Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
ئۇ بىزگە [ئابدۇللا بىن نۇمايىر] دېدى. ئۇ بىزگە [ئىسمائىل] نى [قەيس] دىن خەۋەر قىلدى. [ئەبۇ بەكرى] ئورنىدىن تۇرۇپ ئاللانى مەدھىيىلەپ ، ئۇنى پاكلىدى. ئەي ئىنسانلار ، بۇ ئايەتنى ھەقىقەتەن ئوقۇيسىلەر: «ئى مۆمىنلەر ، ئۆزۈڭلارنى ساقلاڭلار. ئەگەر سىز ھىدايەت تاپالىغان بولسىڭىز ، ھېچقانداق خاتا ئادەم سىزگە زىيان يەتكۈزمەيدۇ ». -QS ئەل مايدا 105- ئايەت. بىز ھەقىقەتەن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدۇق: «ئەگەر كىشىلەر يامانلىقنى كۆرسە ، ئاندىن ئۇنى ئىنكار قىلمىسا ، ئاللاھ ئۇلارنىڭ ھەممىسىگە جازا بېرىدۇ».
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
ئۇ بىزگە [ۋەكى] نى ئېيتتى. ئۇ بىزگە: ئەگەر مەن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن بىر ھەدىسنى ئاڭلىسام ، ئاللاھ ماڭا نېمىنى خالىسا شۇنى بېرىدۇ. ئەگەر باشقىلار ماڭا ئېيتسا ، مەن ئۇنىڭدىن قەسەم قىلىشىنى سورايمەن ، ئەگەر ئۇ ماڭا قەسەم قىلغان بولسا مەن ئۇنى ئىسپاتلايمەن. دەرۋەقە ، ئەبۇ بەكرى ماڭا ئېيتتى ، [ئەبۇ بەكرى] رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ: «گۇناھ سادىر قىلغان ، ئاندىن تاھارەت ئېلىپ ، تاھارەتنى ياخشى قىلىدىغان ئادەم ئەمەس» دېگەنلىكىنى ئاڭلىغانلىقى راس. - 'ئاندىن ئۇ دۇئا قىلدى ، سۇفيان مۇنداق دېدى: "ئاندىن ئۇ ئىككى رەكئەت ناماز ئوقۇدى ۋە ئاللاھتىن كەچۈرۈم سورىدى ، ئەگەر ئاللاھ ئۇنىڭ گۇناھلىرىنى كەچۈرمىسە".
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
ئۇ بىزگە [«ئامرۇ بىن مۇھەممەد ئەبۇ سەئىد يەنى ئەل ئەنقازى] نى ئېيتتى. ئۇ بىزگە [ئەبۇ ئىسھاق] دىن [ئەبۇ ئىسھاق] دىن [ئەل باررا بىن ئەزىب] دىن دېدى. ئەبۇ بەكرى ئەزىبتىن ئون بىر دىرھەم ئۈچۈن بىر ئېگەر سېتىۋالغان ، ئەل باررا مۇنداق دېدى: ئاندىن ئەبۇ بەكرى ئەزىبكە: «ئەل بارروغا ئېيتقىنكى ، ئۇنى مېنىڭ ئۆيۈمگە ئېلىپ كېلىڭ». ئەزىب جاۋاب بەردى. 'ياق ، ئەگەر سىز رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم سىز بىلەن بىللە چىققاندا نېمە ئىش قىلغانلىقىڭىزنى سۆزلەپ بەرمىسىڭىز. ئۇ دەيدۇ. ئاندىن [ئەبۇ بەكرى] دېدى. 'بىز كېچىدە پىيادە مېڭىپ سىرتقا چىقتۇق ، بىز ئۆتۈپ كەتكەن كېچە-كۈندۈز يولنى تېزلەتتۇق ، چۈشتە يېتىپ قۇياش بىۋاسىتە بولغاندا ، ئەتراپىمىزغا قارىدىم ، بىزگە پاناھلىنىش ئورنى بار-يوقلۇقىنى كۆردۈم ، بىر دەمدىن كېيىن مەن بىر چوڭ تاشنى كۆردۈم ۋە ئۇنىڭغا يېقىنلاشتىم ، ئۇ يەردە بىر كىچىك كاۋاك بار - ئۇدۇل كەلگەن بولۇپ ، مەن بۇ يەرنى ئاللانىڭ تېرىسىگە تىزىپ قويدۇم. 'alaihi wasallam, ئاندىن مەن دېدىم. «ئۇخلا ، ئەي رەسۇلۇللاھ» ، ئاندىن ئۇ يېتىپ قالدى ، ئاندىن مەن كىمنىڭ قاراپ تۇرغانلىقىنى كۆرۈپ سىرتقا چىقتىم ، تۇيۇقسىز ئۆچكە پادىچىسىنى كۆردۈم ، دەپ سورىدىم. - ياش ، سەن كىمگە تەۋە؟ دەپ جاۋاب بەردى. 'ئۇ قۇرەيشلىك كىشىگە تەۋە' ، ئاندىن ئۇ ئۇنىڭ ئىسمىنى ئېيتتى ، مەن ئۇنى تونۇۋالدىم ، مەن يەنە سورىدىم. ئۆچكىڭىز سۈت ئىشلەپ بېرەمدۇ؟ - دەپ جاۋاب بەردى. «ھەئە» دەپ سورىدىم. 'ماڭا سۈت بېرەمسىز؟ - دەپ جاۋاب بەردى. «ھەئە» شۇڭا مەن ئۇنىڭغا ئۆچكىنىدىن بىرنى تۇتۇپ ، ئۆچكە سۈتى ۋە قول ئالقىنىنى چاڭ-توزاندىن تازىلاشقا بۇيرۇدۇم ، ئاغزىغا رەخت ياپقۇچ بىلەن خۇرۇم گېربا ئېلىپ كەلدىم ، ئاندىن ئۇ ماڭا ئازراق سۈت سېغىندى ، ئاستى تەرىپى بەك ئىسسىق بولۇپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن ، مەن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ يېنىغا كەلدىم. دېدى; «ئى رەسۇلۇللاھ ، ئۇنى ئىچىڭ» ئۇ كۆڭلۈم يېنىكلەپ بولغۇچە ئىچتى ، ئاندىن مەن دېدىم. 