Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
U la ïathuh ha ngi [u Abdullah Bin Numair] u la ong; la pyntip ia ngi [u Isma’il] na u [Qais] u la ong; [U Abu Bakr] u la ieng bad u la iaroh ia U Blei bad u la pynkhuid ia U nangta u la ong; Ko ki briew, shisha phi pule ia kane ka dkhot: ‘Ko phi kiba ngeit, to sumar ia lade; Ym don u briew uba la shah ialam bakla uba lah ban pynmynsaw ia phi lada phi la ioh jingpyniaid’. -QS Al Maidah dkhot 105-. Bad shisha ngi la iohsngew ia u Nonglam khubor jong U Blei ba u ong: ‘Hooid, lada ki briew ki iohi ia ka jingsniew bad nangta kim kyntait ia ka, te U Blei un jan pynshitom ia ki baroh’.
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Hadien ba u la iathuh ia ngi [Waki’] u la ong; Hadien ba u la ïathuh ha ngi [u Mis’ar] bad [u Sufyan] na u [Uthman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] na u [U Ali Bin Rabi’ah Al Walibi] na u [Asma’bin Al Hakam Al Fazari] na u [Ali], u la ong; Lada nga iohsngew ia ka hadith na u Nonglam khubor jong U Blei sallallaahu 'alaihi wasallam, te U Blei U ai ia nga ia ki jingmyntoi na ka katkum kaei kaba U mon. bad lada don uwei pat uba iathuh ia nga, te nga kyrpad ia u ban smai, lada u la smai ia nga te nga pynskhem ia ka. Hooid, u Abu Bakr u la iathuh ha nga, bad ka long kaba shisha ba [U Abu Bakr] u la iohsngew ia u Nongiathuhlypa sallallaahu ‘alaihi wasallam ba u ong: ‘Ym dei u briew uba leh pop bad nangta u sait bad pynlong bha ia ka jingsait jong u, -la ong u Mis’ar; -’ nangta u la duwai, katba u Sufyan u la ong ‘nangta u la duwai ar rak’ah bad pan map na U Allah lymda shisha U Allah Un map ia ki pop jong u’.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Hadien ba u la iathuh ha ngi [‘U Amru Bin Muhammad Abu Sa’id i.e. Al ‘Anqazi] u la ong; Hadien ba u la ïathuh ïa ngi [u Israel] na u [Abu Ishaq] na u [Al Barra’ Bin ‘Azib], u la ong; U Abu Bakr u la thied kawei ka kali na u ‘Azib ha ka dor shiphew dirham, u Al Barra’ u la ong; nangta u Abu Bakr u la ong ha u Asib; ‘Ong ia u Al Barro ban ialam ia u sha iing jong nga’. Kumta u ‘Azib u la jubab; ‘Em, lymda phi kwah ban iathuh ia ngi shaphang kaei kaba phi la leh haba u Rasulullah u la mih ryngkat bad phi’. u ong; nangta [U Abu Bakr] u la ong; ‘Ngi la mih ban iaid kjat ha ka por miet bad pynstet ia ka lynti ha ka sngi bad ka miet kaba ngi la iaid, ynda ngi la poi ha ka por shiteng sngi bad ka sngi ka la don beit sha jrong, nga la peit sawdong jong ngi ban peit lada don jaka rieh na ka bynta jong ngi, tang khyndiat por hadien nga la iohi ia u mawsiang uba heh bad nga la leit shajan jong u bad ka la paw ba ka don ka jingtap kaba rit kumta - ka thliew kaba nga - la pynkhuid ia ka jaka bad la pynphriang ia ka jainkup sniehdoh na ka bynta u Nonglam khubor jong U Blei, nangta nga la ong; “To thiah noh, ko Nonglam khubor jong U Allah,” nangta u la thiah, nangta nga la mih ban peit lada don mano mano ba peit, kynsan kynsan nga la iohi ia u nongap blang, nga la kylli; ‘Phi dei jongno, samla?’. u la jubab; ‘ka dei jong uwei u briew uba na Quraysh,’ nangta u la ong ia ka kyrteng jong u bad nga la ithuh ia u, nga la kylli biang; ‘Hato ka blang jong phi ka pynmih dud? ’ u la jubab; ‘em’ nga kylli biang; ‘Phin pynpaw dud na ka bynta jong nga? ’ u la jubab; ‘Hooid’ kumta nga la hukum ia u ban bat ia kawei na ki blang jong u bad ban pynkhuid ia ka dud blang bad ki tyrpeng jong ki kti jong u na ka dewbilat, nga la wanrah ia ka geriba sniehdoh kaba don ka jingtap jain ha ka shyntur, nangta u la dih dud khyndiat na ka bynta jong nga bad nga la theh um halor ka geriba khnang ba ka tduh jong nga kan sngem bha. ’alaihi wasallam ban ai dih ia u, bad ka la paw ba u la kyndit na ka jingthiah, nga la ong; ‘Ko Nonglam khubor jong U Allah, dih ia ka’ U la dih ia ka haduh ba nga la sngew shngain, nangta nga la ong; ‘Hato ka la dei ka por ba ngin leit noh?’