Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Ci dissi [Abdullah Bin Numair] ca dissi; ci nfurmò [Isma'il] di [Qais] dissi; [Abu Bakr] s'arrizzò e ludò Allah e Lu purificau poi dissi; O pòpulu, veramenti leggi stu versu: «O voi ca criditi, guardati; Nuḍḍa pirsuna sbagghiata ti farà dannu si hai ricivutu guidi". -Versu 105-. E certu ca sintìamu lu Messaggeru di Allah sallallaahu 'alaihi wasallam diri: "Certu, si li genti vìdunu lu mali e poi non lu nigànu, allura Allah li infliggi quasi tutti na punizzioni".
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Avìnnuci dittu [Waki'] dissi; Doppu ca ci dissi [Mis'ar] e [Sufyan] di [Usman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] di [Ali Bin Rabi'ah Al Walibi] di [Asma'Bin Al Hakam Al Fazari] di [Ali], dissi; Si sentu n'hadith dû Messaggeru di Allah, allura Allah mi duna binifici di chistu secunnu chiḍḍu ca voli. e si qualchi àutru mi lu dici, allura ci chiedu di giurari, si mi l'ha giuratu allura lu cunfirmu. Certu, Abu Bakr mi dissi, ed è veru ca [Abu Bakr] havi sentitu diri lu prufeta: "Non è n'omu ca fa nu piccatu e poi fa l'abluzzioni e fa l'abluzzioni bona", - dissi Mis'ar; -' poi prigò, mentri Sufyan dissi "poi prigò dui rak'ah e chiamò Allah lu pirdunu a menu ca di sicuru Allah non pirdunassi li sò piccati".
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Doppu ca ci dissi ['Amru Bin Muhammad Abu Sa'id cioè Al 'Anqazi] dissi; Doppu ca ci dissi [Israeli] di [Abu Ishaq] di [Al Barra' Bin 'Azib], dissi; Abu Bakr accattàu na silla di 'Azib pi tridici dirham, dissi Al Barra'; allura Abu Bakr dissi a Azib; "Dici a Al Barro di purtarlu a casa mia". Allura 'Azib rispunnìu; "No, a menu ca non ci voli diri chiḍḍu ca fici quannu lu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam niscìu cu tia". dici; allura [Abu Bakr] dissi; 'Uscìamu a caminari di notti e acciliràmu la strata duranti lu jornu e la notti ca passavamu, quannu arrivàmu a menzujornu e lu suli era direttamenti supra, guardai ntunnu a nuatri pi vìdiri si c'era qualchi rifugiu pi nuiautri, nu mumentu doppu vitti na roccia granni e m'avvicinai e si scoprìu ca c'era na picciridda di roccia accussì - la cavità ordinò lu postu e sparse nu vistitu di peddi pû Messaggeru di Allah, allura dissi; “Sdraiati, o Messaggeru di Allah”, poi s’addicchiò, poi niscìu pi vìdiri si qualchidunu stava taliannu, all’improvvisu vitti nu pasturi di crapi, chiamai; «A cui apparteni, giuvinottu?» rispunnìu; «apparteni a n’omu di Quraysh», allura dissi lu sò nomu e lu arricanuscìu, ci dumannai n’àutra vota; «La tò crapa pruduci latti? — rispunnìu iddu; «iè» ci dumannai n’àutra vota; «Mi esprimi lu latti? — rispunnìu iddu; 'Iè' quinni ci urdinai di tèniri una dî sò crapi e di pulizziari lu latti dâ crapa e li palmi dî sò mani dâ pruvulazzu, purtai na geriba di peddi cu na cupirtura di pannu ntâ vucca, poi iḍḍu mugghiau nu pocu di latti pi mia e iu versai acqua supra la geriba accussì ca lu funnu di Mehulla caudu a Allah lu facìa'. 