Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Ginsilingan niya kami [si Abdullah Bin Numair] nga nagsiling sia; nagpahibalo sa amon [si Isma'il] gikan sa [Qais] siling niya; [Si Abu Bakr] nagtindog kag nagdayaw kay Allah kag gintinluan Sia dayon nagsiling; O katawhan, sa pagkamatuod mabasa ninyo ining bersikulo: ‘O kamo nga nagatuo, bantayi ang inyo kaugalingon; Wala sing sayop nga tawo ang magahalit sa imo kon nakabaton ka sing giya'. -QS Al Maidah bersikulo 105-. Kag sa pagkamatuod nabatian naton ang Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nga nagsiling: 'Sa pagkamatuod, kon ang mga tawo makakita sang kalautan kag dayon wala nila ini ginapanghiwala, nian si Allah halos magahatag sing silot sa ila tanan'.
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Sa pagsugid sa amon [Waki'] nagsiling sia; Sa pagsugid sa amon [Mis'ar] kag [Sufyan] gikan sa [Uthman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] gikan sa [Ali Bin Rabi'ah Al Walibi] gikan sa [Asma'Bin Al Hakam Al Fazari] gikan sa [Ali], nagsiling sia; Kon makabati ako sang hadith gikan sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, nian ginahatagan ako ni Allah sang mga benepisyo gikan sa sini suno sa kon ano ang Iya luyag. kag kon may iban nga magsugid sini sa akon, dayon ginapangabay ko sia nga magsumpa, kon nagsumpa sia sa akon dayon ginakumpirma ko ini. Sa pagkamatuod, ginsugid sa akon ni Abu Bakr, kag matuod nga nabatian ni [Abu Bakr] ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga nagsiling: 'Indi isa ka tawo ang nagahimo sang sala kag dayon nagahimo sang ablusyon kag nagahimo sang iya ablusyon nga maayo, -siling ni Mis'ar; -' dayon nangamuyo sia, samtang si Sufyan nagsiling 'dayon nangamuyo sia sing duha ka rak'ah kag nangayo sing kapatawaran kay Allah luwas kon pat-od gid nga patawaron ni Allah ang iya mga sala'.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Sa pagsugid sa amon ['Amru Bin Muhammad Abu Sa'id i.e. Al 'Anqazi] nagsiling sia; Sa pagsugid sa amon [Israil] gikan kay [Abu Ishaq] gikan sa [Al Barra' Bin 'Azib], nagsiling sia; Si Abu Bakr nagbakal sang isa ka montura gikan kay 'Azib sa balor nga napulo'g tatlo ka dirham, siling ni Al Barra'; dayon si Abu Bakr nagsiling kay Azib; 'Hambala si Al Barro nga dal-on sia sa akon balay'. Gani nagsabat si 'Azib; 'Indi, luwas kon luyag mo isugid sa amon ang imo ginhimo sang si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagguwa upod sa imo'. nagasiling sia; dayon [si Abu Bakr] nagsiling; 'Nagguwa kami sa paglakat sa gab-i kag ginpadasig ang dalan sa adlaw kag gab-i nga amon gin-agyan, sang nag-abot kami sa udto kag ang adlaw yara na sa ibabaw, gintulok ko ang palibot namon agud tan-awon kon may pasilungan para sa amon, isa ka tion sang ulihi nakita ko ang isa ka daku nga bato kag ginpalapitan ko ini kag natabuan nga may isa ka diutay nga buho - nga ginatabunan sang landong sang bato, gani gintinluan ang lugar kag ginhumlad ang isa ka panit nga panapton para sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, dayon nagsiling ako; "Higda ka, O Sugo ni Allah," dayon naghigda sia, dayon nagguwa ako agod tan-awon kon may nagatulok, sa hinali may nakita ako nga manugbantay sang kanding, namangkot ako; 'Sin-o ang imo ginapanag-iyahan, pamatan-on nga lalaki?' nagsabat sia; 'iya sang isa ka tawo gikan sa Quraysh,' dayon ginsiling niya ang iya ngalan kag nakilala ko sia, namangkot ako liwat; ‘Nagapatubas bala sing gatas ang imo kanding? ' sabat niya; 'huo' pamangkot ko liwat; 'Ipabutyag mo bala ang gatas para sa akon? ' sabat niya; 'Huo' gani ginsugo ko sia nga kaptan ang isa niya ka kanding kag tinluan ang gatas sang kanding kag ang mga palad sang iya mga kamot gikan sa yab-ok, nagdala ako sang isa ka panit nga geriba nga may panapton nga tabon sa baba, dayon gingatas niya ang diutay nga gatas para sa akon kag ginbuboan ko sing tubig ang baba agod indi mag-init ang idalom, dayon nagkadto ako sa Allah Mellahia sang geriba 'sahulahia'. hatagi sia sing ilimnon, kag nagbugtaw sia gikan sa iya katulugon, siling ko; 'O Sugo ni Allah, imna ini' Gin-inom niya ini tubtob nga nakabatyag ako sing kaumpawan, dayon nagsiling ako; 'Tion na bala nga maghalin kita?' gani naglakat kami samtang ang mga tawo nagapangita kag wala sa ila ang nakakita sa amon luwas kay Suraqah Bin