Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Милемлы вераз [Абдулла Бин Нумаир] со шуиз; милемлы [Исмаиллы] [Каислэсь] ивортӥз, шуиз со; [Абу Бакр] султӥз но Аллахез данъяз но Сое чылкытатӥз, собере шуиз; О калык, зэмзэ но, тӥ лыдӟоды та кылбурез: «О, оскисьёс, асьтэды утялтэ; Нокыӵе янгыше уськытэм адями тӥледлы изъян уз вайы, тӥ кивалтэт басьтӥды ке». -QS Аль Майда 105-тӥ куплет-. Нош зэмзэ но, ми кылӥмы, кызьы Аллахлэн ыстэм муртэз шуиз: «Зэмзэ но, адямиос уродэз адӟо ке но, сое уг люкеты ке, соку Аллах ваньзылы почти наказание сётоз».
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Милемлы [Вакие] вераса, со шуиз; Милемлы [Мис'ар] но [Суфьян] [Усман Бин Аль Мугира Ац Цахафи] [Али Бин Рабиа Аль Валиби] [Асма'бин Аль Хакам Аль Фазари] [Али] сярысь вераса, со шуиз; Мон Аллахлэн ыстэм муртэзлэсь хадис кылӥсько ке, соку Аллах мыным солэсь пайда сётэ, мар солэн мылкыдызъя. нош кин ке мукетыз мыным вера ке, соку мон сое курисько клятва сётыны, со мыным клятва сётӥз ке, соку мон сое юнматӥсько. Зэмзэ но, Абу Бакр мыным вераз, нош зэм, [Абу Бакр] кылӥз, кызьы пророк саллаллаху алейхи васаллям шуиз: «Со ӧвӧл адями, кудӥныз сьӧлык лэсьтэ но собере умывание лэсьтэ но умываниез умой каре», — шуиз Мисъар; -' собере со вӧсяськиз, нош Суфьян шуиз 'собере со кык ракаат вӧсяськиз но Аллахлэсь прощение куриз, Аллах солэсь сьӧлыкъёссэ ӧз ке простить кары'.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Милемлы вераса ['Амру Бин Мухаммад Абу Саид т.е. Аль 'Анкази] со шуиз; Милемлы [Израиль] сярысь [Абу Исхаклэсь] [Аль-Барра' Бин 'Азиблэсь] вераса, со шуиз; Абу Бакр «Азиблэсь» дас куинь дирхамлы седло басьтӥз, шуиз Аль-Барра; собере Абу Бакр Азиблы шуиз; — Вералэ Аль Барролы, сое мынам дорам мед нуоз шуыса. Озьыен, Азиб валэктӥз; — Ӧвӧл, тон милемлы вераны уг поты ке, мар тон лэсьтӥд, куке тонэн ӵош Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам потӥз. шуэ со; собере [Абу Бакр] шуиз; — Ми ӝыт ветлыны потӥмы но нуназе но уй куспын сюресэз ӝоггес каримы, куке ми ӝытпал вуимы но шунды ӵапак вылӥын вал, мон котырмес учки, вань-а милемлы кыӵе ке утиськон инты, огдыр ортчыса, мон адӟи бадӟым изэз но мон со доры матэктӥ но, со пӧрмиз, отын пичи гинэ люкетэз вань шуыса — кудзэ мон излэн пеймытэз шобыртӥз интыез чылкытатӥ но Аллахлэн ыстэм муртэзлы лылэсь дӥськут паськытатӥ, собере мон шуи; «Лэсьты, Аллахлэн ыстэм муртэз», собере со лёгаськиз, собере мон потӥ, кин ке учке-а шуыса, шӧдтэк шорысь мон адӟи скал возьмась, мон юай; — Кинлэн тон, воргорон? со валэктӥз; — Курайшысь адямилэн, — собере со нимзэ вераз но мон сое тодӥ, нош ик юай; — Скалды йӧл поттэ-а? — шуиз со; — дыр, — мон нош ик юай; — Тон мон понна йӧл поттод-а? — шуиз со; — Озьы, соин ик мон солы косӥ одӥг скалзэ кутыны но скаллэсь йӧлзэ но киоссэ пыласьконлэсь чылкытатыны, мон вайи кожаен лэсьтэм герибаез, ымныраз дэраен ӵушылэмын, собере со мыным ӧжытак йӧл кыскиз но мон со вылэ ву кисьтӥ, пыд йылаз туж пӧсь медаз луы шуыса, собере мон лыктӥ Аллахлэн Меллахез доры, мед герибае лыктӥ. солы юыны сёт, нош со уйвӧтаз султӥз, шуи мон; «О, Аллахлэн ыстэм муртэз, юэ сое» Со юиз, мон каньыллык шӧдӥ, собере мон шуи; — Милемлы кошкыны дыр вуиз-а? соин ик ми мынӥмы, куке калык утча вал, нош одӥгез но милемыз ӧз шедьты, Сурака Бин Малик Бин Джусюм сяна, конёк вылын, мон шуи; «О, Аллахлэн ыстэм муртэз, со, кин милемыз