'alaihi wasallam pi daricci na cosa di bìviri, e si scoprìu ca s'avìa arrisbigghiatu dû sonnu, dissi; 'O Messaggeru di Allah, bivilu' Lu bivìu nzinu a quannu mi sintìa alliviatu, allura dissi; «È ura ca partìmu?» quinni partìumu mentri la genti stava circannu e nuḍḍu di iḍḍi ci putìa truvari tranni Suraqah Bin Malik Bin Ju'syum a cavaddu, dissi iu; 'O Messaggeru di Allah, chiḍḍu ca ci sta cacciannu ci supirarà', lu prufeta rispunnìu: 'nun ti tristi, Allah è cu nuiautri' nzinu a quannu Suraqah era vicinu a nuiautri, circa la distanza di na lancia o dui lanci o tri lanci, dissi iu; "O Messaggeru di Allah, chiḍḍu ca ci sta cacciannu - ci arrivarà" e iu - allura - chiancìa, lu prufeta ci dumannò: "picchì chianci?" Rispunnìu; 'Pi Allah, non chiancu picchì sugnu prioccupatu di mia stissa, ma chiancu picchì sugnu prioccupatu di tia' allura lu Messaggeru di Allah sallallaahu 'alaihi wasallam prigò: "lu lassamu -Suraqah- â Tua vuluntà" allura li pedi nzinu ô stòmacu dû cavaddu di Suraqah s'arriturnò e s'arriturnò; "O Muhammad, so già ca chista è la tò azzioni, quinni priga a Allah pi sarvàrmi di chiḍḍu ca mi succidìu, pi Allah mantèniu li tò nutizzi nu sigretu a chiḍḍi ca ti cercanu ca sunnu arrè a mia, e eccu la me frèccia di peḍḍi, pigghia na para di frècci, nfatti passarai attraversu li tò camiddi accussì e pigghiari di iḍḍi." Abu Bakr cuntinuò, allura rispunnìu lu Rasulullah; "Non mi servi" allura lu Rasulullah prigò pi iḍḍu accussì Suraqah fu libbiratu - dû disastru ca ci succidìu - e turnò versu li so amici. Li sirvitura e li picciriddi nisceru prestu dicennu; "Allah è lu cchiù granni, arrivau lu Rasulullah, Muhammad è arrivatu". Lu pòpulu stava discutennu supra quali di iḍḍi avìa lu dirittu di aviri la sò casa occupata di iḍḍu, quinni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dissi: "stasira starò ntâ casa dû ziu Bani Najar Abdul MuTalib pi onuràrili", quinni quannu fu la matina lu jornu doppu partìu comu ordinatu. Barra' Bin Azib dissi; «Lu primu muhajirin ca ci vinni fu Mush'ab Bin Umair, frati di Bani Abdud Dar, poi Ibnu Ummi Maktum, ca era ciecu, frati di Bani Fihri, poi Umar Bin Al Khaththab cu vinti cristiani cavalcaru, quinni chiamamu; "Chi fici lu Rasulullah?" rispunnìu; 'Iḍḍu era arrè a mia', allura arrivò lu Rasulullah cu Abu Bakr, dissi Barro; "Lu prufeta non avìa arrivatu - a Medina - a menu ca allura non avìa memorizzatu assài littri di Al Mufashal". Israeli dissi; "Barro" era n'amicu di l'Ansar di Banu Haritsah.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Avìnnuci dittu [Waki'] dissi; havi dittu [Israeli]; dissi [Abu Ishaq]; di [Zaid Bin Yutsai'] di [Abu Bakr] ca lu prufeta ci mannau cu na dichiarazzioni di nnipinnenza dû pòpulu dâ Mecca; "Accussì nuḍḍu politeista farà l'Hajj doppu chist'annu, nuḍḍu farà lu Tawaf nudu e non trasirà ntô celu tranni nu mussurmanu, chiḍḍu ca havi n'accordu tra iḍḍu e lu Messaggeru di Allah, lu limiti è â fini di l'accordu, e Allah e lu sò Messaggeru sarànu lìbbiri dî politeisti". Yazid dissi; quinni partìu cu tri cristiani. Allura dissi a Ali; "seguilu e riturnami Abu Bakr e trasmetti la dichiarazzioni di te". accussì fici, dissi; quannu Abu Bakr vinni ô prufeta, chiancìu e chiamò; "O Messaggeru di Allah, mi succidìu qualchi cosa?" rispunnìu; "Non ti succidìu nenti tranni lu bonu, ma mi urdinaru ca chista cosa non fussi trasmissa tranni di mia o di unu di mia".
