka ratsa ta raƙuma da awakina a nan da wannan wuri, don haka ka ɗauke su don buƙatunka." Abubakar ya ci gaba, sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya amsa; "Ba na buƙata" sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya yi masa addu'a domin Suraqah ta 'yantu (daga bala'in da ya same shi) ya koma ga abokansa, Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ci gaba da tafiyarsa tare da ni, lokacin da muka isa Madina, mutane suka gaishe mu. Mu kuma muka fito kan tituna da rufin gidaje, bayi da yara suka fito nan take suna cewa; "Allah shi ne mafi girma, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya zo, Muhammadu ya zo." Mutane suna jayayya game da wanne daga cikinsu ne ke da ikon zama a gidansa tare da shi, sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Da daddare zan zauna a gidan Bani Najar kawu Abdul MuTalib don in girmama su," don haka da safe washegari ya tafi kamar yadda aka umarta. Barra' Bin Azib ya ce; "Muhajirin farko da ya zo mana shi ne Mushab Bin Umair, ɗan'uwan Bani Abdud Dar, sai Ibnu Ummi Maktum, wanda makaho ne, ɗan'uwan Bani Fihri, sai Umar Bin Al Khaththab da mutane ashirin da ke hawa, sai muka tambaya; "Me Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yake yi?" ya amsa; "yana bayana", sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya iso tare da Abu Bakr, Barro' ya ce; "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam bai iso (a Madina) ba sai a lokacin na haddace wasu wasiku daga Al Mufashal suna cewa; "Barro" abokin Ansar ne daga Banu Harithah."

Hadisi

Imam Ahmad : 4

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي

Bayan ya gaya mana [Waki'] sai ya ce; ya ce [Isra'ila]; ya ce [Abu Ishak]; daga [Zaid Bin Yutsa'i] daga [Abu Bakr] cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya aiko shi da sanarwar 'yancin kai daga mutanen Makka; "Don kada wani mushiriki ya tafi Hajji bayan wannan shekarar, babu wanda zai yi Tawafi tsirara kuma ba zai shiga aljanna ba sai Musulmi, duk wanda ke da yarjejeniya tsakaninsa da Manzon Allah, to iyaka ta ta'allaka ne da kammala yarjejeniyar, kuma Allah da Manzonsa sun 'yantu daga mushirikai." Yazid ya ce; sai ya tafi da mutane uku. Sai ya ce wa Ali; "ku bi shi ku mayar mini da Abubakar ku isar da wannan maganar." Sai ya yi, ya ce; lokacin da Abubakar ya zo wurin Annabi sallallahu alaihi wasallam, sai ya yi kuka ya ce; "Ya Manzon Allah, akwai wani abu da ya same ni?" sai ya amsa; "Babu wani abu da zai same ka sai alheri, amma an umarce ni da kada a isar da wannan al'amari sai ni ko ɗaya daga cikina."

Hadisi

Imam Ahmad : 5

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى

Ya gaya mana [Muhammad Bin Ja'afar] cewa; Bayan ya ba mu labarin [Syu'bah] daga [Yazid Bin Khumair] daga [Sulaim Bin Amir] daga [Ausath], sai ya ce; [Abubakar] ya yi mana wa'azi ya ce; Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya tsaya a matsayina a shekarar farko. Sai Abubakar ya yi kuka, sannan ya ce; ku roƙi Allah gafara ko ya ce Al A'afiyah (tsira), domin babu wanda aka ba wa wani abu mafi muhimmanci fiye da Al A'afiyah ko Al Mu'aafat bayan imani, ku yi gaskiya domin gaskiya tana tare da kyawawan halaye kuma duka suna cikin aljanna, kuma ku nisanci ƙarya domin ƙarya tana tare da mugunta kuma duka suna cikin wuta, kuma kada ku yi wa juna hassada, ku yi gaba, kuma kada ku yanke zumunci ku juya wa juna baya, za ku zama 'yan'uwa kamar yadda Allah Ta'ala ya umarta.