утялтэ, милемыз шедьтоз», — шуиз пророк: «эн куректы, Аллах милемын ӵош», куке Сурака милемлы матын вал, одӥг копьё яке кык копьё яке куинь копьё дорозь, мон шуи; «О, Аллахлэн ыстэм муртэз, со, кин милемыз утча — милемыз шедьтоз» но мон — со вакытэ — бӧрдӥсько вал, пророк юаз: «малы тон бӧрдӥськод?» Мон ответ сётӥ; «Аллахен, мон уг бӧрдӥськы, малы ке шуоно мон ачим сярысь сюлмаськисько, нош мон бӧрдӥсько, малы ке шуоно мон тӥ сярысь сюлмаськисько» собере Аллахлэн Посланникез салляллаху алейхи васаллам вӧсяськиз: «ми сое лэзёмы -Сурака- Тӥляд эриктылы» собере пыдъёссэ ӝутыса, Суракалэн коняезлэн ӝушез дорозь ӝутскиз но секыт музъем вылысь лобӟиз но шуиз; — О, Мухаммед, мон тодӥсько ини, та тынад ужед шуыса, соин ик вӧсяськы Аллахлы, со монэ утьыны мед быгатоз, мар монэн луиз, Аллахлы мон тӥлесьтыд иворъёстэс лушкем возё, кин тӥледыз утча, кин мон сьӧрын, нош тани мынам кожаен лэсьтэм стрелкае, басьты куд-ог стрелкаосты, зэмзэ ке, тон мынам верблюдъёсы но скалъёсы пыр ортчод та но та интыын, соин ик соослэсь кулэяськонъёссэс басьты. Абу Бакр азьланьтӥз, собере Расулуллах саллаллаху алейхи ва саллям валэктӥз; «Мыным со кулэ ӧвӧл» собере Расулуллах алейхи васаллям со понна вӧсяськиз, соин ик Сурака эрико луиз — со вылэ шедем шудтэм учырлэсь — но эшъёсыз доры берытскиз, Расулуллах алейхи васаллам монэн ӵош сюрессэ азьланьтӥз, куке ми Мединае вуимы, адямиос милемыз пумитазы но ульчаосы потӥзы, коркаослэн липетъёссы вылэ Слугаос но нылпиос ӝог потӥзы, шуизы; «Аллах — тужгес бадӟымез, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллям вуиз, Мухаммед вуиз». Калык споръяськиз, кинлэн правоез вань солэн коркаезлы, соин ик Расулуллах алейхи васаллам шуиз: «Туннэ ӝыт мон Бани Наджар Абдул МуТалиб дядяезлэн коркаяз улӥсько, соосты данъяны», соин ик, куке ӵуказеяз ӵукна луиз, со косэмъя кошкиз. Барра Бин Азиб шуиз; — Нырысетӥ мухаджирин, кудӥз ми доры лыктӥз, вал Мушаб Бин Умаир, Бани Абдуд Дарлэн выныз, собере Ибну Умми Мактум, кудӥныз со сӧсыр вал, Бани Фихрилэн выныз, собере Умар Бин Аль Хатхаб витьтон адямиен ветлӥз, соин ик ми юалляським; — Мар кариз Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам? со валэктӥз; 'со мон сьӧры вал', собере Расулуллах саллаллаху 'алейхи васаллам вуиз Абу Бакрен, Барро' шуиз; «Пророк саллаллаху алейхи васаллам ӧй вуысал -Мединае-, со вакытэ мон Аль-Муфашаллэсь кӧня ке гожтэтъёссэ наизусть ӧй тодысал ке». Израиль шуиз; 'Барро' Бану Харитсаысь ансарлэн эшез вал.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Милемлы [Вакие] вераса, со шуиз; шуиз [Израиль]; шуиз [Абу Исхак]; [Заид Бин Юцайлэсь] [Абу Бакрлэсь], пророк саллаллаху алейхи васаллам сое ыстћз Маккаысь калыклэсь эрико луэмез сярысь заявлениен; 'Соин ик, та ар бере одӥг мушрик но уг ветлы хадж вылэ, нокин но гольык таваф уз лэсьты но инме уз пыры, мусульманин сяна, кинлэн но Аллахлэн Посланникез куспын огкыл вань, со огкыллэн пумаз луоз, нош Аллах но Солэн Посланникез мушрикъёслэсь эрико луозы». Язид шуиз; озьы со куинь адямиен кошкиз. Собере Со Алилы шуиз; «Со сьӧры мын но Абу Бакрез мон доры берыкты но тонлэсь верамзэ вера». озьы со лэсьтӥз, шуиз; куке Абу Бакр лыктӥз пророк доры, со бӧрдӥз но юаз; — О, Аллахлэн ыстэм муртэз, монэн мар ке луиз-а? со валэктӥз; — Тӥледлы ӟечез сяна номыр ӧз луы, но мыным косӥллям, та ужпумез мон яке мон пӧлысь одӥгез сяна медаз вералэ шуыса.
