Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
अस्मान् [अब्दुल्लाह बिन् नुमैर] उक्तवान् सः अवदत्; अस्मान् [इस्माइल] [कैस]तः सूचितवान् सः अवदत्; [अबू बकर] उत्थाय अल्लाहस्य स्तुतिं कृत्वा शुद्धं कृतवान् ततः अवदत्; हे जना, भवन्तः खलु एतत् श्लोकं पठन्ति- 'हे विश्वासिनः, आत्मानं रक्षन्तु; यदि भवता मार्गदर्शनं प्राप्तं तर्हि कोऽपि भ्रान्तः व्यक्तिः भवतः हानिं न करिष्यति' इति। -QS अल मैदाह श्लोक १०५-। तथा च खलु वयं अल्लाहस्य दूतस्य सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य वचनं श्रुतवन्तः यत् - 'ननु यदि जनाः दुष्टं पश्यन्ति ततः तत् न अङ्गीकुर्वन्ति तर्हि अल्लाहः तेषां सर्वेषां उपरि प्रायः दण्डं दास्यति' इति।
Hadith
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
अस्मान् [वाकि'] इति उक्त्वा सः अवदत्; अस्मान् [उस्मान बिन् अल मुगीराह अत्स त्साफी] इत्यस्मात् [अली बिन् रबियाह अल वलीबी] इत्यस्मात् [अस्मा'बिन् अल हकम अल फजारी] इत्यस्मात् [अली] इत्यस्मात् [सुफ्यान्] इत्यस्मै कथयित्वा सः अवदत् यदि अहं अल्लाहस्य दूतस्य सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात् हदीसं शृणोमि तर्हि अल्लाहः मम इच्छानुसारं तस्मात् लाभं ददाति। यदि च अन्यः कश्चित् मां वदति तर्हि अहं तं शपथं कर्तुं पृच्छामि, यदि सः मम शपथं कृतवान् तर्हि अहं तत् पुष्टिं करोमि। ननु अबू बकरः मां कथितवान्, सत्यं च यत् [अबू बकरः] नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्य वचनं श्रुतवान् यत् - 'न पुरुषः पापं कृत्वा ततः आचमनं कृत्वा स्वस्य आचमनं उत्तमं करोति, -मिस्'अरः अवदत् -' ततः सः प्रार्थनां कृतवान्, सुफियनः तु अवदत् 'ततः सः द्वौ रकाहौ प्रार्थनां कृत्वा अल्लाहात् क्षमायाचनां कृतवान् यावत् अवश्यमेव अल्लाहः तस्य पापं न क्षमिष्यति' इति।
Hadith
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
अस्मान् [अमरु बिन् मुहम्मद अबू सैइद अर्थात् अल 'अनकाजी] इति कथयित्वा सः अवदत्; अस्मान् [इजरायलम्] [अबू इशाक] इत्यस्मात् [अल बर्रा' बिन् 'अजीब] इत्यस्मात् कथयित्वा सः अवदत्; अबु बकरः 'अजीबतः त्रयोदश दिरहम् इत्यनेन काठी क्रीतवन् आसीत् इति अल बर्रा' अवदत्; तदा अबू बकरः अजीबं प्रति अवदत्; 'अल् बारो इत्यस्मै वदतु यत् सः तं मम गृहं नेतुम्'। अतः 'अजीबः उत्तरं दत्तवान्; 'न, यावत् भवन्तः अस्मान् वक्तुम् इच्छन्ति यत् यदा रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वस्लामः भवता सह बहिः आगतः तदा भवता किं कृतम्'। आह; तदा [अबु बकरः] अवदत्; 'वयं रात्रौ भ्रमणं कुर्वन्तः बहिः गत्वा दिवारात्रौ मार्गं वेगं कृतवन्तः यत् वयं गतवन्तः, यदा वयं मध्याह्ने आगताः सूर्यः च साक्षात् उपरि आसीत्, अहं अस्माकं परितः पश्यन् आसीत् यत् अस्माकं कृते किमपि आश्रयः अस्ति वा, क्षणानन्तरं अहं महतीं शिलाम् अपश्यम् अहं च तस्य समीपं गतः तदा ज्ञातं यत् किञ्चित् गुहा अस्ति - अन्तः उदग्रः - यत् शिलायाः छायायाः आच्छादितम् आसीत्, अतः अहं तत् स्थानं व्यवस्थितं कृत्वा एकं प्रसारितवान् अल्लाहस्य दूतस्य चर्मवस्त्रं सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य कृते, तदा अहं अवदम्; "शयतु हे अल्लाहस्य दूत" ततः सः शयनं कृतवान्, ततः अहं बहिः गतः यत् कोऽपि पश्यति वा, सहसा अहं बकपालकं दृष्टवान्, अहं पृष्टवान्; 'कसस्त्वं त्वं युवक ?' सः प्रत्युवाच; 'कुरैश-नगरस्य कस्यचित् पुरुषस्य अस्ति' इति तदा सः स्वनाम उक्तवान् अहं च तं परिचितवान्, अहं पुनः पृष्टवान्; 'किं तव बकः क्षीरं उत्पादयति ? ' इति सः प्रत्युवाच; 'आम्' इति पुनः पृष्टवान्; 'किं त्वं मम कृते क्षीरं व्यञ्जयिष्यसि ? ' इति सः प्रत्युवाच; 'आम्' अतः अहं तस्मै आज्ञापितवान् यत् सः तस्य एकं बकं धारयित्वा बकस्य दुग्धं तस्य हस्ततलं च रजःतः स्वच्छं करोतु, अहं मुखे वस्त्रावरणयुक्तं चर्म गेरिबाम् आनयम्, ततः सः मम कृते किञ्चित् दुग्धं दुग्धं