Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Биске [Абдулла Бин Нумаир] чугаалаан, ол мынча дээн; бисти [Исмаилди] [Каис] дыңнаткан, ол мынча дээн; [Абу Бакр] туруп келгеш, Аллахты алгап-мактаан, Ону арыглап кааш, мынча дээн; О, чон, шынап-ла, бо шүлүктү номчуп тур силер: «Бүзүрээн улус, бодуңарны камнаңар; Бир эвес силер удуртулга алган болзуңарза, кандыг-даа частырыглыг кижи силерге хора чедирбес'. -QS Аль Майда 105 дугаар шүлүк-. Шынап-ла, бис Аллахтың элчизиниң мынча дээнин дыңнаан бис: «Шынап-ла, бир эвес кижилер багай чүүлдү көрүп кааш, ону ойталавас болза, ынчан Аллах оларның шуптузунга кеземче онааптар».
Hadith
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Биске [Ваки'] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Мис'ар] биле [Суфьян] [Усман Бин Аль Мугира Ац Цакафи] [Али Бин Рабиа Аль Валиби] [Асма'бин Аль Хакам Аль Фазари] [Али]-ден [Али]-ден чугаалаан, ол мынча дээн; Бир эвес мен Аллахтың элчизинден хадис дыңнаар болзумза, ынчан Аллах меңээ ооң күзели-биле ачы-дузаны бээр. а бир эвес өске кижи меңээ чугаалаар болза, мен ону даңгыраглаарын дилээр мен, бир эвес ол меңээ даңгыраглаан болза, мен ону бадыткаар мен. Шынап-ла, Абу Бакр меңээ чугаалаан, шын-дыр, [Абу Бакр] Пайгамбарның саллаллаху алейхи васалламның мынча дээнин дыңнаан: «Бачыт кылгаш, арыглаашкынны кылгаш, арыглаашкынын эки кылыр кижи эвес-тир» - деп, Мисъар чугаалаан; -' оон ол мөргүп турган, а Суфьян мынча дээн: 'оон ол ийи ракаат мөргүп, Аллахтан өршээл дилээн, чүгле Аллах ооң бачыттарын өршээр болза'.
Hadith
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Биске ['Амру Бин Мухаммад Абу Саид т.е. Аль 'Анкази] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Израильди] [Абу Исхактан] [Аль Барра Бин Азибтен] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Абу Бакр Азибтен он үш дирхамга эзер садып алган, деп Аль Барра чугаалаан; оон Абу Бакр Азибке мынча дээн; 'Аль Баррога мээң бажыңымче аппарып бээрин чугаалаңар'. Ынчангаш Азиб харыылаан; Чок, чүгле Расулуллах алейхи васаллам силер-биле кады үнүп кээрге, чүнү кылганыңарны биске чугаалаксаар болзуңарза. ол мынча дээн; оон [Абу Бакр] мынча дээн; 'Бис дүне кылаштап үнүп келгеш, эртип бар чыдар хүндүс-дүне орукту дүргеннеп чорупкан бис, хүн дүъште чедип келгеш, хүн үстүнде үнүп келген, мен долгандыр көрүп турдум, биске кандыг-бир хоргадал чер бар бе деп, элээн үе эрткенде, улуг хая көрүп кааш, аңаа чоокшулап келгеш, ында бичии оңгар бар болган - ону даштың хөлегези шыпкан, ынчангаш ол черни арыглап, Аллахтың элчизинге кеш хепти чажып берген мен, оон мен мынча дээн мен; "Чыдып ал, Аллахтың элчини" - деп, оон ол чыдып алган, оон мен кым-даа көрүп турар бе дээш үнүп келдим, дораан-на өшкү кадарчызын көрүп кагдым, айтырган мен; 'Сен кымга хамааржыр сен, аныяк оол?' ол харыылаан; 'Курайштан кижиге хамааржыр', оон ол адын чугаалаан, мен ону танып кааш, база катап айтырган мен; 'Сээң өшкүң сүт үндүрүп турар бе? - деп харыылаан; 'ийе' деп мен база катап айтырган мен; 'Меңээ сүттү үндүрүп бээр силер бе? - деп харыылаан; 'Ийе' ынчангаш мен аңаа ооң бир өшкүзүн тудуп алгаш, өшкүнүң сүдүн болгаш холдарының адыжын чаңныктан арыглап алырын дужааган мен, мен аксынга хеп-биле шыптынган кеш гериба эккелген мен, ооң