Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
आमकां सांगलां [अब्दुल्ला बिन नुमैर] ताणें म्हणलें; आमकां [इस्मायल] [कायस] कडल्यान कळयल्या ताणें सांगलें; [अबू बकर] उबो रावलो आनी अल्लाची स्तुती केली आनी ताका शुध्द केलो मागीर म्हणलें; हे लोकांनो, खरेंच तुमी हो श्लोक वाचतात: ‘हे भावार्थी, स्वताची राखण करात; तुमकां मार्गदर्शन मेळ्ळां जाल्यार खंयचोच चुकीचो मनीस तुमकां हानी करचो ना’. -क्यूएस अल मैदाह श्लोक १०५-. आनी खरेंच आमी अल्लाचो दूत सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम म्हणटा तें आयकलां: ‘खरें म्हणल्यार लोकांक वायट दिसलें आनी मागीर तें न्हयकारलें ना जाल्यार अल्ला तांकां सगळ्यांक जवळजवळ ख्यास्त दितलो’.
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
आमकां [वाकी'] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [मिस'अर] आनी [सुफयान] कडल्यान [उस्मान बिन अल मुगीरा अतस त्साफी] कडल्यान [अली बिन रबियाह अल वलीबी] कडल्यान [अली] कडल्यान [अस्मा'बिन अल हकम अल फजारी] कडल्यान सांगून ताणें म्हणलें; जर हांवें अल्लाच्या दूत सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कडल्यान एक हदीस आयकली जाल्यार अल्ला म्हाका ताचे इत्से प्रमाण ताचो फायदो दिता. आनी कोणेंय म्हाका सांगलें जाल्यार मागीर हांव ताका सोपूत घेवपाक सांगतां, ताणें म्हाका सोपूत घेतला जाल्यार मागीर हांव ताची पुष्टी करतां. खरेंच अबू बकरान म्हाका सांगलां, आनी खरें की [अबू बकर] पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम म्हणटा तें आयकलां: ‘पाप करून मागीर वझू करून आपलें वझू बरें करपी मनीस न्हय, -मिसरान म्हणलें; -' मागीर ताणें नमाज केलें, जाल्यार सुफियान म्हणलें 'तेन्ना ताणें दोन रकाआ नमाज केलो आनी अल्लान माफी मागली, जो मेरेन अल्ला ताचीं पातकां माफ करीना हें खात्रीन ना'.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
आमकां सांगून [‘अमरू बिन मुहंमद अबू सईद म्हळ्यार अल ‘अनकाझी] ताणें म्हणलें; [अबू इशाक] कडल्यान आमकां [इझ्राएलाक] [अल बर्रा’ बिन अजीब] कडल्यान सांगून ताणें म्हणलें; अबू बकर हाणें ‘अजीबा कडल्यान तेरा दिरहामांत काठी विकत घेतली, अल बारा’ म्हणालो; मागीर अबू बकरान अझीबाक म्हणलें; ‘अल बारोक सांग, ताका म्हज्या घरा व्हरपाक’. म्हणून अजीबान जाप दिली; ‘ना, जो मेरेन रसूलुल्लाह शल्लाहु ‘अलैहि वसल्लम तुज्या वांगडा भायर सरलो तेन्ना तुमी कितें केलें तें सांगपाक जायना’. तो म्हणटा; मागीर [अबू बकर] म्हणालो; ‘आमी रातच्या वेळार चलून भायर सरले आनी आमी पास केल्ल्या दिसांत आनी रातच्या वेळार रस्त्याक गती वाडयली, जेन्ना आमी मध्यान्हेर पावले आनी सुर्याचो सरळ वयर आशिल्लो तेन्ना हांवें आमचे भोंवतणी पळयलें, आमकां आलाशिरो आसा काय कितें, एका खिणा उपरांत म्हाका एक व्हडलो फातर दिसलो आनी हांव ताचे लागीं पावलो आनी कळ्ळें की थंय एक ल्हानशी पोकळी आशिल्ली - भितर उबी आशिल्ली - जी फातराच्या सावळेन व्यापिल्ली, देखून हांवें ती सुवात वेवस्थीत केली आनी एक पातळ्ळो अल्लाच्या दूत सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम खातीर चामड्याचो चोळो, मागीर हांवें म्हणलें; "अल्लाचो दूत न्हिदिल्लो" मागीर तो पडलो, मागीर कोण पळयता काय कितें तें पळोवपाक हांव भायर सरलो, अचकीत म्हाका बोकड्यांचो पोसपी दिसलो, हांवें विचारलें; 'तुमी कोणाचो तरणाटो?' ताणें जाप दिली; ‘कुरैशच्या मनशाचो’, मागीर ताणें आपलें नांव सांगलें आनी हांवें ताका वळखलो, हांवें परत विचारलें; ‘तुमच्या बोकड्याक दूद मेळटा काय? ' ताणें जाप दिली; 'होय' हांवें परत विचारलें; ‘तुमी म्हजे खातीर दूद एक्सप्रेस करतले? ' ताणें जाप दिली; ‘होय’ म्हणून ताका ताच्या एका बोकड्याक धरून बोकड्याचें दूद आनी हाताच्यो तळवे धुळिपसून निवळ करपाचो आदेश दिलो, तोंडाक कपड्याचो आवरण आशिल्लो चामड्याचो गेरिबा हाडलो, मागीर ताणें म्हजे खातीर थोडें दूद दुदाक धरलें आनी तळ चड गरम जावचें न्हय म्हणून गेरिबाचेर उदक ओतलें, मागीर हांव अल्लाच्या दूत सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दिवपाक आयलो ताका पेय, आनी तो न्हिदेंतल्यान जागो जाल्लो अशें कळ्ळें, हांवें म्हणलें; ‘हे अल्लाचो दूत, तो पियेवचो’ ताणें तो पियेलो जो मेरेन म्हाका सुशेग मेळटा, मागीर हांवें म्हणलें; ‘आमकां वचपाचो वेळ आयला काय?’ अशें म्हण्टात. देखून लोक सोदतना आमी भायर सरले आनी घोड्याचेर बसून सुराका बिन मलिक बिन जु'स्युम सोडल्यार तांकां आमकां मेळूंक ना, हांवें म्हणलें; ‘हे अल्लाचो दूत, आमची शिकार करपी आमकां आडखळून वचतलो’, पैगंबरान जाप दिली: ‘दुख्खी जावंक नाका, अल्ला आमचे वांगडा आसा’ जेन्ना सुराक आमकां लागीं आसताना, सुमार एक भाले वा दोन भाले वा तीन भाले अंतराचेर, हांवें म्हणलें; 'हे अल्लाचो दूत, आमची शिकार करपी - आमकां धरतलो' आनी हांव -त्या वेळार- रडटालो, पैगंबरान विचारलें: 'तुमी कित्याक रडटात?' हांवें जाप दिली; ‘अल्लाची कसम, हांव स्वताचो हुस्को आशिल्ल्यान रडना, पूण तुजो हुस्को आशिल्ल्यान रडटां’ मागीर अल्लाचो दूत सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाणें प्रार्थना केली: ‘आमी ताका -सुराका- तुज्या इत्से प्रमाण सोडटात’ मागीर सुराकाच्या घोड्याच्या पोटा मेरेन पांय कठीण जमनींत सरकले आनी तो तातूंतल्यान उडी मारून म्हणलें; ‘हे मुहंमद, हें तुजें कर्तुब हें म्हाका पयलींच खबर आसा, देखून म्हजे कडेन जाल्ल्या गजालीं पासून म्हाका वाटावपा खातीर अल्लाक मागणें करात, अल्लाच्या नांवान हांव तुजी खबर तुका सोदपी लोकांक गुपीत दवरतलों जो म्हज्या फाटल्यान आसा, आनी हांगा म्हजो चामड्याचो बाण कुरवो आसा, कांय बाण घेयात, खरेंच तूं ह्या आनी ह्या जाग्यार म्हज्या उंट आनी बोकड्यांतल्यान वचतलो, देखून तुमच्या गरजे खातीर तांचे कडल्यान घेयात’. अबू बकर हाणें फुडें सांगलें, मागीर रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाणें जाप दिली; ‘म्हाका ताची गरज ना’ मागीर रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वसलमान ताचे खातीर प्रार्थना केली म्हणून सुराका मुक्त जालो - ताचेर आयिल्ल्या संकश्टा थावन - आनी आपल्या इश्टां कडेन परतलो, रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वस्लामान म्हजे वांगडा आपलो प्रवास चालू दवरलो, आमी मदीना पावले तेन्ना लोकांनी आमकां येवकार दिलो आनी रस्त्यार आनी घरांच्या छप्परांचेर भायर सरले, पी नोकर आनी भुरगीं बेगीन भायर सरलीं म्हणत; ‘अल्ला सगळ्यांत व्हडलो, रसुलुल्लाह शल्लाहु ‘अलैहि वस्लाम आयला, मुहंमद आयला’. तातूंतल्या खंयच्या मनशाक ताचें घर ताणें रावपाचो अधिकार आसा हाचेर लोक वाद घालताले, देखून रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वसल्लम म्हणालो: ‘आयज रातीं हांव बनी नजार काका अब्दुल मुतालिब हाच्या घरांत रावून तांकां मान दितलों’ देखून दुसऱ्या दिसा सकाळ जाली तेन्ना तो आदेशा प्रमाण भायर सरलो. बर्रा' बिन अझीब म्हणालो; ‘आमचे कडेन आयिल्लो पयलो मुहाजिरीन बनी अब्दुद दार हाचो भाव मुशअब बिन उमैर, मागीर इब्नू उम्मी मकतुम हो कुड्डो, बनी फिह्रीचो भाव, मागीर उमर बिन अल खथथाब वीस जाणां सयत घोड्याचेर बसलो, देखून आमी विचारलें; 'रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हांणी कितें केलें?' ताणें जाप दिली; ‘तो म्हज्या फाटल्यान आशिल्लो’, मागीर रसुलुल्ला सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम अबू बकर, बार्रो हाचे वांगडा पावलो’ म्हणालो; 'पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम -मदीनात- पावचो नासलो, जो मेरेन त्या वेळार हांवें अल मुफाशलाचीं जायतीं पत्रां लक्षांत दवरूंक नाशिल्लीं'. इज्रायलान म्हणलें; ‘बरो’ हो बानू हरित्सह हांगाच्या अंसाराचो इश्ट आशिल्लो’.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