कृतवान् अहं च गेरिबस्य उपरि जलं पातितवान् यत् तलम् अतितप्तं न भवति, ततः अहं अल्लाहस्य दूतस्य समीपम् आगतः सल्लल्लाहु 'अलैहि वल्लम दातुं तस्मै पेयं, ततः सः निद्रायाः जागरितः इति निष्पन्नम् इति अहं अवदम्; 'हे अल्लाहस्य दूत, तत् पिबन्तु' सः यावत् अहं निश्चिन्तः न अभवम् तावत् यावत् पिबति स्म, ततः अहं अवदम्; 'किं अस्माकं गमनस्य समयः अस्ति ?' अतः वयं जनाः अन्वेषणं कुर्वन्तः प्रस्थितवन्तः तेषु कोऽपि अस्मान् अश्वसवारः सुराकाह बिन् मलिक बिन् जु'स्युम् इत्येतम् अपि न प्राप्नोत् इति अहं अवदम्; 'हे अल्लाहस्य दूत, यः अस्मान् मृगया करोति सः अस्मान् आकर्षयिष्यति' इति नबी उत्तरितवान् - 'मा दुःखी भव, अल्लाह अस्माभिः सह अस्ति' यावत् यदा सूरका अस्माकं समीपे आसीत्, प्रायः एकस्य शूलस्य वा द्वयोः शूलयोः वा त्रयः शूलयोः दूरं यावत्, अहं अवदम् 'हे अल्लाहस्य दूत, यः अस्मान् मृगया करोति - सः अस्मान् गृह्णीयात्' अहं च -तस्मिन् समये- रोदिमि, नबी पृष्टवान् - 'त्वं किमर्थं रोदिसि?' अहं प्रत्युवाच; 'अल्लाहस्य कसम, अहं न रोदिमि यतोहि अहं स्वस्य चिन्ताम् अनुभवामि, परन्तु अहं भवतः चिन्ताम् अनुभवन् रोदिमि' तदा अल्लाहस्य दूतः सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमः प्रार्थितवान्: 'वयं तं -सूरकाह- भवतः इच्छानुसारं त्यजामः' ततः सुराकाहस्य अश्वस्य उदरपर्यन्तं पादाः कठिनभूमौ स्खलिताः सः तस्मात् कूर्दितवान्, अवदत् 'हे मुहम्मद, अहं पूर्वमेव जानामि यत् एतत् भवतः कर्म अस्ति, अतः अल्लाहं प्रार्थयतु यत् मम कृते यत् घटितं तस्मात् मां उद्धारयतु, अल्लाहस्य द्वारा अहं भवतः वार्तां गोपनीयं करिष्यामि ये भवन्तं अन्विषन्ति ये मम पृष्ठतः सन्ति, अत्र च मम चर्मबाणकुम्भः अस्ति, केचन बाणाः गृहाण, वस्तुतः त्वं मम उष्ट्राणां बकस्य च माध्यमेन अस्मिन् अस्मिन् च स्थाने गमिष्यसि, अतः तेभ्यः भवतः आवश्यकतानां कृते गृहाण अबू बकरः अग्रे अवदत्, ततः रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यनेन उत्तरं दत्तम्; 'मम आवश्यकता नास्ति' तदा रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वस्ल्लमः तस्य कृते प्रार्थनां कृतवान् अतः सुराकाहः मुक्तः अभवत् - यत् आपदा तस्य उपरि अभवत् - ततः स्वमित्राणां समीपं प्रत्यागतवान्, रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वस्ल्लमः मया सह स्वयात्राम् अग्रेसरितवान्, यदा वयं मदीनानगरम् आगताः तदा जनाः अस्माकं स्वागतं कृत्वा वीथिषु बहिः आगत्य गृहाणां छतौ च, पृ भृत्याः बालकाः च शीघ्रं बहिः आगच्छन्ति स्म; 'अल्लाहः सर्वाधिकः, रसुलुल्लाह शल्लाहु 'अलैहि वस्ल्लमः आगतः, मुहम्मदः आगतः'। जनाः विवादं कुर्वन्ति स्म यत् तेषु कस्य स्वगृहं तस्य कब्जाकरणस्य अधिकारः अस्ति, अतः रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वस्ल्लमः अवदत्- 'अद्य रात्रौ अहं तान् सम्मानयितुं बनी नाजर मामा अब्दुल मुतालिबस्य गृहे तिष्ठामि' अतः परदिने प्रातःकाले सः यथा आदेशं गतः। बर्रा' बिन् अजीबः अवदत्; 'प्रथमः मुहाजिरीनः अस्माकं समीपम् आगतः सः बनी अब्दुददारस्य भ्राता मुश'अब बिन् उमैर, ततः इब्नु उम्मी मक्तुम, यः अन्धः आसीत्, बनी फिह्री इत्यस्य भ्राता, ततः उमर बिन् अल खथथबः विंशतिभिः जनाभिः सह सवारः अभवत्, अतः वयं पृष्टवन्तः 'रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम किं कृतवान्?' सः प्रत्युवाच; 'सः मम पृष्ठतः आसीत्', तदा रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमः अबु बकर, बैरो इत्यनेन सह आगतः' इति अवदत्; 'नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम -मदीना-नगरे न आगमिष्यति स्म, यावत् तस्मिन् समये मया अल मुफाशलस्य अनेकानि पत्राणि कण्ठस्थं न कृतानि आसन्'। इस्राएलः अवदत्; 'बरो' बानु हरित्सहतः अन्सारस्य मित्रम् आसीत्' ।
Hadith
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