соонда ол меңээ бичии сүттү саап берген, а мен адаанда дыка изиг болбас кылдыр сугну кудуп берген мен, ооң соонда мен Аллахтың герибазынга келген мен, гериал саллахила салаала 'с. ижиртирге, уйгузундан оттуп келген болган, мен чугаалаан мен; 'О, Аллахтың элчини, ону ижип көр' Ол ону мээң амырап каарымга чедир ижипкен, оон мен мынча дээн мен; 'Бистиң чоруур үевис келген бе?' ынчангаш бис улус дилеп турда чорупкан бис, оларның кайызы-даа бисти тыппаан, аъттыг Сурака Бин Малик Бин Джусюмдан өске, мен чугаалаан мен; «О, Аллахтың элчини, бисти аңнап турар кижи бисти уткуп алыр» - деп, медээчи харыылаан: «мунгарава, Аллах бистиң-биле кады» деп, Сурака бистиң-биле чоокшулап кээрге, бир азы ийи копье азы үш копье хире ыракта турда, мен чугаалаан мен; 'О, Аллахтың элчини, бисти аңнап турар кижи - бисти чедип алыр', а мен -ол үеде- ыглап турган мен, медээчи айтырган: 'чүге ыглап тур силер?' Мен харыылаан мен; 'Аллах-биле даңгыраглап тур мен, мен бодум дээш сагыш човап ыглап тур мен эвес, а силер дээш сагыш човап ыглап тур мен' оон Аллахтың элчизи саллаллаху алейхи васаллам мөргүп турган: 'бис ону -Сурака- Сээң күзел-сорууңга кааптывыс' оон буттары Сураканың аъдының иштинге чедир кадыг черже сегирип алгаш, ол мынча дээн; 'О, Мухаммед, мен бо дээрге силерниң кылган чүүлүңер-дир деп билир мен, ынчангаш Аллахтан мөргүңер, мени мээң-биле болган чүүлдерден камгалап алыңар, Аллахтың ады-биле мен силерниң медээңерни мээң соомда силерни дилеп турар улуска чажыт кылдыр кадагалап каар мен, а мында мээң кеш ок-чепсектерим бар, чамдык октарны ап алыңар, херек кырында силер мээң тевелеримни болгаш өшкүлеримни бо черде эртип каар силер, ынчангаш олардан хереглелиңерни ап алыңар. Абу Бакр уламчылаан, ооң соонда Расулуллах салляллаху алейхи ва саллам харыылаан; 'Меңээ херек чок' оон Расулуллах алейхи васаллам аңаа мөргүп турган, ынчангаш Сурака хосталган - аңаа таварышкан айыыл-халаптан - база эш-өөрүнге чанып келген, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам мээң-биле кады аян-чоруун уламчылаан, кажан бис Мединага чеде бээривиске, улус бисти уткуп, кудумчуже үнүп келгеш, бажыңнарже үнүп келгеннер Чалчалар болгаш уруглар дүрген үнүп келгеш; 'Аллах дээрге эң улуг, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам келген, Мухаммед келген'. Улус оларның кайызы ооң бажыңын ээлеп алыр эргелиг деп маргыжып турганнар, ынчангаш Расулуллах алейхи васаллам мынча дээн: «Бо кежээ мен оларны хүндүлеп, Бани Наджар угбай Абдул МуТалибтиң бажыңынга хонуп алыр мен», ынчангаш дараазында хүнде эртенги шакта ол дужааган ёзугаар чорупкан. Барра Бин Азиб мынча дээн; 'Бистиң-биле бир дугаар келген мухаджирин Муш'аб Бин Умаир, Бани Абдуд Дарның акызы, ооң соонда Ибну Умми Мактум, ол караа көрбес, Бани Фихриниң акызы, ооң соонда Умар Бин Аль Хатхаб 20 кижи-биле мунупкан, ынчангаш бис айтырган бис; 'Расулуллах алейхи васаллам чүнү кылганыл?' ол харыылаан; 'ол мээң соомда турган', ооң соонда Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам Абу Бакр-биле чедип келген, Барро' дээн; 'Пророк саллаллаху алейхи васаллам Мединага чедип келбес турган, чүгле ол үеде мен Аль-Муфашалдан элээн каш чагааларны шээжилеп алган болзумза'. Израиль мынча дээн; 'Барро' Бану Харитсадан Ансарның эжи турган.
