Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith

Hadith

Imam Ahmad : 1

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ

Shiye andero [Abdullah Bin Numair] wono; shiye andero [Isma’il] ro [Qais] bayanzəna shiye wono; [Abu Bakr] cizə Allahro zazaksə kuru shiga tahirzə daji wono; Ya amso, haiyaro aya adə kəranyi: ‘Ya am imanimaso, kəlanzaga nzəliwo; Kam zawal batti ndasoma nyiro awo laa sədinba nyiro shimo səwandənama'. -QS Al Maidah aya 105-. Kuru haiyaro, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ye wono: ‘Haiyaro, amsoye awo diwi sorin kuru sandiye shiga kambiwuzayiya, daji Allahye sandi sammaro azawu cin’.

Hadith

Imam Ahmad : 2

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ

Sa andero [Waki'] gulzənadən shiye wono; Shiye andero [Mis’ar]-a [Sufyan]-a [Usman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] lan [Ali Bin Rabi’ah Al Walibi] lan [Asma’bin Al Hakam Al Fazari] [Ali] lan gulzənadən, shiye wono; Hadith laa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam lan fanjiya, daji Allahye faidawa shilan sǝdin futu shiye sǝragǝnaro. kuru kam gadeye wuro guljiya, daji shiro rawo guljin, shiye rawo sədənaro waljiya daji tawatkəyin. Haiyaro, Abu Bakr ye wuro gulzəna, kuru jire [Abu Bakr] ye Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye wono: ‘Kam do zunubi sədin kuru daji wudhu sədin kuru wudhunzə ngəlaro sədin gənyi, -Mis’ar ye wono; -' daji shiye salatǝna, kuru Sufyanbe wono 'daji shiye salatǝ rak'ah indi sǝdǝna kuru Allahro gawurta sǝdǝna sai tawadǝro Allahye zunubanzǝ gawurzǝnyiro waljiya'.