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Ci dissi [Muhammad Bin Ja'far] ca dissi; Avìanu parratu cu nuatri [Shu'bah] di [Yazid Bin Khumair] di [Sulaim Bin 'Amir] di [Ausath], dissi; [Abu Bakr] ci pridicò e dissi; Lu Rasullah s'arristò ô me postu ntô primu annu. Allura Abu Bakr chiancìu, poi dissi; chiedi a Allah pi Al mu'Aafaat - pirdunu - o iḍḍu dici Al 'Aa'fiyah - sicurizza -, picchì a nuḍḍu è datu nenti cchiù granni di Al 'Aa'fiyah o Al mu'Aafaat doppu la cridenza, èssiri onesti picchì l'onestità è nzemi â virtù e tutti dui sunnu ntô celu e tutti dui sunnu li minzogni picchì iḍḍu nun sunnu nvidiati l'unu cu l'àutru, èssiri ostili, e nun tagghiati li ligami d'amicizia e nun s'alluntanati l'unu di l'àutru, ma èssiri frati comu cumannau Allah Ta'ala."
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Ci fu dittu ca [Abdurrahman Bin Mahdi] e [Abu Amir] dissiru tutti dui; Doppu ca ci dissi [Zuhair, cioè Ibnu Muhammad] di [Abdullah, cioè Ibnu Muhammad Bin 'Aqil] di [Mu'adz Bin Rifa'ah Bin Rafi' Al Ansari] di sò patri, cioè [Rifa'ah Bin Rafi'], dissi; Sintìa [Abu Bakar Ash Siddiq] pridicari dû pulpitu dû Rasullah, poi dicennu; «Sintìa lu Rasullah diri», e Abu Bakr chiancìu quannu parrò dû nomu dû Rasullah, poi si zittiu dî sò làcrimi e dissi; "Sintìa lu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam diri nna na jurnata cauda e cauda comu chista ntô primu annu: "chiedi a Allah lu pirdunu, la sicurizza e la fiducia ntô l'aldilà e ntô munnu".
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Doppu ca ci dissi [Abu Kamil], dissi; Ci fu dittu [Hammad, vali a diri Ibn Salamah] di [Ibn Abu 'Atiq] di [so patri] di [Abu Bakr], ca lu prufeta dissi: "Siwak è nu pulizziaturi di vucca e è cuntentu di Allah".
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Doppu ca ci dissi [Hasyim Bin Al Qasim] dissi; Avìanu dittu [Al Laits] dissi; Mi dissi ca dissi a Rasullah; "Insignami la Du'a cu cui prigu ntâ me prighera", Iḍḍu rispunnìu: "leggi, Allahumma Innii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Walaa Yaghfirudz Dzunuuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratana Min 'Indika Warhamnii Innaka Antal Ghofuurur Rahiim non hannu tanti sbagghi pi mia, O Allah, piccati tranni Tu allura pirduna li me piccati cu pirdunu dâ to parti e havi pietà di mia, infatti tu sì lu cchiù pirdunanti, lu cchiù misericordiusu-'. [Giona] dissi; 'kabiiraa -granni-,' ci l'ha rilativu [Hasan Al Asy Yab] di [Ibn Lahi'ah] dissi; dissi: "cabiiraa -granni-".
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Doppu ca ci dissi [Abdurrazzaq] dissi; Ci fu dittu [Ma'mar] di [Az Zuhri] di ['Urwah] di [Aisyah], ca Fatimah e Al Abbas arrivaru a Abu Bakr, tutti dui chiedènnu na parti dâ sò eredità dû Messaggeru di Allah, quannu tutti dui chiamaru la sò parti dâ guerra e la sò terra duranti la guerra. Bakar] ci dissi; Infatti, sintìa u Messaggeru di Allah diri: “Nun siamu ereditati, a ricchìzza ca lassamu addiventa l’elemosina, a famigghia di Muhammad mancia sulu di sta ricchìzza”. Quinni, pi Allah, non abbannunu na cosa ca vitti fari Rasulullah a menu ca non la facìu di sicuru".
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Doppu ca ci dissi [a Abu Abdurrahman Al Muqri'] dissi; Doppu ca ci dissi [a Haiwah Bin Syuraih] dissi; Sintìa [Abdul Malik Bin Al Harith] diri; Veramenti [Abu Hurairah] dissi; Sintìa [Abu Bakar Ash Siddiq] diri supra stu pulpitu; Sintìa lu Rasulullah diri nta chistu jornu dû primu annu, allura Abu Bakr fu accussì pirdutu ntô cunsigghiu ca chiancìu e poi dissi; Sintìa lu Messaggeru di Allah (paci e benedizzioni di Allah supra di iḍḍu) diri: "Non ti veni datu quarchi cosa - ca è nna na pusizzioni cchiù auta - doppu na frasi sincera comu Al Afiyah - sicurizza -, quinni chiedi a Allah pi Al Afiyah".