'بىزنىڭ ئايرىلىدىغان ۋاقتىمىز كەلدىمۇ؟' شۇڭا بىز كىشىلەر ئىزدەۋاتقاندا يولغا چىقتۇق ، ئۇلارنىڭ ھېچقايسىسى ئات ئۈستىدە سۇراق بىن مالىك بىن جۇنىڭ سۈيىدىن باشقا بىزنى تاپالمىدى ، دېدىم. رەسۇلۇللاھ: «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى ، بىزنى ئوۋلاۋاتقان كىشى بىزدىن ئېشىپ كېتىدۇ» دەپ جاۋاب بەردى ، پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق جاۋاب بەردى: «قايغۇرما ، ئاللاھ بىز بىلەن بىللە» تاكى سۇراق بىزگە يېقىن بولغۇچە ، بىر نەيزە ياكى ئىككى نەيزە ياكى ئۈچ نەيزە بىلەن بولغان ئارىلىقتا. «ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى ، بىزنى ئوۋلاۋاتقان كىشى بىزگە يېتىشىۋالىدۇ» ، مەن ئۇ ۋاقىتتا يىغلاۋاتاتتىم ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام: «نېمىشقا يىغلايسىز؟» دەپ سورىدى. مەن جاۋاب بەردىم. «ئاللاھ بىلەن قەسەمكى ، مەن ئۆزۈمدىن ئەنسىرىگەنلىكىم ئۈچۈن يىغلىمايمەن ، ئەمما مەن سىزدىن ئەنسىرىگەنلىكىم ئۈچۈن يىغلاۋاتىمەن» ئاندىن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم دۇئا قىلىپ مۇنداق دېدى: «بىز ئۇنى-سۇراقانى-سېنىڭ ئىرادىڭگە قويۇپ قويدۇق» ئاندىن پۇتلىرى سۇراقەنىڭ ئاتنىڭ قورسىقىغا چۈشۈپ قاتتىق يەرگە سەكرىدى ۋە ئۇ يەردىن سەكرەپ كەتتى. 'ئى مۇھەممەد ، مەن سېنىڭ بۇ ئىشىڭنى ئاللىقاچان بىلەتتىم ، شۇڭا ئاللادىن مېنى يۈز بەرگەن ئىشلاردىن قۇتۇلدۇرۇشنى تىلەيمەن ، ئاللاھ بىلەن قەسەمكى ، مەن سېنىڭ كەينىڭدە تۇرغانلارنى ئىزدەۋاتقانلارغا مەخپىيەتلىكىڭنى ساقلايمەن ، مانا بۇ مېنىڭ تېرە ئوقيا تىۋىشىم ، بىر قىسىم ئوقلارنى ئېلىڭ ، ئەمەلىيەتتە بۇ ۋە بۇ يەردىكى تۆگىلەرم ۋە ئۆچكىلىرىمدىن ئۆتىسەن ، شۇڭا ئۇلارنىڭ ئېھتىياجى ئۈچۈن ئۇلاردىن ئېلىڭ'. ئەبۇ بەكرى سۆزىنى داۋاملاشتۇردى ، ئاندىن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم جاۋاب بەردى. «ماڭا لازىم ئەمەس» ئاندىن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئۇنىڭ ئۈچۈن دۇئا قىلدى ، شۇنىڭ بىلەن سۇراقاھ ئۇنىڭ بېشىغا كەلگەن ئاپەتتىن قۇتۇلۇپ ، دوستلىرىغا قايتىپ كەلدى رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مەن بىلەن بىللە سەپىرىنى داۋاملاشتۇردى ، بىز مەدىنەگە كەلگەندىن كېيىن ، كىشىلەر بىزنى قارشى ئالدى ۋە كوچىلارغا چىقتى. خىزمەتچىلەر ۋە بالىلار تېزلا چىقىپ كەتتى. «ئاللاھ ئەڭ ئۇلۇغ ، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم كەلدى ، مۇھەممەد كەلدى». كىشىلەر ئۇلارنىڭ قايسىسىنىڭ ئۆيىنى ئىگىلىۋېلىش ھوقۇقى بارلىقى توغرىسىدا تالاش-تارتىش قىلاتتى ، شۇڭا رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېدى: «بۈگۈن كەچتە مەن بانى نەجەر تاغىسى ئابدۇل مۇتالىپنىڭ ئۆيىدە قالىمەن» ، شۇڭا ئەتىسى ئەتىگەن بولغاندا ئۇ بۇيرۇق بويىچە كېتىپ قالدى. باررا بىن ئەزىب مۇنداق دېدى: «بىزگە كەلگەن تۇنجى مۇجاھىرىن بەنى ئابدۇد دارنىڭ ئىنىسى مۇشاب بىن ئۇمەير ، ئاندىن ئىبنى ئۇممى مەكتۇم قارىغۇ ، بانى فىھرىنىڭ ئىنىسى ، ئاندىن ئۆمەر بىن ئەلخاتتاب يىگىرمە ئادەم مىنگەن ، شۇڭا بىز سورىدۇق. رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم نېمە قىلدى؟ دەپ جاۋاب بەردى. باررو مۇنداق دېدى: «ئۇ مېنىڭ كەينىمدە ئىدى» ، ئاندىن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئەبۇ بەكرى بىلەن بىللە كەلدى. «پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئەلەيھىسسالام مەدىنەگە كەلمىگەن بولاتتى - ئەگەر ئۇ ۋاقىتتا مەن ئەل مىبىلنىڭ بىر قانچە خېتىنى يادلىغان بولسام». ئىسرائىلىيە مۇنداق دېدى: «باررو» بانۇ خارىتسادىن كەلگەن ئەنسارنىڭ دوستى ئىدى.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
ئۇ بىزگە [ۋەكى] نى ئېيتتى. دېدى [ئىسرائىلىيە] دېدى [ئەبۇ ئىسھاق] [ئەبۇ بەكرى] دىن [زەيد بىن يۇتسەي] دىن پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئۇنى مەككە خەلقىدىن مۇستەقىللىق باياناتى بىلەن ئەۋەتكەن. 'شۇڭا بۇ يىلدىن كېيىن ھېچقانداق كۆپ خۇدالىق كىشى ھەجگە بارمايدۇ ، ھېچكىم تاۋاپنى يالىڭاچ قىلمايدۇ ۋە مۇسۇلماندىن باشقا ھېچكىم جەننەتكە كىرمەيدۇ ، كىمنىڭ ئۆزى بىلەن رەسۇلۇللاھ ئوتتۇرىسىدا كېلىشىم بولسا ، بۇ كېلىشىم ئاخىرلاشقان بولىدۇ ، ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ ئەلچىسى كۆپ خۇدالىقلاردىن خالىي بولىدۇ'. يازىد مۇنداق دېدى: شۇنىڭ بىلەن ئۇ ئۈچ ئادەم بىلەن ئايرىلدى. ئاندىن ئۇ ئەلىغا: ئۇنىڭغا ئەگەشكىن ۋە ئەبۇ بەكرىنى ماڭا قايتۇرۇپ بەرگىن ۋە باياناتىڭنى يەتكۈزۈڭ ». ئۇ شۇنداق قىلدى. ئەبۇ بەكرى رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمگە كەلگەندە ، ئۇ يىغلاپ تۇرۇپ سورىدى. «ئى رەسۇلۇللاھ ، ماڭا بىرەر ئىش بولدىمۇ؟». دەپ جاۋاب بەردى. «سىزگە ياخشىلىقتىن باشقا ھېچ ئىش يۈز بەرمىدى ، ئەمما ماڭا بۇ ئىشنى مەن ياكى مەندىن باشقا ھېچكىم يەتكۈزمەسلىككە بۇيرۇلدى».