आमकां [वाकी'] सांगून ताणें म्हणलें; म्हणलां [इझ्राएल]; म्हणलां [अबू इशाक]; [जैद बिन युतसाई’] कडल्यान [अबू बकर] कडल्यान की पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाणें ताका मक्काच्या लोकां कडल्यान स्वातंत्र्याचें विधान धाडलें; ‘ह्या वर्सा उपरांत खंयचोच मुश्रिक हजांत वचचो ना, मुसलमान सोडल्यार कोणूच नग्न तवाफ करचो ना आनी स्वर्गांत प्रवेश करचो ना, जाका स्वता आनी अल्लाच्या दूता मदीं कबलात आसत जाल्यार ताची मर्यादा कराराच्या शेवटाक आसता आनी अल्ला आनी ताचो दूत मुशरीकां कडल्यान मुक्त जातले’. याजीद म्हणालो; देखून तो तीन जाणांक घेवन भायर सरलो. मागीर ताणें अलीक म्हणलें; 'ताचे फाटल्यान वचून अबू बकर म्हाका परत करून तुमचें विधान पावोवचें'. तशें ताणें केलें, ताणें सांगलें; अबू बकर जेन्ना पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाचे कडेन आयलो तेन्ना ताणें रडून विचारलें; 'हे अल्लाचो दूत, म्हाका कितें तरी जालां?' ताणें जाप दिली; ‘तुका बरें सोडल्यार कांयच जावंक ना, पूण ही गजाल म्हजे कडल्यान वा म्हज्यांतल्या एका मनशाक सोडल्यार सांगची न्हय असो आदेश म्हाका दिल्लो’.
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
आमकां सांगलां [मुहंमद बिन जा'फर] ताणें म्हणलें; [यजीद बिन खुमैर] कडल्यान आमकां [स्यू’बाह] [औसथ] कडल्यान [सुलेम बिन अमीर] कडल्यान सांगून ताणें म्हणलें; [अबू बकर] आमकां उपदेश केलो आनी म्हणलें; पयल्या वर्सा रसुल्ला शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम म्हज्या जाग्यार उबो रावलो. मागीर अबू बकर रडलो, मागीर म्हणालो; अल्लाक अल मुआफात - माफी मागची - वा तो म्हणटा अल आफिया - सुरक्षीतताय -, कारण कोणाकूच श्रद्धा उपरांत अल आफिया वा अल मुआफात परस व्हडलें कितेंच दिवंक ना, प्रामाणीक रावचें कारण प्रामाणीकपण सद्गुणा वांगडा आसता आनी दोगांय स्वर्गांत आसात, आनी फट पयस रावचें कारण फट वायटा वांगडा एकठांय आसता आनी दोगांय नरकांत आसात, आनी एकामेकांचो मत्सर करिनात, दुस्मानकाय करात, आनी इश्टागतीचे संबंद कापून एकामेकां पासून पयस वचूं नाकात, पूण अल्ला तआलान सांगिल्ले प्रमाण भाव जावचे.'
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
आमकां सांगलां की [अब्दुररहमान बिन महदी] आनी [अबू अमीर] दोगांयनी म्हणलां; आमकां [झुहैर म्हळ्यार इब्नू मुहंमद] [अब्दुल्ला म्हळ्यार इब्नू मुहंमद बिन अकील] कडल्यान [मुअदज बिन रिफाआ बिन रफी’ अल अंसारी] कडल्यान आपल्या बापाय कडल्यान म्हळ्यार [रिफाआ बिन रफी’] कडल्यान सांगून ताणें म्हणलें; हांवें आयकलें [अबू बकर अश सिद्दीक] रसुल्ला सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाच्या मंचाचेर उपदेश करतालो, मागीर म्हणटालो; ‘हांवें रसुल्ला शल्लल्लाहु अलैहि वसलम म्हणटाना आयकलें’ आनी अबू बकर रसूल्ला शल्लल्लाहु अलैहि वस्लाम हें नांव सांगतना रडलो, मागीर तो आपल्या दुकां वयल्यान ओगी पडलो आनी म्हणालो; ‘पयल्या वर्सा अशा गरम, गरम दिसा रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वस्लाम म्हणटा तें आयकलां: ‘अल्ला कडल्यान माफी, सुरक्षीतताय आनी परलोक आनी संवसाराचेर विस्वास मागप’.
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
आमकां [अबू कामिल] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [हम्माद, म्हळ्यार इब्न सलामा] [इब्न अबू अतीक] कडल्यान [ताच्या बापाय कडल्यान] [अबू बकर] कडल्यान सांगलां, की पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाणें म्हळां: ‘सिवाक हो तोंड निवळ करपी आसून तो अल्लाचेर प्रसन्न आसा’.