. kumta ngi la mih noh katba ki briew ki dang wad bad ym don uwei ruh na ki uba lah ban lap ia ngi lait noh tang u Suraqah Bin Malik Bin Ju’syum uba shong kulai, nga la ong; ‘Ko Nonglam khubor jong U Blei, uta uba thwet ia ngi un sa lyndet ia ngi’, u Nongiathuhlypa u la jubab: ‘wat sngewsih, U Blei u don ryngkat bad ngi’ haduh ba ka Suraqah ka la jan bad ngi, kumba ka jingjngai jong uwei u khnam ne ar tylli ki khnam ne lai tylli ki khnam, nga la ong; ‘Ko Nonglam khubor jong U Allah, uta uba thwet ia ngi - un sa ioh kem ia ngi’ bad nga -ha kata ka por- nga dang iam, u Nongiathuhlypa u la kylli: ‘balei phi iam?’. Nga la jubab; ‘Da U Blei, ngam iam namar ba nga khuslai ia lade, hynrei nga iam namar ba nga khuslai ia phi’ nangta u Nonglam khubor U Blei u la duwai: ‘ngi iehnoh ia u -Suraqah- ha ka mon jong Me’ nangta ki kjat shaduh ka kpoh jong u Suraqah u la jrong bad u la jrong noh ia u kulai jong u; ‘Ko Muhammad, nga la tip lypa ba kane ka dei ka jingleh jong phi, kumta duwai ha U Allah ban pynim ia nga na kaei kaba la jia ia nga, da U Allah ngan buh rieh ia ka khubor jong phi ha kito kiba wad ia phi kiba don shadien jong nga, bad hangne ka don ka sniehdoh jong nga kaba la pynkhih, shim katto katne na ki khnam jong nga, ha ka jingshisha phin iaid lyngba ki kulai jong nga ha kane ka jaka kumta na ki bad leit noh. U Abu Bakr u la bteng, nangta u Rasulullah u la jubab; ‘Ngam donkam ia ka’ nangta u Rasulullah u la duwai na ka bynta jong u kumta u Suraqah u la lait - na ka jingma kaba la jia ia u - bad u la leit phai biang sha la ki paralok. Ki shakri bad ki khynnah ki la mih stet ki da ong; ‘U Blei u long uba khraw tam, U Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u la wan, u Muhammad u la wan’. Ki briew ki dang iasaid mano napdeng jong ki uba don hok ban shong ha ka iing jong u, kumta u Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u la ong: ‘mynta ka miet ngan sah ha iing u kpa jong u Bani Najar u Abdul MuTalib ban burom ia ki,’ kumta ynda la step ha ka sngi kaba bud u la leit noh kumba la hukum. U Barra’ Bin Azib u la ong; ‘U muhajirin uba la wan nyngkong eh sha ngi u dei u Mush’ab Bin Umair, u hynmen jong u Bani Abdud Dar, nangta u Ibnu Ummi Maktum uba matlah, u hynmen jong u Bani Fihri, nangta u Umar Bin Al Khaththab ryngkat bad ki arphew ngut ki shong kulai, kumta ngi la kylli; ‘Kaei kaba u Rasulullah u la leh?’. u la jubab; ‘u la don shadien jong nga’, nangta u Rasulullah u la poi ryngkat bad u Abu Bakr, u Barro’ u la ong; ‘U Nongiathuhlypa un ym poi -ha Madina- lymda ha kata ka por nga la buh jingkynmaw katto katne ki shithi na ka Al Mufashal’. U Israel u la ong; U ‘Barro’ u dei u paralok jong ki Ansar na Banu Haritsah’.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Hadien ba u la iathuh ia ngi [Waki’] u la ong; la ong [ka Israel]; la ong [U Abu Isak]; na u [Zaid Bin Yutsai’] na u [Abu Bakr] ba u Nongiathuhlypa u la phah ia u da ka jingpynbna jong ka jinglaitluid na ki briew jong ka Makkah; ‘Khnang ba ym don uwei ruh u nongmane bleithaw uba leit sha ka Hajj hadien une u snem, ym don mano mano ruh ban leh Tawaf lyngkhuid bad un ym rung sha bneng lait noh tang u Muslim, uno uno uba don ka jingiateh hapdeng jong u bad u Nonglamktien jong U Blei, u pud u long haduh kaba kut jong ka jingiateh, bad U Blei bad u Nonglamktien jong U kin lait na ki nongmane bleithaw’. U YAzid u la ong; kumta u la leit noh bad lai ngut ki briew. Nangta U la ong ha u Ali; ‘bud ia u bad pynphai biang ia u Abu Bakr sha nga bad pynsngew ia ka jingkren da phi’. kumta u la leh, u la ong; haba u Abu Bakr u la wan sha u Nongiathuhlypa u la iam bad u la kylli; ‘Ko u Nonglam khubor jong U Allah, hato ka la jia ei ei ia nga?’. u la jubab; ‘Ym shym la jia ei ei ia phi lait noh tang kaba bha, hynrei la hukum ia nga ba ym dei ban pynsngew ia kane ka kam lait noh tang da nga ne uwei na nga’.