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
ئۇ بىزگە [مۇھەممەد بىن جافەر] دېدى. ئۇ بىزگە [سىئۇبا] [يەزىد بىن خۇمايىر] دىن [سۇسۇل بىن ئامىر] دىن [ئوسات] دىن كەلگەنلىكىنى ئېيتتى. [ئەبۇ بەكرى] بىزگە ۋەز ئېيتتى ۋە مۇنداق دېدى: رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم بىرىنچى يىلى مېنىڭ ئورنۇمدا تۇردى. ئاندىن ئەبۇ بەكرى يىغلىدى ، ئاندىن دېدى. ئاللاھتىن ئەل مۇئەپەت - مەغپىرەت تىلەڭ ياكى ئۇ ئەئفىيە - بىخەتەرلىك - دەيدۇ ، چۈنكى ھېچكىمگە ئەئفىيە ياكى ئەل مۇئەپەتتىنمۇ چوڭ نەرسە بېرىلمەيدۇ ، سەمىمىي بولۇڭ ، چۈنكى سەمىمىيلىك پەزىلەت بىلەن بىللە بولىدۇ ، ھەر ئىككىسى جەننەتتە بولىدۇ ، يالغانچىلىقتىن يىراق تۇرۇڭ ، چۈنكى بىر-بىرىمىز يامانلىق بىلەن دوستانە بولۇپ ، ئۆز-ئارا دۈشمەنلىك قىلماڭ. ئاللاھ تەئالا بۇيرۇغاندەك قېرىنداش بولۇڭلار ».
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
بىزگە [ئابدۇراخمان بىن مەھدى] ۋە [ئەبۇ ئامىر] ھەر ئىككىسىنىڭ ئېيتقىنى بىزگە ئېيتىلدى بىزگە [زۇھەيىر يەنى ئىبنۇ مۇھەممەد] نى [ئابدۇللا يەنى ئىبنۇ مۇھەممەد بىن ئاكىل] دىن [مۇئەز بىن رىفە بىن بىن رافى ئەل ئەل ئەنسارى] دىن دادىسى يەنى [رىفا بىن رافىي] دىن دېدى. مەن [ئەبۇ بەكار ئاش سىدىق] رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ مۇنبىرىدىن ۋەز سۆزلەۋاتقانلىقىنى ئاڭلىدىم ، ئاندىن مۇنداق دېدى: مەن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم ، ئەبۇ بەكرى رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ ئىسمىنى تىلغا ئالغاندا يىغلاپ كەتتى ، ئاندىن ئۇ كۆز ياشلىرىدىن سۈكۈت قىلىپ مۇنداق دېدى: مەن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ بىرىنچى يىلى مۇشۇنداق ئىسسىق ، ئىسسىق كۈندە مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم: «ئاللاھتىن ئاخىرەت ۋە دۇنياغا مەغپىرەت ، بىخەتەرلىك ۋە ئىشەنچ تىلەڭ».
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
ئۇ بىزگە [ئەبۇ كامىل] نى ئېيتتى. بىزگە [ھامماد ، يەنى ئىبنى سەلەمە] [ئىبنى ئەبۇ ئەتىق] [ئاتىسى] دىن [ئەبۇ بەكرى] دىن ، پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېگەن: «سىۋاك ئېغىزنى تازىلايدىغان ۋە ئاللاھتىن رازى».