Hadith
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Биске [Ваки'] чугаалап кааш, ол мынча дээн; [Израиль] деп чугаалаан; мынча дээн [Абу Исхак]; [Заид Бин Юцай]-дан [Абу Бакр]-дан, медээчи Саллаллаху алейхи васаллам аңаа Макканың чонундан хамаарышпас дугайында чарлал-биле чоруткан; 'Ынчангаш бо чылдың соонда кандыг-даа мушрик ажы-төлдүг болбас кылдыр, мусульман кижиден өске кым-даа шыпшың таваф кылбас болгаш дээрже кирбес, кым боду биле Аллахтың элчини аразында дугуржулгалыг болза, кызыгаар дугуржулганың төнчүзүнге чедир, а Аллах биле Ооң элчини мушриктерден хостуг болур'. Язид мынча дээн; ынчангаш үш кижи-биле чорупкан. Оон Ол Алиге мынча дээн; 'ооң соондан чорупкаш, Абу Бакрны меңээ дедир эгидип, бодуңнуң чугааңны дамчыдып көр'. ынчаар кылган, ол чугаалаан; кажан Абу Бакр Пайгамбарга келгеш, ыглап-сыктап айтырган; «О, Аллахтың элчини, меңээ бир-ле чүве болган бе?» ол харыылаан; 'Силерниң-биле эки чүүлдерден өске чүү-даа болбаан, ынчалза-даа бо айтырыгны мээң азы мээң бирээмден өске дамчытпас кылдыр дужааган мен'.
Hadith
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Биске [Мухаммад Бин Джафар] чугаалаан, ол мынча дээн; Биске [Шубаны] [Язид Бин Хумаирден] [Сулейм Бин Амирден] [Аусаттан] чугаалап бээрге, ол мынча дээн; [Абу Бакр] биске суртаалдап, мынча дээн; Бирги чылда мээң орнумга Расуллах алейхи васаллам турган. Оон Абу Бакр ыглапкан, оон мынча дээн; Аллахтан Аль-му'Аафат - өршээлди дилеңер - азы ол Ал 'Аа'фия - айыыл чок чорук - дээр, чүге дизе кымга-даа бүзүрел соонда Аль 'Аа'фия азы Аль му'Аафааттан улуг чүве бердинмээн, шынчы болуңар, чүге дизе шынчы чорук буян-биле кады болгаш оларның кайызы-даа дээрде, мегеден ырап чоруңар, чүге дизе мегеден ырап чоруңар, чүге дизе багай чүүлдер бот-боттарынга кады болгаш бот-боттарынга тамыда, адааргаваңар дайзынныг, найыралдың харылзаазын үзүп, бот-боттарыңардан ойталаваңар, а Аллах Тааланың дужааган ёзугаар акы-дуңма болуңар.
Hadith
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Биске чугаалаан, [Абдурахман Бин Махди] биле [Абу Амир] ийилээ мынча дээннер; Биске [Зухайр, т.е. Ибну Мухаммад] [Абдулладан, т.е. Ибну Мухаммад Бин Акилден] [Муадз Бин Рифа'а Бин Рафи' Аль Ансариден] ачазындан, т.е. [Рифа Бин Рафи'] чугаалаан соонда, ол мынча дээн; Мен [Абу Бакар Аш Сиддик] Расулла саллаллаху алейхи ва салламның амвонундан суртаалдап турарын дыңнадым, ооң соонда мынча дээн; «Мен Расуллах алейхи васалламның чугаалаанын дыңнадым» - деп, Абу Бакр Расуллах алейхи васалламның адын адааш, ыглапкан, ооң соонда ол карак чажындан ыыт чок олурупкаш, мынча дээн; 'Мен бирги чылда мындыг изиг, изиг хүнде Расулуллах алейхи васалламның чугаалаанын дыңнаан мен: 'Аллахтан өршээлди, айыыл чок чорукту болгаш өлүмнүг делегейге болгаш делегейге бүзүрелди дилеңер'.
Hadith
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Биске [Абу Камилге] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Хаммад, тодаргайлаарга Ибн Салама] [Ибн Абу Атик] [ооң ачазы] [Абу Бакр]-дан [Абу Бакр]-дан чугаалаан, медээчи саллаллаху алейхи васаллам мынча дээн: «Сивак дээрге аас арыглаар болгаш Аллахка таарымчалыг».
Hadith
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Биске [Хасим Бин Аль Касимге] чугаалаан соонда, ол мынча дээн; Биске [Ал Лайтска] чугаалаан соонда, ол мынча дээн; Меңээ [Язид Бин Абу Хабиб] [Абул Хаирден] [Абдулла Бин Амрудан] [Абу Бакар Аш Шиддиктен] чугаалаан, ол Расуллага чугаалаан; 'Мээң мөргүлүмде мөргүп турар дуа-биле өөредип көр,' Ол харыылаан: 'номчуп көр, Аллахумма Иннии Жаламту Нафсии Жулман Кацииро, Валаа Ягфирудз Дзунууба Иллаа Анта, Фагфирли магфиратан Мин 'Индика Вархамнии Иннака Антал Гфуур Аллах-Аллах мен бодумну частырыглыг кылган мен, дыка хөй, мээң бачыттарымны кым-даа өршээп шыдавас, чүгле Сен мээң бачыттарымны Бодуңнуң талаңдан өршээл-биле өршээп, мени өршээп көр, шынап-ла, сен эң-не өршээлдиг, эң-не кээргээчел сен-'. [Иона] мынча дээн; 'кабиираа -улуг-,' ону биске [Хасан Аль Асы яб] [Ибн Лахиаттан] дамчыткан, ол мынча дээн; ол мынча дээн: 'кабиираа -улуг-'.