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Милемлы вераз [Мухаммад Бин Джафар] со шуиз; Милемлы [Шубаез] [Язид Бин Хумаирлэсь] [Сулаим Бин Амирлэсь] [Аусат]лэсь вераса, со шуиз; [Абу Бакр] милемлы тодытӥз но шуиз; Нырысетӥ арзэ мон интые сылӥз Расуллах алейхи васаллам. Собере Абу Бакр бӧрдӥз, собере шуиз; куре Аллахлэсь Аль му'Аафат - прощение - яке со шуэ Аль 'Аа'фия - кышкыттэмлык -, малы ке шуоно нокинлы но уг сётӥськы, мар ке но бадӟымгес Аль 'Аа'фия яке Аль му'Аафаат оскон бере, шонер луэ, малы ке шуоно шонерлык ӵош ӟечлыкен но кыкез но инмын, нош алдаськонъёслэсь палэнын улыны, малы ке шуоно алдаськонъёс ӵош но кыкез но урод, ог-огзылы уг завидовать тушмонлыко, эшъяськон герӟетъёсты эн тӥялэ но ог-огдылэсь палэнске, нош вынъёс луэ, кызьы Аллах Таала косӥз».
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Милемлы веразы, [Абдурахман Бин Махди] но [Абу Амир] кыкназы ик шуизы шуыса; Милемлы [Зухайр, т.е. Ибну Мухаммад] [Абдуллалэсь, т.е. Ибну Мухаммад Бин 'Акиллэсь] [Муадз Бин Рифа'а Бин Рафи' Аль Ансарилэсь] атаезлэсь, т.е. [Рифа'а Бин Рафи'] вераса, со шуиз; Мон кылӥ [Абу Бакар Аш Сиддик] Расулла саллаллаху алейхи васаллямлэн кафедраз проповедь, собере шуиз; «Мон кылӥ, кызьы Расуллах алейхи васаллям шуиз», нош Абу Бакр бӧрдӥз, куке со Расуллахлэсь нимзэ пусйиз, собере синвуосызлэсь шыпыт луиз но шуиз; — Мон кылӥ, нырысетӥ арзэ таӵе пӧсь, пӧсь нуналэ Расулуллах алейхи васаллам шуиз: «Аллахлэсь куре прощение, кышкыттэмлык но оскон азьланяз но дуннелы».
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Милемлы [Абу Камиллы] вераса, со шуиз; Милемлы [Хаммадлы, нимаське Ибн Саламалы] [Ибн Абу Атиклэсь] [атаезлэсь] [Абу Бакрлэсь] верамын вал, пророк саллаллаху алейхи васаллам шуиз: «Сивак — со ымнырзэ чылкытатӥсь но со Аллахлы шумпотэ».