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
ئۇ بىزگە [ھەسەن بىن ئەلقاسىم] دېدى. ئۇ بىزگە [Al Laits] دېدى. ماڭا [يەزىد بىن ئەبۇ ھەبىب] [ئەبۇل خەير] دىن [ئابدۇللاھ بىن ئەمرۇ] دىن [ئەبۇ بەكار ئاش شىددىق] دىن رەسۇلۇللاھقا ئېيتتى. ئۇ ماڭا دۇئادا دۇئا قىلىدىغان دۇئانى ئۆگىتىڭ ، ئۇ جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى: «ئوقۇغىن ، ئاللاھۇمما ئىننىنىي جالامتۇ نافسىي زۇلمان كاتىسىرو ، ۋالا ياغفىرۇدز دزۇنۇۇبا ئىللا ئانتا ، فەغفىرلىيي ماگفىراتان مىن» ئىندىكا ۋارخامنىي ئىنناكا ئانتالال غوفۇئۇر. سەندىن باشقا گۇناھلىرىمنى مەغپىرەت قىلغىن ، ئاندىن گۇناھلىرىمنى يېنىڭدىن كەچۈرۈم بىلەن مەغپىرەت قىلغىن ، ماڭا رەھىم قىلغىن ، ھەقىقەتەن سەن ئەڭ مەغپىرەت قىلغۇچى ، رەھىمدىلسەن ». [يۇنۇس] دېدى. 'kabiiraa -big-' ، ئۇ بىزگە [ھەسەن ئەل ئاسىي ياب] [ئىبنى لاھىيە] دىن كەلگەن. ئۇ: 'kabiiraa -big-' دېدى.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
بىزگە [ئابدۇرراززاك] دېدى. بىزگە [ئەز زۇھرىدىن] [ئۇرۋا] دىن [ئاييە] دىن [مامەر] ، فاتىمە بىلەن ئەل ئابباسنىڭ ئەبۇ بەكرىگە كەلگەنلىكى ، ئۇلارنىڭ ھەر ئىككىسىنىڭ ئاللاھنىڭ ئەلچىسى سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن بولغان زېمىنىنى تەلەپ قىلغان ۋاقىتتا ، ئۇلار فەداك ئۇرۇشىدىن كېيىن ئۇنىڭ زېمىنىنى تەلەپ قىلغان. ئەمەلىيەتتە ، مەن رەسۇلۇللاھنىڭ: «بىز ۋارىسلىق قىلمايمىز ، بىز قالدۇرغان بايلىق سەدىقە بولىدۇ ، مۇھەممەدنىڭ ئائىلىسى پەقەت مۇشۇ بايلىقتىن يەيدۇ» دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم. شۇڭا ، ئاللاھ بىلەن قەسەمكى ، مەن رەسۇلۇللاھنىڭ كۆرگەن ئىشنى چوقۇم قىلمىسام ۋاز كەچمەيمەن ».
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
بىزگە [ئەبۇ ئابدۇراخمان ئەل مۇقرى '] دېدى. ئۇ بىزگە [ھايۋا بىن بىن سۇرەيھ] دېدى. مەن [ئابدۇل مالىك بىن ئەلخارىتنىڭ] دېگەنلىرىنى ئاڭلىدىم. ھەقىقەتەن [ئەبۇ ھۇرەيرە] دېدى. مەن [ئەبۇ بەكار ئاش سىدىق] نىڭ بۇ مۇنبەردە دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم مەن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ بىرىنچى يىلىنىڭ بۇ كۈنى دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم ، ئاندىن ئەبۇ بەكرى نەسىھەتتە بەكلا يۈتۈپ كەتتى ، ئۇ يىغلاپ ئاندىن ئېيتتى. مەن رەسۇلۇللاھنىڭ (ئاللاھنىڭ تەرىپلىشى ۋە ئامانلىق ئۇنىڭغا بولسۇن) مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم: «سىزگە بىر نەرسە بېرىلمەيدۇ - ئۇ تېخىمۇ يۇقىرى ئورۇندا تۇرىدۇ - ئەل ئافىياغا ئوخشاش سەمىمىي جازادىن كېيىن - بىخەتەرلىك ، شۇڭا ئاللاھتىن ئافىيە تىلەڭ».
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
ئۇ بىزگە [ئاففان] دېدى. ئۇ بىزگە [ھاممام] دېدى. ئۇ [ئەبۇ بەكەر] نىڭ ئۇنىڭغا ئېيتقانلىقىنى [ئاناس] دىن بىزگە [تابىتقا] خەۋەر قىلدى ، ئۇ-ئەبۇ بەكار- دېدى مەن پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمگە غاردا تۇرغان چېغىدا دېدىم ، - دېدى ئۇ يەنە بىر رىۋايەتتە. 'ۋە بىز ئۆڭكۈردە ئىدۇق ، - ئەگەر ئۇلارنىڭ بىرى ئىككى پۇتىنى كۆرگەن بولسا ، بىزنى ئۇنىڭ ئايىغىنىڭ ئاستىدىن كۆرگەن بولاتتى' ، ئاندىن ئۇ: 'ئى ئەبۇ بەكرى ، ئىككى ئادەمنى قانداق ئويلايسەن ، ئاللاھ بۇ ئىككىسىنىڭ ئۈچىنچىسى ئەمەسمۇ؟' دېدى.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
ئۇ بىزگە مۇنداق دېدى: ئۇ بىزگە [ئىبنى ئەبى ئارۇبا] دىن [ئەبۇ ئات تەييادىن] [ئەل مۇگىرە بىن سۇبەيدىن] [ئەبۇ بەكۇر ئاش شىددىق] دىن [ئامرۇ بىن ھۇرەيت] دىن دېدى. «رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم بىزگە دەججالنىڭ يەرنىڭ خۇراسان دەپ ئاتىلىدىغان شەرقىي قىسمىدىن چىقىدىغانلىقىنى ، چىرايىنىڭ بولقا بىلەن قالقانغا ئوخشاش نۇرغۇن كىشىلەرنىڭ ئۇنىڭغا ئەگىشىدىغانلىقىنى ئېيتتى.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
ئۇ بىزگە [ئەبۇ سەئىد] بەنى ھاشىمنىڭ سابىق قۇلى ئىكەنلىكىنى ئېيتتى. ئۇ بىزگە [شاداقا بىن مۇسا] دوستى Ad Daqiq ، [Farqad] دىن [Murra Bin Syarahil] دىن [ئەبۇ بەكار ئەش شىددىق] دىن دېدى. رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېگەن: «ئىپپەت-نومۇسسىزلار ، ئالدامچىلار ، قورقۇنچاقلار ۋە ياكى قوپاللىق قىلغۇچىلار جەننەتكە كىرمەيدۇ ، ئالدى بىلەن جەننەتنىڭ دەرۋازىسىنى چېكىدىغان كىشىلەر ئۇلار بىلەن ئاللا ئاززا ۋە جاللا ئوتتۇرىسىدىكى ئىشلارنى ۋە ئۇلارنىڭ خوجايىنى ئوتتۇرىسىدىكى ئىشلارنى قىلىشقا ماھىر».