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
आमकां [हासीम बिन अल कासिम] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [अल लायट्स] सांगून ताणें म्हणलें; म्हाका [यजीद बिन अबू हबीब] कडल्यान [अबुल खैर] कडल्यान [अब्दुल्ला बिन अमरू] कडल्यान [अबू बकर अश शिद्दीक] कडल्यान सांगलां की ताणें रसुल्लाक सांगलें; ‘हांव म्हज्या प्रार्थनेंत ज्या दुआन प्रार्थना करतां तें म्हाका शिकय’ ताणें जाप दिली: ‘वाच, अल्लाहम्मा इनी झालमतु नफसी झुलमान कत्सीरो, वाला यघफिरुज द्झुनुबा इल्ला आंता, फगफिरली मघफिरातान मिन ‘इंडिका वारहमनी इन्नाका अंतल घोफूरर रहीम ‘-हे अल्ला, हांवें स्वताचेर खूब अन्याय केला, आनी कोणूच माफ करूंक शकना पाप सोडून तूं मागीर तुज्या वटेनच्यान क्षमा करून म्हज्या पातकांक माफ कर आनी म्हाका दया कर, खरेंच तूं सगळ्यांत क्षमाशील, सगळ्यांत दयाळ-'. [जोनास] म्हणालो; 'कबीरा -बड-,' हाणें आमकां [हसन अल असी याब] [इब्न लहिअह] कडल्यान सांगलां ताणें सांगलें; ताणें म्हणलें: 'कबीरा -व्हड-'.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
आमकां [अब्दुर्रज्जाक] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [मा'मराक] [अझ ज़ुहरी] कडल्यान ['उरवाह] कडल्यान [ऐस्याह] कडल्यान सांगलां, फातिमा आनी अल अब्बास अबू बकराक आयले, दोगांयनी अल्लाच्या दूत सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाचे कडल्यान आपल्या वारसाहक्काचो वाटो मागलो, जेन्ना दोगांयनी फदक झुजाच्या काळांत ताची जमीन आनी खैबर झुजा कडल्यान ताचो वाटो मागलो, मागीर [अबू बकर] म्हणालो तांकां; खरें म्हणल्यार अल्लाच्या दूतान म्हणिल्लें आयकलें: ‘आमकां वारसा मेळना, आमी सोडटात ती गिरेस्तकाय भिक्षा जाता, मुहंमदाचें कुटुंब फकत हे गिरेस्तकायेंतल्यान खाता’. तर, अल्लाच्या कसब, हांवें रसुलुल्लान केल्ली गजाल हांवें नक्कीच केल्या बगर सोडचो ना’.
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
आमकां [अबू अब्दुररहमान अल मुकरी'] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [हैवा बिन सियुराईह] सांगून ताणें म्हणलें; हांवें आयकलां [अब्दुल मलिक बिन अल हरिथ] म्हणटात; खरेंच [अबू हुरैरा] म्हणालो; ह्या मंचाचेर [अबू बकर आश सिद्दीक] म्हणटां तें आयकलें; पयल्या वर्साच्या ह्या दिसा रसुलुल्लाह सल्लाहु अलैहि वसल्लम म्हणटाना आयकलें, मागीर अबू बकर सल्ल्यांत इतलो गमालो की तो रडलो आनी मागीर म्हणालो; अल्लाचो दूत स.
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
आमकां ['अफ्फान] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [हम्माम] सांगून ताणें म्हणलें; [अबू बकर] हाणें ताका सांगलां अशें आमकां [थाबीत] [अनास] कडल्यान कळयलां, ताणें -अबू बकर- म्हणलें; हांवें पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम गुहेंत आसतना म्हणलें, - दुसरे रिवायतांत ताणें म्हणलें; 'आनी आमी लेण्यांत आशिल्ले, - आनी तातूंतल्या एका मनशान ताचे दोन पांय पळयल्ले जाल्यार ताच्या पांयांच्या सकयल्यान आमकां दिसतले', मागीर ताणें म्हणलें: 'हे अबू बकर, तुका दोन मनशांचें कितें दिसता, अल्ला दोगांय मदलो तिसरो न्हय'.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
आमकां [रौह] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [इब्न अबी अरूबा] कडल्यान [अबू अत तैय्याह] कडल्यान [अल मुगीरा बिन सुबाय' कडल्यान] ['अमरू बिन हुरैत्स] कडल्यान [अबू बकर अश शिद्दीक] कडल्यान सांगलां, ताणें सांगलें; 'रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वस्लाम हांणी आमकां सांगलें की दज्जाल खुरासान नांवाच्या धर्तरेच्या उदेंत भागांतल्यान भायर सरतलो, जायते लोक ताच्या फाटल्यान वचतले, जशें तांचें तोंड हातोड्याच्या ढालीं सारकें आसतलें'.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
बनी हाशिमाचो आदलो गुलाम आमकां [अबू सईद] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां सांगलां [शदाका बिन मूसा] इश्ट अद डाकीक, [फरकाद] कडल्यान [मुर्रा बिन स्याराहिल] कडल्यान [अबू बकर आश शिद्दीक] कडल्यान, ताणें सांगलें; अल्लाचो दूत (स.अ.व.) हाणें म्हळां: ‘नाटखट, फटोवपी, कायर आशिल्ले, तशेंच अशिक्षीत वागपी लोक स्वर्गांत प्रवेश करचे नात आनी पयलीं स्वर्गाचें दार ठोकून घेवपी लोक आपल्या आनी अल्ला अज्जा व जल्ला हांचेमदीं आशिल्लें आनी तांचे आनी तांच्या धनया मदीं जें आसा तें करपाक हुशार आशिल्ले नोकर आसतले’.