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Милемлы [Хасим Бин Аль Касимлы] вераса, со шуиз; Милемлы [Аль Лайцлы] вераса, со шуиз; Мыным [Язид Бин Абу Хабиб] [Абул Хаир] [Абдулла Бин Амру] [Абу Бакар Аш Шиддик] вераз, со Расуллахлы шуиз шуыса; — Дышеты монэ Дуаен, кудӥныз мон молитваям вӧсяськисько, — шуиз Со: — лыдӟе, Аллахумма Иннии Жаламту Нафсии Жульман Кацииро, Валаа Ягфирудз Дзунуба Илла Анта, Фагфирли магфиратан Мин 'Индика Вархамнии Иннака Антал Гфури Аллах мон ачим янгыш каризы, трос, нокин но уг быгаты мынэсьтым сьӧлыкъёсме простить карыны, тон сяна, собере мынэсьтым сьӧлыкъёсме простить карод ас ласянь но монэ жаля, зэмзэ но, тон тужгес но простить карись, тужгес но жалясь-'. [Иона] шуиз; 'kabiiraa -big-,' сое милемлы герӟаз [Хасан Аль Асы яб] [Ибн Лахи'ах] со шуиз; со шуиз: 'кабиираа -бадӟым-'.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Милемлы [Абдурраззаклы] вераса, со шуиз; Милемлы [Ма'мар] [Аз Зухри] ['Урва] [Айся]-ысь верамын вал, Фатима но Аль-Аббас Абу-Бакр доры лыктӥзы шуыса, кыкназы но Аллахлэн ыстэм муртэзлэсь люкетсэ курыса, куке соос кыкназы но ож дыръя солэсь музъемзэ куризы но войнаысь Хабу [Абу] соослы; Зэмзэ ке, мон кылӥ, кызьы Аллахлэн Посланникез шуиз: «Ми ум люкиське, ми кельтэм узырлык милостыня луэ, Мухаммедлэн семьяез та узырлыклэсь гинэ сиське». Озьыен, Аллахен, мон уг куштӥськы сое, мае мон адӟи Расулуллалэсь лэсьтэмзэ, мон сое одно ик уг ке лэсьты».
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Милемлы [Абу Абдуррахман Аль-Мукри] вераса, со шуиз; Милемлы [Хайва Бин Сюрайхлы] вераса, со шуиз; Мон кылӥ [Абдул Малик Бин Аль Харит] шуиз; Зэмзэ но [Абу Хурайра] шуиз; Мон кылӥ [Абу Бакар Аш Сиддиклэсь] та амвон вылын шуэмзэ; Мон кылӥ, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам шуиз та нуналэ нырысетӥ арзэ, собере Абу Бакр сокем луиз визь-кенеш, со бӧрдӥз но собере шуиз; Мон кылӥ, кызьы Аллахлэн ыстэм муртэз (Аллахлэн тупаса улонэз но бакель каронэз солы мед луоз) шуиз: «Тӥледлы уг сётӥськы мар ке но — кудзэ вылӥ интыын — «Аль-Афия» выллем сюлмысь верам бере — кышкыттэмлык — соин ик Аллахлэсь Аль-Афия куре».
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Милемлы ['Аффанлы] вераса, со шуиз; Милемлы [Хаммам] вераса, со шуиз; милемлы ивортӥз [Табит] [Анас]-лэсь, [Абу Бакар] солы вераз шуыса, со -Абу Бакар- шуиз; Мон шуи пророклы, куке со пещераын вал, — мукет веранын со шуиз; 'нош ми пещераын вал, - нош одӥгез соос пӧлысь кык пыдъёссэ адӟысал ке, соос милемыз пыд улысьтыз адӟысалзы', собере со шуиз: 'О, Абу Бакр, мар тон малпаськод кык адями сярысь, ӧвӧл-а Аллах кыкез пӧлысь куинетӥез'.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Милемлы [Раухлы] вераса, со шуиз; Вераз милемлы [Ибн Аби 'Аруба] [Абу Ат Таййя] [Аль Мугира Бин Субай'] ['Амру Бин Хурайц] [Абу Бакар Аш Шиддик], шуиз со; Расулуллах алейхи васаллам милемлы вераз, Даджал музъемлэн шундыӝужан палась Хурасан нимо люкетысьтыз потоз шуыса, трос адямиос со сьӧры мыноз, ымныръёссы ӵушылэм щитъёс кадь кадь.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Милемлы [Абу Саидлы] Бани Хашимлэн азьвыл ляльчиез сярысь вераса, со шуиз; Вераз милемлы [Шадака Бин Муса] эшез Ад Дакик, [Фаркад] дорысь [Мурра Бин Сярахил] дорысь [Абу Бакар Аш Шиддик], со шуиз; Аллахлэн ыстэм муртэз (с.а.в.) шуиз: «Инме уз пыре соос, кинъёс лекесь, алдаськисьёс, кышкасьёс но, кинъёс асьсэды лек возё, нош адямиос, кудъёсыз нырысьсэ инмысь ӧсэз йыгаськозы, луозы ляльчиос, кудъёсыз умой быдэстыны быгато, мар соос но Аллах Аллах вискын, мар соос но соослэн мазазы вискын».