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
بىزگە [ئابدۇللا بىن مۇھەممەد بىن ئەبۇ سەيبە] دېدى. ئابدۇللا مۇنداق دېدى: ھەمدە ئۇنى ئابدۇللا بىن ئەبۇ سەيباھتىن ئاڭلىدىم ، دېدى. ئۇ بىزگە [ئەل ۋەلىد بىن جۇمەي] دىن [مۇھەممەد بىن فۇدلەيل] [ئەبۇ ئات تۇفايىل] دىن دېدى. رەسۇلۇللاھ ۋاپات بولغاندا ، فاتىمە ئەبۇ بەكرىگە خەت يازغان. «سەن ياكى ئائىلىڭىز پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمگە ۋارىسلىق قىلامسىز؟». ئۇ جاۋاب بەردى. فاتىمە مۇنداق دېدى: «مەن ئۇنىڭغا ۋارىسلىق قىلمىدىم ، ئەمما ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ۋارىسلىق قىلدى. 'ئۇنداقتا رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ پايلىرى نەدە؟' [ئەبۇ بەكرى] شۇنداق دېدى. مەن ھەقىقەتەن رەسۇلۇللاھنىڭ سۆزىنى ئاڭلىدىم. ئەگەر شۈبھىسىزكى ، ئەگەر ئاللاھ بىر پەيغەمبەرنى ئوزۇقلاندۇرسا ، ئاندىن ئۆلۈپ كەتسە ، ئۇ (ئاللاھ) ئۇنىڭ ئارقىسىدىن كەلگەنلەر ئۈچۈن قىلىدۇ »، ئۇنداقتا مەن ئۇنى مۇسۇلمانلارغا قايتۇرۇشنى ئويلايمەن». ئاندىن فاتىمە مۇنداق دېدى: «ئاندىن سەن رەسۇلۇللاھتىن ئاڭلىغانلىرىڭنى ئوبدان بىلىسەن».
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
ئۇ بىزگە [ئىبراھىم بىن ئىسھاق ئات تالاقانى] دېدى. ئۇ ماڭا [An Nadlar Bin Syumail Al Mazini] دېدى. ئۇ ماڭا [ئەبۇ نەمەمە] دېدى. ئۇ ماڭا [ئەبۇ ھۇنەيدەھ ئەل باررا بىن بىن نافال] دىن [ۋەل ئەل ئەداۋى] دىن [خۇدزايفاھ] دىن [ئەبۇ بەكار ئاش شىددىق] دىن دېدى. «بىر كۈنى ئەتىگەندە رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئەتىگەنلىك دۇئا قىلدى. ئاندىن ئۇ ئولتۇردى ، تاكى دۇخە ۋاقتى كەلگەنگە قەدەر ، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم كۈلۈپ كەتتى ، ئاندىن ئەسلى ئورنىدا ئولتۇرۇپ ، چۈش ۋاقتى ، ئەسر ۋە مەھرىب نامىزىنى ئوقۇغۇچە ، كەچكىچە كەچلىك دۇئاغىچە سۆزلىمىدى ، ئاندىن ئۆيىگە قايتىپ كەتتى ، ئاندىن كىشىلەر ئەبۇ بەكرىگە ئېيتتى. 'نېمىشقا ئاللاھنىڭ ئەلچىسىدىن بۈگۈن قىلىپ باقمىغانلىقىنى سورىمايسىز؟' ئۇ: ئاندىن ئۇ ئۇنىڭدىن سورىدى ، شۇنىڭ بىلەن ئۇ مۇنداق جاۋاب بەردى: «شۇنداق ، ماڭا بۇ دۇنيانىڭ ۋە ئاخىرەتنىڭ ئىشلىرىدا نېمە ئىشلارنىڭ بولىدىغانلىقى ماڭا كۆرسىتىلدى ، شۇڭا ئىلگىرى ۋە كەلگەنلەر بىر يەرگە يىغىلدى ، ئاندىن كىشىلەر بۇنىڭدىن قورقاتتى ، شۇڭا ئۇلار ئادەم ئەلەيھىسسالامنىڭ يېنىغا كەلدى. ئادام مۇنداق جاۋاب بەردى: «ئى ئادەم ، سەن ئىنسانىيەتنىڭ ئاتىسى ، ئاللاھ ئاززا ۋاجاللا سېنى تاللىدى ، شۇڭا رەببىڭدىن بىزدىن شاپائەت قىلىشىنى ئۆتۈن». «مەنمۇ سىز دۇچ كېلىۋاتقان ئىشلارغا دۇچ كېلىۋاتىمەن ، دادىڭىزدىن كېيىن ، يەنى نۇھنىڭ يېنىغا بارغىن» ، ھەقىقەتەن ئاللاھ ئادەم ئەلەيھىسسالامنى ، نۇھنى ، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنى ۋە «ئىمران جەمەتىنى بارلىق خەلق ئۈستىدىن تاللىدى». ئۇلار نۇھنىڭ يېنىغا كېلىپ: «رەببىڭنىڭ ئالدىدا بىزگە شاپائەت قىلغىن ، چۈنكى ئاللاھ سېنى تاللىدى ۋە دۇئايىڭغا جاۋاب بەردى ، ئۇ كاپىرلار ئارىسىدا يەر يۈزىدە ئۆي قالدۇرمىدى». نۇھ مۇنداق دېدى: «مەن ساڭا شاپائەت قىلالمايمەن ، شۇڭا ئىبراھىمغا بارغىن ، چۈنكى ئاللاھ ئۇنى ئۆزىنىڭ سۆيگۈچىسى قىلدى». ئاندىن ئۇلار ئىبراھىمغا باردى ، ئىبراھىم: «مەن ساڭا شاپائەت قىلالمايمەن ، مۇسانىڭ يېنىغا بارغىن ، چۈنكى ئاللاھ بىر قېتىم ئۇنىڭ بىلەن بىۋاسىتە سۆزلەشتى». مۇسا جاۋاب بەردى. «مېنىڭ سورىغىنىڭىز يوق ، شۇڭا ئەيسا بىن مەريەمنىڭ يېنىغا بېرىڭ ، ئۇ ھەقىقەتەن قارىغۇلارنى ، كېسەللەرنى ساقايتالايدۇ ۋە ئۆلۈكلەرنى تىرىلدۈرەلەيدۇ». ھەزرىتى ئەيسا جاۋاب بەردى. «مەندىن