Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hədis
Hədis
Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Bizə [Abdullah ibn Numeyr] dedi; Bizə [İsmaili] [Qeysdən] xəbər verdi; [Əbu Bəkr] ayağa qalxıb Allaha həmd-səna etdi və Onu pak etdi, sonra dedi: Ey insanlar, siz bu ayəni oxuyursunuz: “Ey iman gətirənlər, özünüzü qoruyun. Əgər hidayətə qovuşsan, heç bir azğın şəxs sənə zərər verə bilməz”. -QS əl-Maidə ayə 105-. Həqiqətən, biz Rəsulullahın (salləllahu aleyhi və səlləm) belə dediyini eşitdik: “Həqiqətən, insanlar bir pislik görüb sonra onu inkar etməsələr, Allah az qala onların hamısına əzab verəcəkdir”.
Hədis
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Bizə [Vəki'] dedikdən sonra dedi; Bizə [Mis'ar] və [Süfyan] [Osman ibn Əl Muğirə Əts Tsaqafidən] [Əli ibn Rəbiə əl-Vəlibidən] [Əsma'Bin Əl Həkəm Əl Fəzaridən] [Əlidən] xəbər verərək dedi; Əgər mən Rəsulullahdan (sallallahu aleyhi və səlləm) bir hədis eşitsəm, Allah ondan mənə istədiyi qədər fayda verər. Əgər başqası bunu mənə desə, ondan and içməsini xahiş edirəm, əgər o, mənə and içibsə, onu təsdiq edirəm. Həqiqətən, Əbu Bəkr mənə dedi və doğrudur ki, [Əbu Bəkr] Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) belə dediyini eşitmişdir: “Günah işləyib, sonra dəstəmaz alıb dəstəmazını gözəl edən kimsə deyil” – Misər dedi; -" Sonra namaz qıldı, Süfyan isə: "Sonra iki rükət namaz qıldı və Allahdan bağışlanma dilədi, əgər şübhəsiz ki, Allah onun günahlarını bağışlayar" dedi.
Hədis
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Bizə [Əmru bin Muhəmməd Əbu Səid, yəni Əl Ənqazi] dedi. Bizə [İsraili] [Əbu İshaqdan] [Əl Bərra' ibn Azibdən] xəbər verərək dedi: Əbu Bəkr Azibdən on üç dirhəmə bir yəhər aldı, əl-Bərra dedi; sonra Əbu Bəkr Azibə dedi; "Al Barroya deyin ki, onu mənim evimə aparsın". Azib cavab verdi; “Xeyr, əgər Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) sizinlə birlikdə çıxanda nə etdiyinizi bizə bildirmək istəməyincə”. deyir; sonra [Əbu Bəkr] dedi; “Gecə gəzməyə çıxdıq və keçdiyimiz gecə-gündüz yolu sürətləndirdik, günorta çatanda və günəş birbaşa yuxarıda olanda ətrafımıza baxdım ki, bizim üçün bir sığınacaq varmı, bir az sonra böyük bir qaya gördüm və ona yaxınlaşdım və məlum oldu ki, orada bir balaca boşluq var. Rəsulullah sallallahu aleyhi və səlləm dedim. “Ut ya Rəsulallah”, sonra uzandı, sonra çıxdım görüm kimsə baxır, birdən gördüm keçi çobanı, soruşdum; 'Sən kimə aidsən, cavan?' cavab verdi; 'Qüreyşli bir kişiyə məxsusdur', sonra adını dedi və mən onu tanıdım, yenidən soruşdum; 'Keçiniz süd verir? - deyə cavab verdi; 'bəli' təkrar soruşdum; 'Mənim üçün süd sağarsan? - deyə cavab verdi; “Bəli” dedim, keçilərindən birini tutub