अस्मान् [वाकि'] इति उक्त्वा सः अवदत्; उक्तवान् [इजरायल]; उक्तवान् [अबू इशाक]; [जैद बिन् युत्सै'] इत्यस्मात् [अबू बकर] इत्यस्मात् यत् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यनेन मक्का-नगरस्य जनानां स्वातन्त्र्यस्य वक्तव्येन सह प्रेषितः; 'यथा अस्मिन् वर्षे परं कोऽपि मुश्रिकः हजं न गमिष्यति, कोऽपि नग्नः तवाफं न करिष्यति, मुसलमानं विहाय स्वर्गं न प्रविशति, यस्य स्वस्य अल्लाहस्य दूतस्य च मध्ये सम्झौता अस्ति, तस्य सीमा सम्झौतेः अन्त्यपर्यन्तं भवति, अल्लाहः तस्य दूतः च मुशरीभ्यः मुक्ताः भविष्यन्ति YAzid उक्तवान्; अतः सः त्रयाणां जनानां सह प्रस्थितवान्। तदा सः अलीम् अवदत्; 'तस्य अनुसरणं कृत्वा अबू बकरं मम समीपं प्रत्यागत्य भवता द्वारा कथनं प्रसारयतु'। तथा सः अकरोत् इति अवदत्; यदा अबू बकरः नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य समीपम् आगतः तदा सः रोदित्वा पृष्टवान्; 'हे अल्लाहस्य दूत, मम किमपि घटितम् वा?' सः प्रत्युवाच; 'न भवतः किमपि शुभव्यतिरिक्तं जातम्, किन्तु मया आज्ञापितः यत् एतत् प्रकरणं मया वा मम एकेन वा विना न प्रसारयितव्यम्' इति।
Hadith
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
अस्मान् [मुहम्मद बिन् जा'फर] अवदत् सः अवदत्; अस्मान् [शु'बाह] [यजीद बिन् खुमैर] इत्यस्मात् [सुलेम बिन् अमीर] इत्यस्मात् [औसथ] इत्यस्मात् कथयित्वा सः अवदत्; [अबु बकर] अस्मान् उपदेशं दत्त्वा अवदत्; रसुल्लाह शल्लाहु अलैहि वसल्लम प्रथमवर्षे मम स्थाने स्थितवान्। तदा अबु बकरः रोदिति स्म, ततः अवदत्; अल्लाहात् अल मुआफात - क्षमायाचना - अथवा सः वदति अल 'आ'फिया - सुरक्षा -, यतः विश्वासस्य अनन्तरं अल 'आ'फियाह अथवा अल मु'आफात इत्यस्मात् अधिकं किमपि कस्मैचित् न दीयते, ईमानदारः भवतु यतः ईमानदारी गुणेन सह मिलति तथा च उभौ स्वर्गे स्तः, तथा च असत्यतः दूरं तिष्ठन्तु यतः असत्यं दुष्टेन सह मिलित्वा उभौ नरकौ स्तः, तथा च परस्परं ईर्ष्या न कुर्वन्तु, वैरिणः भवन्तु, तथा मैत्रीसम्बन्धं न छित्त्वा परस्परं विमुखीभवन्तु, अपितु अल्लाह तआला यथा आज्ञापितवान् तथा भ्रातरः भवन्तु।'
Hadith
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
अस्मान् कथितं यत् [अब्दुर्रहमान बिन् महदी] [अबु अमीर] च उभौ अवदताम्; अस्मान् [जुहैर अर्थात् इब्नु मुहम्मद] [अब्दुल्लाह अर्थात् इब्नु मुहम्मद बिन् अकिल्] इत्यस्मात् [मुअद्ज बिन् रिफाआह बिन् रफी' अल अन्सारी] इत्यस्मात् स्वपितुः अर्थात् [रिफाआह बिन् रफी'] इत्यस्मात् कथयित्वा सः अवदत् मया [अबू बकर अश सिद्दिक] रसुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य मञ्चात् उपदेशं कुर्वन्तं श्रुतम्, तदा कथयति स्म; 'मया रसुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वस्ल्लम इत्यस्य वचनं श्रुतम्' इति अबू बकरः रसुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वस्ल्लम इत्यस्य नाम उक्त्वा रोदिति स्म, ततः सः अश्रुभ्यः मौनम् अभवत्, अवदत् 'मया प्रथमवर्षे एवम् उष्ण-उष्ण-दिने रसुलुल्लाह-शल्लाहु-अलैहि-वसल्लम-महोदयस्य वचनं श्रुतम् यत् - 'अल्लाहात् क्षमा, सुरक्षा, परलोकस्य च विश्वे च विश्वासं याचयन्तु' इति।
Hadith
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
अस्मान् [अबु कामिल्] इत्यस्मै कथयित्वा सः अवदत्; अस्मान् [हम्मद इत्यस्मै इब्न सलामाह] [इब्न अबू अतिक] [तस्य पितुः] [अबु बकर] इत्यस्मात् कथितं यत् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यनेन उक्तं यत् 'सिवाक् मुखशुद्धिकर्ता अस्ति, अल्लाहस्य च प्रसन्नः अस्ति' इति।
Hadith
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