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Ci dissi ['Affan] dissi; Doppu ca ci dissi [Hammam], dissi; ci nfurmò [Thabit] di [Anas] ca [Abu Bakar] ci dissi, iḍḍu -Abu Bakar- dissi; Dissi ô prufeta quannu era ntâ grutta, - nta n'autra narrazzioni dissi; "e stavamu ntâ grutta, - e si unu di iḍḍi avìa vistu li sò dui pedi, ci avìssiru vistu di sutta li sò pedi", allura dissi: "O Abu Bakr, chi penzi di dui pirsuni, non è Allah lu terzu dî dui".
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Avìanu dittu [Rauh] dissi; Ci dissi [Ibn Abi 'Arubah] di [Abu At Taiyyah] di [Al Mughirah Bin Subai] di ['Amru Bin Huraits] di [Abu Bakar Ash Shiddiq], dissi; "Lu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ci dissi ca lu Dajjal nescirà dâ parti urientali dâ terra chiamata Khurasan, assài genti lu seguirannu, comu si li sò facci fùssiru comu scudi marteḍḍati".
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Doppu ca ci dissi [a Abu Sa'id] n'ex schiavu di Bani Hashim, dissi; Ci dissi [Shadaqah Bin Musa] l'amicu Ad Daqiq, di [Farqad] di [Murrah Bin Syarahil] di [Abu Bakar Ash Shiddiq], dissi; Lu Messaggeru di Allah (paci e benedizzioni di Allah supra di iḍḍu) dissi: "Né trasunu ntô celu chiḍḍi ca sunnu cattivi, truffaturi, codardi, né chiḍḍi ca si cumpòrtanu rudementi, e li genti ca prima bussanu â porta dû celu sarànu sirvitura ca sunnu boni di purtari avanti chiḍḍu ca è tra iḍḍi e la sò Jalla Azza".
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Ci dissi [Abdullah Bin Muhammad Bin Abu Syaibah]. Abdullah dissi; e l'avìa sentitu di Abdullah Bin Abu Syaibah, dissi iḍḍu; Ci dissi [Muhammad Bin Fudlail] di [Al Walid Bin Jumai'] di [Abu Ath Thufail] ca dissi; Quannu murìu lu prufeta, Fatima scrissi na littra a Abu Bakr ca cuntinìa; "Tu o la tò famigghia erediti lu prufeta?" Iddu rispunnìu; «Non l'eriditai, ma la sò famigghia», dissi Fatima; "Allura unni sunnu li quoti dû Rasulullah?" Cussì [Abu Bakr] dissi; «Certu ca sintìa diri lu Messaggeru di Allah; "Certu, si Allah nutrisci nu prufeta, poi muri, allura Iḍḍu - Allah - lu fa pi chiḍḍi ca vennu doppu di iḍḍu", allura vogghiu riturnari ê mussurmani". allura dissi Fàtima; "Allura sai megghiu chiḍḍu ca hai sentitu dû Messaggeru di Allah".