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Милемлы вераз [Абдулла Бин Мухаммад Бин Абу Сяибах]. Абдулла шуиз; нош мон сое кылӥ Абдулла Бин Абу Сяибалэсь, шуиз со; Милемлы вераз [Мухаммад Бин Фудлаил] [Аль Валид Бин Джумай'] [Абу Ат Туфаил] со шуиз; Куке пророк кулэм, Фатима Абу Бакрлы гожтэт гожтӥз, кудаз гожтэмын вал; — Тӥ яке тӥляд семьяды пророклэсь люкетсэ басьтоды-а? Со валэктӥз; — Мон сое ӧй басьты, нош солэн семьяез басьтӥз, — шуиз Фатима; — Соку кытын луозы Расулуллахлэн люкетъёсыз? Озьы [Абу Бакр] шуиз; — Зэмзэ но, мон кылӥ, кызьы Аллахлэн Посланникез шуиз; «Зэмзэ но, Аллах пророкез сюдэ ке, собере кулэ ке, соку Со — Аллах — сое лэсьтэ соос понна, кинъёс со бере лыктозы», соку мон сое мусульманъёслы берыктыны малпасько». собере Фатима шуиз; — Соку тон умойгес тодӥськод, мар тон кылӥд Аллахлэн ыстэм муртэзлэсь.
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Милемлы [Ибрагим Бин Исхак Ат Талаканилы] вераса, со шуиз; Мыным вераса [Ан Надлар Бин Сюмаил Аль Мазини] со шуиз; Мыным [Абу Наамалы] вераса, со шуиз; Мыным [Абу Хунайда Аль Барра' Бин Науфал] [Валан Аль 'Адави] [Худзайфа] [Абу Бакар Аш Шиддик] сярысь вераса, со шуиз; Одӥг ӵукна Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам ӵукна молитва лыдӟиз. Собере со пуксиз, куке дыр вуиз дхуха, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам серекъяз, собере пуксиз аслаз нырысетӥ интыяз, ӝытпал, Аср но Магриб молитваос ортчытозь, ӝыт пумын ӝыт молитваозь ӧз вераськы, собере семьяез доры берытскиз, собере калык Абурлы шуиз; — Малы тон уд юалляськы Аллахлэн Посланникезлэсь, мар со туннэ лэсьтӥз, азьвыл ноку ӧз ке но лэсьтылы? со шуиз; собере со юаз солэсь, соин ик со валэктӥз: «да, мыным возьматэмын, мар луоз та дуннелэн но собере улонлэн ужъёсаз, соин ик азьвыл луэмъёс но лыктэмъёс одӥг интые люкаськизы, собере адямиос талэсь кышказы, соин ик соос Адам доры лыктӥзы, куке соосты пот почти ӵушиз, шуизы; — О, Адам, тон адямилыклэн атаез, нош Аллах 'azza wajalla тонэ бырйиз, соин ик Кузё-Инмарлэсь куре, ми понна мед куриськоз шуыса, — валэктӥз Адам; «Мон но пумиськисько соин, маин тон пумиськиськод, мын атаед доры, атаед бере, нимаське Ной», зэмзэ но, Аллах бырйиз Адамез, Нойез, Авраамлэсь семьязэ но «Имранлэсь семьязэ» вань калык вылэ. Соин ик соос Ной доры лыктӥзы но шуизы; «Тон азьын милемлы заступничество сёты, малы ке шуоно Аллах тонэ бырйиз но тынад вӧсяськонэдлы ответ сётӥз, нош Со музъем вылын кафиръёс пӧлысь нокыӵе корка но ӧз кельты». Собере Ной шуиз; «Мон тӥ понна уг быгатӥськы куриськыны, соин ик Ибрагим доры мын, малы ке шуоно Аллах сое аслаз яратонэз кариз». Собере соос Ибрагим доры мынӥллям, Ибрагим шуиз; «Мон уг быгатӥськы тыныд заступничество сётыны, мын Моисей доры, малы ке шуоно Аллах одӥг пол соин ӵапак вераськиз». Собере Муса валэктӥз; — Мынам ӧвӧл, мар тон куриськод, соин ик Иса бин Марьям доры мын, зэмзэ но, со