अस्मान् [हासिम बिन् अल कासिम्] इत्यस्मै कथयन् सः अवदत्; अस्मान् [अल लैट्स्] इति कथयित्वा सः अवदत्; मम [यजीद बिन् अबू हबीब] [अबुल खैर] इत्यस्मात् [अब्दुल्लाह बिन् अमरु] इत्यस्मात् [अबु बकर अश शिद्दिक] इत्यस्मात् कथितवान् यत् सः रसुल्लाह इत्यस्मै अवदत्; 'मम प्रार्थनायां यत् दुआं प्रार्थयामि, तत् मां शिक्षयतु,' सः उत्तरितवान्: 'पठतु, अल्लाहम्मा इनिई झालमतु नफ्सी झुलमान कत्सिरो, वाला यघफिरुद्ज द्जुनुबा इल्ला अन्ता, फघफिरली मघफिरातन मिन 'इण्डिका वारहमनी इन्नाका अन्तल घोफुरुर रहीम '-हे अल्लाह, मया स्वयमेव बहु अन्यायः कृतः, मम च कोऽपि क्षन्तुं न शक्नोति sins except त्वां तदा मम पापं क्षमस्व पार्श्वतः क्षमायाः सह मयि दयां कुरु, खलु त्वं अत्यन्तं क्षमाशीलः, करुणतमः-' इति। [योनाः] अवदत्; 'कबीरा -बृहत्-,' अस्मान् [हसन अल असी याब] [इब्न लहि'आह] इत्यस्मात् सम्बद्धवान् सः अवदत्; सः अवदत्- 'कबीरा -बृहत्-' इति।
Hadith
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
अस्मान् [अब्दुर्रज्जाक] कथयित्वा सः अवदत्; अस्मान् [मा'मर] [अज ज़ुह्री] तः ['उरवाह] तः [ऐस्याह] तः कथितं यत् फातिमा अल अब्बास च अबू बकरस्य समीपम् आगतवन्तौ, तौ द्वौ अपि अल्लाहस्य दूतस्य सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात् स्वस्य उत्तराधिकारस्य भागं याचयन्तौ, यदा तौ फदकयुद्धकाले तस्य भूमिं खैबरयुद्धात् च तस्य भागं याचितवन्तौ, तदा [अबू बकरः] अवदत् तान्; वस्तुतः अहं अल्लाहस्य दूतस्य वचनं श्रुतवान् यत् - 'वयं उत्तराधिकारं न प्राप्नुमः, वयं यत् धनं त्यजामः तत् दक्षिणा भवति, मुहम्मदस्य परिवारः केवलम् अस्मात् धनात् एव खादति' इति। अतः अल्लाहस्य कस्याश्चित् अहं तत् कार्यं न त्यक्ष्यामि यत् अहं रसुलुल्लाहं कुर्वन् दृष्टवान् यावत् अहं निश्चितरूपेण तत् न करोमि'।
Hadith
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
अस्मान् [अबु अब्दुर्रहमान अल मुक्री'] इति कथयित्वा सः अवदत्; अस्मान् [हैवाह बिन् स्युरैह] इति कथयित्वा सः अवदत्; [अब्दुल मलिक बिन् अल हरिथ] इत्यस्य वचनं श्रुतवान्; सत्यमेव [अबु हुरैरा] उक्तवान्; अस्मिन् मञ्चे [अबु बकर अश सिद्दिक्] इत्यस्य वचनं श्रुतवान्; प्रथमवर्षस्य अस्मिन् दिने रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्य वचनं श्रुतवान्, ततः अबू बकरः सल्लाहस्य मध्ये एतावत् नष्टः अभवत् यत् सः रोदिति स्म ततः अवदत्; मया श्रुतं यत् अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं श्रुतवान् यत् - 'भवतः किमपि न दीयते - यत् उच्चतरस्थाने अस्ति - अल अफीया - सुरक्षा - इत्यादि निश्छलवाक्यस्य अनन्तरं, अतः अल्लाहात् अल अफीयाहं याचत
Hadith
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
अस्मान् ['अफ्फान्] इति उक्त्वा सः अवदत्; अस्मान् [हम्मम्] इति उक्त्वा सः अवदत्; अस्मान् [थाबिट्] [अनस] इत्यस्मात् सूचितवान् यत् [अबू बकरः] तस्मै अवदत्, सः -अबू बकर- अवदत्; अहं नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मै उक्तवान् यदा सः गुहायां आसीत्, - अन्यस्मिन् कथने सः अवदत्; 'वयं च गुहायां आसन्, - यदि च तेषु कश्चन तस्य पादद्वयं दृष्टवान् स्यात् तर्हि ते अस्मान् तस्य पादयोः अधः दृष्टवन्तः स्यात्', तदा सः अवदत्- 'हे अबू बकर, भवन्तः द्वयोः जनानां विषये किं मन्यन्ते, किं अल्लाहः द्वयोः तृतीयः न अस्ति' इति।
Hadith
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
अस्मान् [रौः] उक्त्वा सः अवदत्; अस्मान् [इब्न अबी अरुबाह] [अबू अत तैय्याह] इत्यस्मात् [अल मुगिराह बिन् सुबै' इत्यस्मात्] ['अमरु बिन् हुरैत्स्] इत्यस्मात् [अबू बकर अश शिद्दिक्] इत्यस्मात् कथितवान्, सः अवदत्; 'रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु 'अलैहि वसल्लमः अस्मान् अवदत् यत् दज्जालः खुरासन इति पृथिव्याः पूर्वभागात् बहिः आगमिष्यति, बहवः जनाः तस्य अनुसरणं करिष्यन्ति, यथा तेषां मुखं मुद्गरेण कवचम् इव भवति'।
Hadith
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