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Doppu ca ci dissi [Ibrahim Bin Ishaq Ath Thalaqani] dissi; Avìami dittu [Nu Nadlar Bin Syumail Al Mazini] dissi; Avìami dittu [Abu Na'amah] dissi; Doppu ca mi dissi [Abu Hunaidah Al Barra' Bin Naufal] di [Walan Al 'Adawi] di [Hudzaifah] di [Abu Bakar Ash Shiddiq] dissi; «Na matina lu Rasulullah prigò la prighera dû matina. Poi s'assittàu, nzinu a quannu arrivò lu tempu dû dhuha, lu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ridìu, poi s'assittàu ntô so postu urigginali nzinu a quannu prigò menzujornu, li prighieri di Asr e Maghrib, non parrò nzinu a la prighera dâ sira â fini dâ notti, poi dissi â sò famigghia A Bakbur; "Picchì non chiedi ô Messaggeru di Allah chi fici oggi, puru si non l'avìa mai fattu prima?" dissi; allura lu dumannò, accussì rispunnìu: «iè, mi fu mustratu chiḍḍu ca succiderà nta l’affari di stu munnu e di l’aldilà, accussì chiḍḍi ca èranu prima e chiḍḍi ca vinniru s’arriunìru nta nu postu, allura la genti si scantava di chistu, accussì vinniru a Adamu mentri lu sudore quasi li cummigghiava, dissiru; "O Adamu, tu sì lu patri di l'umanità e Allah 'azza wajalla ti scigghiu, quinni chiedi ô to Signuri di ntircidiri pi nuiautri", rispunnìu Adamu; "Anchi iu stò affruntannu chiḍḍu ca stai affruntannu tu, vai a to patri doppu to patri, vali a diri Noè", infatti Allah scigghiù Adamu, Noè, la famigghia di Abraham e la famigghia di "Imran supra tutti li genti". Allura arrivaru a Noè e dissiru; "Dàci l'intercessioni davanti ô To Rabb, picchì Allah ti scigghiù e rispunnìu â To prighera e non lassò nuḍḍa casa ntra li incridenti ntâ supirfici dâ terra". Allura Noè dissi; "Non ti pozzu ntircidiri, quinni vai a Ibrahim, picchì Allah lu fici addivintari l'amanti". Allura annaru a Ibrahimu, e Ibrahimu dissi; "Non ti pozzu dari l'intercessioni, vai a Mosè, picchì Allah ci parrò direttamenti na vota". Allura Musa rispunnìu; "Non haiu chiḍḍu ca chiedi, quinni vai a Isa bin Maryam, infatti iḍḍu pò guariri li ciechi, li malati e purtari â vita li morti". Allura Gesù rispunnìu; "Non haiu chiḍḍu ca chiedi, ma vai ô to patruni, figghiu di Adamu, picchì la sò tomba sarà la prima a grapiri lu Jornu dâ Risurrezzioni, vai a Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam, di sicuru iḍḍu intercedirà pi tia davanti ô to Rabb". Dissi; "Quinni partìu, allura Jibril s'affruntò ô sò Signuri, allura Allah dissi: "pirmèttilu - intercedi - e dàcci la bona nutizzia dû celu". dici; allura Jibril partìu câ bona nutizzia, allura Muhammad s'inchinò e si prustrau pi nu venniridìa, allura Allah dissi: "alza la testa, o Muhammad, dici ca ti sentirà e intercedi, ti veni datu lu pirmissu di intercediri". dici; quinni alzò la testa e quannu taliò lu sò Signuri si prustrau ‘n suttumissa pi n’àutru venniridìa, e Allah dissi n’àutra vota: "alza la testa e dici ca ti sentirà, intercedi, ti è pirmissu di intercediri". dici; si nni jìu a prustrarisi, e Gabrieli ci pigghiò tutti dui li mani, poi aprìu na prighera ca nun s’avìa mai aprìtu prima a nuḍḍu èssiri umanu, accussì dissi; "O Rabb meu, mi criai pi èssiri lu patruni dû figghiu di Adamu e non c'è arrugganza, mi fici lu primu a aviri la sò tomba aperta lu Jornu dâ Risurrezzioni e non c'è arrugganza, nzinu a quannu non facissi tanti genti ca vennu ô me lagu comu ci sunnu tra Shon'a e Ailah", allura si dissi; "Chiama li Shiddiqin accussì ca intercèdunu", allura si dissi; «Chiama li Nabs Iu'. Dissi; allura vinni lu prufeta cu nu gruppu di sò seguaci, e c'era nu prufeta cu cincu o sei seguaci, e c'era nu prufeta senza seguaci, allura si dicìa; "Chiama li màrtiri accussì ca intercèdunu pi chiḍḍi ca volunu". e lu prufeta cuntinuò; quinni quannu li màrtiri l'avìanu fattu, lu prufeta dissi: Allah dissi: "Sò lu cchiù misericordiusu dî misericordiusi, trasiunu ntô me celu chiḍḍi ca non mi associanu nenti". dissi; allura traseru ntô celu. Iḍḍu dissi: Allura Allah dissi: “Guarda ntô nfernu, truvi quarchidunu ca havi mai fattu n’attu bonu? — Dici; Allura attruvaru n’omu, allura Allah ci dumannò: “Hai mai fattu n’attu bonu? ' rispunnìu l'omu; "No, tranni ca nnô passatu facìa li cosi cchiù fàcili pî genti nnî questioni ri acquistu e vìnnita". Allura Allah dissi: "facilitari ô me sirvituri comu lu fici facili pi l'autri me sirvituri". Allura purtaru n'omu di l'infernu, e Allah lu chiamò; «Hai mai fattu boni fatti? — rispunnìu iddu; "No, a menu ca non dissi a me figghiu ca si murìu, abbruciami cû focu, poi macinami comu la farina, poi purtala ntô mari e sparpagghiala nta l'aria, allura pi Allah, Signuri di tutti li munni, non mi putissi mai purtari arrè". Allura Allah dissi: “Picchì lu fici? — rispunnìu iddu; "pi paura di Ti". Lu prufeta sallallaahu 'alaihi wasallam cuntinuò: allura Allah dissi: "eccu lu regnu dû regnu cchiù gluriusu, allura veramenti pi tia è comu iḍḍu, puru deci voti cchiù assài di quantu è". Lu prufeta cuntinuò: lu sirvituri dissi; "picchì m'insulti quannu si re?" Lu prufeta dissi: "chiḍḍu è chiḍḍu ca mi fici ridiri ntô passatu".