Hadith

Imam Ahmad : 3

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ

Shiye andero [‘Amru Bin Muhammad Abu Sa’id i.e. Al’Anqazi] gulzənadən shiye wono; Shiye andero [Israil] ro [Abu Ishaq] ro [Al Barra’ Bin ‘Azib] ro gulzəna, shiye wono; Abu Bakr ye 'Azib lan dirham mewun yakkəro sa'adə kaiyiwo, Al Barra' ye wono; daji Abu Bakr ye Azib ro wono; 'Al Barro ro gulne shiga fatonyiro gozə'. So 'Azib ye ja'au; 'A'a, sai nyiye awo diwonǝmdǝ andero gultǝgǝro ragǝma loktu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nyiga sǝbandǝnaben'. shiye wono; daji [Abu Bakr] ye wono; 'Andeye bənero lenyiye kuru diwaldəga kawusuwa-a bəne-a lan kozənadən, loktu dawu kawusuben nazənadən kuru kəngaldə samilan kara, korndega wuzəna kəla andero na gənatəye mbejiro, ngawo loktu gana laayen kawu kura laa curo kuru shiro karəngəgəna kuru kawu gana laa mbejiro wallono. nadəga ngalwozə kuru kazəmu karabe Rasulullah sallallahu salallahuro fəlezə, daji wuye wono; "Bone, ya Rasulullah," daji bowono, daji wuye luwumiya kam laa kururo, tinyiro kanyi sunyima kuru, wuye ciworo; 'Nyi kam ndube, kam gana?' shiye ja’awu; 'kam Qurayshbe,' daji sunzə gulzə kuru shiga asuwoko, waltə ciworo; ‘Kanyinǝmdǝ cam sutuluyinna? ’ shiye ja’awu; 'yes' waltə ciworo; ‘Shi wuro milk fəlejin wa? ’ shiye ja’awu; 'Aa' daji shiro kanyi faldə gozə kuru cam kanyibedə-a muskonzə-a bərbərlan fərazə, geriba karabe cizə kazəmuye zaktəna-a suwudəna, daji shiye cam gana laa wuro camzə kuru wuye geribadəro nji fəlezə cidiya Mehullabedə zauro konnuwa sədinro. 'alaihi wasallam shiro nji kǝnzabe sǝkǝ, kuru shiye suro kǝnǝnganzǝben cizǝnaro wallono, wuye gulngǝna; 'Ya Rasulullah, sǝkǝ' Shiye sǝkǝ hatta kǝlanzǝn sǝkǝ, daji wuye wono; 'Loktu andeye letǝbe dǝ shima?' daji andeye lenyiye amsodə kulashinzadən kuru ndunzama andega sowondinba illa Suraqah Bin Malik Bin Ju'syum fərro, wuye gulngəna; ‘Ya Rasulullah, shi kam andega barajinmadə andega səsangin’, Nabiye ja’awu: ‘wande karəngənyi, Allah andega’ hatta loktu Suraqah andega karəngəzənadən, alamanna nəmcintə bunduwu fal au bunduwu indi au bunduwu yakkəyeyi, wuye wono; 'Ya Rasulullah, shi do andeya barajinma dǝ - andeya sǝtayin' kuru wu -loktu shima dǝn- sǝtayin, Nabiye ciworo: 'ayi nankaro sǝtayin?' Wuye ja’awu; 'Bha Allah, wuye kǝlanyiro gǝnyi gǝnyi, amma wuye gǝnyi kǝlanyiro gǝnyi' daji Rasulu Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ye duwa sǝdǝna: 'andeye shiga -Suraqah- dǝga kolnyen kǝla kǝlanǝmro' daji shi shilan sǝta suro Suraqahbe dǝro gǝrzǝ kuru jumped dǝye wono; 'Ya Muhammad, wuye nozana kəla adə shima awo nyiye diwowo, adə nankaro Allahro duwawo kəla awo wuro wazənadən wuga sətayinro, Allahro wuye hawarnəmdəga sirro gənayin am nyiga mazayinmasoro am ngawonyiben dasagənadəro, kuru adə shima kənyinyi karabewo, kənyiwunyi laadə gone, hayyamaro nyiye karimonyidən kozəna kuru sandiro lenəmin.' Abu Bakr ye gozə kowono, daji Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye ja’awu; 'Wuye shiga məradənyi' daji Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamye shiro duwa sədəna sau Suraqahdəga sutuluwuna - tajirwa shiro zəksənadən - kuru waltə sawa'anzəro lewono, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamdə wuga bəlawurozə gozə kowono, loktu andeye Madinaro nazənadən, amsoye andega suro zawalben kasatsana. Cidawu-a duli-adə duwaro suluwuna; 'Allah shi kurawo, Rasulullah 'alaihi wasallam isǝna, Muhammad isǝna'. Amsodə gashiptana kəla ndu sandilan hakkinzə fatonzə shiye gotəye mbejiro, daji Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamye wono: 'kuro bənyedə fato Bani Najarbe rawanzə Abdul MuTalibbedən napngin sandiga darajatəro,' daji sa wazənadən wazənadən shiye lewono futu amariya cinaro. Barra’ Bin Azib ye wono; 'Muhajirin buro salakbe andero isayinmadə shima Mushab Bin Umair, yanzəgana Bani Abdud Darbe, daji Ibnu Ummi Maktum, shidə kəmbu, yanzəgana Bani Fihribe, daji Umar Bin Al Khaththab am findi-a fəlezana, daji andeye ciworo; 'Ayi Rasulullah sallallahu salallahu salallahu sǝdǝna?' shiye ja’awu; 'shidə ngawonyilan kara', daji Rasulullah Abu Bakr'a isa, Barro'ye wono; 'Nabi sallallahu 'alaihi wasallam də -Madinaro- isayinba sai loktudən wasika kada Al Mufashalbe hamzənaro waljiya'. Israelye wono; 'Barro' də sawa Ansarbe Banu Haritsahbe'.