Hadisi

Imam Ahmad : 6

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى

An gaya mana cewa [Abdurrahman Bin Mahdi] da [Abu 'Amir] duk sun ce; Bayan ya gaya mana [Zuhair watau Ibnu Muhammad] daga [Abdullah wato Ibnu Muhammad Bin 'Aqil] daga [Mu'adz Bin Rifa'ah Bin Rafi' Al Ansari] daga mahaifinsa wato [Rifa'ah Bin Rafi'] sai ya ce; Na ji [Abu Bakar Ash Siddiq] yana wa'azi daga kan mimbarin Annabi sallallahu 'alaihi wasallam, sannan yana cewa: "Na ji Annabi sallallahu 'alaihi wasallam yana cewa," sai Abu Bakr ya yi kuka lokacin da ya ambaci sunan Annabi sallallahu 'alaihi wasallam, sai ya yi shiru daga hawayensa ya ce; "Na ji Annabi sallallahu 'alaihi wasallam yana cewa a rana mai zafi kamar wannan a shekarar farko: "ku roƙi Allah gafara, aminci da amincewa a lahira da duniya."

Hadisi

Imam Ahmad : 7

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ

Bayan ya gaya mana [Abu Kamil], sai ya ce; An gaya mana [Hammad, wato Ibn Salamah] daga [Ibn Abu 'Atiq] daga [mahaifinsa] daga [Abu Bakr], cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Siwak mai tsarkake baki ne kuma yana yarda da Allah".

Hadisi

Imam Ahmad : 8

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا

Bayan ya gaya mana [Hasyim Bin Al Qasim] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Al Laits] sai ya ce; Ya gaya min [Yazid Bin Abu Habib] daga [Abul Khair] daga [Abdullah Bin 'Amru] daga [Abu Bakar Ash Shiddiq] cewa ya ce wa Manzon Allah; "Ka koya mani addu'ar da nake addu'a da ita a cikin addu'ata," Ya ce: "Ka karanta, Allahumma Innii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Walaa Yaghfirudz Dzunuuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min 'Indika Warhamnii Innaka Antal Ghofuurur Rahiim" Kuma ka yi mani rahama, lallai kai ne mafi gafara, mafi jin qai)." [Yunus] ya ce: "kabiiraa (mai girma)" ya ruwaito mana shi (Hasan Al Asy Yab) daga [Ibn Lahi'ah] ya ce: "Kabiiraa (mai girma)."

Hadisi

Imam Ahmad : 9

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ

Bayan ya gaya mana [Abdurrazzaq] sai ya ce; An gaya mana [Ma'amar] daga [Az Zuhri] daga ['Urwah] daga [Aisyah], cewa Fatimah da Al Abbas sun zo wurin Abubakar, dukansu suna neman rabo daga gadonsu daga Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, lokacin da dukkansu suka nemi ƙasarsa a lokacin yaƙin Fadak da rabonsa daga yaƙin Khaibar, sai [Abu Bakar] ya ce musu; A gaskiya ma, na ji Manzon Allah yana cewa: "Ba a gadonmu ba, dukiyar da muka bari ta zama sadaka, iyalan Muhammadu suna ci ne kawai daga wannan dukiya." Don haka Wallahi, ba zan bar wani abu da na ga Manzon Allah yana yi ba sai dai idan na yi shi."

Hadisi

Imam Ahmad : 10

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ

Bayan ya gaya mana [Abu Abdurrahman Al Muqri'] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Haiwah Bin Syuraih] sai ya ce; Na ji [Abdul Malik Bin Al Harith] yana cewa; Hakika [Abu Huraira] ya ce; Na ji [Abu Bakar Ash Siddiq] yana cewa a kan wannan mimbari; Na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa a wannan rana ta shekarar farko, sai Abubakar ya ɓace cikin shawarar har ya yi kuka sannan ya ce; Na ji Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) yana cewa: "Ba a ba ka wani abu (na matsayi mafi girma) bayan wata magana ta gaskiya kamar Al Afiyah (ceto), don haka ka roƙi Allah Al Afiyah."

Hadisi

Imam Ahmad : 11

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا

Bayan ya gaya mana [Affan] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Hammam], sai ya ce; ya sanar da mu [Thabit] daga [Anas] cewa [Abu Bakar] ya gaya masa, sai ya ce (Abu Bakr); Na ce wa Annabi sallallahu alaihi wasallam lokacin da yake cikin kogo, - a wata ruwayar kuma ya ce; "Kuma mun kasance a cikin kogo, - kuma da ɗayansu ya ga ƙafafunsa biyu, da sun gan mu daga ƙarƙashin ƙafafunsa," sai ya ce: "Ya Abubakar, me kake tunani game da mutane biyu, shin Allah ba na ukun biyu ba ne?"