Hadith
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Биске [Абдурраззакка] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Ма'мар] [Аз Зухри] ['Урва]-дан [Айся]-дан чугаалаан, Фатима биле Аль-Аббас Абу Бакрга келгеннер, оларның кайызы-даа Аллахтың элчининден өнчү-хөреңгизиниң үлүүн негеп турганнар, кажан олар ийилээ дайын үезинде ооң черин дилээн болгаш дайын үезинде ооң үлүүн дилээннер, Хабу [Абу] оларга; Херек кырында, мен Аллахтың элчизиниң чугаазын дыңнаан мен: «Бис салгакчы эвес бис, бистиң арттырып каан байлакшылывыс өргүл апаар, Мухаммедтиң өг-бүлези чүгле ол байлактан чип турар». Ынчангаш, Аллах-биле даңгыраглап тур мен, мен Расулулланың кылып турарын көрген чүүлүмнү албан кылбас болзумза, кааптар эвес мен'.
Hadith
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Биске [Абу Абдуррахман Аль Мукри] чугаалаан соонда, ол мынча дээн; Биске [Хайва Бин Сюрайх] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Мен [Абдул Малик Бин Аль Хариттиң] чугаалаанын дыңнадым; Шынап-ла [Абу Хурайра] мынча дээн; Мен [Абу Бакар Аш Сиддиктиң] бо амвонга чугаалаанын дыңнадым; Мен бирги чылдың бо хүнүнде Расулуллах алейхи васалламның чугаалаанын дыңнадым, ооң соонда Абу Бакр сүмеге ынчаар чиде берген, ынчангаш ол ыглапкаш, мынча дээн; Мен Аллахтың элчизиниң (Аллахтың амыр-тайбың болгаш йөрээлдери аңаа болзун) мынча дээнин дыңнадым: «Силерге бир-ле чүве бердинмээн - ол дээрге бедик албан-дужаалдыг - Аль-Афия ышкаш шынчы домак соонда - айыыл чок чорук -, ынчангаш Аллахтан Аль-Афияны дилеңер».
Hadith
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Биске чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Хаммам] чугаалап кааш, ол мынча дээн; биске [Тхабит] [Анастан] [Абу Бакар] аңаа чугаалаан деп дыңнаткан, ол -Абу Бакар- мынча дээн; Мен оңгар иштинге турда, медээчиге чугаалаан мен, - өске чугаада ол мынча дээн; 'бис оңгар иштинге турган бис, - бир эвес оларның бирээзи ооң ийи будун көрген болза, олар бисти ооң буттарының адаандан көрүп каар турган', оон ол мынча дээн: 'О, Абу Бакр, сен ийи кижини чүү деп бодаар сен, Аллах оларның үшкүзү эвес-тир бе'.
Hadith
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Биске [Раухка] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Ибн Аби 'Аруба] [Абу Ат Таййядан] [Аль Мугира Бин Субайдан] ['Амру Бин Хурайцтан] [Абу Бакар Аш Шиддиктен] чугаалаан, ол мынча дээн; Расулуллах алейхи васаллам биске чугаалаан, Даджал черниң мурнуу талазындан Хурасан деп черден үнүп кээр, хөй кижилер ооң соондан чоруур, оларның арны-бажы соккан шывыглар дег ышкаш.
Hadith
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Биске [Абу Саидке] Бани Хашимниң чалчазы чораанын чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Шадака Бин Муса] эжи Ад Дакикке, [Фаркадтан] [Мурра Бин Сярахилден] [Абу Бакар Аш Шиддиктен] чугаалаан, ол мынча дээн; Аллахтың элчизи (с.а.в.) мынча дээн: «Дээрже адааргак, мегечи, кортук, адааргак алдынып чоруур улус кирбес, а дээрниң эжиин бир дугаарында соктаар улус оларның болгаш Аллахтың аразында чүүлдерни күүседиринге шыырак чалчалар болур».