Malik Bin Ju'syum nga nagasakay sa kabayo, siling ko; 'O Sugo ni Allah, ang isa nga nagapangayam sa amon magalab-ot sa amon', ang Propeta nagsabat: 'indi magkasubo, si Allah kaupod namon' tubtob sang ang Suraqah malapit sa amon, mga kalayuon sang isa ka bangkaw ukon duha ka bangkaw ukon tatlo ka bangkaw, nagsiling ako; 'O Sugo ni Allah, ang isa nga nagapangayam sa amon - magaapas sa amon' kag ako -sa sina nga tion- nagahibi, ang Propeta namangkot: 'ngaa nagahibi ka?' Nagsabat ako; 'Sa Dios, wala ako nagahibi bangod nagakabalaka ako sa akon kaugalingon, kundi nagahibi ako bangod nagakabalaka ako sa imo' dayon ang Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagpangamuyo: 'ginabayaan namon sia -Suraqah- sa Imo kabubut-on' dayon ang mga tiil pakadto sa tiyan sang kabayo ni Suraqah naglumpat sia sa matig-a nga duta kag nagsiling; 'O Muhammad, nahibal-an ko na nga amo ini ang imo buhat, gani magpangamuyo ka kay Allah nga luwason ako gikan sa natabo sa akon, sa kay Allah taguon ko ang imo balita nga isa ka sekreto sa mga nagapangita sa imo nga yara sa akon likod, kag yari ang akon panit nga pana nga quiver, kuhaa ang pila sang mga pana, sa pagkamatuod magaagi ka sa akon mga kamelyo kag mga kanding sa sini kag sini nga duog, gani kuhaa gikan sa imo mga kinahanglanon gikan sa ila' para sa imo mga kinahanglanon. Si Abu Bakr nagpadayon, dayon si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabat; 'Indi ko ini kinahanglan' dayon si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagpangamuyo para sa iya gani si Suraqah nahilway - gikan sa kalamidad nga natabo sa iya - kag nagbalik sa iya mga abyan, si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagpadayon sang iya pagpanglakaton upod sa akon, sang nag-abot kami sa Medina, ang mga tawo nag-abiabi sa amon kag nagguwa sa mga atop sang balay, Ang mga suluguon kag mga kabataan nagguwa sing madasig nga nagasiling; 'Si Allah amo ang pinakadaku, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nag-abot, si Muhammad nag-abot'. Ang mga tawo nagabaisay kon sin-o sa ila ang may kinamatarong nga ang iya balay puy-an niya, gani si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagsiling: 'karon nga gab-i magatener ako sa balay ni Bani Najar nga tiyo nga si Abdul MuTalib sa pagpadungog sa ila,' gani sang aga na sang masunod nga adlaw naghalin sia suno sa ginsugo. Suno kay Barra' Bin Azib; 'Ang una nga muhajirin nga nagkadto sa amon amo si Mush'ab Bin Umair, utod ni Bani Abdud Dar, dayon si Ibnu Ummi Maktum, nga bulag, utod ni Bani Fihri, dayon si Umar Bin Al Khaththab upod ang baynte ka tawo nga nagsakay, gani namangkot kami; 'Ano ang ginhimo ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam?' nagsabat sia; 'yara sia sa akon likod', dayon si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nag-abot upod kay Abu Bakr, siling ni Barro; 'Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam indi kuntani mag-abot -sa Medina- luwas kon sa sina nga tion nakasaulo ako sang pila ka mga sulat gikan kay Al Mufashal'. Si Israel nagsiling; Si 'Barro' isa ka abyan sang mga Ansar gikan sa Banu Haritsah'.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Sa pagsugid sa amon [Waki'] nagsiling sia; nagsiling [Israil]; nagsiling [si Abu Ishaq]; gikan kay [Zaid Bin Yutsai'] gikan kay [Abu Bakr] nga ginpadala sa iya sang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga may pahayag sang kahilwayan gikan sa mga tawo sang Makkah; 'Agod wala sing polytheist nga magakadto sa Hajj pagkatapos sini nga tuig, wala sing isa nga magahimo sang Tawaf nga hublas kag indi makasulod sa langit luwas sa isa ka Muslim, ang bisan sin-o nga may kasugtanan sa tunga niya kag sang Sugo ni Allah, ang limitasyon amo ang katapusan sang kasugtanan, kag si Allah kag ang Iya Sugo mangin hilway gikan sa mga polytheist'. Siling ni YAzid; gani naghalin sia upod ang tatlo ka tawo. Dayon nagsiling Sia kay Ali; 'sunda sia kag ibalik si Abu Bakr sa akon kag ipaalinton ang pahayag sang imo'. gani ginhimo niya, siling niya; sang nagkadto si Abu Bakr sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, naghibi sia kag namangkot; 'O Sugo ni Allah, may natabo bala sa akon?' nagsabat sia; 'Wala sing natabo sa imo luwas sa maayo, apang ginsugo ako nga ini nga butang indi pag-isugid luwas sa akon ukon sa isa sa akon'.