Hadith

Imam Ahmad : 4

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي

Sa andero [Waki'] gulzənadən shiye wono; shiye wono [Israil]; shiye wono [Abu Ishaq]; [Zaid Bin Yutsai’] lan [Abu Bakr] lan shi Nabiye shiro bayan kəla nəmkambe am Makkabe lan zuzəna; 'Sau mushiriki ndasoma ngawo saa adəyen Hajjro lejinba nankaro, ndumaye Tawaf yazənaro sədinba kuru zannaro gayinba illa musləmma, kam duwo kate shi-a Rasulullah-ayen tawadə mbejiro waljiya, datəgəramdə shima tawadə datəgəramzəwo, kuru Allah-a Rasululnzə-adə mushirikinzə-a kolzayin'. YAzid ye wono; daji shiye am yakkǝ-a lewono. Daji Shiye Aliro wono; 'shiga zaye kuru Abu Bakr'a wuro waltəgə kuru kawuli nyiyedə yitagattəgə'. so shiye sǝdǝna, shiye wono; sa Abu Bakr ye Nabi sallallahu salallahu ro isǝna dǝn, shiye gǝrzǝna kuru sǝwondǝ; 'Ya Rasulullah, awo laa wuro wagǝzǝna?' shiye ja’awu; 'Affima nyiro wagǝzǝnyi illa awo ngǝla, amma wuro amariya sadǝna kǝla lamar adǝga wu au kam falnyiro gǝnyiro'.

Hadith

Imam Ahmad : 5

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى

Shiye andero [Muhammad Bin Ja’far] wono; Shiye andero [Syu’bah] na [Yazid Bin Khumair] na [Sulaim Bin ‘Amir] na [Ausath] lan, shiye wono; [Abu Bakr] ye andero wa'azi sǝdǝna kuru wono; Rasullah shallallahu 'alaihi wasallam shima suro saa buro salakbedən nanyiro cizəna. Daji Abu Bakr ye cirin, daji wono; Allahro Al mu'Aafaat - gawurtə - au shiye Al 'Aa'fiyah - nəlefa - guljin, dalildə nduma awo laa Al 'Aa'fiyah au Al mu'Aafaat'a kozənaro tinayi ngawo imaniben, jire gultə dalil jiredə nəmngəla'a kuru indiso samilan mbeji kuru kattuwu'a cintəgəne dalil shi indiso'a. kamanzaro nəmkəsadə, nəmkəlado, kuru nəmkam sawa-sawaye kamtə-a kamanza-a koltə-a, amma ya-a futu Allah Ta'alaye amro gulzənayeyi.'

Hadith

Imam Ahmad : 6

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى

Andiro gulzana kəla [Abdurrahman Bin Mahdi]-a [Abu Amir]-a indisoye gulzana; Shiye andero [Zuhair i.e. Ibnu Muhammad] na [Abdullah i.e. Ibnu Muhammad Bin Aqil] na [Mu’adz Bin Rifa’ah Bin Rafi’ Al Ansari] na [Rifa’ah Bin Rafi’] na babanzǝben shiye wono; Wuye [Abu Bakar Ash Siddiq] ye minbar Rasullah sallallahu salallahu lan wa’azə sədin, daji shiye wono; 'Wuye Rasullah shallallahu 'alaihi wasallam gulzənadə fangəna,' kuru Abu Bakrye su Rasullah shallallahu gulzənadən cirin, daji shiye suro cidinzəyen manazənyi kuru wono; 'Wuye Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye yim zauro kawudo'a, kawudo'a jili anyilan suro saa buroyedən gulzənadə fangəna: 'Allahro gawurtə-a, nəlefa-a, kambiyi-a dunya-a dunya-a lan məradəgəne'.

Hadith

Imam Ahmad : 7

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ

Sa andero [Abu Kamil] gulzənadən, shiye wono; Andeye [Hammad, sunzə Ibn Salamah] [Ibn Abu Atiq] lan [bawanzə] [Abu Bakr] lan gulzana, shi Nabiye wono: ‘Siwakdə ci fəlejin kuru Allahro kəji fanjin’.

Hadith

Imam Ahmad : 8

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا

Sa andero [Hasyim Bin Al Qasim] gulzənadən shiye wono; Sa andero [Al Laits] gulzənadən shiye wono; Shiye wuro [Yazid Bin Abu Habib] suro [Abul Khair] yen [Abdullah Bin ‘Amru] suro [Abu Bakar Ash Shiddiq] yen wono shiye Rasullah ro wono; 'Du'a duwo salanyilan salatinmadə wuro gulzə,' Shiye jaapkono: 'kəra, Allahumma Innii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Wala Yaghfirudz Dzunuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min 'Indika Warhamnii Innaka Antal Ghofuurur Rahiim falma raksə awo laa sədinba'-Ya, zunuwuwa illa Nyima daji zunuwunyi gawurtə nashanzən kuru wuro kanjimarinzə, haiyaro nyima zauro gawurtəmawo, zauro kanjimarinzəwo-'. [Yunus] ye wono; 'kabiiraa -kura-,' shiye andero [Hasan Al Asy yab] suro [Ibn Lahi'ah] yen wono; shiye wono: 'kabiiraa -kura-'.