Hadith
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Биске [Абдулла Бин Мухаммад Бин Абу Сяибага] чугаалаан. Абдулла мынча дээн; мен ону Абдулла Бин Абу Сяибадан дыңнаан мен, ол мынча дээн; Биске [Мухаммад Бин Фудлайл] [Аль Валид Бин Джумай] [Абу Ат Туфаил] деп номдан чугаалаан, ол мынча дээн; Кажан Пайгамбар чок апаарга, Фатима Абу Бакрже чагаа бижээн: Силер азы силерниң өг-бүлеңер Пайгамбарны салгап ап турар силер бе? Ол харыылаан; «Мен ону салгап албаан мен, ынчалза-даа ооң өг-бүлези алган» - деп, Фатима чугаалаан; Ынчаарга Расулуллах саллаллаху алейхи ва салламның үлүглери кайда? Ынчангаш [Абу Бакр] мынча дээн; «Шынап-ла, мен Аллахтың элчизиниң мынча дээнин дыңнадым; 'Шынап-ла, бир эвес Аллах медээчини чемгерип каар болза, ооң соонда өлүп каар болза, ынчан Ол - Аллах - ону ооң соонда келир улуска кылып бээр', ынчан мен ону мусульманнарга эгидип бээр бодалдыг мен'. оон Фатима мынча дээн; 'Ынчангаш силер Аллахтың элчининден чүнү дыңнааныңарны эки билир силер'.
Hadith
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Биске [Ибрагим Бин Исхак Ат Талаканиге] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Менээ [Ан Надлар Бин Сюмайл Аль Мазиниге] чугаалаан соонда, ол мынча дээн; Меңээ [Абу Наама] чугаалаан соонда, ол мынча дээн; Меңээ [Абу Хунайда Аль Барра' Бин Науфалга] [Валан Аль 'Адавиден] [Худзайфадан] [Абу Бакар Аш Шиддиктен] чугаалаан соонда, ол мынча дээн; Бир эртен Расулуллах алейхи васаллам эртенги мөргүлдү кылган. Оон ол олуруп алган, кажан дхуха үези кээрге, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каттырыпкан, ооң соонда дүъш үезинде, Аср болгаш Магриб мөргүлдеринге чедир эге турган черинге олуруп алган, кежээки мөргүлге чедир чугаалаваан, ооң соонда өг-бүлезинге чанып келген, ооң соонда чон Бакурга чугаалаан; 'Чүге силер Аллахтың элчизинден айтырбас силер, ооң мурнунда чүнү кылганын, ооң мурнунда кажан-даа кылбаан-даа болза?' ол чугаалаан; оон ол оон айтырган, ынчангаш ол харыылаан: «ийе, меңээ бо делегейниң болгаш дараазында делегейниң ажыл-херээ-биле чүү болурун көргүскен, ынчангаш ооң мурнунда турган болгаш келген улус чаңгыс черге чыглып келген, ынчан улус моон коргар турган, ынчангаш олар Адамга келгеннер, а тер оларны шыпкан ышкаш болган, олар чугаалаан; «О, Адам, сен кижи төрелгетенниң ачазы-дыр сен, а Аллах сени шилип алган, ынчангаш Дээргиңден бистиң орнувуска мөргүүрүн диле» - деп, Адам харыылаан; «Мен база силерниң таваржып турар чүүлүңерге таваржып тур мен, ачаңарның соонда ачаңарже чоруптуңар, азы болза Ной», шынап-ла, Аллах Адамны, Нойну, Авраамның өг-бүлезин болгаш «Имранның өг-бүлезин» бүгү чондан шилип алган. Ынчангаш олар Нойга келгеш, мынча дээннер: 'Сээң Раббыңның мурнунга биске мөргүлдү кылып көр, чүге дээрге Аллах сени шилип алган болгаш Сээң мөргүлүңге харыылаан, Ол чер кырында кафирлер аразынга кандыг-даа бажың арттырбаан'. Оон Ной мынча дээн; 'Мен силер дээш мөргүп шыдавас мен, ынчангаш Ибрагимче чоруптуңар, чүге дээрге Аллах ону бодунуң ынак эжи кылып каан'. Оон олар Ибрагимге чеде бергеннер, Ибрагим мынча дээн; 'Мен силерге дилег кылып шыдавас мен, Моисейже барыңар, чүге дизе Аллах аңаа бир катап дорт чугаалаан'. Оон Муса харыылаан; 'Менде силерниң дилээн чүүлүңер чок, ынчангаш Иса бин Марьямче баар силер, шынап-ла, ол согурларны, аарыг улусту экиртип, өлген улусту диргизип шыдаар'. Иисус мынча деп харыылаан: 