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
आमकां सांगलां [अब्दुल्ला बिन मुहंमद बिन अबू स्यायबा]. अब्दुल्लान म्हणलें; आनी हांवें तें अब्दुल्ला बिन अबू सायबा कडल्यान आयकलां अशें ताणें सांगलें; आमकां सांगलां [मुहम्मद बिन फुदलैल] कडल्यान [अल वलीद बिन जुमाई'] कडल्यान [अबू अथ थुफैल] कडल्यान ताणें म्हणलें; पैगंबर मेलो तेन्ना फातिमान अबू बकराक एक पत्र बरयलें, तातूंत; 'तुमी वा तुमच्या कुटुंबाक पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम वारसा मेळटा?' ताणें जाप दिली; ‘म्हाका तें वारसा मेळ्ळें ना, पूण तिच्या कुटुंबाक मेळ्ळें’ फातिमान सांगलें; 'तेन्ना रसुलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमाचे वांटे खंय आसात?' म्हणून [अबू बकर] म्हणालो; ‘खरेंच हांवें अल्लाच्या दूतान सांगिल्लें आयकलां; ‘खरें म्हणल्यार अल्ला एका पैगंबराक जेवण दिता, मागीर मरता, मागीर तो - अल्ला - ताच्या उपरांत येवपी लोकां खातीर तयार करता’, मागीर मुसलमानांक परतून दिवपाचो म्हाका हेतू आसा’. मागीर फातिमान म्हणलें; 'तेन्ना तुमकां अल्लाच्या दूता कडल्यान आयकलां तें तुमकां चड खबर आसा'.
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
आमकां [इब्राहिम बिन इशाक अथ थलाकानी] सांगून ताणें म्हणलें; म्हाका [अन नडलर बिन स्युमैल अल माझीनी] सांगून ताणें म्हणलें; म्हाका [अबू नाअमा] सांगून ताणें म्हणलें; म्हाका [अबू हुनैदा अल बारा’ बिन नौफल] [वालन अल ‘अदावी] कडल्यान [हुदजाइफा] कडल्यान [अबू बकर आश शिद्दीक] कडल्यान सांगून ताणें म्हणलें; 'एक दीस सकाळीं रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वसल्लम हाणें सकाळची नमाज केली. मागीर तो बसलो, धुहाचो वेळ येतकच रसुलुल्लाह शल्लाहु अलैहि वसल्लम हांसलो, मागीर मध्यान्ह नमाज, अस्र आनी मगरीब नमाज करचे मेरेन आपल्या मूळ सुवातेर बसलो, रातच्या शेवटाक सांजवेळ नमाज मेरेन उलयलो ना, मागीर आपल्या कुटुंबा कडेन घरा गेलो, मागीर लोकांनी अबू बकराक म्हणलें; 'तुमी अल्लाच्या दूताक कित्याक विचारनात, ताणें आयज कितें केलें, जरी ताणें पयली केन्नाच केल्लें नासलें तरी?' ताणें म्हणलें; मागीर ताणें ताका विचारलें, म्हणून ताणें जाप दिली: ‘होय, ह्या संवसाराच्या आनी परलोकाच्या वेव्हारांत कितें जातलें तें म्हाका दाखयलां, देखून आदीं आशिल्ले आनी आयिल्ले एकाच सुवातेर जमले, मागीर लोक हाका भियेले, देखून घाम जवळजवळ व्यापून दवरताना ते आदामा कडेन आयले, अशें तांणी म्हणलें; ‘हे आदम, तूं मनीसजातीचो बापूय आनी अल्ला अज्जा वजल्लान तुका वेंचून काडला, देखून तुज्या प्रभूक आमचे खातीर विनवणी करपाक माग’ अशें आदामान जाप दिली; ‘तुका जें तोंड दिवचें पडटा तें हांवूय तोंड दितां, तुज्या बापाय फाटल्यान तुज्या बापाय कडेन वच, म्हणल्यार नोहा’, खरेंच अल्लान आदाम, नोहा, अब्राहमाचें कुटुंब आनी ‘इमरानाच्या कुटुंबाक सगळ्या लोकां परस’ वेंचून काडलां. देखून ते नोये कडेन येवन म्हणपाक लागले; ‘तुज्या रब्बा मुखार आमकां विनवणी कर, कारण अल्लान तुका वेंचून काडला आनी तुज्या प्रार्थनेक जाप दिल्या आनी ताणें धर्तरेच्या पृष्ठभागाचेर काफिरां मदीं खंयचेंय घर सोडलें ना’. मागीर नोहान म्हणलें; ‘तुजे खातीर म्हाका विनवणी करपाक मेळना, देखून इब्राहिमा कडेन वच, कारण अल्लान ताका आपलो मोगी केला’. मागीर ते इब्राहिमा कडेन गेले आनी इब्राहिमान म्हणलें; ‘हांव तुका विनवणी दिवंक शकना, मोयजेसा कडेन वच, कारण अल्लान एक फावट ताचे कडेन सरळ उलयलो’. तेन्ना मुसान जाप दिली; ‘तुमी मागतात तें म्हाका ना, देखून ईसा बिन मरियम हाचे कडेन वच, खरेंच तो कुड्ड्यांक, दुयेंतींक बरे करपाक शकता आनी मेल्ल्यांक जिवीत करूंक शकता’. तेन्ना जेजून जाप दिली; ‘तुमी