Hadith

Imam Ahmad : 9

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ

Sa andero [Abdurrazzaq] gulzənadən shiye wono; Andeye [Ma’mar] ro [Az Zuhri] lan [’Urwah] lan [Aisyah] lan gulzana, Fatimah-a Al Abbas-a Abu Bakr ro isana, sandi indiso waratanza Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam lan mazana, sandi indiso Fahilan cidinzə-a cidinzə-a mazanadən. Bakar] sandiro wono; Haiyaro, Manzo Allahbe wono: ‘Ande waratatinba, arzinyi kolnyendə sadakaro waljin, yalla Muhammadbedə arzinyi adəlan bas kəmbu sadin’. Adə nankaro, Allah, awo Rasulullah ye sədinma dəga kolnginba sai tawadəro diwoma.

Hadith

Imam Ahmad : 10

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ

Sa andero [Abu Abdurrahman Al Muqri’] ro gulzǝnadǝn shiye wono; Sa andero [Haiwah Bin Syuraih] gulzənadən shiye wono; Wuye [Abdul Malik Bin Al Harith] ye wono; Haiyaro [Abu Hurairah] wono; Wuye [Abu Bakar Ash Siddiq] ye kəla minbar adəyen gulzəna; Wuye Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye wono yim saa buroye allan, daji Abu Bakr ye shawari dǝlan zauro fattǝgǝna dǝro sǝrǝna kuru shiye wono; Wuye Manzo Allahbe (saw) wono: 'Nyiro awo laa - shido daraja kuralan kara - ngawo jimla tawadǝbe misallo Al Afiyah - nǝlefa -, adǝnankadǝro Allahlan Al Afiyah mǝradǝne'.

Hadith

Imam Ahmad : 11

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا

Sa andero ['Affan] gulzənadən shiye wono; Sa andero [Hammam] gulzənadən, shiye wono; shiye andero [Thabit] [Anas] lan bayanzəna kəla [Abu Bakar] shiro gulzəna, shi -Abu Bakar- wono; Wuye Nabi sallallahu ‘alaihi wasallam ro gulngǝna loktu shi suro kulben dagǝna dǝn, - riwaya gaden shiye wono; 'kuru andeye suro kulben kara, - kuru falnza shilanzǝ indidǝga kururo waljiya, andega cidiya shilanzǝben kururo waljin', daji shiye wono: 'Ya Abu Bakr, awo do am indiro tǝmanǝmindǝ, shi Allahdǝ shima kǝn yakkǝmiwo suro indidǝben gǝnyi'.

Hadith

Imam Ahmad : 12

حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ

Sa andero [Rauh] gulzənadən shiye wono; Shiye andero [Ibnu Abi Arubah] suro [Abu At Taiyyah] suro [Al Mughirah Bin Subai] suro [‘Amru Bin Huraits] suro [Abu Bakar Ash Shiddiq] lan, shiye wono; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye andero wono Dajjal də nasha gədi dunyabe shiro Khurasan gultindən suluwin, am kada shiga zayin, alamanna fəskanzadə alama gartəram bunduwube yeyi'.

Hadith

Imam Ahmad : 13

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ

Shiye andero [Abu Sa’id] ro kalima Bani Hashimbe kureye gulzənadən, shiye wono; Shiye andero [Shadaqah Bin Musa] sawanzǝ Ad Daqiq, [Farqad] lan [Murrah Bin Syarahil] lan [Abu Bakar Ash Shiddiq] lan, shiye wono; Rasulullah (saw) ye wono: 'Am donyi kǝlanza kǝlzayin bawo, am donyi kǝlanza kǝlzayin bawo, kuru am donyi kǝlanza kǝlzayin ba dǝ, kuru am donyi buro salakkin cinna samibe dǝga gǝrzayin dǝ, sandima cidawu donyi awo kate sandi-a Jalla waster-a Allah A-a ye dǝlan faidatayin dǝwo.