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Ginsilingan niya kami [si Muhammad Bin Ja'far] nga nagsiling sia; Sa pagsugid sa amon [Syu'bah] gikan kay [Yazid Bin Khumair] gikan sa [Sulaim Bin 'Amir] gikan sa [Ausath], nagsiling sia; [Si Abu Bakr] nagwali sa amon kag nagsiling; Si Rasullah shallallahu 'alaihi wasallam nagtindog sa akon lugar sa una nga tuig. Dayon si Abu Bakr naghibi, dayon nagsiling; pangayua kay Allah ang Al mu'Aafaat - kapatawaran - ukon nagasiling sia Al 'Aa'fiyah - kaluwasan -, bangod wala sing isa nga ginahatagan sing mas daku pa sangsa Al 'Aa'fiyah ukon Al mu'Aafaat pagkatapos sang pagtuo, mangin tampad bangod ang pagkatampad upod sa birtud kag pareho nga yara sa langit, kag magpalayo sa mga kabutigan bangod ang kabutigan upod sa kalautan kag pareho sa impiyerno, kag indi magtuo sa isa kag isa, mabangis, kag indi mag-utod sang mga higot sang pag-abyanay kag magtalikod sa isa kag isa, Kundi mangin mag-ulutod subong sang ginsugo ni Allah Ta'ala.'
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Ginsugiran kami nga [Abdurrahman Bin Mahdi] kag [Abu 'Amir] pareho nga nagsiling; Sa pagsugid sa amon [Zuhair i.e. Ibnu Muhammad] gikan kay [Abdullah i.e. Ibnu Muhammad Bin 'Aqil] gikan kay [Mu'adz Bin Rifa'ah Bin Rafi' Al Ansari] gikan sa iya amay i.e. [Rifa'ah Bin Rafi'] nagsiling sia; Nabatian ko [si Abu Bakar Ash Siddiq] nga nagawali gikan sa pulpito ni Rasullah sallallaahu 'alaihi wasallam, dayon nagasiling; 'Nabatian ko si Rasullah shallallahu 'alaihi wasallam nga nagsiling,' kag si Abu Bakr naghibi sang ginsambit niya ang ngalan ni Rasullah shallallahu 'alaihi wasallam, dayon naghipos sia gikan sa iya mga luha kag nagsiling; 'Nabatian ko si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nga nagsiling sa isa ka mainit, mainit nga adlaw pareho sini sa una nga tuig: 'pangayo kay Allah ang kapatawaran, kaluwasan kag pagsalig sa pihak nga kinabuhi kag sa kalibutan'.
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Sa pagsugid sa amon [Abu Kamil], nagsiling sia; Ginsugid sa amon [Hammad, nga amo si Ibn Salamah] gikan kay [Ibn Abu 'Atiq] gikan sa [iya amay] gikan kay [Abu Bakr], nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiling: 'Siwak isa ka manugtinlo sang baba kag nahamuot kay Allah'.