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
U la iathuh ha ngi [u Muhammad Bin Ja’far] u la ong; Hadien ba u la pyniadei bad ngi [Syu’bah] na [Yazid Bin Khumair] na [Sulaim Bin ‘Amir] na [Ausath], u la ong; [U Abu Bakr] u la ialap ha ngi bad u la ong; U Rasullah shallallahu ‘alaihi wasallam u la ieng ha ka jaka jong nga ha ka snem kaba nyngkong. Nangta u Abu Bakr u la iam, nangta u la ong; pan na U Allah ia ka Al mu’Aafaat - ka jingmap - lane u ong Al 'Aa'fiyah - ka jingshngain -, namar ym don mano mano ba la ai ia kaei kaei kaba kham khraw ban ia ka Al 'Aafiyah ne ka Al mu'Aafaat hadien ka jingngeit, long kiba hok namar ka jinglong hok ka don ryngkat bad ka jinglong babha bad baroh ar ki don ha bneng bad ki kam ki don ha ka jinglamler, bad ki kam ki don ryngkat bad ka jinglamler. to sngewsih iwei ia iwei pat, to long ki nongshun, bad wat ot noh ia ki jingiadei paralok bad to ia phaidien iwei ia iwei pat, Hynrei to long ki para kumba U Allah Ta’ala u la hukum.’
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
La iathuh ha ngi ba [U Abdurrahman Bin Mahdi] bad [U Abu Amir] baroh arngut ki ong; Hadien ba u la iathuh ia ngi [u Zuhair kata u Ibnu Muhammad] na u [Abdullah kata u Ibnu Muhammad Bin ‘Aqil] na u [Mu’adz Bin Rifa’ah Bin Rafi’ Al Ansari] na u kpa jong u kata u [Rifa’ah Bin Rafi’] u la ong; Nga la iohsngew ia [u Abu Bakar Ash Siddiq] ba u ialap na ka pulpit jong u Rasullah, nangta u ong; ‘Nga la iohsngew ia u Rasullah ba u ong,’ bad u Abu Bakr u la iam haba u la kdew ia ka kyrteng jong u Rasullah, nangta u la sngap jar na ki ummat jong u bad u la ong; ‘Nga la iohsngew ia u Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ba u ong ha ka sngi kaba shit, kaba shit kum kane ha ka snem kaba nyngkong: ‘pan na U Allah ia ka jingmap, ka jingshngain bad ka jingshaniah ha ka pyrthei hadien bad ka pyrthei’.
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Hadien ba u la iathuh ha ngi [u Abu Kamil], u la ong; La iathuh ha ngi [u Hammad, kata u Ibn Salamah] na u [Ibn Abu ‘Atiq] na [u kpa jong u] na u [Abu Bakr], ba u Nongiathuhlypa sallallaahu ‘alaihi wasallam u la ong: ‘U Siwak u long u nongpynkhuid shyntur bad u sngewbha ia U Blei’.