Hadith

Imam Ahmad : 14

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ

Shiye andero [Abdullah Bin Muhammad Bin Abu Syaibah] gulzəna. Abdullah ye wono; kuru shiga Abdullah Bin Abu Syaibah lan fangǝna, shiye wono; Shiye andero [Muhammad Bin Fudlail] suro [Al Walid Bin Jumai’] suro [Abu Ath Thufail] yen wono; Sa Nabiye bazənadən, Fatimaye Abu Bakrro wasika ruwozəna suronzən; 'Shi nyi au yallanǝmma Nabi sallallahu 'alaihi wasallam waratazayinna?' Shiye ja’awu; ‘Wuye waratanyi, amma yallanzəye waratazana,’ Fatimaye wono; 'Daji ndaran shares Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallambe mbeji?' Daji [Abu Bakr] ye wono; ‘Haiyaro, Manzo Allahbe wono; 'Haiyaro, Allahye Nabi'a kəmbu cinaro waljiya, daji bawono, daji Shi - Allah - shiga am ngawonzən isayinro sədin', daji wuye nyiyanzə'a musləmmaro kalaktəro'. daji Fatimaye wono; 'Daji awo do Rasulullah lan fanzana dǝga ngǝlaro nozǝna'.

Hadith

Imam Ahmad : 15

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى

Shiye andero [Ibrahim Bin Ishaq Ath Thalaqani] gulzəna; Shiye wuro [Nadlar Bin Syumail Al Mazini] gulzənadən shiye wono; Wuro [Abu Na’amah] ro gulzənadən shiye wono; Shiye wuro [Abu Hunaidah Al Barra’ Bin Naufal] suro [Walan Al ‘Adawi] suro [Hudzaifah] suro [Abu Bakar Ash Shiddiq] yen wono; 'Suwa fal Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam sala suwabe sǝdǝna. Daji shiye namgono, hatta loktu dhuhabe nazənadən, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallamdə kasudu gozə, daji nadən namgono hatta sala dawubedən, sala Asr-a Maghrib-a, shiye manazənyi sai sala kawudobe dareram bənyeben, daji fatoro lezə am Bakburbedəro wono; 'Abiro Rasulullahbe awo kuro sǝdǝnadǝga sǝwondǝnyi, shiye ngaltema sǝdǝnyi yayi?' shiye wono; daji shiga ciworo, daji shiye ja’awu: ‘a’a, awo do lamarra dunyabe-a akhiratbe-a lan wajinma wuro fəlezana, daji am buroye-a am isayin-adə na fallan sapkata, daji amsodə adəro rizana, daji Adamro isayin loktu zunguye sandiya zakcinlan, sandiye gulzana; ‘Ya Adam, nyima baba adamganabewo kuru Allah ‘azza wajalla nyiga karzǝna, adǝnankadǝro Rabbinǝmro shafa’a sǝdin,’ Adamye ja’awu; ‘Wuye awo nyiye fəlejin dəga wujin, babanəmro lenəmin ngawo babanəmyen, sunzə Nuhu,’ haiyaro Allahye Adam-a, Nuhu-a, yalla Ibrahimbe-a yalla Imranbe-a kəla am sammaben karzəna. Daji sandiye Nuhuro isa; 'Andero shafa'a kawu Rabbnǝmro yiwo, dalilnzǝdǝ Allahye nyiga karzǝna kuru salanǝmma jaapsǝna kuru shiye fato ndasoma suro kafirwaben cidilan kolzǝnyi'. Daji Nuhuye wono; 'Wuye nyiro shafa'a sədinba, adə nankaro Ibrahimro lenəmin, dalildə Allahye shiga kərawomanzəro sədəna'. Daji Ibrahimro leza, Ibrahimye wono; 'Wuye nyiro shafa'a cinba, Musaro lenəmin, dalildə Allahye shiro manazəna'. Daji Musaye ja’awu; 'Awo nyiye majinmadə nanyin ba, daji Isa bin Maryamro lenəmin, haiyaro shiye raksə kam kəmbu-a, kwasuwa-a kuru kam