अस्मान् [अबू सईद] बनी हाशिमस्य पूर्वदासं कथयित्वा सः अवदत्; अस्मान् [शदकाह बिन् मूसा] मित्रं अद डाकिक्, [फरकादतः] [मुर्राह बिन् स्याराहिल्] इत्यस्मात् [अबू बकर अश शिद्दिक्] इत्यस्मात्, सः अवदत्; अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत्- 'न च ये दुष्टाः, वञ्चकाः, कायराः च सन्ति, न स्वर्गं प्रविशन्ति, न च ये जनाः अशिष्टव्यवहारं कुर्वन्ति, ये जनाः प्रथमं स्वर्गस्य द्वारं ठोकयिष्यन्ति, ते दासाः भविष्यन्ति ये तेषां अल्लाह-अज्जा-जल्ला-योः मध्ये यत् अस्ति, तेषां स्वस्वामी च मध्ये यत् अस्ति तत् कर्तुं कुशलाः सन्ति'।
Hadith
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
अस्मान् [अब्दुल्लाह बिन् मुहम्मद बिन् अबू स्याइबा] इति उक्तवान् अस्ति। अब्दुल्लाः अवदत्; अब्दुल्ला बिन् अबु स्याइबा इत्यस्मात् च मया श्रुतम् इति सः अवदत्; अस्मान् [मुहम्मद बिन् फुदलैल्] [अल वालिद बिन् जुमै'] इत्यस्मात् [अबु अथ थुफैल] इत्यस्मात् उक्तवान् सः अवदत्; यदा नबी मृतः तदा फातिमा अबू बकर इत्यस्मै पत्रं लिखितवती यस्मिन्; 'किं भवन्तः वा भवतः परिवारः नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्य उत्तराधिकारं प्राप्नुवन्ति?' सः प्रत्युवाच; 'मया तत् उत्तराधिकारः न प्राप्तः, परन्तु तस्याः परिवारः प्राप्तवान्' इति फातिमा अवदत्; 'तर्हि रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य भागाः कुत्र सन्ति?' अतः [अबू बकर] उक्तवान्; 'ननु मया अल्लाहस्य दूतस्य वचनं श्रुतम्; 'ननु यदि अल्लाहः कस्मैचित् पैगम्बरं पोषयति, ततः म्रियते, तर्हि सः - अल्लाहः - तस्य पश्चात् आगच्छन्तानाम् कृते तत् निर्माति', तर्हि अहं मुसलमानानां कृते तत् प्रत्यागन्तुं अभिप्रायं करोमि'। तदा फातिमा अवदत्; 'तर्हि भवन्तः अल्लाहस्य दूतात् यत् श्रुतवन्तः तत् अधिकं जानन्ति'।
Hadith
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
अस्मान् [इब्राहिम बिन् इशाक अथ थलकानी] इति कथयित्वा सः अवदत्; मां [अन् नाडलर बिन् स्युमैल अल मजिनी] इति कथयित्वा सः अवदत्; मम [अबु नाअमा] कथयित्वा सः अवदत्; [अबु हुनैदा अल बर्रा' बिन् नौफल] इत्यस्मात् [वालन अल 'अदावी] इत्यस्मात् [हुद्जाइफा] इत्यस्मात् [अबु बकर अश शिद्दिक्] इत्यस्मात् कथयित्वा सः अवदत्; 'एकदा प्रातः रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वसल्लम प्रातः नमाजं कृतवान्।' ततः सः उपविष्टवान्, यावत् यदा धुहायाः समयः आगतः, तदा रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमः हसति स्म, ततः स्वस्य मूलस्थाने उपविष्टवान् यावत् सः मध्याह्नं, अस्र-मगरिब-नमाजं न नमाजयति स्म, सः रात्रौ अन्ते सायं-नमाजं यावत् न वदति स्म, ततः स्वपरिवारस्य गृहं गतः, ततः जनाः अबू बकरं प्रति अवदन् 'किमर्थं भवन्तः अल्लाहस्य दूतं न पृच्छन्ति यत् सः अद्य किं कृतवान्, यद्यपि सः पूर्वं कदापि न कृतवान्?' सः अवदत्; तदा सः तं पृष्टवान्, अतः सः अवदत्- 'आम्, मया दर्शितं यत् अस्य जगतः परलोकस्य च कार्येषु किं भविष्यति, अतः ये पूर्वं आसन् ये च आगताः आसन् ते एकस्मिन् स्थाने समागताः आसन्, तदा जनाः एतस्मात् भीताः आसन्, अतः ते आदमस्य समीपम् आगतवन्तः यदा स्वेदः तान् प्रायः आच्छादयति स्म, ते अवदन् 'हे आदम, त्वं मानवतायाः पिता असि तथा च अल्लाह 'अज्जा वजल्लाः त्वां चिनोति, अतः भवतः प्रभुं अस्माकं कृते मध्यस्थतां याचयतु' इति आदमः उत्तरितवान्; 'अहमपि यत् भवतः सम्मुखीभवति तस्य सम्मुखीभवति, भवतः पितुः नाम नूहस्य पश्चात् भवतः पितुः समीपं गच्छतु' इति खलु अल्लाहः आदम, नूह, अब्राहमस्य परिवारं, 'इमरानस्य परिवारं च सर्वेभ्यः जनानां उपरि' चयनं कृतवान्। अतः ते नूहस्य समीपम् आगत्य अवदन्; 'भवतः रब्बस्य समक्षं अस्मान् मध्यस्थतां ददातु, यतः अल्लाहः भवन्तं चयनं कृत्वा भवतः प्रार्थनायाः उत्तरं दत्तवान् तथा च सः पृथिव्याः उपरि काफिराणां मध्ये किमपि गृहं न त्यक्तवान्'। तदा नूहः अवदत्; 'अहं भवतः कृते मध्यस्थतां कर्तुं न शक्नोमि, अतः इब्राहिमस्य समीपं गच्छतु, यतः अल्लाहः तं स्वस्य प्रेमी कृतवान्'। ततः ते इब्राहिमस्य समीपं गतवन्तः, इब्राहिमः अवदत्; 'अहं भवन्तं मध्यस्थतां