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Hadien ba u la iathuh ha ngi [u Hasyim Bin Al Qasim] u la ong; Hadien ba u la iathuh ha ngi [Al Laits] u la ong; U la iathuh ia nga [u Yazid Bin Abu Habib] na [U Abul Khair] na u [U Abdullah Bin ‘Amru] na u [Abu Bakar Ash Shiddiq] ba u la ong ha u Rasulllah; ‘hikai ïa nga ïa ka Du’a da kaba nga duwai ha ka jingduwai jong nga,’ U la jubab: ‘pule, Allahumma Innii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Walaa Yaghfirudz Dzunuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min ‘Indika Warhamnii can wrong Innaka Antal Ghofuurur Rahiim no a, O Allah my ki pop lait noh Me nangta map ia ki pop jong nga da ka jingmap na ka liang jong Me bad isynei ia nga, shisha Me long uba map tam, uba isynei tam-’. [U Jonah] u la ong; ‘kabiiraa -big-,’ u la pyniadei ia ka bad ngi [Hasan Al Asy yab] na u [Ibn Lahi’ah] u la ong; u la ong: ‘kabiiraa -heh-’.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Hadien ba u la iathuh ia ngi [u Abdurrazzaq] u la ong; La iathuh ha ngi [u Ma'mar] na u [Az Zuhri] na u [‘Urwah] na u [Aisyah], ba ka Fatimah bad u Al Abbas ki la wan sha u Abu Bakr, baroh arngut ki dawa ia ka bynta jong ki na ka pateng jong ki na u Nonglamktien U Blei sallallaahu 'alaihi wasallam, haba baroh arngut ki la pan ia ka bynta jong u na ka warAbu bad ka warAbu jong u [1]. Bakar] u ong ia ki; Ha ka jingshisha, nga la iohsngew ia u Nonglam khubor jong U Allah ba u ong: ‘Ngim dei kiba la ioh pateng, ka spah kaba ngi iehnoh ka kylla long ka jingai sngewbha, ka iing ka sem jong u Muhammad ka bam tang na kane ka spah’. Kumta, da U Blei, ngan ym iehnoh ia kano kano ka kam kaba nga la iohi ia u Rasulullah ba u leh lymda nga leh thikna ia ka’.
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Hadien ba u la iathuh ha ngi [u Abu Abdurrahman Al Muqri’] u la ong; Hadien ba u la iathuh ha ngi [u Haiwah Bin Syuraih] u la ong; Nga la iohsngew ba u [Abdul Malik Bin Al Harith] u ong; Shisha [U Abu Hurairah] u la ong; Nga la iohsngew ia u [Abu Bakar Ash Siddiq] ba u ong ha kane ka pulpit; Nga la iohsngew ia u Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ba u ong ha kane ka sngi jong ka snem kaba nyngkong, nangta u Abu Bakr u la jah rngai ha ka jingai jingmut haduh ba u la iam bad nangta u la ong; Nga la iohsngew ia u Nonglam khubor jong U Blei (ka jingsuk bad jingkyrkhu U Blei halor jong u) ba u ong: ‘Ym shym la ai ia phi ia kaei kaei - kaba don ha ka kyrdan kaba kham halor - hadien ka jingpynshitom kaba shisha kum ka Al Afiyah - ka jingshngain -, kumta pan na U Blei ia ka Al Afiyah’.
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Hadien ba u la iathuh ia ngi [‘Affan] u la ong; Hadien ba u la iathuh ia ngi [Hammam], u la ong; la pyntip ia ngi [u Thabit] na u [Anas] ba u [Abu Bakar] u la iathuh ha u, u -U Abu Bakar- u la ong; Nga la ong ia u Nongiathuhlypa sallallaahu ‘alaihi wasallam haba u don ha ka krem, - ha kawei pat ka jingiathuhkhana u la ong; ‘bad ngi la don ha ka krem, - bad lada uwei na ki u la iohi ia ki ar tylli ki kjat jong u, kin jin da la iohi ia ngi na trai ki kjat jong u’, nangta u la ong: ‘Ko Abu Bakr, phi pyrkhat kumno shaphang arngut ki briew, hato U Allah um dei uba lai na ki arngut’.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Hadien ba u la iathuh ia ngi [Rauh] u la ong; U la iathuh ia ngi [u Ibn Abi ‘Arubah] na u [Abu At Taiyyah] na u [U Al Mughirah Bin Subai’] na u [‘Amru Bin Huraits] na u [Abu Bakar Ash Shiddiq], u la ong; ‘U Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u la iathuh ha ngi ba u Dajjal un mih na ka bynta ba shatei jong ka pyrthei kaba ki khot ka Khurasan, bun ki briew kin bud ia u, kumba ki khmat jong ki ki long kum ki waitlam ba la siat da ki nar’.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Hadien ba u la iathuh ha ngi [a u Abu Sa’id] uwei u mraw barim jong u Bani Hashim, u la ong; La ïathuh ïa ngi [u Shadaqah Bin Musa] u paralok Ad Daqiq, na u [Farqad] na u [Murrah Bin Syarahil] na u [Abu Bakar Ash Shiddiq], u la ong; U Nonglam khubor jong u Blei (ka jingsuk bad jingkyrkhu jong u) u la ong: ‘Bad ki briew kiba sniew, ki nongleh thok, kiba riewkhlaw kin ym rung sha bneng, lymne kito kiba leh be-ijot, bad ki briew ki ban tied nyngkong ia ka jingkhang jong ka bneng kin long ki shakri kiba tbit ban pyndep ia kaei kaba don hapdeng jong ki bad u Allah A ma jong ki’.