keçi südünü və ovuclarını tozdan təmizləməsini əmr etdim, ağzına parça örtülmüş bir dəri geribə gətirdim, sonra mənim üçün bir az süd sağdı və dibi çox qızmasın deyə geribanın üzərinə su tökdüm, sonra Rəsulullahın (s) yanına gəldim. yuxudan oyandı, dedim; “Ey Allahın Rəsulu, iç!” O, mən rahatlaşana qədər içdi, sonra dedim; 'Bizim getməyimizin vaxtıdır?' Camaat axtararkən biz yola düşdük və onlardan başqa heç kim bizi tapa bilmədi, ancaq atlı Suraka bin Malik bin Cusyum dedim. “Ey Allahın Rəsulu, bizi ovlayan bizə çatar” deyə cavab verdi: “Kədərlənmə, Allah bizimlədir!” Nəhayət ki, Surəqə bizə bir nizə, iki nizə və ya üç nizə qədər yaxın olanda dedim; “Ey Allahın Rəsulu, bizi ovlayan – bizə yetişəcək” və mən – o vaxt – ağlayırdım, Peyğəmbər: “Niyə ağlayırsan?” deyə soruşdu. cavab verdim; Allaha and olsun ki, mən özüm üçün narahat olduğum üçün deyil, səndən narahat olduğum üçün ağlayıram.” Sonra Allah Rəsulu (sallallahu aleyhi və səlləm) belə dua etdi: “Onu -Sürəkəni Sənin ixtiyarına buraxırıq” dedi, sonra ayaqlarını Surəkənin qarnına qədər sıçrayıb yerdən sıçradı; “Ey Muhəmməd, mən artıq bilirəm ki, bu, sənin əməlindir, Allaha dua et ki, məni başıma gələnlərdən xilas etsin, Allaha and olsun ki, sənin xəbərini arxamda olan, səni axtaranlara sirr edəcəyəm, bu da mənim dəri oxum titrəməsidir, oxlardan bir neçəsini götür, əslində sən mənim dəvələrimdən və keçilərimdən buradan və onlardan keçəcəksən, ehtiyacın üçün onlardan al”. Əbu Bəkr sözünə davam etdi, sonra Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) cavab verdi; “Mənim buna ehtiyacım yoxdur” sonra Rəsulullah onun üçün dua etdi ki, surəka onun başına gələn müsibətdən xilas oldu və dostlarının yanına qayıtdı. Nökərlər və uşaqlar tez çıxdılar; “Allah böyükdür, Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) gəldi, Məhəmməd gəldi”. Camaat onlardan hansının evini onun zəbt etməyə haqqı olduğunu mübahisə edirdi, buna görə də Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurdu: “Bu gecə mən Bəni-Nəcərin əmisi Əbdül-Mütalibin evində qalacağam ki, onları izzətləndirsin” və səhəri gün səhər olanda buyurduğu kimi getdi. Bərra bin Azib dedi; Bizə gələn ilk mühacir Bəni Əbdüd Darın qardaşı Müş'ab bin Umeyr, sonra kor olan İbnu Ümmi Məktum, Bəni Fihrinin qardaşı, sonra Ömər ibn Xəssab iyirmi nəfərlə minib, soruşduq; "Rəsulullah sallallahu aleyhi və səlləm nə etdi?" cavab verdi; “o mənim arxamda idi” dedi, sonra Rəsulullah sallallahu aleyhi və səlləm Əbu Bəkrlə gəldi, Bərro dedi; “Əgər o vaxt mən “Müfəsəl”dən bir neçə məktubu əzbərləməsəydim, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – Mədinəyə gəlməzdi”. İsrail dedi; “Bərro” Bəni Haritsadan olan Ənsarın dostu idi.