'Менде силерниң дилээн чүүлүңер чок, ынчалза-даа ээңерге барыңар, Адамның оглу, чүге дизе ооң орнукшудулгазы дирлиишкин хүнүнде бир дугаарында ажыттынар, Мухаммад шаллаллаху алейхи васалламга барыңар, ылап-ла ол силерниң Раббыңарның мурнунга силер дээш мөргүп каар'. Ол мынча дээн; Ынчангаш ол чорупкан, ооң соонда Джибрил бодунуң Дээргизи-биле ужуражып келген, ооң соонда Аллах мынча дээн: «Аңаа чөпшээреп көр – мөргүңер – база аңаа дээрниң буянныг медээзин дамчыдыңар». ол мынча дээн; оон Джибрил эки медээ-биле чорупкан, ооң соонда Мухаммед мөгейип, бир пятницада мөгейген, ооң соонда Аллах мынча дээн: «Бажыңны көдүр, Мухаммед, сени дыңнаар бис деп чугаала, дилег кылырынга чөпшээрелди берген». ол мынча дээн; ынчангаш ол бажын көдүрүп алгаш, Дээргизинге көргеш, база бир пятницага мөгейип алган, а Аллах база катап мынча дээн: «Бажыңны көдүрүп алгаш, дыңнаар сен, мөргүңер, дилег кылырынга чөпшээрелдиг силер деп чугаалаңар». ол мынча дээн; ол мөгеер дээш барган, а Гавриил ооң ийи холун тудуп алгаш, ооң мурнунда кандыг-даа кижиге ажыттынмаан мөргүлдү ажыдыпкан, ынчангаш ол мынча дээн; «О, мээң башкым, сен мени Адамның оглунуң ээзи кылдыр чаяап каан сен, ында улуургак чорук чок, сен мени диргизиишкин хүнүнде ооң сөөгүн ажыдар бир дугаар кижи кылып каан сен, ынчангаш улуургак чорук чок, мээң хөлүмге Шона биле Айла аразында кижилерниң саны дег хөй кижилерни кылып каарыңга чедир» - деп, ынчан мынча дээн; 'Шиддикиннерни кыйгырып алыңар, олар дузалажыр кылдыр', оон мынча дээн; 'Набтарны кыйгыр мен'. Ол мынча дээн; оон Пайгамбар бодунуң эдерикчилериниң бөлүү-биле келген, ында беш-алды эдерикчилерлиг медээчи турган, а эдерикчилери чок медээчи турган, ынчан мынча дээн; 'Мучениктерни кыйгырыңар, олар күзээн улус дээш мөргүүр кылдыр'. а Пайгамбар саллаллаху алейхи васаллам уламчылаан; ынчангаш кажан мучениктер ынчаар кылган соонда, медээчи мынча дээн: Аллах мынча дээн: «Мен энерелдиглерниң эң-не энерелдиг кижизи мен, мээң-биле чүнү-даа холбаштырбас улус Мээң дээримче кирер». ол чугаалаан; оон дээрже кире бергеннер. Ол мынча дээн: Оон Аллах мынча дээн: «Тамыже көрүңер даан, силер кажан-бир шагда эки ажыл кылган кижи тып алдыңар бе? Ол мынча дээн; Ынчангаш олар бир кижини тып алганнар, оон Аллах оон айтырган: «Сен кажан-бир эки ажыл кылып көрген сен бе? - деп, кижи харыылаан; 'Чок, чүгле эрткен үеде мен улуска садып-саарылга талазы-биле чүүлдерни чиик болдуруп турган мен'. Ынчангаш Аллах мынча дээн: «Мээң чалчамга, өске чалчаларымга эпчок кылдыр кылганы дег, эптиг болзун». Оон олар тамыдан бир кижини үндүрүп эккелгеннер, а Аллах оон айтырган; 'Силер кажан-бир буянныг үүле кылып көрген силер бе? - деп харыылаан; 'Чок, оглумга чугаалаан болзумза, бир эвес мен өлүп каар болзумза, мени от-биле өрттедипкеш, ун дег үскен болзумза, ону далайже аппаргаш, агаарга чажыптар болзумза, ынчан Аллах, бүгү делегейлерниң Дээрги-Чаяакчызы, ол мени кажан-даа дедир эгидип шыдавас'. Оон Аллах мынча дээн: «Чүге ынчап турдуңар? - деп харыылаан; 'Сенден корткаш'. Пайгамбар саллаллаху алейхи васаллам уламчылаан: оон Аллах мынча дээн: «Көрүңер даан, эң-не алдарлыг күрүнениң күрүнези-дир, ынчангаш силерге ол ындыг, он катап хөй-даа болза». Медээчи уламчылаан: чалча мынча дээн; 'хаан тургаш, чүге мени дорамчылап турар сен?' Пайгамбар саллаллаху алейхи васаллам мынча дээн: «Мени эрткен үеде каттыртып турган чүүл ол-дур».