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Ka la iathuh ia ngi [U Abdullah Bin Muhammad Bin Abu Syaibah]. U Abdullah u la ong; bad nga la iohsngew ia ka na u Abdullah Bin Abu Syaibah, u la ong; U la iathuh ha ngi [u Muhammad Bin Fudlail] na u [Al Walid Bin Jumai’] na u [Abu Ath Thufail] u la ong; Haba u Nongiathuhlypa u la iap, ka Fatima ka la thoh ia ka shithi sha u Abu Bakr kaba don; ‘Hato phi ne ka iing ka sem jong phi ki ioh pateng ia u Nongiathuhlypa?’. U la jubab; ‘Ngam shym la ioh pateng ia ka, hynrei ka iing jong ka ka la ioh pateng,’ la ong ka Fatima; ‘Te shano ki bhah jong u Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’? Kumta [U Abu Bakr] u la ong; ‘Hooid nga la iohsngew ia u Nonglam khubor jong U Blei ba u ong; ‘Hooid, lada U Allah U ai bam ia u Nongiathuhlypa, nangta u iap, te U - U Allah - U pynlong ia ka na ka bynta kito kiba wan hadien jong u’, te nga thmu ban pynphai biang ia ka sha ki Muslim’. nangta ka Fatima ka la ong; ‘Te phi tip kham bha ia kaei kaba phi la iohsngew na u Nonglam khubor jong U Allah’.
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Hadien ba u la iathuh ha ngi [Ibrahim Bin Ishaq Ath Thalaqani] u la ong; Hadien ba u la iathuh ha nga [An Nadlar Bin Syumail Al Mazini] u la ong; Hadien ba u la iathuh ha nga [u Abu Na’amah] u la ong; Hadien ba u la iathuh ia nga [u Abu Hunaidah Al Barra’ Bin Naufal] na u [Walan Al ‘Adawi] na u [Hudzaifah] na u [U Abu Bakar Ash Shiddiq] u la ong; ‘Ha kawei ka step u Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u la duwai ia ka jingduwai mynstep. Nangta u la shong, haduh ynda la poi ka por dhuha, u Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u la rkhie, nangta u la shong ha la ka jaka tynrai haduh ba un da duwai shiteng sngi, jingduwai Asr bad Maghrib, um kren shuh haduh ka jingduwai janmiet ha kaba kut jong ka miet, nangta u la ong sha la iing ki briew ki Bakr; ‘Balei phim kylli ia u Nonglam khubor jong U Allah ia kaei kaba u la leh mynta ka sngi, wat la um pat ju leh ia kata mynno mynno ruh?’. u la ong; nangta u la kylli ia u, kumta u la jubab: ‘hooid, la pyni ia nga kaei ka ban jia ha ki kam pyrthei bad hadien, kumta ia kiba la don mynshuwa bad kiba la wan la lum lang ha kawei ka jaka, nangta ki briew ki la tieng ia kane, kumta ki la wan sha u Adam katba ka sniehdoh ka la jan tap ia ki, ki la ong; ‘Ko Adam, phi long u kpa jong ka jinglong briew bad U Allah ’azza wajalla u la jied ia phi, kumta pan na U Trai jong phi ban iasaid na ka bynta jong ngi,’ u Adam u la jubab; ‘Nga ruh nga iakynduh ia kaei kaba phi iakynduh, leit sha la u kpa hadien u kpa jong phi, kata u Noah,’ shisha U Allah u la jied ia u Adam, ia u Noah, ia ka iing u Abraham bad ia ka iing u ‘Imran halor ki briew baroh’. Kumta ki la wan sha u Noah bad ki la ong; ‘Ai ia ngi ka jingkyrpad ha khmat u Rabb jong Me, namar ba U Allah U la jied ia Me bad U la jubab ia ka jingduwai jong Me bad Um shym la iehnoh ia kano kano ka iing hapdeng ki bym ngeit ha ka sla pyrthei’. Nangta u Noah u la ong; ‘Ngam lah ban iasaid na ka bynta jong phi, kumta leit sha u Ibrahim, namar U Allah u la pynlong ia u u nongieit jong u’. Nangta ki la leit sha u Ibrahim, bad u Ibrahim u la ong; ‘Ngam lah ban ai jingkyrpad ia phi, leit sha u Moses, namar shisien U Allah u la kren beit beit bad u’. Nangta u Musa u la jubab; ‘Ngam don ia kaei kaba phi pan, kumta leit sha u Isa bin Maryam, shisha u lah ban pynkoit ia kiba matlah, kiba pang bad ban pynim ia kiba iap’. Nangta U Jisu u la jubab; ‘Ngam don ia kaei