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Sa pagsugid sa amon [Hasyim Bin Al Qasim] nagsiling sia; Sa pagsugid sa amon [Al Laits] nagsiling sia; Ginsugiran niya ako [Yazid Bin Abu Habib] gikan sa [Abul Khair] gikan sa [Abdullah Bin 'Amru] gikan sa [Abu Bakar Ash Shiddiq] nga nagsiling sia kay Rasulllah; 'tudlui ako sang Du'a nga akon ginapangamuyo sa akon pangamuyo,' Sia nagsabat: 'basaha, Allahumma Innii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Walaa Yaghfirudz Dzunuuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min 'Indika Warhamnii Innaka Antal Ghourhim' Allahumma Ako nagsayop sa akon kaugalingon, madamo, kag wala sing isa nga makapatawad sang akon mga sala luwas nga Ikaw dayon magpatawad sang akon mga sala nga may kapatawaran gikan sa imo bahin kag maluoy ka sa akon, sa pagkamatuod ikaw ang labing mapinatawaron, ang labing maluluy-on-'. [Si Jonas] nagsiling; 'kabiiraa -big-,' ang nagsaysay sini sa amon [Hasan Al Asy yab] gikan sa [Ibn Lahi'ah] siling niya; nagsiling sia: 'kabiiraa -daku-'.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Sa pagsugid sa amon [Abdurrazzaq] nagsiling sia; Ginsugiran kami [Ma'mar] gikan kay [Az Zuhri] gikan sa ['Urwah] gikan sa [Aisyah], nga sanday Fatimah kag Al Abbas nagkadto kay Abu Bakr, nga lunsay sila nagapangayo sang bahin sang ila palanublion gikan sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, sang sila nga duha nagpangayo sang iya duta sa tion sang inaway kag ang iya bahin gikan sa inaway ni Fadakkar [Abu] sa ila; Sa pagkamatuod, nabatian ko ang Sugo ni Allah nga nagsiling: 'Wala kita ginapanubli, ang manggad nga aton ginabilin nangin limos, ang pamilya ni Muhammad nagakaon lamang gikan sa sini nga manggad'. Gani, sa ngalan ni Allah, indi ko pagbiyaan ang isa ka butang nga nakita ko nga ginahimo ni Rasulullah luwas kon himuon ko gid ini'.
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Sa pagsugid sa amon [Abu Abdurrahman Al Muqri'] nagsiling sia; Sa pagsugid sa amon [Haiwah Bin Syuraih] nagsiling sia; Nabatian ko [si Abdul Malik Bin Al Harith] nga nagsiling; Sa pagkamatuod [si Abu Hurairah] nagsiling; Nabatian ko [si Abu Bakar Ash Siddiq] nga nagasiling sa sini nga pulpito; Nabatian ko si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nga nagsiling sa sini nga adlaw sang una nga tuig, dayon si Abu Bakr nadula sa laygay nga naghibi sia kag dayon nagsiling; Nabatian ko ang Sugo ni Allah (ang paghidait kag mga pagpakamaayo ni Allaah mangin sa iya) nga nagsiling: 'Wala ka ginahatagan sang isa ka butang - nga yara sa mas mataas nga posisyon - pagkatapos sang isa ka sinsero nga dinalan pareho sang Al Afiyah - kaluwasan -, gani pangayoa si Allah para sa Al Afiyah'.
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Sang ginsugid niya sa amon ['Affan] nagsiling sia; Sang ginsugid niya sa amon [Hammam], nagsiling sia; nagpahibalo sa amon [Thabit] gikan kay [Anas] nga [si Abu Bakar] nagsiling sa iya, sia -Abu Bakar- nagsiling; Nagsiling ako sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam sang yara sia sa kuweba, - sa isa pa ka pagsaysay nagsiling sia; 'kag yara kami sa kuweba, - kag kon ang isa sa ila nakakita sang iya duha ka tiil, nakita nila kami gikan sa idalom sang iya mga tiil', dayon nagsiling sia: 'O Abu Bakr, ano ang imo ginahunahuna sa duha ka tawo, indi bala si Allah ang ikatlo sa duha'.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Sang ginsugid niya sa amon [Rauh] nagsiling sia; Ginsugiran kami ni [Ibn Abi 'Arubah] gikan sa [Abu At Taiyyah] gikan sa [Al Mughirah Bin Subai'] gikan sa ['Amru Bin Huraits] gikan sa [Abu Bakar Ash Shiddiq], siling niya; Si 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagsiling sa amon nga ang Dajjal magaguwa gikan sa sidlangan nga bahin sang duta nga ginatawag Khurasan, madamo nga mga tawo ang magasunod sa iya, nga daw ang ila mga nawong kaangay sang ginmartilyo nga mga taming'.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Sang ginsugid niya sa amon [si Abu Sa'id] ang isa ka ulipon anay ni Bani Hashim, nagsiling sia; Ginsilingan niya kami [Shadaqah Bin Musa] nga abyan nga si Ad Daqiq, gikan sa [Farqad] gikan sa [Murrah Bin Syarahil] gikan sa [Abu Bakar Ash Shiddiq], siling niya; Ang Sugo ni Allah (peace and blessings of Allaah be upon him) nagsiling: 'Indi man makasulod sa langit ang mga masupog, mga manugdaya, mga talawan, ukon ang mga nagagawi sing bastos, kag ang mga tawo nga una nga magapanuktok sa ganhaan sang langit mangin mga alagad nga maayo sa pagdala sang kon ano ang yara sa tunga nila kag ni Allah Alla Jaster kon ano ang yara sa tunga nila kag sang ila mazza'.