Hədis
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Bizə [Vəki'] dedikdən sonra dedi; dedi [İsrail]; [Əbu İshaq] dedi; [Zeyd ibn Yutsai'] [Əbu Bəkrdən] Peyğəmbərin sallallahu aleyhi və səlləm onu Məkkə əhlindən müstəqillik bəyannaməsi ilə göndərdiyini; “Belə ki, bu ildən sonra heç bir müşrik Həcc ziyarətinə getməsin, müsəlmandan başqa heç kəs təvaf etməsin və cənnətə girməsin, kimin özü ilə Allahın Rəsulu arasında əhd-peyman olarsa, həddi əhdin sonuna qədərdir, Allah və Rəsulu müşriklərdən pak olar”. YAzid dedi; ona görə də üç nəfərlə getdi. Sonra Əliyə dedi; “Onun ardınca get və Əbu Bəkri mənə qaytar və öz sözünü çatdır”. belə etdi, dedi; Əbu Bəkr Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) yanına gəldikdə ağladı və soruşdu: “Ey Allahın Rəsulu, mənə bir şey oldumu?” cavab verdi; “Sənə yaxşılıqdan başqa bir şey gəlmədi, amma mənə əmr olundu ki, bu işi məndən və ya məndən birindən başqa çatdırma”.
Hədis
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Bizə [Məhəmməd ibn Cəfərə] dedi ki, o dedi; Bizə [Syu'bəni] [Yezid ibn Xumeyrdən] [Süleym ibn 'Amirdən] [Ausatdan] nəql edərək dedi: [Əbu Bəkr] bizə təbliğ etdi və dedi; Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) birinci ildə mənim yerimdə dayandı. Sonra Əbu Bəkr ağladı, sonra dedi: Allahdan al mu'afat - bağışlanma dilə - ya da "əl-a'fiyə" - əmin-amanlıq - deyər, çünki heç kimə imandan sonra Əl 'A'fiyə və ya Al Mu'afaatdan daha böyük bir şey verilməmişdir, dürüst ol, çünki dürüstlük fəzilətlə birlikdədir və hər ikisi cənnətdədir və yalandan uzaq dur, çünki yalan hər ikisi bir-birinə bənzəmir. düşmənçilik edin, dostluq əlaqələrini kəsməyin və bir-birinizdən üz döndərməyin, Allah Təalanın buyurduğu kimi qardaş olun”.
Hədis
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Bizə [Əbdürrəhman ibn Mehdi] və [Əbu Əmirin] hər ikisinin dedikləri deyilir; Bizə [Zuheyr, yəni İbnu Muhəmməd] [Abdullahdan, yəni İbnu Muhəmməd Bin Əqildən] [Muaz Bin Rifaə Bin Rafi əl Ənsaridən] atasından, yəni [Rifaə Bin Rafidən] danışaraq dedi; Mən [Əbu Bəkər Əş Siddiqin] Rəsulullahın (salləllahu aleyhi və səlləm) minbərindən moizə dediyini eşitdim və sonra belə dedi: “Mən Rəsulullahın (sallallahu aleyhi və səlləm) dediyini eşitdim və Əbu Bəkr Rəsulullahın (salləllahu aleyhi və səlləm) adını çəkdiyi zaman ağladı, sonra göz yaşlarından susdu və dedi: “Mən Rəsulullahın (sallallahu aleyhi və səlləm) ilk ilində belə isti və isti gündə belə dediyini eşitdim: “Allahdan bağışlanma, axirət və dünya üçün əmin-amanlıq və əminlik dilə”.
Hədis
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Bizə [Əbu Kamilə] xəbər verərək dedi: Bizə [Həmməd, yəni İbn Sələmə] [İbn Əbu Atiqdən] [atasından] [Əbu Bəkrdən] rəvayət edilmişdir ki, Peyğəmbər (salləllahu aleyhi və səlləm) buyurmuşdur: “Misvak ağız təmizləyicisidir və Allahdan razıdır”.