दातुं न शक्नोमि, मूसायाः समीपं गच्छन्तु, यतः एकदा अल्लाहः तस्य समीपे प्रत्यक्षतया उक्तवान्' इति। तदा मूसा उत्तरं दत्तवान्; 'भवन्तः यत् याचन्ते तत् मम नास्ति, अतः इसा बिन् मरियमस्य समीपं गच्छतु, खलु सः अन्धान्, रोगान् च चिकित्सां कर्तुं, मृतान् च जीवितं कर्तुं शक्नोति'। तदा येशुः प्रत्युवाच; 'भवता यत् याचते तत् मम नास्ति, परन्तु भवतः स्वामिनः समीपं गच्छतु, आदमस्य पुत्रस्य समीपं गच्छ, यतः तस्य चिता कयामतदिने प्रथमं उद्घाटिता भविष्यति, मुहम्मदशल्लाहु 'अलैहि वसल्लमस्य समीपं गच्छतु, अवश्यमेव सः भवतः रब्बस्य समक्षं भवतः कृते मध्यस्थतां करिष्यति'। स आह; 'अतः सः गतः, ततः जिब्रिल् स्वस्य प्रभुस्य सम्मुखं गतः, ततः अल्लाहः अवदत् - 'तस्य अनुमतिं ददातु - मध्यस्थतां कुरुत - स्वर्गस्य सुसमाचारं च ददातु'। आह; ततः जिब्रिलः शुभसमाचारं गृहीत्वा प्रस्थितवान्, ततः मुहम्मदः प्रणामं कृत्वा एकं शुक्रवासरं यावत् प्रणामं कृतवान्, ततः अल्लाहः अवदत्- 'हे मुहम्मद, शिरः उत्थापय, वदतु यत् भवन्तः श्रूयन्ते, मध्यस्थतां च करिष्यन्ति, भवद्भ्यः मध्यस्थतां कर्तुं अनुमतिः दत्ता अस्ति' इति। आह; अतः सः शिरः उत्थापितवान् तथा च यदा सः स्वप्रभुं पश्यति स्म तदा सः अन्यस्य शुक्रवासरस्य कृते वशीकृत्य प्रणामं कृतवान्, अल्लाहः पुनः अवदत्- 'शिरः उत्थाप्य वदतु यत् भवन्तः श्रूयन्ते, मध्यस्थतां कुर्वन्तु, भवन्तः मध्यस्थतां कर्तुं अनुमताः सन्ति' इति। आह; सः प्रणामं कर्तुं गतः, गेब्रियलः तस्य हस्तौ गृहीतवान्, ततः पूर्वं कदापि कस्यापि मानवस्य कृते न उद्घाटिता प्रार्थनां उद्घाटितवान्, अतः सः अवदत् 'हे मम रब्ब, त्वया मां आदमस्य पुत्रस्य स्वामी भवितुं सृष्टः, दम्भः नास्ति, त्वया मां प्रथमः कृतः यस्य समाधिः पुनरुत्थानदिने उद्घाटितः अस्ति तथा च अभिमानः नास्ति, यावत् त्वं मम सरसि यावन्तः जनाः आगच्छन्ति तावन्तः जनान् न करोषि, यावन्तः जनाः शोन्'आ-ऐला-योः मध्ये सन्ति' इति तदा उक्तम् 'शिद्दिकिन् आहूय यथा ते मध्यस्थतां कुर्वन्ति' इति तदा उक्तम्; 'नब्स् आहूयतु।' अहम्'। स आह; तदा नबी स्वस्य अनुयायिनां समूहेन सह आगतः, तत्र च एकः नबी आसीत् यस्य अनुयायिनः पञ्च षट् वा आसन्, अपि च एकः नबी आसीत् यस्य अनुयायिनः नासीत्, तदा उक्तम् 'शहीदान् आहूय यथा ते इच्छन्ति तेषां कृते मध्यस्थतां कुर्वन्ति'। तथा नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम अग्रे अचलत्; अतः यदा शहीदाः एवम् कृतवन्तः तदा नबी अवदत् - अल्लाहः अवदत् 'अहं दयालुषु दयालुः अस्मि, ये मया सह किमपि न सङ्गतिं कुर्वन्ति ते मम स्वर्गं प्रविशन्तु' इति। सः अवदत्; ततः स्वर्गं प्रविष्टाः। सः अवदत् - तदा अल्लाहः अवदत् - 'नरकं पश्यन्तु, किं भवन्तः कञ्चित् प्राप्नुवन्ति यः कदापि सत्कर्म कृतवान्? 'आह; अतः ते एकं पुरुषं प्राप्नुवन्, ततः अल्लाहः तम् अपृच्छत् - 'किं भवता कदापि किमपि सत्कर्म कृतम्? ' सः पुरुषः प्रत्युवाच; 'न, पूर्वं मया जनानां कृते क्रयविक्रयविषये सुलभं कृतम्' इति व्यतिरिक्तम्'। अतः अल्लाहः अवदत्- 'मम सेवकस्य कृते यथा सुलभं कृतवान् तथा मम अन्येषां सेवकानां कृते सुलभं कुरु' इति। ततः ते एकं पुरुषं नरकात् बहिः आनयन्ति स्म, अल्लाहः तं पृष्टवान्; 'किं भवता कदापि किमपि सत्कर्म कृतम् ? ' इति सः प्रत्युवाच; 'न, यावत् अहं मम पुत्रं न अवदम् यत् यदि अहं म्रियमाणः अस्मि तर्हि मां अग्निना दहतु ततः पिष्टवत् पिष्टं कुरु, ततः समुद्रं प्रति नीत्वा वायुतले विकीर्णं कुरु, तदा सर्वेषां लोकानां प्रभुणा अल्लाहस्य कृते पुनः कदापि मां पुनः आनेतुं न शक्नोति' इति। तदा अल्लाहः अवदत् - 'भवता किमर्थं तत् कृतम् ? ' इति सः प्रत्युवाच; 'भवतः भयात्' इति । नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्ययं अग्रे अवदत् यत् ततः अल्लाहः अवदत् यत् 'पश्यन्तु अत्यन्तं गौरवपूर्णस्य राज्यस्य राज्यं, तर्हि भवद्भ्यः अवश्यमेव तत्सदृशं भवति, यथा अस्ति तस्मात् दशगुणं अपि'। नबी अग्रे अवदत्- सेवकः अवदत्; 'किमर्थं मां राजाने अपमानयसि ?' नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमः अवदत्- 'तदेव पूर्वं मां हसितवान्'।