сӧсыръёсты, висисьёсты бурмытыны но кулэмъёсты улӟытыны быгатоз. Соку Иисус валэктӥз; — Мон уг тодӥськы, мар тон куриськод, нош мын кузёед доры, Адамлэн пиез, малы ке шуоно солэн шайвылэз нырысьсэ усьтӥськоз Воскресение нуналэ, мын Мухаммед доры, шаллаллаху алейхи васаллям доры, валамон, со тыныд вазиськылоз тынад равбед азьын. Со шуиз; — Соин ик со кошкиз, собере Джибрил аслаз Кузёезлы пумит луиз, собере Аллах шуиз: «лэзьы солы — вазиськы — но солы инмысь ӟеч иворез сёты». шуэ со; собере Джибрил ӟеч иворен кошкиз, собере Мухаммед йыбырттӥз но одӥг пятницалы йыбырттӥз, собере Аллах шуиз: «ӝут йырдэ, о Мухаммед, шуы, тонэ кылзозы но вазиськы, тыныд сётэмын заступить карыны». шуэ со; соин ик со йырзэ ӝутӥз но, куке со аслаз Кузёез шоры учкиз, со мукет пятницалы йыбырттӥз, нош Аллах нош ик шуиз: «йырдэ ӝуты но шуы, тонэ кылзозы шуыса, вазиське, тыныд лэземын луоз вӧсяськыны». шуэ со; со йыбырттыны мынӥз, нош Гавриил солэсь кык киоссэ кутӥз, собере усьтӥз молитва, кудзэ азьвыл нокыӵе адямилы ӧз усьтэ, соин ик со шуиз; «О, мынам Рабб, тон монэ кылдытӥд, Адамлэн пиезлэн кузёез мед луоз шуыса, нош ӧвӧл вылтӥяськон, тон монэ нырысетӥез карид, кинлэн шайвылэз Улӟыса султон нуналэ усьтӥськиз но вылтӥяськон ӧвӧл, тон мынам ты доры лыктӥсь адямиосты лэсьтытозь, кӧня вань Шона но Айла вискын», — соку шуизы; «Шиддикинъёсты ӧтьы, соос мед юрттозы», собере шуизы; — Набъёсты ӧтьы Мон'. Со шуиз; собере пророк лыктӥз аслаз сьӧраз мынӥсьёсыныз, нош отын вал пророк вить-сизьым сьӧраз мынӥсьёсыныз, нош отын вал пророк, кудӥзлэн сьӧраз мынӥсьёсыз ӧй вал, собере шуизы; «Мученикъёсты ӧтьы, соос мед куриськозы, кинлы соослэн потэ». нош пророк азьланьтӥз; соин ик, куке мученикъёс озьы лэсьтӥзы, пророк шуиз: Аллах шуиз: «Мон тужгес но жалясь жалясь, пыре мынам инме соос, кинъёс монэн номыр уг герӟасько». со шуиз; собере соос инме пыризы. Со шуиз: Собере Аллах шуиз: «Учке адэ, шедьтӥськод-а тон кин ке но, кин ӟеч уж лэсьтӥз? — Со шуэ; Озьы соос адямиез шедьтӥзы, собере Аллах солэсь юаз: «Тон куке но кыӵе ке ӟеч уж лэсьтӥд-а? — шуиз адями; — Ӧвӧл, азьвыл мон адямиослы басьтон-вузан ужпумъёсъя капчигес карылӥ шуыса гинэ. Соин ик Аллах шуиз: «Мынам ляльчиелы капчи кар, кызьы со мынам мукет ляльчиосылы капчи кариз». Собере адысь адямиез поттӥзы, нош Аллах солэсь юаз; — Кыӵе ке ӟеч ужъёс лэсьтылӥды-а? — шуиз со; — Ӧвӧл, мон пиелы ӧй вера ке, мон кулӥ ке, монэ тылпуэн ӝуат, собере мувӧй кадь ӵушыл, собере сое зарезь дуре ну но омыре лэзь, соку Аллах, вань дуннеослэн Кузёзы, со монэ ноку но уз быгаты берыктыны. Собере Аллах шуиз: «Малы тон озьы карид? — шуиз со; 'Тонлэсь кышкаса'. Пророк азьланьтӥз: собере Аллах шуиз: «Тани тужгес но данлыко эксэйлыклэн эксэйлыкез, соку тӥ понна со сыӵе ик, дас поллы тросгес». Пророк азьланьтӥз: ляльчи шуиз; — малы тон монэ ӝожомытӥськод, куке тон эксэй? Пророк саллаллаху 'алейхи васаллам шуиз: 'со, мар монэ азьвыл серекъятӥз'.