Hadisi

Imam Ahmad : 12

حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ

Bayan ya gaya mana [Rauh] sai ya ce; Ya gaya mana [Ibn Abi 'Arubah] daga [Abu At Taiyyah] daga [Al Mughirah Bin Subai'] daga [Amru Bin Huraits] daga [Abu Bakar Ash Shiddiq], ya ce; "Annabi sallallahu alaihi wasallam ya gaya mana cewa Dajjal zai fito daga gabashin duniya da ake kira Khurasan, mutane da yawa za su bi shi, kamar fuskokinsu kamar garkuwa da aka buge."

Hadisi

Imam Ahmad : 13

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ

Bayan ya gaya mana [Abu Sa'id] tsohon bawan Bani Hashim, sai ya ce; Ya gaya mana [Shadaqah Bin Musa] abokinsa Ad Daqiq, daga [Farqad] daga [Murrah Bin Syarahil] daga [Abu Bakar Ash Shiddiq], sai ya ce; Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Masu fasikanci, mayaudara, matsorata, ba za su shiga aljanna ba, kuma mutanen farko da za su buga ƙofar aljanna bayi ne waɗanda suka ƙware wajen aiwatar da abin da ke tsakaninsu da Allah Azza wa Jalla da abin da ke tsakaninsu da ubangijinsu."

Hadisi

Imam Ahmad : 14

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ

Ya gaya mana [Abdullah Bin Muhammad Bin Abu Syaibah]. Abdullah ya ce; kuma na ji daga Abdullah Bin Abu Syaibah, ya ce; Ya gaya mana [Muhammad Bin Fudlail] daga [Al Walid Bin Juma'i] daga [Abu Ath Thufail] ya ce; Lokacin da Annabi ya mutu, Fatima ta rubuta wa Abubakar wasiƙa mai ɗauke da cewa: "Shin kai ko iyalinka kuna gadon Annabi sallallahu 'alaihi wasallam?" Ya amsa; "Ban gada shi ba, amma iyalinsa ne suka gada," Fatima ta ce; "To ina rabon Manzon Allah sallallahu 'alaihi wasallam?" Sai [Abubakar] ya ce; "Hakika, na ji Manzon Allah yana cewa: "Hakika, idan Allah ya ciyar da Annabi, sannan ya mutu, to (Allah) ya sanya shi ga waɗanda za su zo bayansa", to ina nufin in mayar da shi ga Musulmai." Sai Fatima ta ce; "To, kun fi sanin abin da kuka ji daga Manzon Allah."