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Ginsugid sa amon [Abdullah Bin Muhammad Bin Abu Syaibah]. Si Abdullah nagsiling; kag nabatian ko ini gikan kay Abdullah Bin Abu Syaibah, siling niya; Ginsugiran kami [Muhammad Bin Fudlail] gikan sa [Al Walid Bin Jumai'] gikan sa [Abu Ath Thufail] nagsiling sia; Sang napatay ang Propeta, si Fatima nagsulat sang isa ka sulat kay Abu Bakr nga nagaunod sang; 'Ikaw bala ukon ang imo pamilya ang nagapanubli sang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam?' Nagsabat sia; 'Wala ko ini napanubli, pero ang iya pamilya ang nagpanubli sini,' siling ni Fatima; 'Ti diin ang mga bahin ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam?' Gani [si Abu Bakr] nagsiling; 'Sa pagkamatuod nabatian ko ang Sugo ni Allah nga nagasiling; 'Sa pagkamatuod, kon si Allah nagapakaon sa isa ka Propeta, dayon mapatay, nian Sia - Allah - nagahimo sini para sa mga magasunod sa iya', nian tuyo ko nga ibalik ini sa mga Muslim'. dayon si Fatima nagsiling; 'Nian mas nahibaluan mo kon ano ang imo nabatian gikan sa Sugo ni Allah'.
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Sa pagsugid sa amon [Ibrahim Bin Ishaq Ath Thalaqani] nagsiling sia; Sa pagsugid sa akon [An Nadlar Bin Syumail Al Mazini] nagsiling sia; Sang ginsugid niya sa akon [Abu Na'amah] nagsiling sia; Sa pagsugid sa akon [Abu Hunaidah Al Barra' Bin Naufal] gikan sa [Walan Al 'Adawi] gikan sa [Hudzaifah] gikan sa [Abu Bakar Ash Shiddiq] nagsiling sia; 'Isa ka aga si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagpangamuyo sang pangamuyo sa aga. Dayon nagpungko sia, tubtob nga sang nag-abot ang tion para sa dhuha, si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagkadlaw, dayon nagpungko sa iya orihinal nga duog tubtob nga nagpangamuyo sia sa udto, Asr kag Maghrib nga mga pangamuyo, wala sia maghambal tubtob sa pangamuyo sa gab-i sa katapusan sang gab-i, dayon nagpauli sa iya pamilya, dayon ang mga tawo nagsiling kay Abur Bakr; 'Ngaa indi mo pamangkuton ang Sugo sang Allah kon ano ang iya ginhimo subong nga adlaw, bisan pa nga wala pa gid niya ini nahimo sang una?' siling niya; dayon ginpamangkot niya sia, gani nagsabat sia: 'huo, ginpakita sa akon kon ano ang matabo sa mga hilikuton sining kalibutan kag sa ulihi, gani yadtong mga nauna kag yadtong mga nag-abot gintipon sa isa ka duog, nian ang mga tawo nahadlok sa sini, gani nagkadto sila kay Adan samtang ang singot halos nagatabon sa ila, siling nila; 'O Adan, ikaw ang amay sang katawhan kag ginpili ka ni Allah 'azza wajalla, gani pangabaya ang imo Ginuo nga magpatunga para sa amon,' sabat ni Adan; 'Ako man nagaatubang sang imo ginaatubang, kadtui ang imo amay pagkatapos sang imo amay, nga amo si Noe,' sa pagkamatuod ginpili ni Allah si Adan, si Noe, ang pamilya ni Abraham kag ang pamilya ni 'Imran sa tanan nga mga tawo'. Gani nagkadto sila kay Noe kag nagsiling; 'Hatagi kami sang pagpatunga sa atubang sang Imo Rabb, kay ginpili ka ni Allah kag ginsabat ang Imo pangamuyo kag wala Sia magbilin sang bisan ano nga balay sa tunga sang mga indi tumuluo sa ibabaw sang duta'. Dayon si Noe nagsiling; 'Indi ako makapatunga para sa imo, gani kadtui si Ibrahim, kay ginhimo sia ni Allah nga iya hinigugma'. Dayon nagkadto sila kay Ibrahim, kag si Ibrahim nagsiling; 'Indi ako makahatag sa imo sang pagpatunga, kadtui si Moises, kay si Allah naghambal sa iya sing direkta'. Dayon nagsabat si Musa; 'Wala ako sang imo ginapangayo, gani kadtui si Isa bin Maryam, sa pagkamatuod mahimo niya ayuhon ang mga bulag, ang mga may balatian kag mabuhi ang mga patay'. Dayon si Jesus nagsabat; 'Wala ako sang imo ginapangayo, apang kadtui ang imo agalon, anak