suro dunyaben dagəna-a sədin'. Daji Yesuye jaapkono; 'Awo nyiye majinmadə ba, amma kəmanzəro lenəmin, tada Adambe, dalilnzədə kawarnzədə shima buro salakkin yim kəmaduwuben katəwo, Muhammad shallallahu 'alaihi wasallamro lenəmin, tawadəro shiye nyiro shafa'a sədin kawu Rabbnəmro'. Shiye wono; 'Adə nankaro lewono, daji Jibrilye Rabbinzə'a fuskazəna, daji Allahye wono: 'shiro izin - shafa - kuru shiro hawar samibe yiwo'. shiye wono; daji Jibril ye hawar kǝji dǝga sǝta lewono, daji Muhammad ye sujudǝna kuru sujudǝna yim Zǝma falro, daji Allah ye wono: ‘kǝlanǝm hafne, ya Muhammad, gulne nyiro fantǝyin kuru shafa’a, nyiro izǝnyi shafa’a sadǝna’. shiye wono; daji shiye kəlanzə hafsə kuru sa shiye Rabbinzəga ​​surunadən shiye sujudzəna kəla yim Zəmaa gadero, kuru Allahye waltə wono: 'kəlanzə hafsə kuru wono nyiga fantin, shafa'atə, nyiro shafa'atə halal'. shiye wono; shiye sujudǝro lewono, kuru Gabriyelye muskonzǝ indiso gozǝ, daji sala do ngaltema kam ndasomaro kazǝnyima dǝga kazǝna, adǝnankadǝro shiye wono; ‘Ya Rabbnyi, nyiye wuga kəma tada Adambero alakkatə kuru nəmkura ba, nyiye wuga buro salakkin kawarnzə yim kəmayaben katə kuru nəmkura ba, hatta am ngəwu doni kəmaduwunyiro isayinma kate Shon’a-a Ailah-ayen mbejiro diwo,’ daji gulzana; 'Shiddiqin bowotə sandiye shafa', daji gulzana; 'Nabs bowotə Wu'. Shiye wono; daji Nabidə jamanza jamabe-a, kuru Nabi laa mbeji jama uwu au arakkə-a, kuru Nabi laa mbeji jamanza ba-a, daji gulzana; 'Shahid sodəga bowotə sandiye am saragənaro duwa'a sadinro'. kuru Nabi sallallahu salallahu ye gozə kowono; so loktu shahidwadəye awo adəga sadənadən, Nabiye wono: Allahye wono 'Wuma kanjimalibe kanjimarinzəwo, am duwo awo laa wuga kəlzayinbadə saminyiro gayin'. shiye wono; daji sandiye samiro gaana. Shiye wono: Daji Allahye wono: 'Suro jahannamaben wune, kam laa ngǝla sǝdǝna sǝbandǝna? 'Shiye wono; Daji kam laa sowondin, daji Allahye shiga ciworo: 'Nyiye awo laa ngǝla sǝdǝna? ' kamdəye jaapkono; 'A'a, illa buron awowa amsoro kəskezəna lamar yiwo-a lado-ayen'. Daji Allahye wono: 'Kamnyiro kəskezə futu kambənyi gadero kəskezəna yeyi'. Daji kam laa suro jahannamaben sutuluwuna, kuru Allahye shiga ciworo; ‘Nyiye cida ngǝla sǝdǝna? ’ shiye ja’awu; 'A'a, sai tadanyiro gulngǝnaro waljiya, wuga konnulan warne kuru wuga fula yeyiro gǝrne, daji kǝmaduwuro gozǝ kasamro tarzǝyin, daji shi Allah, Kǝma dunya sammabe, shiye waltǝ wuga waltǝ suwudinba'. Daji Allahye wono: ‘Abiro awo adəga diwo? ’ shiye ja’awu; 'Nyiro ritə nankaro'. Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ye gozə kowono: daji Allah ye wono: 'mairi mairi zauro daraja'a də, daji haiyaro nyiro shidə samənzəna, hatta shiyeyi'. Nabiye gozə kowono: cidamadəye wono; 'ayi nankaro wuga zalumjin loktu nyi mairo waljiya?' Nabi sallallahu ‘alaihi wasallam ye wono: ‘adəma awo do wuga suro zaman kureyen kasuduwa sǝkǝna dǝ’.