kaba phi pan, hynrei leit sha u kynrad jong phi, u khun u Adam, namar ka jingtep jong u kan long kaba nyngkong eh ban plie ha ka Sngi Jingmihpat, leit sha u Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam, shisha un iasaid na ka bynta jong phi ha khmat u Rabb jong phi’. U la ong; ‘Kumta u la leit noh, nangta u Jibril u la iakynduh ia la u Trai, nangta u Allah u la ong: ‘ailad ia u - to iasaid - bad ai ia u ia ka khubor babha jong ka bneng’. u ong; nangta u Jibril u la leit noh bad ka khubor babha, nangta u Muhammad u la dem khrup bad u la dem khrup na ka bynta kawei ka sngi Palei, nangta u Allah u la ong: ‘rah ia la ka khlieh, ko Muhammad, ong ba yn sngap ia phi bad iasaid, la ai jingbit ia phi ban iasaid’. u ong; kumta u la rah ia la ka khlieh bad haba u la peit ia la u Trai u la dem khrup ha ka jingshah pyndem na ka bynta kawei pat ka sngi Palei, bad U Allah u la ong biang: ‘rah ia la ka khlieh bad ong ba yn sngap ia phi, to iasaid, la shah ia phi ban iasaid’. u ong; u la leit ban dem khrup, bad u Gabriel u la shim ia ki kti jong u baroh ar, nangta u la plie ia ka jingduwai kaba ym pat ju plie mynno mynno ruh ha uno uno u briew, kumta u la ong; ‘Ko Rabb jong nga, phi la thaw ia nga ban long u kynrad jong u khun u Adam bad ym don jingsngew sarong, phi la pynlong ia nga uba nyngkong eh ban plie ia ka jingtep jong u ha ka Sngi Jingmihpat bad ym don jingsngew sarong, haduh ba phin pynlong katba lah ki briew kiba wan sha ka pung jong nga katba don hapdeng ka Shon’a bad ka Ailah,’ nangta la ong; ‘Khot ia ki Shiddiqin khnang ba kin iasaid’, nangta la ong; ‘Khot ia ki Nab . Nga'. U la ong; nangta u Nongiathuhlypa u la wan ryngkat bad ka kynhun ki nongbud jong u, bad don uwei u Nongiathuhlypa uba don san ne hynriew ngut ki nongbud, bad don uwei u Nongiathuhlypa u bym don nongbud, nangta la ong; ‘Khot ia ki martyr khnang ba kin iasaid na ka bynta kito kiba ki kwah’. bad u Nongiathuhlypa u la bteng; kumta ynda ki martyr ki la leh kumta, u Nongiathuhlypa u la ong: U Allah u la ong ‘Nga long uba isynei tam na kiba isynei, rung sha ka bneng jong nga kito ki bym pyniadei ei ei bad nga’. u la ong; nangta ki la rung sha bneng. U la ong: Nangta U Allah u la ong: ‘Peit shapoh dujok, hato phi shem ia uno uno u briew uba la ju leh ia ka kam kaba bha? ‘U ong; Kumta ki la shem ia u briew, nangta U Allah u la kylli ia u: ‘Hato phi la ju leh ia kano kano ka kam kaba bha? ’ u briew u la jubab; ‘Em, lait noh tang ba ha ki por ba la leit noh nga la pynsuk ia ki briew ha ki kam thied jingdie’. Kumta U Allah u la ong: ‘pynsuk ia u shakri jong nga kumba u la pynsuk ia kiwei pat ki shakri jong nga’. Nangta ki la pynmih ia u briew na dujok, bad U Allah u la kylli ia u; ‘Phi la ju leh ia kino kino ki kam babha? ’ u la jubab; ‘Em, lymda nga la ong ia u khun jong nga ba lada nga iap, thang ia nga da ka ding nangta sa khleh ia nga kum ka shini, nangta sa rah ia ka sha duriaw bad pynsaphriang ia ka ha ka suinbneng, te da U Allah, U Trai jong ki pyrthei baroh, kan ym lah shuh ban pynphai biang ia nga’. Nangta U Allah u la ong: ‘Balei phi leh kumta? ’ u la jubab; ‘namar ka jingtieng ia Me’. U Nongiathuhlypa u la bteng: nangta U Allah u la ong: ‘ha khmih ka hima jong ka hima kaba donburom tam, te shisha na ka bynta jong phi ka long kum kata, wat shisien tam ia kaba ka long’. U Nongiathuhlypa u la bteng: u shakri u la ong; 'balei phi pynjah burom ia nga haba phi long syiem?' U Nongiathuhlypa u la ong: ‘kata ka dei kaba la pynlong ia nga ban rkhie ha ki por ba la leit noh’.