ni Adan, kay ang iya lulubngan amo ang una nga magabukas sa Adlaw sang Pagkabanhaw, kadtui si Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam, pat-od gid nga magapatunga sia para sa imo sa atubangan sang imo Rabb'. Siling niya; 'Gani naghalin sia, dayon si Jibril nag-atubang sa iya Ginuo, dayon si Allah nagsiling: 'tuguti sia - magpatunga - kag hatagi sia sang maayong balita sang langit'. nagasiling sia; dayon si Jibril naghalin nga may dala nga maayong balita, dayon si Muhammad nagduko kag nagyaub sa isa ka Biernes, dayon si Allah nagsiling: 'alsa ang imo ulo, O Muhammad, magsiling nga pamatian ka kag magpatunga, ginhatagan ka sing pahanugot sa pagpatunga'. nagasiling sia; gani ginbayaw niya ang iya ulo kag sang gintulok niya ang iya Ginuo nagluhod sia sa pagpasakop para sa isa pa ka Biernes, kag si Allah nagsiling liwat: 'alsaha ang imo ulo kag magsiling nga pamatian ka, magpatunga, ginatugutan ka nga magpatunga'. nagasiling sia; nagkadto sia sa pagluhod, kag ginkuha ni Gabriel ang iya duha ka kamot, dayon ginbuksan ang isa ka pangamuyo nga wala pa gid mabuksan sa bisan sin-o nga tawo, gani nagsiling sia; 'O akon Rabb, gintuga mo ako nga mangin agalon sang anak ni Adan kag wala sing pagkamatinaastaason, ginhimo mo ako nga una nga ginbuksan ang iya lulubngan sa Adlaw sang Pagkabanhaw kag wala sing pagkamatinaastaason, tubtob nga himuon mo ang madamo nga mga tawo nga nagakadto sa akon linaw subong sang yara sa tunga sang Shon'a kag Ailah,' nian ginsiling; 'Tawga ang Shiddiqin agud sila magpatunga', dayon ginsiling; 'Tawga ang mga Nabs Ako'. Siling niya; dayon ang Propeta nag-abot upod ang isa ka grupo sang iya mga sumulunod, kag may isa ka Propeta nga may lima ukon anum ka mga sumulunod, kag may isa ka Propeta nga wala sing mga sumulunod, nian ginsiling; 'Tawga ang mga martir agud sila magpatunga para sa ila luyag'. kag ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagpadayon; gani sang nahimo ini sang mga martir, ang Propeta nagsiling: Si Allah nagsiling 'Ako ang labing maluluy-on sa mga maluluy-on, magsulod sa akon langit ang mga wala nagapakig-angot sa akon'. siling niya; dayon nagsulod sila sa langit. Siling niya: Dayon si Allah nagsiling: 'Tan-awa ang impierno, may nakita ka bala nga nakahimo sang maayo nga buhat? 'Siling niya; Gani nakakita sila sang isa ka tawo, dayon ginpamangkot sia ni Allah: 'Nakahimo ka na bala sing maayo nga buhat? ' ang sabat sang tawo; 'Indi, luwas nga sang nagligad ginhimo ko nga mas mahapos ang mga butang para sa mga tawo sa mga butang sang pagbakal kag pagbaligya'. Gani si Allah nagsiling: 'himua ini nga mahapos para sa akon alagad subong nga ginhimo niya ini nga mahapos para sa akon iban nga mga alagad'. Dayon gindala nila ang isa ka tawo gikan sa impiyerno, kag ginpamangkot sia ni Allah; 'Nakahimo ka na bala sing maayo nga mga buhat? ' sabat niya; 'Indi, luwas kon ginsilingan ko ang akon anak nga kon mapatay ako, sunuga ako sa kalayo dayon galinga ako kaangay sang harina, dayon dalha ini sa dagat kag isabwag ini sa kahanginan, nian paagi kay Allah, Ginuo sang tanan nga kalibutan, indi na gid ini makabalik sa akon liwat'. Dayon si Allah nagsiling: 'Ngaa ginhimo mo ina? ' sabat niya; 'sa kahadlok sa Imo'. Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagpadayon: dayon si Allah nagsiling: 'tan-awa ang ginharian sang labing mahimayaon nga ginharian, nian sa pagkamatuod para sa imo ini kaangay sini, bisan napulo ka pilo sangsa sini'. Ang Propeta nagpadayon: ang suloguon nagsiling; 'ngaa ginainsulto mo ako kon ikaw ang hari?' Ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsiling: 'amo ina ang nagpakadlaw sa akon sang nagligad'.