Hadith
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
अस्मान् [हासिम बिन् अल कासिम्] इत्यस्मै कथयन् सः अवदत्; अस्मान् [जुहैर अर्थात् इब्न मुअवियाह] इति कथयित्वा सः अवदत्; अस्मान् [इस्माइल बिन् अबू खालिद्] उक्तवान् सः अवदत्; अस्मान् [कैस] इत्यस्मै कथयित्वा सः अवदत्; ' [अबु बकर] उत्थाय अल्लाहस्य स्तुतिं कृत्वा शुद्धं कृतवान्, ततः सः अवदत्; 'हे जनाः, खलु भवन्तः एतत् श्लोकं पठन्ति- 'हे यूयं ये विश्वासं कुर्वन्ति, यूयं स्वस्य प्रत्येकस्य उत्तरदायी सन्ति, एतत् भवद्भ्यः किञ्चित् अपि व्यक्तिं हानिं न करिष्यति यः भ्रष्टः भवति... -श्लोकस्य अन्त्यपर्यन्तं-, तथा च यूयं तत् स्थानात् बहिः स्थापयन्ति, अहं अल्लाहस्य दूतस्य सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य वचनं श्रुतवान् यत् - 'ननु यदि जनाः दुष्टं पश्यन्ति तर्हि तत् परिवर्तनं न कुर्वन्तु, तर्हि तत् भयम् अस्ति यत् अल्लाहः तेषां सर्वेषां कृते दण्डं प्रसारयिष्यति।' आह; 'अहं च अबू बकरस्य वचनं श्रुतवान्; 'हे जनाः, अनृतात् दूरं तिष्ठन्तु, यतः खलु अनृतं भवन्तं श्रद्धाद् दूरं करोति'।
Hadith
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
अस्मान् [हसीम्] कथयित्वा सः अवदत्; अस्मान् [शु'बां] कथयित्वा सः अवदत्; मां [यजीद बिन् खुमैर] सूचितवान् सः अवदत्; मया श्रुतं [सुलेम बिन् अमीर] हिम्यारनगरस्य एकः पुरुषः, [औसथ बिन् इस्माइल बिन् औसाथ अल बजाली] इत्यस्मात् एकां कथां कथयति यः [अबू बकरस्य] एकां कथां कथयति स्म, यत् सः तत् श्रुतवान् यदा अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) मृतः, सः अवदत् अल्लाहस्य दूतः प्रथमवर्षे मम स्थाने स्थित्वा ततः क्रन्दन् अवदत् यत् - 'इमान्दारः भवतु, यतः प्रामाणिकता सद्भावेन सह गच्छति तथा च उभौ स्वर्गे स्तः, असत्यतः दूरं तिष्ठन्तु, यतः ते पापेन सह सन्ति तथा च उभौ नरके स्तः, अल्लाहात् मोक्षं याचयन्तु, यतः खलु कस्मैचित् मोक्षात् श्रेष्ठं विश्वासं कृत्वा किमपि न दीयते' इति। ततः सः अग्रे अवदत् 'परस्परेण सह सम्बन्धं न छिनत्तु, परस्परं परिहरन्तु, परस्परं द्वेष्टि, परस्परं च ईर्ष्या न कुर्वन्तु, अपितु भ्रातरः अल्लाहस्य सेवकाः भवन्तु' इति।
Hadith
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
अस्मान् ['अफ्फान्] इति उक्त्वा सः अवदत्; अस्मान् [अबू अवानाह] [दाउद बिन् अब्दुल्लाह अल औदी] इत्यस्मात् [हुमैद बिन् अब्दुर्रहमान] इत्यस्मात् कथयित्वा सः अवदत्; यदा रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम मृतः, [अबू बकर] मदीना-नगरस्य बहिः आसीत्, सः -हुमैद बिन् अब्दुर्रहमान- अवदत्; ततः सः आगत्य मुखं आच्छादयन्तं वस्त्रं उद्घाट्य तं चुम्बयित्वा अवदत्; 'अहं मम पितरं मातरं च भवतः मुक्तिदण्डरूपेण स्वीकुर्वितुं इच्छुकः अस्मि, भवतः जीवनं मृत्युः च कियत् सुन्दरं भविष्यति, मुहम्मद शल्लल्लाहु 'अलैहि वस्लामः मृतः, काबास्वामिना रब्बेन च'। ततः सः हदीसस्य उल्लेखं कृतवान्। आह; 'ततः अबू बकरः उमरः च -अन्सार-देशं प्रति गतवन्तौ - ये परस्परं नेतृत्वविषये विवादं कुर्वन्तौ आस्ताम्, अतः ते तान् - अन्सार-जनाः - मिलितवन्तौ, ततः अबू बकरः उक्तवान् तथा च किमपि न त्यक्तवान् यत् अन्सार-जनानाम् कृते प्रकटितम् आसीत् तथा च किमपि न त्यक्तवान् यत् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) तेषां विषये उल्लिखितवान् यावत् सः तान् सर्वान् न उल्लेखयति, सः च अवदत् 'ननु भवन्तः पूर्वमेव जानन्ति यत् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् यत् यदि मनुष्याः एकां द्रोणीं गच्छन्ति स्म, अन्सारः च अन्यां उपत्यकां गच्छति स्म, तर्हि अहं अन्सारस्य उपत्यकायाः माध्यमेन गमिष्यामि स्म। तथा च भवन्तः पूर्वमेव जानन्ति, हे स’द, यत् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) भवतः उपविष्टस्य -किमपि न कुर्वन्तः- उक्तवान् यत्, 'कुरैशाः अस्य विषयस्य प्रभारीः सन्ति, अतः जनानां कर्तव्यनिष्ठाः जनाः तेषां कर्तव्यनिष्ठजनानाम् अनुसरणं कुर्वन्ति -कुरैश-जनाः, तेषां आज्ञाकारिणः जनाः च तेषां आज्ञाकारिणः जनानां अनुसरणं कुर्वन्ति' इति। आह; तदा [स'द्] अबु बकरः उत्तरितवान्; 'भवन्तः सम्यक् वदन्ति, वयं मन्त्रिणः स्मः यदा भवन्तः नेतारः सन्ति'।