मागतात तें म्हाका ना, पूण तुज्या धनया कडेन वच, आदमाचो पूत, कारण ताची कबर कयामताच्या दिसा पयली उगडटली, मुहंमद शल्लाहु ‘अलैहि वसल्लम हाचे कडेन वच, खात्रीन तो तुज्या रब्बा मुखार तुजे खातीर विनवणी करतलो’. ताणें म्हणलें; ‘म्हळ्यार तो गेलो, मागीर जिब्रिल आपल्या प्रभूक तोंड दिलो, मागीर अल्लान म्हणलें: ‘ताका परवानगी दिवची - मध्यस्थी करची - आनी ताका स्वर्गाची बरी खबर दिवची’. तो म्हणटा; मागीर जिब्रिल बरी खबर घेवन गेलो, मागीर मुहंमद प्रणाम करून एक शुक्रार सजदा केलो, मागीर अल्लान म्हणलें: ‘हे मुहंमद, तकली वयर काड, तुका आयकूंक मेळटलें आनी विनवणी करतली, तुका विनवणी करपाची परवानगी दिल्या’. तो म्हणटा; देखून ताणें तकली वयर काडली आनी जेन्ना ताणें आपल्या प्रभूकडेन पळयलें तेन्ना ताणें आनीक एक शुक्रारा अधीनतायेन सजदा केली आनी अल्लान परतून म्हणलें: ‘तुजी तकली वयर काडून सांगात तुमकां आयकूंक मेळटलें, बिनती करात, तुमकां बिनती करपाची परवानगी आसा’. तो म्हणटा; तो सजदा करुंक गेलो आनी गेब्रियलान ताचे दोनूय हात धरले, मागीर खंयच्याच मनशाक केन्नाच उगडूंक नाशिल्ली प्रार्थना उगडली, अशें ताणें सांगलें; ‘हे म्हज्या रब्ब, तुवें म्हाका आदामाच्या पुताचो स्वामी जावंक रचला आनी अभिमान ना, तुवें म्हाका पयलो केला, जीं ताची कबर कयामताच्या दिसा उगडटा आनी तातूंत अभिमान ना, जो मेरेन तूं म्हज्या तळ्यांत येवपी लोक जितले लोक शोन’आ आनी आयला हांचे मदीं येतात तितले लोक करतात’, मागीर म्हणलें; ‘शिद्दीकीनाक आपोवचें म्हणजे ते मध्यस्थी करचे’, मागीर म्हणलें; ‘नबांक आपोवचें हांव'. ताणें म्हणलें; मागीर पैगंबर आपल्या अनुयायांच्या पंगडा वांगडा आयलो आनी पांच-स अनुयायी आशिल्लो पैगंबर आशिल्लो आनी अनुयायी नाशिल्लो पैगंबर आशिल्लो, मागीर म्हणलें; ‘हत्यादांक आपोवचे, जाका लागून ते आपल्याक जाय तांकां मध्यस्थी करतात’. आनी पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाणें फुडें सांगलें; देखून शहीदांनी तशें केलें तेन्ना पैगंबरान म्हणलें: अल्लान म्हणलें ‘हांव दयाळू लोकां मदीं सगळ्यांत दयाळू, जे म्हजे कडेन कांयच जोडनात तांकां म्हज्या स्वर्गांत प्रवेश करात’. ताणें म्हणलें; मागीर ते स्वर्गांत पावले. ताणें म्हणलें: मागीर अल्लान म्हणलें: ‘नरकांत पळय, तुमकां केन्ना बरें काम केल्लें कोणूय मेळटा? 'तो म्हणटा; देखून तांकां एक मनीस मेळ्ळो, मागीर अल्लान ताका विचारलें: ‘तुमी केन्ना खंयचेंय बरें काम केलां? ' त्या मनशान जाप दिली; ‘ना, सोडल्यार आदल्या काळांत हांवें लोकांक खरेदी-विक्रीच्या गजालींनी गजाली सोपी केल्यात’. देखून अल्लान म्हणलें: ‘जशें ताणें म्हज्या हेर नोकरांक सोंपें केलां तशें म्हज्या नोकराक सोंपें करात’. मागीर तांणी एका मनशाक नरकांतल्यान भायर काडलो आनी अल्लान ताका विचारलें; ‘तुवें केन्ना कसलेंय बरें कर्तुब केलां? ' ताणें जाप दिली; ‘ना, जो मेरेन हांवें म्हज्या पुताक सांगिल्लें ना की हांव मेलो जाल्यार म्हाका उज्यान लासून मागीर म्हाका पिठा सारको दळून, मागीर दर्यांत व्हरून हवेंत शिंपडावचो, मागीर सगळ्या संवसारांचो स्वामी अल्लाच्या नांवान तो म्हाका परत केन्नाच परत हाडपाक शकचो ना’. मागीर अल्लान म्हणलें: ‘तुमी अशें कित्याक केलें? ' ताणें जाप दिली; 'तुज्या भंयान'. पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाणें फुडें सांगलें: मागीर अल्लान म्हणलें: ‘पळयात सगळ्यांत वैभवशाली राज्याचें राज्य, मागीर खरेंच तुमकां तें ताचे सारकें, ताचे परस धा पटींनी लेगीत’. पैगंबरान फुडें सांगलें: नोकरान म्हणलें; 'राजा आसतना म्हाका कित्याक अपमान करता?' पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाणें म्हळां: ‘तें म्हाका आदल्या काळांत हांसयतालें’.