Hadith
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Биске [Хасим Бин Аль Касимге] чугаалаан соонда, ол мынча дээн; Биске [Зухайр, азы Ибн Муавия] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске чугаалаан [Исмаил Бин Абу Халид] ол мынча дээн; Биске [Каис] чугаалап кааш, ол мынча дээн; ' [Абу Бакр] туруп келгеш, Аллахты алгап-мактаан, Ону арыглаан, ооң соонда ол мынча дээн; 'О, чон, шынап-ла, силер бо аятты номчуп турар силер: 'О, бүзүрээн улус, силер боттарыңар дээш харыысалгалыг силер, ол силерге бичии-даа кижиге хора чедирбес... -аялдың төнчүзүнге чедир-, а силер ону шын эвес салган силер, мен Аллахтың элчизиниң: Аллах оларның шуптузунга кеземче тарадыптар деп коргуп турар. Ол мынча дээн; Мен Абу Бакрның чугаалаанын дыңнадым; «Чон, мегеден ырап чоруңар, чүге дээрге меге силерни бүзүрелден ырадып турар».
Hadith
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Биске [Хасимге] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Шубаны] чугаалап кааш, ол мынча дээн; мени [Язид Бин Хумаир] дыңнаткан, ол мынча дээн; Мен [Сулейм Бин Амир] Химьярдан кижи [Аусат Бин Исмаил Бин Аусат Аль Баджалиден] төөгү чугаалап турарын дыңнадым, ол [Абу Бакардан] төөгү чугаалаан, ол ону Аллахтың элчизи (Аллахтың амыр-тайбыңы болгаш йөрээлдери аңаа болзун) өлүп каарга дыңнаан деп, ол мынча дээн; Аллахтың элчизи бирги курска мээң орнумга туруп алгаш, алгырган: «Шынчы болуңар, чүге дизе шынчы чорук эки чорук-биле кады чоруп турар болгаш оларның кайызы-даа дээрде, мегеден ырап чоруңар, чүге дээрге олар бачыт-биле кады болгаш оларның кайызы-даа тамыда, база Аллахтан камгалалды дилеңер, чүге дизе кымга-даа камгалалдан артык деп бүзүрээн соонда чүнү-даа бербес». Ооң соонда ол уламчылаан: «Бот-боттарыңар-биле харылзааңар үзүп болбас, бот-боттарыңардан ырап чоруңар, бот-боттарыңарны көөр хөңнү чок болуңар, бот-боттарыңарга адааргаваңар, харын-даа акы-дуңма Аллахтың чалчалары болуңар».
Hadith
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Биске чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Абу Авана] [Дауд Бин Абдулла Аль Аудийден] [Хумайд Бин Абдуррахмандан] чугаалаан соонда, ол мынча дээн; Кажан Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам чок апаарга, [Абу Бакр] Мединаның кыдыынга турган, ол -Хумайд Бин Абдуррахман- мынча дээн; оон ол келгеш, арнын дуглап алган хепти ажыткаш, куспактапкаш, мынча дээн; 'Мен ачам биле авамны силерниң төлевириңер кылдыр хүлээп алырынга белен мен, силерниң чуртталгаңар болгаш өлүмүңер кайы хире чараш болурул, Мухаммад шаллаллаху алейхи васаллам өлген, а Каабаның ээзи Рабб-биле». оон ол хадисти айыткан. Ол мынча дээн; Ооң соонда Абу Бакр биле Умар Ансарже чорупканнар - олар удуртулга дугайында бот-боттары-биле маргыжып турганнар, ынчангаш олар оларга ужурашканнар - Ансарлар -, ооң соонда Абу Бакр чугаалаан болгаш Ансарга ажыттынган чүүлдерни арттырбаан, а Аллахтың элчизи (Аллахтың амыр-тайбыңы болгаш йөрээлдери аңаа болзун) оларның дугайында чугаалаан чүүлдерин арттырбаан, чүгле ол шуптузун чугаалаан болза; Шынап-ла, силер ам-на билир силер, Аллахтың элчизи (Аллахтың амыр-тайбыңы болгаш йөрээлдери аңаа болзун) мынча дээн: «Бир эвес кижилер бир ховуну эрткен болза, а Ансар өске ховуну эрткен болза, мен Ансар ховузун таварып эртер мен». а силер ам-на билир силер, Саад, Аллахтың элчизи (Аллахтың амыр-тайбыңы болгаш йөрээлдери аңаа болзун) силер олуруп алгаш, чүнү-даа кылбайн тургаш, мынча дээн: «Курайштар бо айтырыгны харыылап турар, ынчангаш чоннуң хүлээлгелиг чону оларның хүлээлгелиг чонун - Курайштарны- эдерип чоруур, а оларның дыңнангыр эвес чону оларның дыңнангыр эвес чонун эдерип чоруур». ол мынча дээн; оон [Са'д] Абу Бакрга харыылаан; 'Силер шын силер, бис сайыттар бис, а силер удуртукчулар-дыр силер'.