Hadith
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
अस्मान् [अली बिन् अय्यस्य] इति कथयित्वा सः अवदत्; अस्मान् [अल अथथफ बिन् खालिद्] इति कथयित्वा सः अवदत्; बशरोहस्य जनानां [एकः पुरुषः] मां कथितवान्, [थल्हाह बिन् अब्दुल्लाह बिन् अब्दुर्रहमान बिन् अबू बकर अश शिद्दिक] इत्यस्मात् सः अवदत्; मया [मम पितुः] उल्लेखः श्रुतः यत् [तस्य पिता] [अबु बकरस्य] वचनं श्रुतवान्; अहं रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यनेन पृष्टवान्; 'हे अल्लाहस्य दूत, किं कर्माणि स्थापितानां वस्तूनाम् आधारेण भवन्ति अथवा नवीनवस्तूनाम् आधारेण भवन्ति?' सः प्रत्युवाच - 'किन्तु नियतविषयाणाम् आधारेण' इति । सः अवदत्, अहं पृष्टवान्; 'तर्हि हे अल्लाहस्य दूते किमर्थम् एषः अभ्यासः? सः अवदत्- 'प्रत्येकस्य यस्य प्रयोजनस्य कृते सृष्टिः अभवत् तदनुसारं सत्कर्म कर्तुं सुकरम्' इति ।
Hadith
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
अस्मान् [अबुल यमनं] कथयित्वा सः अवदत्; अस्मान् [Syu'aib] [Az Zuhri] इत्यस्मात् निवेदितवान् सः अवदत्; मां [अन्सारतः न्यायशास्त्रविशेषज्ञः] सूचितवान्, यत् सः [उस्मान् बिन् अफ्फान्] कथां कथयन् श्रुतवान्; कि नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य अनेकाः सहचराः आसन् ये नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य मृत्योः समये दुःखिताः आसन्, येन तेषु प्रायः आर्धाः चिन्तिताः अभवन् इति उस्मान् अवदत् 'अहं च तेषु अन्यतमः आसम्, यदा अहं एकस्याः भित्तिस्य छायायां उपविष्टः आसम्, तदा उमरः मम पुरतः गत्वा मां नमस्कारं कृतवान्, परन्तु मया न अनुभूतं यत् सः गच्छति स्म, नमस्कारं च करोति स्म, अतः सः यावत् अबू बकरं न मिलति स्म तावत् यावत् स्वर्गं गतः, ततः सः तस्मै अवदत् 'किञ्चित् अस्ति यत् भवन्तं आश्चर्यचकितं करिष्यति, वस्तुतः अहं उस्मानस्य पुरतः गत्वा अभिवादितवान्, परन्तु सः मम अभिवादनस्य उत्तरं न दत्तवान्।' अतः अबूबकरस्य शासनकाले उमरः अबूबकरः च आगत्य तौ मां अभिवादनं कृतवन्तौ, ततः अबूबकरः अवदत्; 'भवतः भ्राता उमरः मम समीपम् आगत्य अवदत् यत् सः भवतः पुरतः गत्वा नमस्कारं कृतवान्, परन्तु भवता तस्य उत्तरं न दत्तम्, अतः भवतः तत् किं कारणम्?' सः अवदत्, अहं उत्तरं दत्तवान्; 'मया न कृतम्' इति । अतः उमरः अवदत्; 'आम्, अल्लाहस्य कसम, भवता तत् कृतम्, परन्तु भवतः दम्भस्य कारणात् एव आसीत् हे बनी उमय्यः।' सः अवदत्, अहं उत्तरं दत्तवान्; 'अल्लाहस्य कसम, अहं कदापि न अनुभूतवान् यत् भवान् तत्र गत्वा मां अभिवादनं कृतवान्' इति अबू बकरः अवदत्; 'उस्मान् सम्यक् वदति, खलु त्वं तस्मात् केनचित् व्यापारे व्यस्तः अभवः' इति अहं अवदम्; 'आम्' उमरः पृष्टवान्; 'को व्यापारः सः ?' तदा उस्मान् अवदत्; 'अल्लाहः स्वस्य पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्य निधनं कृतवान्, ततः पूर्वं अस्माभिः तस्य विषयस्य सुरक्षाविषये पृष्टः,' अबू बकरः अवदत्; 'मया तं प्रकरणस्य विषये पृष्टम्' इति सः अवदत्; अतः अहं तस्य समक्षं स्थित्वा तस्मै अवदम् 'मम पित्रा मातुः च भवतः तस्य उपरि अधिकाः अधिकाराः सन्ति' इति [अबु बकरः] अवदत्; अहं पृष्टवान्; हे अल्लाहस्य दूत, एतत् कथं सुरक्षितम्? तदा रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमः अवदत्- 'यः मम कृते एकदा मया मातुलाय अर्पितं वाक्यं प्राप्य ततः मम कृते प्रत्यागच्छति, तदा तत् वाक्यं तस्य मोक्षं भविष्यति'।