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Милемлы [Хасим Бин Аль Касимлы] вераса, со шуиз; Милемлы вераса [Зухайр нимаське Ибн Муавия] со шуиз; Милемлы вераз [Исмаил Бин Абу Халид], со шуиз; Милемлы [Каислы] вераса, со шуиз; ' [Абу Бакр] султӥз но Аллахез данъяз но Сое чылкытатӥз, собере шуиз; — О, адямиос, зэмзэ но, тӥ та кылбурез лыдӟиськоды: «О, тӥ, кинъёс оскиськоды, тӥ асьтэос понна котькудӥныз понна кыл кутӥськоды, со тӥледлы уз люкеты пичи гинэ адямилы но, кудӥныз сьӧразы мынӥськоды... -кылбурлэн пумаз-, нош тӥ сое интыысьтыз поттӥды, мон кылӥ, кызьы Аллахлэн ыстэм муртэз салляллаху алейхи васаллам шуиз: «Урод ке, адямиос, соку сое ӧд воштэ». кышкало, Аллах ваньзылы наказание лэзёз шуыса». Со шуэ; — Мон кылӥ, кызьы Абу Бакр шуиз; «О, адямиос, алдаськонлэсь палэнске, малы ке шуоно алдаськон тӥледыз осконлэсь палэнтэ».
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Милемлы [Хасимлы] вераса, со шуиз; Милемлы [Шубаез] вераса, со шуиз; мыным ивортӥз [Язид Бин Хумаир] со шуиз; Мон кылӥ [Сулейм Бин Амир] Химьярысь адямиез, кудӥз вера [Аусат Бин Исмаил Бин Аусат Аль Баджалилэсь], кудӥныз со вераз [Абу Бакарлэсь], со кылэм шуыса, куке Аллахлэн Посланникез (Аллахлэн тупаса улонэз но солы мед луоз) кулӥз, со шуиз; Аллахлэн ыстэм муртэз нырысетӥ арзэ мон дорын сылӥз но собере бӧрдӥз но шуиз: «Шонер луэ, малы ке шуоно шонерлык ӟечлыкен ӵош мынэ но кыкназы но инмын, нош алдаськонлэсь палэнскы, малы ке шуоно соос сьӧлыкен но кыкназы но адэ, нош Аллахлэсь утиськон куре, малы ке шуоно зэмзэ но, нокинлы но номыр уг сётӥськы, куке со оске, со утиськонлэсь умойгес шуыса». Собере со азьланьтӥз: «Ог-огдылэсь кусыпъёстэс эн тӥялэ, ог-огдылэсь палэнске, ог-огдэс адӟемпотостэм каре, ог-огдылы эн ӝожтӥське, нош луэ Аллахлэн ужась-тыршисьёсыз, кудъёсыз вынъёс луо».
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Милемлы ['Аффанлы] вераса, со шуиз; Милемлы [Абу 'Авана] [Дауд Бин Абдулла Аль Аудийлэсь] [Хумайд Бин Абдуррахманлэсь] вераса, со шуиз; Куке Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам кулэм, [Абу Бакр] Мединалэн палэназ вал, со -Хумайд Бин Абдуррахман- шуиз; собере со лыктӥз но ымнырзэ шобыртӥсь дэремзэ усьтӥз но сое ӟыгыртӥз но шуиз; — Мон дась атаелэсь но анайме тӥляд выкупты кадь басьтыны, кыӵе чебер луоз тӥляд улонды но кулонды, Мухаммад шаллаллаху алейхи васаллам кулӥз, нош Рабб Каабалэн кузёезлы. собере со хадис сярысь вераз. Со шуэ; Собере Абу Бакр но Умар мынӥллям -Ансар доры - кудъёсыз ог-огенызы кивалтон сярысь споръяськизы, соин ик соос пумитазы соосын - Ансар -, собере Абу Бакр вераськиз но ӧз кельты, мар сярысь Ансарлы усьтэмын вал, нокыӵе но ӧз кельты, мар сярысь Аллахлэн Посланникез (Аллахлэн тупаса улонэз но бакель каронэз мед луоз) пусйиз, ваньзэсты ӧз ке пусйы; — Зэмзэ но, тӥ тодӥськоды ини, Аллахлэн Посланникез (Аллахлэн тупаса улонэз но бакель каронэз солы мед луоз) шуиз: «Адямиос одӥг тымет пыр ортчизы ке, нош Ансар мукет тымет пыр ортчиз ке, соку мон Ансар тымет пыр ортчысал». нош тон тодӥськод ини, Саад, Аллахлэн Посланникез (Аллахлэн тупаса улонэз солы мед луоз) шуиз, куке тон пукиськод - номыр уг лэсьты-, 'Курайшъёс та уж бордын кивалто, соин ик калыклэн оскымон адямиосыз соослэн - Курайшъёслэн - сьӧры мыно, нош соослэн кылзӥськисьтэм калыксы кылзӥськисьтэм калыксы сьӧры мынӥсько'. шуэ со; собере [Са'д] Абу Бакрлы валэктӥз; — Тӥ шонер вераськоды, ми министръёс, нош тӥ кивалтӥсьёс.