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Doppu ca ci dissi [Hasyim Bin Al Qasim] dissi; Doppu ca ci dissi [Zuhair vali a diri Ibn Mu'awiyah] dissi; Ci dissi [Isma'il Bin Abu Khalid] ca dissi; Avìamu dittu [Qais], dissi; ' [Abu Bakr] s'arrizzò e ludò Allah e lu purificau, poi dissi; 'O genti, infatti stai leggennu stu versu: 'O voi ca criditi, voi siti rispunzàbbili di ognunu di voi stissi, non vi farà mali mancu la cchiù picciridda pirsuna ca si sbagghia... -finu â fini dû versu-, e tu lu metti fora postu, sintìa lu Messaggeru di Allah sallallaahu 'alaihi do echanged lu pòpulu diri, non cancia lu pòpulu: allura si scanta ca Allah diffunni la punizzioni a tutti iḍḍi." Dici; «E sintìa Abu Bakr diri; "O genti, stai luntanu dî minzogni, picchì infatti li minzogni vi alluntanunu dâ fidi".
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Doppu ca ci dissi [Hasyim] dissi; Doppu ca ci dissi [la Shu'bah] dissi; mi nfurmò [Yazid Bin Khumair] ca dissi; Sintìa [Sulaim Bin 'Amir] n'omu di Himyar, ca cuntava na storia di [Ausath Bin Isma'il Bin Ausath Al Bajali] ca cuntava na storia di [Abu Bakar], ca la sintìa quannu murìu lu Messaggeru di Allah (paci e benedizzioni di Allah supra di iḍḍu), dissi iḍḍu; Lu Messaggeru di Allah s'arristò ntô primu annu ô me postu e poi chiancìu e dissi: "Sii onesti, picchì l'onestà va câ bontà e tutti dui sunnu ntô celu, e stai luntanu dî minzogni, picchì sunnu cû piccatu e tutti dui sunnu ntô nfernu, e chiedi a Allah la salvezza, picchì infatti a nuḍḍu ci duna nenti doppu ca cridi ca è megghiu dâ salvezza". Poi continuàu "nun tagghiati li ligami l'unu cu l'àutru, evitàrisi l'unu cu l'àutru, odiàrisi l'unu cu l'àutru e non s'invidiari l'unu cu l'àutru, ma èssiri sirvitura di Allah ca sunnu frati".