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Sa pagsugid sa amon [Hasyim Bin Al Qasim] nagsiling sia; Sa pagsugid sa amon [Zuhair nga amo si Ibn Mu'awiyah] nagsiling sia; Ginsilingan niya kami [si Isma'il Bin Abu Khalid] nga nagsiling sia; Sa pagsugid sa amon [Qais], nagsiling sia; ' [Si Abu Bakr] nagtindog kag nagdayaw kay Allah kag gintinluan Sia, dayon nagsiling sia; 'O mga tawo, sa pagkamatuod ginabasa ninyo ini nga dinalan: 'O kamo nga nagatuo, kamo ang may salabton sa tagsa sa inyo kaugalingon, indi ini makahalit sa inyo bisan ang pinakadiutay nga tawo nga magtalang... -tubtob sa katapusan sang bersikulo-, kag ginbutang ninyo ini sa guwa sang lugar, nabatian ko ang Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nga nagsiling: 'Kon indi ini malain, ti, bag-uhon ninyo ang mga tawo, nian, bag-uha ini sing malain. ginakahadlukan nga si Allah magapalapnag sang silot sa ila tanan.' Siling niya; 'Kag nabatian ko si Abu Bakr nga nagsiling; 'O mga tawo, magpalayo kamo sa mga kabutigan, kay ang mga kabutigan nagapalayo sa inyo sa pagtuo'.
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Sang ginsugid niya sa amon [Hasyim] nagsiling sia; Sang ginsugid niya sa amon [ang Shu'bah] nagsiling sia; nagpahibalo sa akon [Yazid Bin Khumair] siling niya; Nabatian ko si [Sulaim Bin 'Amir] isa ka tawo gikan sa Himyar, nga nagasugid sang isa ka sugilanon gikan kay [Ausath Bin Isma'il Bin Ausath Al Bajali] nga nagsugid sang isa ka sugilanon gikan kay [Abu Bakar], nga nabatian niya ini sang ang Sugo ni Allah (ang paghidait kag mga pagpakamaayo ni Allaah be upon him), siling niya; Ang Sugo ni Allah nagtindog sa una nga tuig sa akon lugar kag dayon naghibi kag nagsiling: 'Mangin tampad, bangod ang pagkabunayag nagaupod sa kaayo kag pareho sila sa langit, kag magpalayo sa mga kabutigan, bangod sila upod sa sala kag pareho sila yara sa impierno, kag magpangayo kay Allah para sa kaluwasan, bangod sa pagkamatuod wala sing isa nga ginahatagan sing bisan ano pagkatapos nga magpati sia nga mas maayo pa sangsa kaluwasan'. Dayon nagpadayon sia 'indi mag-utod sang kaangtanan sa isa kag isa, maglikaw sa isa kag isa, magdumot sa isa kag isa, kag indi magkahisa sa isa kag isa, kundi mangin mga alagad ni Allah nga mag-ulutod'.
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Sang ginsugid niya sa amon ['Affan] nagsiling sia; Sa pagsugid sa amon [Abu 'Awanah] gikan kay [Daud Bin Abdullah Al Audiy] gikan sa [Humaid Bin Abdurrahman] nagsiling sia; Sang napatay si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, [si Abu Bakr] yara sa guwa sang Medina, sia -Humaid Bin Abdurrahman- nagsiling; dayon nagpalapit sia kag ginbuksan ang panapton nga nagatabon sang iya guya kag ginhalukan sia kag nagsiling; 'Handa ako nga batunon ang akon amay kag iloy bilang imo gawad, daw ano katahum ang imo kabuhi kag kamatayon, si Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam napatay, kag paagi kay Rabb ang tag-iya sang Kaaba'. dayon ginsambit niya ang hadith. Siling niya; 'Dayon si Abu Bakr kag si Umar nagkadto -sa Ansar - nga nagabaisay sa isa kag isa nahanungod sa pagpanguna, gani nasugata nila sila - ang Ansar -, dayon si Abu Bakr naghambal kag wala magbilin sang bisan ano nga ginpahayag sa Ansar kag wala sing bisan ano nga ginsambit sang Sugo ni Allah (ang paghidait kag mga pagpakamaayo ni Allah sa iya) nahanungod sa ila tanan luwas kon ginsambit niya sila tanan, kag nagsiling sia; 'Sa pagkamatuod, nahibaluan mo na nga ang Sugo ni Allah (ang paghidait kag mga pagpakamaayo ni Allaah yara sa iya) nagsiling: 'Kon ang mga tawo nag-agi sa isa ka nalupyakan kag ang Ansar nag-agi sa isa pa ka nalupyakan, nian magaagi ako sa nalupyakan sang Ansar.' kag nahibaluan mo na, O Sa'd, nga ang Sugo ni Allah (ang paghidait kag mga pagpakamaayo ni Allaah yara sa iya) nagsiling samtang nagapungko ka -wala sing ginahimo-, 'ang mga Quraysh amo ang nagadumala sa sini nga butang, gani ang mga tawo nga may katungdanan nagasunod sa mga tawo nga may katungdanan sa ila -ang Quraysh- kag ang ila mga di-matinumanon nga mga tawo nagasunod sa ila indi matinumanon nga mga tawo'. nagasiling sia; dayon [si Sa'd] nagsabat kay Abu Bakr; 'Husto ka, kami mga ministro samtang kamo mga lider'.