Hadith

Imam Ahmad : 16

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ

Sa andero [Hasyim Bin Al Qasim] gulzənadən shiye wono; Shiye andero [Zuhair sunzə Ibn Mu’awiyah] gulzəna; Shiye andero [Isma’il Bin Abu Khalid] wono; Sa andero [Qais] gulzənadən, shiye wono; ' [Abu Bakr] cizə Allahro zazaksə kuru shiga tahirzə, daji shiye wono; 'Ya amso, haiyaro nyiye aya adə kəramin: 'Ya nyi am imanima, nyima kəlanzən falnzawoso, kam gana laa yayi nyiro awo laa sədinba... -sai ayadə datəgəramzəro-, kuru nyiye shiga nadən gənanəmin, wuye Rasulullah sallallaahu it 'alaihi do echanged wasallam guljin fangəna, if not if: daji Allahye sandi sammaro azawu tarzəyinro riyitəna.’ Shiye wono; ‘Kuru Abu Bakr ye wono; 'Ya amso, kattuwulan cintəgəne, sau kattuwudə nyiga imanilan cintəzəna'.

Hadith

Imam Ahmad : 17

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا

Sa andero [Hasyim] gulzənadən shiye wono; Sa andero [Shu’bah] gulzənadən shiye wono; bayanzəna [Yazid Bin Khumair] shiye wono; Wuye [Sulaim Bin Amir] kam Himyarbe, hawar laa [Ausath Bin Isma’il Bin Ausath Al Bajali] lan guljin shi do [Abu Bakar] lan hawar guljinma, shiye hawardə fanzəna loktu Rasulullah (saw) bazənadən, shiye wono; Manzo Allahbedə saa burobedən nanyidən dazə daji cirin kuru wono: 'Jire gultə, dalildə jiredə nəmngəla-a lejin kuru indiso samilan kara, kuru kattuwuwa cintəgəne, dalilnzədə sandidə zunubbi-a kuru indiso kannulan kara, kuru Allahro shafa matə, dalildə haiyaro nduma awo laa tina ba ngawo shafa kozənaro imanizənaben.' Daji gozə kowono 'kamza'a kamtəyi, kamanza'a katə, kamanza'a watə, kuru kamanza'a nəmkəsadənyi, amma cidawu Allahbe ya'ana'.

Hadith

Imam Ahmad : 18

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ

Sa andero ['Affan] gulzənadən shiye wono; Shiye andero [Abu Awanah] ro [Daud Bin Abdullah Al Audiy] ro [Humaid Bin Abdurrahman] ro gulzənadən shiye wono; Sa Rasulullah bazənadən, [Abu Bakr] də diya Madinaben kara, shi -Humaid Bin Abdurrahman- wono; daji shiye isa kazəmu fəskanzə zaksənadə kazə shiga nzəmbozə kuru wono; 'Wuye kasatkəna baba-a yanzə-a rantə nankaro, futu kənənganzə-a kərmunzə-adə zauro shawa, Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam bawono, kuru Rabb kəmanzə Kaababe'. daji shiye hadith dǝga bayanzǝna. Shiye wono; 'Daji Abu Bakr-a Umar-a lezana -Ansarro - sandi do kəla fuwumayen gashiptanadə, daji sandiya - Ansarro -, daji Abu Bakrye manazə kuru awo laa Ansarro fəlezənadə kolzənyi kuru awo laa Rasulullah (sallallahuye kəlanzən gulzənadə) kolzənyi; 'Haiyaro, nyiye nozana kəla Manzo Allahbe (saw) wono: 'Amsodə zərəgə fallan kozaiya kuru Ansardə zərəgə gaden kozaiya, daji wuye zərəgə Ansarbedən kozayin.' kuru nyiye nozana, ya Sa’d, shi Rasulullah (saw) ye wono loktu nyiye namtǝnǝm dǝn -abima sǝdinba-, ‘Quraysh dǝ shima lamarra adǝga sǝdin, adǝnankadǝro am cidabe jamabe dǝ am cidabe dǝga zasayin -Quraysh dǝ- kuru amnza kǝngawo dǝye amnza kǝngawo dǝga zasayin’. shiye wono; daji [Sa’d] ye Abu Bakro ja’awu; 'Nyiye jire, andedə wa'aziwu kuru nyidə kazadala'.