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
आमकां [हासीम बिन अल कासिम] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [झुहैर म्हळ्यार इब्न मुअविया] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां सांगलां [इस्मायल बिन अबू खालिद] ताणें म्हणलें; आमकां [कायस] सांगून ताणें म्हणलें; ' [अबू बकर] उबो रावलो आनी अल्लाची स्तुती केली आनी ताका शुध्द केलो, मागीर ताणें म्हणलें; ‘हे लोकांनो, खरेंच तुमी हो आयत वाचतात: ‘हे तुमी विस्वास दवरतात, तुमी तुमच्या दरेकाक जापसालदार आसात, ताका लागून तुमकां भटक्या कितल्याशाच मनशाक लेगीत त्रास जावचो ना... -आयत सोंपमेरेन-, आनी तुमी तो जाग्या भायर दवरलो, हांवें आयकलां अल्लाचो दूत सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम म्हणटा: ‘खरें म्हणल्यार, लोकांक वायट दिसलें जाल्यार, मागीर तें बदलूं नाकात, मागीर तें भंय आसा अल्ला तांकां सगळ्यांक ख्यास्त पातळायतलो अशें.’ तो म्हणटा; ‘आनी अबू बकर म्हणटा तें आयकलें; ‘हे लोकांनो, फटांक पयस राव, कारण खरेंच फट तुमकां भावार्था पासून पयस करता’.
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
आमकां [हसीम] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [शुअबा] सांगून ताणें म्हणलें; म्हाका [यजीद बिन खुमैराक] कळयलां ताणें सांगलें; हांवें आयकलें [सुलेम बिन अमीर] हिम्यारचो एक मनीस, [औसत बिन इस्माइल बिन औसत अल बजाली] कडल्यान एक काणी सांगतालो, ताणें [अबू बकर] कडल्यान एक काणी सांगली, की ताणें ती आयकली जेन्ना अल्लाचो दूत (स.अ.व.) मेलो, ताणें सांगलें; अल्लाचो दूत पयल्या वर्सा म्हज्या जाग्यार उबो रावलो आनी मागीर रडलो आनी म्हणपाक लागलो: ‘प्रमाणीक राव, कारण प्रामाणीकपण बऱ्यापणा वांगडा वता आनी दोगांय सर्गार आसात, आनी फटांचेर पयस रावचें, कारण ते पातका वांगडा आसात आनी दोगांय नरकांत आसात, आनी अल्लाक मोक्ष मागची, कारण खरेंच कोणाकूच मोक्षापरस बरें अशें मानल्या उपरांत कांयच मेळना’. मागीर ताणें फुडें सांगलें ‘एकमेकां कडेन संबंद कापूंक नाकात, एकामेकांक टाळूं नाकात, एकामेकांचो दुस्वास करात, आनी एकामेकांचो मत्सर करूंक नाकात, पूण भाव आशिल्ले अल्लाचे सेवक जायात’.
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
आमकां ['अफ्फान] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [अबू अवानाह] [दाऊद बिन अब्दुल्ला अल औदी] कडल्यान [हुमैद बिन अब्दुररहमान] कडल्यान सांगून ताणें म्हणलें; रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम मेलो तेन्ना [अबू बकर] मदीनाच्या भायल्या वाठारांत आशिल्लो, ताणें -हुमैद बिन अब्दुररहमान- म्हणलें; मागीर ताणें येवन तोंड व्यापिल्लें कपडे उगडलें आनी ताका चुंबन घेतलें आनी म्हणलें; ‘हांव म्हज्या बापायक आनी आवयक तुजी खंडणी म्हूण स्वीकारपाक तयार आसां, तुजें जिवीत आनी मरण कितलें सोबीत जातलें, मुहंमद शल्लाहु ‘अलैहि वस्लाम मेलो, आनी काबाचो धनी रब्ब हाणें’. मागीर ताणें हदीसाचो उल्लेख केलो. तो म्हणटा; 'तेन्ना अबू बकर आनी उमर गेले -अंसारा कडेन - जे एकामेकां कडेन फुडारपणाचेर वाद घालताले, देखून तांकां मेळ्ळे - अंसार -, मागीर अबू बकर उलयलो आनी अंसाराक उक्तें जाल्लें कांयच सोडून गेलो ना आनी अल्लाच्या दूतान (स.अ.व. ‘खरें म्हणल्यार तुमकां पयलींच खबर आसा की अल्लाचो दूत (स.अ.व.) म्हणटा: ‘मनीस एका देगणांतल्यान गेले आनी अंसार दुसरे देगणांतल्यान गेले जाल्यार हांव अंसाराच्या देगणांतल्यान वचतलो’. आनी तुका पयलींच खबर आसा, हे स’द, तुका बसून -कांयच करिनासतना- अल्लाच्या दूतान (स.अ.व.) म्हणलें, ‘कुरेश लोक ह्या प्रकरणाचेर प्रभारी आसात, देखून लोकांतले कर्तव्यनिश्ठ लोक तांच्या कर्तव्यनिश्ठ लोकांचो -कुरैश- आनी तांचे आज्ञाभंग करपी लोक आपल्या आज्ञाभंग करपी लोकां फाटल्यान वतात’. तो म्हणटा; मागीर [सअद] हाणें अबू बकराक जाप दिली; ‘तुमी बरोबर म्हणटात, तुमी फुडारी आसतना आमी मंत्री’.