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Ci dissi ['Affan] dissi; Doppu ca ci dissi [Abu 'Awanah] di [Daud Bin Abdullah Al Audiy] di [Humaid Bin Abdurrahman] dissi; Quannu murìu lu Rasulullah, [Abu Bakr] era ntâ pirifirìa di Medina, iḍḍu - Humaid Bin Abdurrahman - dissi; allura vinni e aprìu lu pannu ca ci cummigghiava la facci e lu vasau e dissi; "Sugnu dispostu a accittari me patri e me matri comu vostru riscattu, quantu beddi sarà la vostra vita e la vostra morti, Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam è mortu, e di Rabb lu patruni dâ Kaaba". poi parrò dû hadith. Dici; 'Allura Abu Bakr e Umar annaru -a l'Ansar - ca stavanu discutennu l'unu cu l'autru supra lu cumannu, accussì li scuntraru - l'Ansar -, allura Abu Bakr parrò e non lassò arrè nenti ca avìa statu rivilatu a l'Ansar e nenti ca lu Messaggeru di Allah (paci e benedizzioni di Allaah, dissi tutti l'òmini supra iḍḍi); "Certu, sai già ca lu Messaggeru di Allah (paci e benedizzioni di Allah supra di iḍḍu) dissi: "Si l'umani passassiru pi na vaddi e l'Ansar passassiru pi n'autra valli, allura iu passassi pi la valli di l'Ansar." e tu sai già, o Sa'd, ca lu Messaggeru di Allah (paci e benedizzioni di Allah supra di iḍḍu) dissi mentri tu stavi assittatu - nun facennu nenti -, "li Quraysh sunnu incaricati di sta cosa, quinni lu pòpulu duvìriu dû pòpulu sègui lu pòpulu duvìriu di iḍḍi - li Quraysh - e lu sò pòpulu disubbidienti sègui lu sò pòpulu disubbidienti". dici; allura [Sa'd] rispunnìu a Abu Bakr; "Hai raggiuni, nuiautri semu ministri mentri tu sei capi".
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Doppu ca ci dissi [Ali Bin 'Ayyasy] dissi; Doppu ca ci dissi [Al 'Attaf Bin Khalid] dissi; Mi dissi [n’omu] dû pòpulu di Bashroh, di [Talhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiq] dissi; Sintìa [me patri] parrari ca [so patri] sintìa [Abu Bakr] diri; Chiamai ô Rasulullah; "O Messaggeru di Allah, l'azzioni sunnu basati supra cosi ca foru stabbiliti o supra cosi novi?" Iḍḍu rispunnìu: "Ma ‘n basi â li questioni ca foru additirminati". dissi: chiamai; «Allura pi chi servi sta pratica, o Messaggeru di Allah? Iḍḍu dissi: "È fàcili pi ogni pirsuna fari li boni fatti 'n accordu cû scopu pi cui fu criatu".
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Doppu ca ci dissi [a Abul Yaman] dissi; ci ripurtau [Syu'aib] di [Az Zuhri] dissi; mi nfurmò [n’omu espertu ‘n giurisprudenza di l’Ansar], ca sintìu [Uthman Bin ‘Affan] cuntari na storia; chi c’èranu diversi cumpagni dû prufeta ca èranu tristi quannu murìu lu prufeta, accussì ca quasi la mità di iḍḍi addivintaru ansiusi, dissi Uthman; «E iu era unu di iḍḍi, quannu stava assittatu all'ùmmira di unu dî mura, Umar passau davanti a mia e mi dissi ciau, ma non sintìa ca passava e mi dissi ciau, accussì passau nzinu a quannu scuntrò Abu Bakr, poi ci dissi; "C'è qualchi cosa ca ti maravigghia, infatti passai davanti a Uthman e lu salutai, ma iḍḍu non mi rispunnìu." Allura duranti lu regnu di Abu Bakr, arrivaru Umar e Abu Bakr e tutti dui mi salutaru, allura Abu Bakr dissi; «To frati Umar mi vinni e mi dissi ca passava davanti a tia e ti dissi salutu, ma tu non ci rispunnìsti, allura chi ti fici fari accussì?» dissi: rispunnìu; "Non lu facìa iu". Cussì Umar dissi; "Iè, pi Allah, lu fici, ma fu pâ tò arrucanza, o Bani Umayyah." Dissi: "Rispunnìu; "Pi Allah, non sintìa mai ca passasti e mi salutasti", dissi Abu Bakr; «Uthman avi raggiuni, certu ca hai statu occupatu cu quarchi affari di iḍḍu», accussì dissi; «iè» dumannò Umar; «Chi affari è chiḍḍu?» allura Usman dissi; "Allah murìu lu sò prufeta prima ca ci dumannassimu la sicurizza di sta cosa", dissi Abu Bakr; «Gli dumannai l'affari», dissi iḍḍu; quinni mi alzai davanti a iḍḍu e ci dissi: "di me patri e di me matri hai cchiù diritti supra di iḍḍu", dissi [Abu Bakr]; Chiamai; O Messaggeru di Allah, comu è chistu sicuru? Allura lu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dissi: "Chiḍḍu ca ricivi na frasi di mia ca na vota uffrìu a me ziu e poi mi la riturna, allura chiḍḍa frasi sarà na salvezza pi iḍḍu".