Hadith

Imam Ahmad : 19

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ

Sa andero [Ali Bin ‘Ayyasy] gulzənadən shiye wono; Shiye andero [Al Aththaf Bin Khalid] ro gulzənadən shiye wono; Shiye wuro [kam] suro jama Bashrohben, suro [Thalhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiqben] shiye wono; Wuye [babanyi] ye [babanzǝ] ye [Abu Bakr] ye gulzǝna; Wuye Rasulullah sallallahu alaihi wasallamro ciworo; 'Ya Rasulullah, kundowadə awowa təbandənalan au awowa bəlinlan?' Shiye jaapkono: 'Amma futu awowa asutənaben'. shiye wono, wuye ciworo; ‘Adə nankaro awo adə diwodə ayi nankaro, ya Rasulullah? Shiye wono: ‘Kamwoso awo ngəla diwodə futu shiga alaktənadəro kəske’.

Hadith

Imam Ahmad : 20

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ

Sa andero [Abul Yaman] gulzənadən shiye wono; shiye andero [Syu’aib] [Az Zuhri] lan hawar cina shiye wono; shiye wuro bayanzəna [kam ilmu fiqhbe Ansarbe], shiye [Uthman Bin 'Affan] hawar laa sədin sərana; shi sahaba Nabibe kada mbeji sandido karǝgǝnza kǝjiro walzǝna loktu Nabibe bazǝnadǝn, hatta retanza karǝngǝma dǝye kǝlanza kǝjiro walzana, Uthmanbe wono; 'Kuru wuye suronza fal, loktu suro garu falyen namtənyidən, Umarye fuwunyin kozəna kuru wuro salam gulzəna, amma wuye shiye kozənaro wuro salam gulzənaro fanzənyi, daji shiye kozəna hatta Abu Bakr'a kəla kəlzəna, daji shiro wono; 'Awo laa nyiga ajabbaro sədinma mbeji, haiyaro fuwu Uthmanben kozəna shiro salamtəgə, amma salamtənyidə jaapsənyi.' Daji zaman kərmai Abu Bakrben, Umar-a Abu Bakr-a isa kuru sandi indiso wuga salamzana, daji Abu Bakrbe wono; 'Yanzə Umar ye nanyiro isə wono shiye fuwunzən kozəna kuru salamzəna, amma nyiye shiro jaapkənyi, daji ayi səkə nyiro awo adə diwo?' shiye wono, wuye jaapka; 'Wuye diyi'. So Umar ye wono; 'Aa, Allah, nyiye sǝdǝna, amma dalil nǝmkuranǝmbe nankaro, ya Bani Umayyah.' Shiye wono, Wuye ja’awu; ‘Wallahi, ngaltema nyiye kozənaro wuga salamtənyiro fanzənyi,’ Abu Bakrye wono; ‘Uthman də jire, haiyaro nyiye kasuwu laa shilan sədin,’ adə nankaro wuye gulloko; 'aa' Umar ye ciworo; 'Kasuwu ayi wo?' daji Usman ye wono; ‘Allah ye Nabinzə sallallaahu ‘alaihi wasallam’a cezəna kawu andeye shiga kəla nəlefa lamarra adəyen koroyenro,’ Abu Bakr ye wono; ‘Shiga kəla lamardəben korona,’ wono; daji shiro cizə shiro 'bawanzə-a yanzə-a lan shiro hakku ngəwu mbeji,' [Abu Bakr] ye wono; Wuye ciworo; Ya Rasulullah, jilibin awo adǝ nǝlefa? Daji Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ye wono: ‘Nduwo hukuma laa wulan sǝbandǝna shido loktu laan rawanyiro sadǝna dǝga sǝbandǝ kuru wuro waltǝgǝna dǝ, daji hukuma adǝ shiro shafaro waljin’.