سورىغانلىرىڭىز يوق ، ئەمما ئادەم ئوغلىڭىزنىڭ خوجايىنىنىڭ قېشىغا بېرىڭ ، چۈنكى ئۇنىڭ قەبرىسى قىيامەت كۈنى تۇنجى بولۇپ ئېچىلىدۇ ، مۇھەممەد سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمگە بېرىڭ ، ئۇ چوقۇم رەببىڭىزنىڭ ئالدىدا شاپائەت قىلىدۇ». ئۇ: شۇنىڭ بىلەن ئۇ كېتىپ قالدى ، ئاندىن جىبرىل پەرۋەردىگارىغا يۈزلەندى ، ئاندىن ئاللاھ: «ئۇنىڭغا شاپائەت قىلغىن ۋە ئۇنىڭغا جەننەت توغرىسىدىكى خۇش خەۋەرنى بەرگىن» دېدى. ئۇ دەيدۇ. ئاندىن جىبرىل خۇش خەۋەر بىلەن كېتىپ قالدى ، ئاندىن مۇھەممەد ئېگىلىپ بىر جۈمە كۈنى سەجدە قىلدى ، ئاندىن ئاللاھ مۇنداق دېدى: «ئى مۇھەممەد! ئۇ دەيدۇ. شۇنىڭ بىلەن ئۇ بېشىنى كۆتۈردى ۋە پەرۋەردىگارىغا قارىغاندىن كېيىن يەنە بىر جۈمە كۈنى سەجدە قىلدى ، ئاللاھ يەنە مۇنداق دېدى: «بېشىڭنى كۆتۈرۈڭ ۋە ئاڭلايسەن ، شاپائەت قىلغىن ، شاپائەت قىلىشقا رۇخسەت قىلىنىدۇ». ئۇ دەيدۇ. ئۇ سەجدە قىلىشقا باردى ، جىبرىئىل ئىككى قولىنى ئالدى ، ئاندىن ھېچ ئىنسانغا ئەزەلدىن ئېچىلمىغان دۇئانى ئاچتى ، شۇڭا ئۇ مۇنداق دېدى: «ئى رەببىم ، سەن مېنى ئادەم ئوغلىنىڭ خوجايىنى بولۇشقا ياراتتىڭ ، تەكەببۇرلۇق يوق ، قىيامەت كۈنى ئۇنىڭ قەبرىسىنى تۇنجى بولۇپ ئاچتىم ، تەكەببۇرلۇق قىلمايسەن ، تاكى مېنىڭ كۆلۈمگە كەلگەن نۇرغۇن كىشىلەرنى شونا بىلەن ئايلا ئوتتۇرىسىدىكىدەك قىلمىغۇچە» ، دېيىلگەن. «شىددىقنى چاقىرىڭ ، ئۇلار شاپائەت قىلىدۇ» ، ئاندىن مۇنداق دېيىلدى: 'Nabs غا تېلېفون قىلىڭ i '. ئۇ: ئاندىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىر توپ ئەگەشكۈچىلىرى بىلەن بىللە كەلدى ، بەش-ئالتە ئەگەشكۈچىسى بار بىر پەيغەمبەر بار ، ئەگەشكۈچىلىرى يوق پەيغەمبەر بار ، ئاندىن دېيىلگەن. «شەھىدلەرنى چاقىرغىن ، ئۇلار ئۆزلىرى ئارزۇ قىلغان كىشىلەر ئۈچۈن شاپائەت قىلىدۇ». رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم داۋام قىلدى. شېھىتلەر شۇنداق قىلغاندىن كېيىن ، پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېدى: «مەن رەھىمدىللەرنىڭ رەھىم-شەپقىتىمەن ، مەن بىلەن ھېچ نەرسە باغلىمىغانلار جەننەتكە كىرىڭلار». ئۇ: ئاندىن ئۇلار جەننەتكە كىردى. ئۇ: ئاندىن ئاللاھ مۇنداق دېدى: «دوزاخقا قاراڭ ، بىرەر ياخشى ئىش قىلىپ باققان ئادەمنى تاپامسىز؟ ئۇ: شۇنىڭ بىلەن ئۇلار بىر ئادەمنى تاپتى ، ئاندىن ئاللاھ ئۇنىڭدىن: «بىرەر ياخشى ئىش قىلىپ باققانمۇ؟ - دەپ جاۋاب بەردى. «ياق ، بۇنىڭدىن باشقا مەن ئىلگىرى كىشىلەرگە سېتىۋېلىش ۋە سېتىش ئىشلىرىدا ئىشلارنى ئاسانلاشتۇردۇم». شۇڭا ئاللاھ مۇنداق دېدى: «بەندىلىرىمگە قولايلىق يارىتىپ بەرگەچكە ، خىزمەتكارىمغا ئاسان قىلغىن». ئاندىن ئۇلار بىر ئادەمنى دوزاختىن چىقاردى ، ئاللاھ ئۇنىڭدىن سورىدى. 'بىرەر ياخشى ئىش قىلىپ باققانمۇ؟ - دەپ جاۋاب بەردى. «ياق ، ئەگەر مەن ئوغلۇمغا:« ئەگەر مەن ئۆلۈپ كەتسەم ، مېنى ئوت بىلەن كۆيدۈرۈۋېتىڭ ، ئاندىن مېنى ئۇندەك ئېزىڭ ، ئاندىن ئۇنى دېڭىزغا ئېلىپ ھاۋاغا چېچىڭ ، ئاندىن پۈتۈن دۇنيانىڭ رەببى ئاللاھ بىلەن قەسەمكى ، ئۇ مېنى قايتا قايتۇرۇپ كېلەلمەيدۇ »دېدىم. ئاندىن ئاللاھ: «نېمىشقا بۇنداق قىلدىڭ؟ - دەپ جاۋاب بەردى. «سەندىن قورقىمەن». رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم سۆزىنى داۋاملاشتۇردى: ئاندىن ئاللاھ مۇنداق دېدى: «قاراڭلار ، ئەڭ شانلىق پادىشاھلىقنىڭ پادىشاھلىقىنى كۆرۈڭ ، ئاندىن ئۇ سىلەرگە ئوخشايدۇ ، ھەتتا ئون ھەسسە كۆپ». رەسۇلۇللاھ سۆزىنى داۋاملاشتۇردى: خىزمەتكار مۇنداق دېدى: 'پادىشاھ بولغاندا نېمىشقا مېنى ھاقارەتلەيسەن؟' رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېگەن: «بۇ مېنى ئىلگىرى كۈلدۈرگەن نەرسە».