Hadisi

Imam Ahmad : 15

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى

Bayan ya gaya mana [Ibrahim Bin Ishaq Ath Thalaqani] sai ya ce; Bayan ya gaya min [An Nadlar Bin Syumail Al Mazini] sai ya ce; Bayan ya gaya min [Abu Na'amah] sai ya ce; Bayan ya gaya min [Abu Hunaidah Al Barra' Bin Naufal] daga [Walan Al 'Adawi] daga [Hudzaifah] daga [Abu Bakar Ash Shiddiq] sai ya ce; "Wata safiya Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi sallar asuba. Sannan ya zauna, har lokacin da aka yi addu'ar zuha ya yi, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi dariya, sannan ya zauna a wurin da ya saba har sai da ya yi sallar azahar, Asr da Maghrib, bai yi magana ba sai da aka yi sallar magariba a ƙarshen dare, sannan ya tafi gida wurin iyalinsa, sai mutane suka ce wa Abubakar; "Me zai hana ka tambayi Manzon Allah abin da ya yi a yau, duk da bai taɓa yi ba a da?" ko kaɗan?" ya ce; sai ya tambaye shi, sai ya amsa: "eh, an nuna mini abin da zai faru a cikin al'amuran duniya da lahira, don haka waɗanda suka gabace shi da waɗanda suka zo aka taru wuri ɗaya, sai mutane suka ji tsoron wannan, sai suka zo wurin Adamu yayin da gumi ya kusa rufe su, suka ce; "Ya Adam, kai ne uban ɗan adam kuma Allah 'azza wajalla' ya zaɓe ka, don haka ka roƙi Ubangijinka ya yi mana ceto," Adamu ya amsa; "Ni ma ina fuskantar abin da kake fuskanta, ka je wurin mahaifinka bayan mahaifinka, wato Nuhu, 'Hakika Allah ya zaɓi Adamu, Nuhu, iyalan Ibrahim da iyalan Imran a kan dukkan al'ummai.' Sai suka zo wurin Nuhu suka ce; "Ka yi mana ceto a gaban Ubangijinka, domin Allah ya zaɓe ka kuma ya amsa addu'arka kuma bai bar ko da gida ɗaya na kafirai a doron ƙasa ba." Sai Nuhu ya ce; "Ba zan iya yin ceto a gare ka ba, don haka ka je wurin Ibrahim domin Allah ya sanya shi abokinsa." Sai suka je wurin Ibrahim, sai Ibrahim ya ce; 'Ba zan iya yi maka ceto ba, je wurin Musa, domin Allah ya yi masa magana kai tsaye.' Sai Musa ya amsa; 'Ba ni da abin da kake roƙo, don haka je wurin Isa ɗan Maryam, domin zai iya warkar da makaho, kuturu, ya kuma rayar da matattu.' Sai Isa ya amsa; 'Ba ni da abin da kake roƙo, amma je wurin shugaban 'ya'yan Adam, domin kabarinsa zai zama na farko da zai buɗe a Ranar Ƙiyama, je wurin Muhammadu sallallahu alaihi wasallam, tabbas zai yi maka ceto a gaban Ubangijinka.' Ya ce; 'Sai ya tafi, sai Jibrilu ya fuskanci Ubangijinsa, sai Allah ya ce: 'Ka bar shi (ya yi ceto) ya yi masa bisharar aljanna.' ya ce; sai Jibrilu ya tafi da bishara, sai Muhammadu ya yi sujada a ranar Juma'a ɗaya, sai Allah ya ce: 'Ka ɗaga kanka, Ya Muhammadu, ka ce za a ji ka kuma yi ceto. An ba ka izinin yin ceto.' ya ce; sai ya ɗaga kansa, lokacin da ya kalli Ubangijinsa, sai ya yi sujada don wata Juma'a, sai Allah ya sake cewa: 'ɗaga kanka ka ce za a ji ka, yi ceto, an ba ka izinin yin ceto.' sai ya ce; ya je ya yi sujada, sai Jibrilu ya kama hannuwansa biyu, sannan ya buɗe addu'ar da ba a taɓa buɗe wa wani mutum ba a da, sai ya ce: 'Ya Ubangijina, ka halicce ni in zama shugaban ɗan Adam kuma babu girman kai, ka sanya ni na farko da za a buɗe kabarinsa a Ranar Ƙiyama kuma babu girman kai, har sai ka yi mutane da yawa da za su zo tafkina kamar yadda yake tsakanin Shona da Ailah,' sai aka ce; 'Kira Shiddiqin don su yi ceto', sannan aka ce; 'Kira Annabawa.' Sai ya ce; sai Annabi ya zo da ƙungiyar mabiyansa, sai ga Annabi mai mabiya biyar ko shida, kuma akwai Annabi ba shi da mabiya, sannan aka ce; 'Kira Shahidai don su yi ceto ga mutanen da suke so.' kuma Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ci gaba; don haka lokacin da shahidai suka yi haka, Annabi ya ce: Allah ya ce 'Ni ne mafi rahamar masu rahama, shiga aljannata waɗanda ba sa haɗa ni da komai.' ya ce; sannan suka shiga aljanna. Ya ce: Sai Allah ya ce: 'Duba cikin wuta, shin kun sami wanda ya taɓa yin aikin alheri?' Ya ce; Sai suka sami wani mutum, sai Allah ya tambaye shi: 'Shin kun taɓa yin wani aikin alheri?' mutumin ya amsa; 'A'a, sai dai a baya na sauƙaƙa wa mutane abubuwa a cikin al'amuran saye da sayarwa.' Sai Allah ya ce: 'Ku sauƙaƙa wa bawana kamar yadda ya sauƙaƙa wa sauran bayina.' Sai suka fito da wani mutum daga wuta, sai Allah ya tambaye shi; 'Shin kun taɓa yin wani aikin alheri?' ya amsa; 'A'a, sai dai idan na gaya wa ɗana cewa idan na mutu, a ƙone ni da wuta sannan a niƙa ni har sai na zama kamar gari, sannan a kai ni teku a watsa shi a sararin sama, to, Wallahi, Ubangiji, dukkan halittu, ba za su iya dawo da ni har abada ba.' Sai Allah ya ce: 'Me ya sa ka yi haka?' ya amsa; 'don tsoronka.' Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ci gaba: sai Allah ya ce: 'Duba masarautar da ta fi ɗaukaka, to, hakika kamar ta ne a gare ka, har ma da ninki goma.' Annabi ya ci gaba: bawan ya ce; "Me ya sa kake zagin ni alhali kai ne sarki?" Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Wannan shi ne abin da ya sa na yi dariya a baya."