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Hadien ba u la iathuh ha ngi [u Hasyim Bin Al Qasim] u la ong; Hadien ba u la iathuh ha ngi [u Zuhair kata u Ibn Muawiyah] u la ong; U la iathuh ha ngi [u Isma’il Bin Abu Khalid] u la ong; Hadien ba u la iathuh ia ngi [u Qais], u la ong; ’ [U Abu Bakr] u la ieng bad u la iaroh ia U Blei bad u la pynkhuid ia U, nangta u la ong; ‘Ko ki briew, shisha phi pule ia kane ka dkhot: ‘Ko phi kiba ngeit, phi don ka jingkitkhlieh na ka bynta uwei pa uwei na phi, kan ym pynmynsaw ia phi wat ia u briew uba rit eh uba iaid bakla... -haduh kaba kut jong ka dkhot-, bad phi buh ia ka shabar ka jaka, nga la iohsngew ia u Nonglam khubor jong U Blei sallallaahu ’alaihi do echangeed ki briew u ong, ym shym la ong: nangta la tieng ba u Allah un pynphriang ia ka jingpynshitom ia ki baroh.’ U ong; ‘Bad nga la iohsngew ia u Abu Bakr ba u ong; ‘Ko briew, to jngai na ki jinglamler, namar shisha ki jinglamler ki pynjngai ia phi na ka jingngeit’.
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Hadien ba u la iathuh ha ngi [Hasyim] u la ong; Hadien ba u la iathuh ia ngi [ki Shu’bah] u la ong; la pyntip ia nga [Yazid Bin Khumair] u la ong; Nga la ïohsngew ïa u [Sulaim Bin ‘Amir] uwei u briew na Himyar, uba ïathuh khana na u [Ausath Bin Isma’il Bin Ausath Al Bajali] uba la ïathuh ïa ka khana na u [Abu Bakar], ba u la ïohsngew ïa ka haba u Nonglamktien jong U Allah (ka jingsuk bad ka jingkyrkhu jong U Allah un long halor jong u) u la ïap, u la ong; U Nonglam khubor jong U Allah u la ieng ha ka snem kaba nyngkong ha ka jaka jong nga bad nangta u la iam bad u la ong: ‘To long kiba hok, namar ka jinglong hok ka leit ryngkat bad ka jingbha bad baroh ar ki don ha bneng, bad to jngai na ki jinglamler, namar ki don ryngkat bad ka pop bad baroh ar ki don ha dujok, bad pan na U Allah ia ka jingpynim, namar shisha ym don mano mano ruh ba la ai ei ei hadien ba u la ngeit ba kata ka kham bha ban ia ka jingpynim’. Nangta u la bteng ‘wat pynduh ia ka jingiadei iwei ia iwei pat, wat kiar iwei ia iwei pat, wat ia shun iwei ia iwei pat, bad wat nym sngewsih iwei ia iwei pat, hynrei to long ki shakri jong U Allah kiba long para’.
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Hadien ba u la iathuh ia ngi [‘Affan] u la ong; Hadien ba u la ïathuh ïa ngi [u Abu ‘Awanah] na u [Daud Bin Abdullah Al Audiy] na u [Humaid Bin Abdurrahman] u la ong; Haba u Rasulullah u la khlad noh, [U Abu Bakr] u la don ha rud jong ka Madina, u -U Humaid Bin Abdurrahman- u la ong; nangta u la wan bad u la plie ia ka jain kaba tap ia ka khmat jong u bad u la kdup ia u bad u la ong; ‘Nga kloi ban pdiang ia la u kpa bad ka kmie kum ka jingsiewspah jong phi, katno kan long kaba itynnad ka jingim bad ka jingiap jong phi, U Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam u la iap, bad da u Rabb u trai ka Kaaba’. nangta u la kdew ia ka hadith. U ong; ‘Nangta u Abu Bakr bad u Umar ki la leit -sha ki Ansar - kiba dang iasaid para ma ki shaphang ka jinglong nongialam, kumta ki la iakynduh ia ki - ki Ansar -, nangta u Abu Bakr u la kren bad um shym la iehnoh ia kaei kaei kaba la pynpaw ha ki Ansar bad ym shym la iehnoh ei ei kaba u Nonglam khubor jong U Blei (ka jingsuk bad jingkyrkhu U Blei un long halor jong ki) u la ong; ‘Hooid, phi la tip lypa ba u Nonglam khubor jong U Blei (ka jingsuk bad jingkyrkhu U Blei un long halor jong u) u la ong: ‘Lada ki briew ki iaid lyngba kawei ka them bad ki Ansar ki iaid lyngba kawei pat ka them, te ngan iaid lyngba ia ka them jong ki Ansar.’ bad phi la tip lypa, ko Sa’d, ba u Nonglam khubor jong U Blei (ka jingsuk bad jingkyrkhu jong U Allah kan long halor jong u) u la ong katba phi dang shong -khlem leh ei ei-, ‘ki Quraysh ki dei kiba peit ia kane ka kam, kumta ki briew kiba don ka kamram jong ki briew ki bud ia ki briew kiba don ka kamram jong ki -ki Quraysh- bad ki briew ki bym kohnguh jong ki ki bud ia ki briew ki bym kohnguh jong ki’. u ong; nangta u [Sa’d] u la jubab ia u Abu Bakr; ‘Phi ong hok, ngi long ki myntri katba phi pat phi long ki nongialam’.