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
ئۇ بىزگە [ھەسەن بىن ئەلقاسىم] دېدى. ئۇ بىزگە [زۇھەير يەنى ئىبنى مۇئاۋىيە] دېدى. ئۇ بىزگە [ئىسمائىل بىن ئەبۇ خالىد] دېدى. ئۇ بىزگە [قەيس] نى ئېيتىپ بەردى. '[ئەبۇ بەكرى] ئورنىدىن تۇرۇپ ئاللانى مەدھىيىلىدى ۋە پاكلىدى. 'ئى ئىنسانلار ، ھەقىقەتەن بۇ ئايەتنى ئوقۇۋاتىسىز:' ئى مۆمىنلەر ، ھەر بىرىڭلار ئۆزۈڭلارغا مەسئۇل ، ئۇ ئازغانلارغىمۇ زىيان يەتكۈزمەيدۇ ... -ئۆزىنىڭ ئاخىرىغىچە- ۋە ئۇنى جايىغا قويمىدىڭلار ، مەن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم: ئەگەر كىشىلەر يامانلىقنى كۆرسە ، ئۇنداقتا ئۇلار ئۇنى ئۆزگەرتمەيدۇ. ئۇ دەيدۇ. مەن ئەبۇ بەكرىنىڭ دېگەنلىرىنى ئاڭلىدىم. «ئى ئىنسانلار ، يالغانچىلىقتىن يىراق تۇرۇڭ ، چۈنكى يالغانچىلىق سىزنى ئېتىقادتىن يىراقلاشتۇرىدۇ».
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
ئۇ بىزگە [ھەسەن] دېدى. ئۇ بىزگە «شۇباھ» نى ئېيتىپ بەردى. ئۇ ماڭا [يەزىد بىن خۇمايىر] دېدى. مەن [سۇلايمان بىن ئامىر] ھىمياردىن كەلگەن بىر كىشىنىڭ [ئوسات بىن ئىسمائىل بىن ئائۇسات ئەل باجالى] نىڭ ھېكايىسىنى سۆزلەپ بەرگەنلىكىنى ، ئۇنىڭ ئەبۇ بەكەردىن كەلگەن بىر ھېكايىنى سۆزلەپ بەرگەنلىكىنى ، ئۇنىڭ رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ۋاپات بولغاندا ئاڭلىغانلىقىنى ئاڭلىدىم. رەسۇلۇللاھ بىرىنچى يىلى مېنىڭ ئورنۇمدا تۇرۇپ ئاندىن يىغلاپ تۇرۇپ مۇنداق دېدى: «سەمىمىي بولۇڭلار ، چۈنكى سەمىمىيلىك ياخشىلىق بىلەن ماڭىدۇ ، ھەر ئىككىسى جەننەتتە بولىدۇ ، يالغانچىلىقتىن يىراق تۇرۇڭ ، چۈنكى ئۇلار گۇناھ بىلەن بىللە ، ھەر ئىككىسى دوزاختا ، ھەمدە ئاللاھتىن نىجات تىلەيدۇ ، چۈنكى ئۇ ھېچكىم قۇتۇلۇشتىن ياخشى دەپ قارىغاندىن كېيىن ھېچ نەرسە بېرىلمەيدۇ». ئاندىن ئۇ سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ ، «ئۆز-ئارا مۇناسىۋەتنى ئۈزمەڭ ، بىر-بىرىڭىزدىن ساقلىنىڭ ، بىر-بىرىڭىزنى ئۆچ كۆرۈڭ ۋە بىر-بىرىڭىزگە ھەسەت قىلماڭ ، بەلكى قېرىنداش بولغان ئاللاھنىڭ بەندىلىرى بولۇڭ».
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
ئۇ بىزگە [ئاففان] دېدى. بىزگە [ئەبۇ ئەۋۋانا] [داۋۇد بىن ئابدۇللا ئەل ئاۋدى] دىن [ھۇمەيد بىن ئابدۇراخمان] دىن دېدى. رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ۋاپات بولغاندا ، [ئەبۇ بەكرى] مەدىنەنىڭ چېتىدە ئىدى ، ئۇ -ھۇمەيد بىن ئابدۇرراخمان- دېدى. ئاندىن كېلىپ ، ئۇنىڭ يۈزىنى يېپىپ ، ئۇنى سۆيۈپ قويدى. مەن دادامنى ۋە ئاپامنى سىزنىڭ تۆلەم پۇلىڭىز سۈپىتىدە قوبۇل قىلىشنى خالايمەن ، ھاياتىڭىز ۋە ئۆلۈمىڭىز نېمىدېگەن گۈزەل بولىدۇ ، مۇھەممەد سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ۋاپات بولدى ، ۋە كەبىنىڭ ئىگىسى رابب تەرىپىدىن ». ئاندىن ئۇ ھەدىسنى تىلغا ئالدى. ئۇ دەيدۇ. 'ئاندىن ئەبۇ بەكرى بىلەن ئۆمەر رەھبەرلىك قىلىش توغرىسىدا ئۆز-ئارا تالاش-تارتىش قىلىۋاتقان ئەنسارغا باردى ، شۇنىڭ بىلەن ئۇلار بىلەن كۆرۈشتى - ئەنسار - ئاندىن ئەبۇ بەكرى سۆز قىلدى ۋە ئەنسارغا نازىل قىلىنغان ۋە رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئۇلار ھەققىدە تىلغا ئالمىغان ھېچ نەرسىنى قالدۇرمىدى ، ئۇ مۇنداق دېدى: رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېگەن: «ئەگەر ئىنسانلار بىر جىلغىدىن ، ئەنسار يەنە بىر جىلغىدىن ئۆتكەن بولسا ، مەن ئەنسار ۋادىسىدىن ئۆتىمەن». ھەممىگە ئايان ، ئى سەئد ، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم سىز ئولتۇرغان چېغىڭىزدا ھېچ ئىش قىلماي تۇرۇپ مۇنداق دېدى: «قۇرەيشلەر بۇ ئىشقا مەسئۇل ، شۇڭا خەلقنىڭ ساداقەتمەن خەلقى ئۇلارنىڭ دۇرۇس ئادەملىرىگە ئەگىشىدۇ - قۇرەيشلەر ۋە ئۇلارنىڭ ئىتائەتسىز خەلقى ئۇلارنىڭ ئىتائەتسىز خەلقىگە ئەگىشىدۇ». ئۇ دەيدۇ. ئاندىن سەئۇد ئەبۇ بەكرىگە جاۋاب بەردى. «توغرا ئېيتتىڭىز ، بىز رەھبەر بولغاندا بىز مىنىستىر».