Hadisi

Imam Ahmad : 16

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ

Bayan ya gaya mana [Hasyim Bin Al Qasim] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Zuhair, wato Ibn Mu'awiyah] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Isma'il Bin Abu Khalid] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Qais], sai ya ce; "[Abubakar] ya mike ya gode wa Allah ya tsarkake Shi, sannan ya ce: "Ya ku mutane, hakika kun karanta wannan ayar: "Ya ku masu imani, ku ne ke da alhakin kowannenku, ba zai cutar da ku ko da mutum ɗaya da ya ɓace ba... (har zuwa ƙarshen ayar), kuma kun ajiye ta a wuri ɗaya, na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa: "Hakika, idan mutane suka ga mugunta, to kada ku canza ta, to ana jin tsoron Allah zai yaɗa azaba ga dukkansu." Sai ya ce; "Na ji Abubakar yana cewa; "Ya ku mutane, ku guji ƙarya, domin ƙarya tana nisantar da ku daga imani."

Hadisi

Imam Ahmad : 17

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا

Bayan ya gaya mana [Hasyim] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Shu'bah] sai ya ce; ya sanar da ni [Yazid Bin Khumair] sai ya ce; Na ji [Sulaim Bin 'Amir] wani mutum daga Himyar, yana ba da labari daga [Ausath Bin Isma'il Bin Ausath Al Bajali] wanda ya ba da labari daga [Aubakar], cewa ya ji shi lokacin da Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya mutu, sai ya ce; Manzon Allah ya tsaya a shekara ta farko a wurina sai ya yi kuka ya ce: "Ku yi gaskiya, domin gaskiya tana tare da alheri kuma duka suna cikin aljanna, kuma ku nisanci ƙarya, domin tana tare da zunubi kuma duka suna cikin wuta, ku roƙi Allah ceto, domin lallai babu wanda aka ba shi komai bayan ya yi imani da cewa ya fi ceto." Sannan ya ci gaba, "Kada ku yanke zumunci da juna, ku guji juna, ku ƙi juna, kuma kada ku yi wa juna hassada, amma ku zama bayin Allah 'yan'uwa."

Hadisi

Imam Ahmad : 18

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ

Bayan ya gaya mana [Affan] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Abu 'Awanah] daga [Daud Bin Abdullah Al Audiy] daga [Humaid Bin Abdurrahman] sai ya ce; Lokacin da Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya rasu, [Abu Bakr] yana gefen Madina, sai (Humaid Bin Abdurrahman) ya ce; sai ya zo ya buɗe mayafin da ke rufe fuskarsa ya sumbace shi ya ce; "Ina shirye in karɓi mahaifina da mahaifiyata a matsayin fansarka, yadda rayuwarka da mutuwarka za su kasance, Muhammadu Sallallahu Alaihi Wasallama ya rasu, kuma ta wurin Ubangiji mai Ka'aba." sannan ya ambaci hadisin. Ya ce; "Sannan Abubakar da Umar suka tafi (zuwa ga Ansar) waɗanda suke jayayya da junansu game da shugabanci, sai suka haɗu da su (Ansar), sai Abubakar ya yi magana bai bar wani abu da aka bayyana wa Ansar ba kuma babu abin da Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya ambata game da su sai dai idan ya ambaci su duka, sai ya ce; "Hakika kun riga kun san cewa Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce: "Idan mutane suka ratsa ta wani kwari kuma Ansar suka ratsa ta wani kwari, to zan ratsa ta cikin kwarin Ansar." Kuma kun riga kun sani, Ya Sa'ad, cewa Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce yayin da kuke zaune (ba ku yi komai ba), "Kuraishawa ne ke kula da wannan al'amari, don haka mutanen da ke da tawali'u suna bin mutanen da ke da tawali'u daga cikinsu (Kuraishawa) kuma mutanen da ba su da tawali'u suna bin mutanen da ke da tawali'u." ya ce; sai [Sa'ad] ya amsa wa Abu Bakr; "Ka yi gaskiya, mu ne ministoci alhali kuwa ku ne shugabanni."