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Милемлы [Али Бин Айясилы] вераса, со шуиз; Милемлы [Аль-Атхаф Бин Халидлы] вераса, со шуиз; Мыным вераз [адями] Башро калык пӧлысь, [Талхах Бин Абдуллах Бин Абдуррахман Бин Абу Бакар Аш Шиддикысь] со шуиз; Мон кылӥ [атае] пусйиз, [атаез] кылэм [Абу Бакр] шуиз; Мон юай Расулуллахлэсь; — О, Аллахлэн ыстэм муртэз, ужъёс юнматэм арбериос вылын яке выль арбериос вылын кылдытэмын-а? Со валэктӥз: «Нош юнматэм ужпумъёс вылэ пыкиськыса». со шуиз, мон юай; — Озьыен, мар понна та практика, о, Аллахлэн ыстэм муртэз? Со шуиз: «Котькуд адямилы капчи ӟеч ужъёс лэсьтыны со ужпумъя, кудӥныз со кылдытэмын».
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Милемлы [Абул Яманлы] вераса, со шуиз; милемлы [Сюаиб] [Аз Зухри] сярысь ивортӥз, со шуиз; мыным [Ансарысь юриспруденцияя экспертлы] ивортӥз, со [Усман Бин Аффанлэсь] кыӵе ке историез верамзэ кылэм шуыса; пророклэн кӧня ке эшъёсыз вал шуыса, кудъёсыз куректӥзы, куке пророк кулӥз, соин ик соос пӧлысь ӝыныез палаез сюлмаськизы, шуиз Усман; — Нош мон соос пӧлысь одӥгез вал, куке мон одӥг борддорлэн пеймытаз пукисько вал, Умар мон азьын ортчиз но мыным салам шуиз, но мон ӧй шӧды, со ортче шуыса но салам шуиз, соин ик со улонысь кошкиз, Абу Бакрен пумиськытозь, собере солы шуиз; — Вань мар ке, мар тӥледыз паймытоз, зэмзэ ке, мон Усман азьын ортчи но солы ӟечкыласьки, но со мынам саламлы ӧз валэкты. Озьы Абу Бакрлэн кивалтэмез дыръя Умар но Абу Бакр лыктӥзы но кыкназы но монэ ӟечкылазы, собере Абу Бакр шуиз; — Умар агаед мон доры лыктӥз но шуиз, со тон азьын ортчиз но ӟечбуръяськиз, нош тон солы ӧд валэкты, соин ик мар тӥледыз озьы карыны косӥз? со шуиз, мон ответ сётӥ; — Мон сое ӧй лэсьты. Озьы Умар шуиз; — Озьы, Аллахен, тон сое лэсьтӥд, но со тӥляд вылтӥяськемды понна вал, о Бани Умейя. Со шуиз, мон ответ сётӥ; — Аллахен, мон ноку ӧй шӧдылы, тон монэ ортчид но ӟечкыласькод шуыса, — шуиз Абу Бакр; — Осман шонер вера, зэмзэ но, тон солэсь кыӵе ке ужъёсын вырид, — шуи мон; — дыр, — юаз Умар; — Кыӵе уж со? собере Усман шуиз; — Аллах улонысь кошкиз аслэсьтыз пророксэ, ми солэсь та ужпумлэн кышкыттэмлыкез сярысь юаммылэсь азьло, — шуиз Абу Бакр; — Мон солэсь уж сярысь юалляськи, — шуиз со; соин ик мон солы султӥ но солы шуи: «Мынам атае но анае тӥляд со вылэ тросгес праводы вань», — шуиз [Абу Бакр]; Мон юай; О, Аллахлэн ыстэм муртэз, кызьы та кышкыттэмлыко? Собере Расулуллах алейхи васаллям шуиз: «Кин ке но мон дорысь приговор басьтэ, кудзэ мон огпол дядяелы ӵектӥ, собере сое мыным берыктэ, соку со приговор со понна утиськон луоз».