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Hadien ba u la iathuh ha ngi [U Ali Bin ‘Ayyasy] u la ong; Hadien ba u la iathuh ha ngi [u Al ’Aththaf Bin Khalid] u la ong; U la iathuh ia nga [u briew] na ki briew jong ka Bashroh, na u [Thalhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiq] u la ong; Nga la iohsngew [u kpa jong nga] ba u kdew ba [u kpa jong u] u la iohsngew ia [u Abu Bakr] ba u ong; Nga la kylli na u Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam; ‘Ko u Nonglam khubor jong U Allah, hato ki jingleh ki long kiba la pynshong nongrim ha kiei kiei kiba la pynskhem ne ha kiei kiei kiba thymmai?’. U la jubab: ‘Hynrei katkum ki mat kiba la pynbeit’. u la ong, nga la kylli; ‘Te kane ka jingleh ka long na ka bynta aiu, ko Nonglam khubor jong U Allah? U la ong: ‘Ka long kaba suk ia uwei pa uwei u briew ban leh ia ki kam babha katkum ka jingthmu kaba la thaw ia u’.
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Hadien ba u la iathuh ha ngi [u Abul Yaman] u la ong; la pyntip ha ngi [Syu’aib] na [Az Zuhri] u la ong; la pyntip ia nga [u briew uba stad ha ka ain na ki Ansar], ba u la iohsngew ia [u Uthman Bin ‘Affan] ba u iathuh ia kawei ka jingiathuhkhana; ba ki la don katto katne ngut ki paralok jong u Nongiathuhlypa kiba la sngewsih haba u Nongiathuhlypa u la iap, haduh ba la jan shiteng na ki ki la sngew khuslai, ong u Uthman; ‘Bad nga la long uwei na ki, haba nga dang shong ha ka jingdum jong kawei na ki kynroh, u Umar u la iaid na khmat jong nga bad u la khublei ia nga, hynrei ngam sngew ba u iaid lyngba bad u la ong khublei, kumta u la iaid noh haduh ba un da iakynduh ia u Abu Bakr, nangta u la ong ia u; ‘Don kaei kaei kaba pynlyngngoh ia phi, ha ka jingshisha nga la iaid lyngba ha khmat u Uthman bad nga la khublei ia u, hynrei um shym la jubab ia ka jingkhublei jong nga.’ Kumta ha ka por ka jingsynshar u Abu Bakr, u Umar bad u Abu Bakr ki la wan bad baroh arngut ki la khublei ia nga, nangta u Abu Bakr u la ong; ‘U hynmen jong phi u Umar u la wan sha nga bad u la ong ba u la iaid na khmat jong phi bad u la ong khublei, hynrei phim shym la jubab ia u, te kaei kaba la pynlong ia phi ban leh kumta?’. u la ong, nga la jubab; ‘Ngam shym la leh ia kata’. Kumta u Umar u la ong; ‘Hooid, da U Allah, phi la leh ia kata, hynrei ka la long namar ka jingsarong jong phi, ko Bani Umayyah.’ U la ong, Nga la jubab; ‘Da U Allah, ngam ju sngew ba phi la iaid lait bad phi la khublei ia nga,’ la ong u Abu Bakr; ‘U Uthman u ong hok, shisha phi la bunkam bad katto katne ki kam na u,’ kumta nga la ong; ‘em’ u Umar u la kylli; ‘Kaei kata ka kam khaii?’. nangta u Uthman u la ong; ‘U Allah u la khlad noh ia u Nongiathuhlypa jong u shuwa ba ngin kylli ia u shaphang ka jingshngain jong kane ka kam’, u Abu Bakr u la ong; ‘Nga la kylli ia u shaphang kata ka kam,’ u la ong; kumta nga la ieng ha khmat jong u bad nga la ong ia u ‘da u kpa bad ka kmie jong nga phi kham don hok halor jong u,’ [U Abu Bakr] u la ong; Nga la kylli; Ko Nonglam khubor jong U Allah, kumno kane ka long kaba shngain? Nangta u Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u la ong: ‘Uno uno uba ioh ia ka jingpynshitom na nga kaba nga la tyrwa shisien ha u kpa jong nga bad nangta u pynphai biang ia ka ha nga, te kata ka jingpynshitom kan long ka jingpynim ia u’.