Hadisi

Imam Ahmad : 19

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ

Bayan ya gaya mana [Ali Bin 'Ayyasy] sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Al 'Aththaf Bin Khalid] sai ya ce; Ya gaya min [wani] daga mutanen Bashroh, daga [Thalhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiq] sai ya ce; Na ji [mahaifina] yana ambaton cewa [mahaifinsa] ya ji [Abubakar] yana cewa; Na tambayi Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam; "Ya Manzon Allah, shin ayyuka suna dogara ne akan abubuwan da aka kafa ko kuma sababbi?" Sai ya amsa: "Amma suna dogara ne akan abubuwan da aka ƙaddara." Sai ya ce, na tambaya; "To mene ne manufar yin ayyukan alheri, ya Manzon Allah? Sai ya ce: "Yana da sauƙi ga kowa ya aikata ayyukan alheri daidai da manufar da aka halicce su."

Hadisi

Imam Ahmad : 20

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ

Bayan ya gaya mana [Abul Yaman] sai ya ce; ya ba mu labari [Syu'aib] daga [Az Zuhri] sai ya ce; ya sanar da ni [wani mutum kwararre a fannin shari'a daga Ansar], cewa ya ji [Uthman Bin Affan] yana ba da labari; cewa akwai wasu sahabban Annabi sallallahu alaihi wasallam da suka yi bakin ciki lokacin da Annabi sallallahu alaihi wasallam ya mutu, har kusan rabinsu suka shiga damuwa, in ji Uthman; "Kuma ina cikin su, yayin da nake zaune a ƙarƙashin inuwar ɗaya daga cikin ganuwar, Umar ya wuce ni ya gaishe ni, amma ban ga ya wuce ya gaishe ni ba, sai ya wuce har sai da ya zo wurin Abubakar, sannan ya ce masa: "Akwai wani abu da zai ba ka mamaki, hakika na wuce ta wurin Usman na gaishe shi, amma bai amsa gaisuwata ba." Don haka a zamanin mulkin Abubakar, Umar da Abubakar suka zo suka gaishe ni duka, sai Abubakar ya ce: "Ɗan'uwanka Umar ya zo wurina ya ce ya wuce ta wurinka ya gaishe ka, amma ba ka amsa masa ba, to me ya sa ka yi haka?" Ya ce, na amsa: "Ban yi ba." Sai Umar ya ce: "Eh, Wallahi, ka yi, amma hakan ya faru ne saboda girman kan ka, Ya Umayyah." Ya ce, na amsa: "Wallahi, ban taɓa jin cewa ka wuce ta wurin ka gaishe ni ba." Abu Bakr ya ce: "Usman ya yi gaskiya, hakika ka shagaltu da wani abu daga gare shi." Sai na ce: "Eh." Umar ya tambaya; "Menene wannan?" sai Uthman ya ce; "Allah ya yi wa Annabinsa rasuwa kafin mu tambaye shi game da amincin wannan al'amari," in ji Abubakar; "Na tambaye shi game da lamarin," in ji shi; sai na miƙe tsaye na ce masa "da mahaifina da mahaifiyata kana da haƙƙoƙi a kansa," in ji Abubakar; na tambaya; Ya Manzon Allah, ta yaya wannan yake lafiya? Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Duk wanda ya karɓi wata hukunci daga gare ni da na taɓa yi wa kawuna sannan ya mayar mini da ita, to wannan hukuncin zai zama ceto a gare shi."