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Sa pagsugid sa amon [Ali Bin 'Ayyasy] nagsiling sia; Sa pagsugid sa amon [Al 'Aththaf Bin Khalid] nagsiling sia; Nagsugid sa akon [sang isa ka tawo] gikan sa mga tawo sang Bashroh, gikan sa [Thalhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiq] nagsiling sia; Nabatian ko [ang akon amay] nga nagsambit nga [ang iya amay] nakabati [kay Abu Bakr] nga nagsiling; Ginpamangkot ko si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam; 'O Sugo ni Allah, ang mga aksyon bala nabase sa mga butang nga natukod na ukon sa bag-o nga mga butang?' Nagsabat sia: 'Apang pasad sa mga butang nga napat-od na'. nagsiling sia, namangkot ako; 'Gani para sa ano ini nga buhat, O Sugo ni Allah? Nagsiling sia: 'Madali para sa tagsa ka tawo ang maghimo sang maayo nga mga buhat suno sa katuyuan nga gintuga sia'.
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Sa pagsugid sa amon [Abul Yaman] nagsiling sia; nagreport sa amon [Syu'aib] gikan sa [Az Zuhri] siling niya; nagpahibalo sa akon [isa ka tawo nga eksperto sa jurisprudence gikan sa Ansar], nga nabatian niya [si Uthman Bin 'Affan] nga nagasugid sang isa ka sugilanon; nga may pila ka mga kaupod sang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nga nasubuan sang napatay ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, gani halos katunga sa ila ang nangin kabalaka, siling ni Uthman; 'Kag isa ako sa ila, sang nagapungko ako sa landong sang isa sang mga dingding, si Umar naglabay sa akon atubang kag nagpangamusta sa akon, apang wala ko mabatyagan nga nagalabay sia kag nagpangamusta, gani nagtaliwan sia tubtob nga nakilala niya si Abu Bakr, dayon nagsiling sia sa iya; 'May isa ka butang nga makapakibot sa imo, sa pagkamatuod naglabay ako sa atubang ni Uthman kag gintamyaw sia, apang wala niya ginsabat ang akon panamyaw.' Gani sa tion sang paggahom ni Abu Bakr, si Umar kag si Abu Bakr nag-abot kag sila nga duha nagtamyaw sa akon, dayon si Abu Bakr nagsiling; 'Ang imo utod nga si Umar nagkadto sa akon kag nagsiling nga naglabay sia sa imo atubang kag nagpangamusta, apang wala mo sia ginsabat, gani ano ang nagtulod sa imo nga himuon ina?' nagsiling sia, nagsabat ako; 'Wala ko ini ginhimo'. Gani si Umar nagsiling; 'Huo, sa ngalan ni Allah, ginhimo mo ini, apang bangod ini sang imo pagkamatinaastaason, O Bani Umayyah.' Nagsiling sia, Nagsabat ako; 'Sa Dios, wala ko gid nabatyagan nga naglabay ka kag nagtamyaw sa akon,' siling ni Abu Bakr; 'Husto si Uthman, sa pagkamatuod masako ka sa pila ka negosyo gikan sa iya,' gani nagsiling ako; 'huo' pamangkot ni Umar; 'Ano nga negosyo ina?' dayon si Uthman nagsiling; 'Ginpatay ni Allah ang iya Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam antes namon sia ginpamangkot nahanungod sa kaluwasan sini nga butang,' siling ni Abu Bakr; 'Ginpamangkot ko sia nahanungod sa hilikuton,' siling niya; gani nagtindog ako sa iya kag nagsiling sa iya 'paagi sa akon amay kag iloy may mas madamo ka nga kinamatarong sa iya,' [si Abu Bakr] nagsiling; Namangkot ako; O Sugo ni Allah, paano ini luwas? Dayon si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nagsiling: 'Ang bisan sin-o nga makabaton sang sentensya gikan sa akon nga ginhalad ko anay sa akon tiyo kag dayon ibalik ini sa akon, nian ina nga sentensya mangin kaluwasan para sa iya'.