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
ئۇ بىزگە [ئەلى بىن ئايياسى] دېدى. ئۇ بىزگە [ئەلتاف بىن خالىد] دېدى. ئۇ ماڭا باشروھ خەلقىدىن ، [تالھا بىن ئابدۇللا بىن ئابدۇراخمان بىن ئەبۇ بەكار ئاش شىددىق] دىن دېدى. مەن [دادامنىڭ] [دادىسىنىڭ] ئەبۇ بەكرىنىڭ دېگەن سۆزىنى ئاڭلىغانلىقىنى ئاڭلىدىم. مەن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمدىن سورىدىم. «ئى رەسۇلۇللاھ ، ئىش ئورنىتىلغان ياكى يېڭى ئىشلارغا تايانغانمۇ؟». ئۇ: «ئەمما بېكىتىلگەن ئىشلارغا ئاساسەن» دەپ جاۋاب بەردى. ئۇ: مەن سورىدىم. «ئۇنداقتا ، رەسۇلۇللاھ بۇ ئادەت نېمە؟ ئۇ: «ھەر بىر ئادەمنىڭ ئۆزى ياراتقان مەقسەتكە ئاساسەن ياخشى ئىشلارنى قىلىشى ئاسان» دېدى.
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
ئۇ بىزگە [ئەبۇل يامان] دېدى. ئۇ بىزگە مۇنداق دېدى: ماڭا [ئەنساردىن قانۇنشۇناسلىق مۇتەخەسسىسى] ، ئۇنىڭ [ئوسمان بىن ئاففان] نىڭ ھېكايە سۆزلىگەنلىكىنى ئاڭلىغانلىقىنى ئېيتتى. ئوسمان مۇنداق دېدى: رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ بىر قانچە ھەمراھى بار بولۇپ ، ئۇلار رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ۋاپات بولغاندا قايغۇرغان ، شۇڭا ئۇلارنىڭ يېرىمى دېگۈدەك تەشۋىشلەنگەن. 'ۋە مەن ئۇلارنىڭ بىرى ئىدىم ، مەن تامنىڭ بىرىنىڭ سايىسىدا ئولتۇرغاندا ، ئۆمەر ئالدىمدىن ئۆتۈپ ماڭا سالام بەردى ، ئەمما ئۇنىڭ ئۆتۈپ كېتىۋاتقانلىقىنى ھېس قىلمىدىم ۋە سالام بەردى ، شۇڭا ئۇ ئەبۇ بەكرى بىلەن كۆرۈشمىگۈچە ئالەمدىن ئۆتتى ، ئاندىن ئۇ ئۇنىڭغا دېدى. «سىزنى ھەيران قالدۇرىدىغان بىر ئىش بار ، ئەمەلىيەتتە مەن ئوسماننىڭ ئالدىدىن ئۆتۈپ ئۇنىڭغا سالام قىلدىم ، ئەمما ئۇ مېنىڭ سالىمىمغا جاۋاب بەرمىدى». شۇڭا ئەبۇ بەكرى ھۆكۈمرانلىق قىلغان مەزگىلدە ئۆمەر ۋە ئەبۇ بەكرى كېلىپ ، ھەر ئىككىسى مېنى قارشى ئالدى ، ئاندىن ئەبۇ بەكرى مۇنداق دېدى: ئۇكىڭىز ئۆمەر مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ ، ئۇ سىزنىڭ ئالدىڭىزدىن ئۆتۈپ سالام بەردى ، دېدى ، ئەمما سىز ئۇنىڭغا جاۋاب بەرمىدىڭىز ، ئۇنداقتا بۇنداق قىلىشىڭىزغا نېمە سەۋەب بولدى؟ ئۇ جاۋاب بەردى. «مەن قىلمىدىم». ئۆمەر شۇنداق دېدى. «ھەئە ، ئاللاھ بىلەن قەسەمكى ، سەن ئۇنى قىلدىڭ ، ئەمما ئۇ سېنىڭ تەكەببۇرلىقىڭ سەۋەبىدىن ، ئى بانى ئۇمەييە». ئۇ: مەن جاۋاب بەردىم. ئەبۇ بەكرى مۇنداق دېدى: «ئاللاھ بىلەن قەسەمكى ، سېنىڭ يولدىن ئۆتۈپ ماڭا سالام قىلغانلىقىڭنى ھېس قىلىپ باقمىدىم. «ئوسمان توغرا ، ھەقىقەتەن سىز ئۇنىڭدىن بەزى سودا بىلەن ئالدىراش» دېدىم. ئۆمەر سورىدى. 'ئۇ قانداق سودا؟' ئاندىن ئوسمان مۇنداق دېدى: ئەبۇ بەكرى مۇنداق دېدى: «رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئۇنىڭدىن بۇ ئىشنىڭ بىخەتەرلىكىنى سوراشتىن بۇرۇن ئالەمدىن ئۆتتى. ئۇ: «مەن ئۇنىڭدىن بۇ ئىشنى سورىدىم. شۇڭا مەن ئۇنىڭ ئورنىدىن تۇرۇپ ، ئۇنىڭغا: «ئاتام ۋە ئاپامنىڭ سەن ئۈستىدىن تېخىمۇ كۆپ ھوقۇقىڭ بار» دېدىم [ئەبۇ بەكرى]. دەپ سورىدىم. ئى رەسۇلۇللاھ ، بۇ قانداق بىخەتەر؟ ئاندىن رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېدى: «كىم مەندىن بىر قېتىم تاغامغا سۇنغان ، ئاندىن ئۇنى ماڭا قايتۇرغان بىر جۈملىنى تاپشۇرۇۋالسا ، ئۇ جازا ئۇنىڭ ئۈچۈن نىجاتلىق بولىدۇ».