Hadith
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Биске [Али Бин Айясиге] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Биске [Аль-Атхаф Бин Халидке] чугаалап кааш, ол мынча дээн; Меңээ Башрунуң чонундан [бир кижи] чугаалаан, [Талхах Бин Абдуллах Бин Абдуррахман Бин Абу Бакар Аш Шиддиктен] ол мынча дээн; Мен [ачамның] [ооң ачазы] [Абу Бакрның] чугаалаанын дыңнаан деп чугаалаанын дыңнадым; Мен Расулуллахтан айтырган мен; «О, Аллахтың элчини, ажыл-херектер тургустунган чүүлдерге үндезилеттинген бе азы чаа чүүлдерге үндезилеттинген бе?» Ол мынча деп харыылаан: «Ынчалза-даа шиитпирлеттинген айтырыгларга даянып». ол мынча дээн, мен айтырган мен; Ынчаарга бо чаңчыл чүү дээш, Аллахтың элчини? Ол мынча дээн: «Кижи бүрүзүнге чаяаттынган сорулгазынга дүүштүр буянныг үүле кылыры белен».
Hadith
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Биске [Абул Яманга] чугаалап кааш, ол мынча дээн; биске [Сюаиб] [Аз Зухриден] дыңнаткан, ол мынча дээн; меңээ [Ансардан юриспруденция талазы-биле эксперт кижи] [Усман Бин Аффанның] төөгү чугаалап турарын дыңнаанын дыңнаткан; деп, Усман чугаалаан, Пайгамбарның элээн каш эштери турган, олар Пайгамбарның өлүмүнге муңгарап турганнар, ынчангаш оларның чартыы хирези дүвүреп турган деп, Усман чугаалаан; 'А мен оларның бирээзи турган мен, кажан мен ханаларның бирээзиниң хөлегезинге олуруп алгаш, Умар мээң мурнумдан эртип келгеш, меңээ байыр чедирген, ынчалза-даа мен ооң эртип бар чыдарын миннип, мендилежип турганын миннип көрбээн мен, ынчангаш ол Абу Бакр-биле ужуражырынга чедир чок апарган, ооң соонда ол аңаа мынча дээн; "Силерни кайгадыптар чүүл бар, херек кырында мен Усманның мурнунга эртип бар чыткаш, ооң-биле мендилештим, ынчалза-даа ол мээң мендилежиримге харыылаваан." Ынчангаш Абу Бакрның үезинде Умар биле Абу Бакр келгеш, олар мени уткуп алганнар, ооң соонда Абу Бакр мынча дээн; 'Сээң акың Умар мээң чанымга келгеш, сээң мурнуңдан эртип бар чыткаш, мендилежип тур мен, ынчалза-даа сен аңаа харыылаваан сен, ынчангаш чүү ынчаар кылган сен?' ол мынча дээн, мен харыылаан мен; Мен ону кылбаан мен. Ынчангаш Умар мынча дээн; Ийе, Аллах-биле даңгыраглап тур мен, силер ону кылган силер, ынчалза-даа ол силерниң улуургак чорууңар дээш болган, о Бани Умейя. Ол мынча дээн: «Мен харыылаан мен; «Аллах-биле даңгыраглап тур мен, силерниң эртип бар чыткаш, мендилежип турганыңарны кажан-даа миннип көрбээн мен» - деп, Абу Бакр чугаалаан; «Осман шын чугаалап тур, шынап-ла, силер ооң кандыг-бир ажыл-херээ-биле ажылдап турган силер» - деп, мен чугаалаан мен; 'ийе' деп Умар айтырган; 'Ол кандыг херек-тир?' оон Усман мынча дээн; «Бо айтырыгның айыыл чок чоруунуң дугайында айтырарывыска, Аллах бодунуң медээчизин өлүрүп каан» - деп, Абу Бакр чугаалаан; «Мен оон ол херек дугайында айтырган мен» - деп, ол чугаалаан; ынчангаш мен аңаа туруп келгеш, аңаа чугаалаан мен: «Мээң ачам биле авам-биле сен аңаа хөй эргелиг сен» [Абу Бакр] чугаалаан; Мен айтырган мен; Аллахтың элчини, бо канчап айыыл чок-тур? Ооң соонда Расулуллах алейхи васаллам мынча дээн: «Кым-даа болза, мээң угбамга бир катап сунган шииткелимни менден ап алгаш, ону меңээ эгидип бээр болза, ол шииткел аңаа камгалал болур».