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
आमकां [अली बिन अय्यासी] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [अल अथथफ बिन खालिद] सांगून ताणें म्हणलें; म्हाका सांगलां [एक मनीस] बशरोच्या लोकां मदल्यान, [थल्हाह बिन अब्दुल्ला बिन अब्दुररहमान बिन अबू बकर आश शिद्दीक] कडल्यान ताणें म्हणलें; हांवें [म्हज्या बापायन] उल्लेख केल्लो आयकलो की [ताच्या बापायन] [अबू बकर] म्हणटालो आयकलो; हांवें रसुलुल्ला सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हांकां विचारलें; 'हे अल्लाचो दूत, कर्मां स्थापन जाल्ल्या वस्तूंचेर आदारून आसतात काय नव्या वस्तूंचेर?' ताणें जाप दिली: ‘पूण थारायिल्ल्या गजालींचेर आदारून’. ताणें म्हणलें, हांवें विचारलें; ‘म्हळ्यार ही प्रथा कित्या खातीर जाता, हे अल्लाच्या दूत? ताणें म्हळें: ‘दर एका मनशाक आपूण ज्या उद्देशा खातीर निर्माण जाला ताचे प्रमाण बरें कर्तुब करप सोंपें’.
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
आमकां [अबुल यमान] सांगून ताणें म्हणलें; आमकां [स्युअइब] [अझ ज़ुह्री] कडल्यान कळयला ताणें म्हणलें; म्हाका [अंसारांतल्या न्यायशास्त्रांत तज्ञ मनशाक] कळयलां, की ताणें [उस्मान बिन अफ्फान] एक काणी सांगतना आयकलां; कि पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमाचे जायते साथीदार आशिल्ले जे पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम मेलो तेन्ना दुख्खी जाल्ले, देखून तातूंतले सुमार अर्दे लोक चिंतीत जाले अशें उस्मानान सांगलें; ‘आनी हांव तातूंतलो एक आशिल्लो, जेन्ना हांव एका वण्टीच्या सावळेंत बसलो तेन्ना उमर म्हज्या मुखार वचून म्हाका नमस्कार केलो, पूण तो थंयच्यान वचून नमस्कार केलो अशें म्हाका दिसलें ना, देखून अबू बकराक मेळचे मेरेन तो निधन जालो, मागीर ताणें ताका म्हणलें; ‘तुका अजापीत करपी कितें तरी आसा, खरेंच हांव उस्माना मुखार वचून ताका नमस्कार केलो, पूण ताणें म्हज्या नमस्काराक जाप दिली ना.’ देखून अबू बकराच्या काळांत उमर आनी अबू बकर आयले आनी दोगांयनी म्हाका नमस्कार केलो, मागीर अबू बकरान म्हणलें; ‘तुजो भाव उमर म्हजे कडेन आयलो आनी म्हणालो की तो तुज्या मुखार वचून नमस्कार केलो, पूण तुवें ताका जाप दिली ना, मागीर तुका कितें कारण जालें?’ अशें म्हणपाक लागलो. ताणें म्हणलें, हांवें जाप दिली; 'हांवें केलें ना'. म्हणून उमरान म्हणलें; 'होय, अल्लाच्या कसब, तुवें केलां, पूण तुज्या अभिमानाक लागून जाल्लें हे बनी उमय्या.' ताणें म्हणलें, हांवें जाप दिली; ‘अल्लाची कसम, तूं थंयच्यान वचून म्हाका नमस्कार केलो अशें म्हाका केन्नाच दिसलें ना’ अशें अबू बकरान सांगलें; ‘उस्मान बरोबर म्हणटा, खरेंच तुमी ताचे कडल्यान कांय वेवसायांत व्यस्त जाल्यात’ म्हणून हांवें म्हणलें; ‘होय’ उमरान विचारलें; ‘तें कसलो धंदो?’. मागीर उस्मानान म्हणलें; ‘अल्लान आपलो पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम हाका आमी ह्या प्रकरणाची सुरक्षे विशीं विचारचे पयलीं निधन केलो’ अशें अबू बकर हांणी सांगलें; ‘हांवें ताका ह्या प्रकरणाचेर विचारलां’ अशें ताणें सांगलें; देखून हांव ताचे मुखार उबो रावलो आनी ताका म्हणलें ‘म्हज्या बापाय आनी आवय कडल्यान तुका ताचेर चड हक्क आसात’ [अबू बकर] म्हणालो; हांवें विचारलें; हे अल्लाचो दूत, हें कशें सुरक्षीत आसा? मागीर रसुलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम म्हणालो: ‘हांवें एक फावट काकाक दिल्लें वाक्य म्हजे कडल्यान मेळ्ळें आनी मागीर तें म्हाका परत दिता, मागीर तें वाक्य ताका मोक्ष थारतलें’.