Hədis
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Bizə [Hasyim bin Əl Qasimə] xəbər verərək dedi; Bizə [Əl-Laitsə] xəbər verərək dedi; Mənə [Yezid ibn Əbu Həbibə] [Əbul Xeyrdən] [Abdullah ibn Əmrudan] [Əbu Bəkər Əş Şiddiqdən] Rəsulullaha dediyini söylədi; "Mənə namazımda dua etdiyim Duanı öyrət" deyə cavab verdi: "Oxu, Allahummə İnnii Zələmtu Nəfsii Zulman Katsiiro, Valaa Yəğfirudz Dzunuuba İllaa Anta, Fağfirlii məğfiratan Min 'Indika Warhamnii Innaka Antalhiu, ey çox səhv etdim. Səndən başqa heç kəs mənim günahlarımı bağışlaya bilməz, sonra da Öz tərəfindən bağışlanmaqla mənim günahlarımı bağışla və mənə rəhm et. [Yunus] dedi; “Kəbiiraa -böyük-” [Həsən Əl Əsi Yəb] [İbn Ləhiyyədən] bizə nəql etdi; dedi: 'kəbiiraa -böyük-'.
Hədis
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Bizə [Əbdürrəzzaq] xəbər verərək dedi; Bizə [Məmər] [Əz Zuhri]dən [Urvədən] [Aisyadan] deyildi ki, Fatimə və Əl Abbas Əbu Bəkrin yanına gəldilər, hər ikisi Allah Rəsulu sallallahu aleyhi və səlləmdən öz miraslarından bir pay tələb etdikdə, hər ikisi Fədək müharibəsi zamanı torpaqlarını istədikdə, sonra da Xəbuyə dedilər. Əslində, mən Rəsulullahın belə dediyini eşitdim: “Bizə varis deyilik, qoyduğumuz mal sədəqə olur, Məhəmmədin ailəsi bu maldan ancaq yeyir”. Allaha and olsun ki, Rəsulullahın (sallallahu aleyhi və səlləm) gördüyü işi mütləq yerinə yetirmədikcə tərk etmərəm”.
Hədis
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Bizə [Əbu Əbdürrəhman əl-Muqriyə] xəbər verərək dedi: Bizə [Haiwah Bin Syuraih] xəbər verərək dedi: [Əbdül Malik Bin Əl Harisin] belə dediyini eşitdim; Həqiqətən, [Əbu Hureyrə] dedi; Mən [Əbu Bəkər Əş Siddiqin] bu minbərdə belə dediyini eşitdim; Birinci ilin bu günü Rəsulullahın (sallallahu aleyhi və səlləm) belə dediyini eşitdim. Əbu Bəkr nəsihətdən o qədər itdi ki, ağladı və dedi: Mən Rəsulullahın (Ona Allahın salavatı və salamı olsun) belə dediyini eşitdim: “Əl-Afiyə - salamatlıq kimi səmimi bir cümlədən sonra sizə daha yüksək məqamda olan bir şey verilmədi, ona görə də Allahdan Afiyyəni istəyin”.
Hədis
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Bizə [Affana] xəbər verərək dedi: Bizə (Həmmam) xəbər verərək dedi; Bizə [Sabit] [Ənəsdən] xəbər verdi ki, [Əbu Bəkər] ona dedi, o - Əbu Bəkər - dedi; Mən Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – mağarada olarkən dedim, – başqa bir rəvayətdə belə dedi; “Və biz mağarada idik, - əgər onlardan biri onun iki ayağını görsəydi, bizi onun ayağının altından görərdilər” dedi və dedi: “Ey Əbu Bəkr, iki nəfər haqqında nə düşünürsən, Allah ikisinin üçüncüsü deyilmi?”.
Hədis
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Bizə [Rauh] deyərək dedi; Bizə [İbn Əbi Ərubə] [Əbu Ət Tayyədən] [Əl Muğirə İbn Subaidən] [Əmru ibn Hureysdən] [Əbu Bəkər Əş Şiddiqdən] dedi, dedi; “Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) bizə xəbər verdi ki, Dəccal yerin Xorasan adlanan şərq hissəsindən çıxacaq, çoxlu insanlar onun ardınca gedəcəklər, sanki üzləri döyülmüş qalxan kimidir”.
Hədis
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Bizə (Əbu Səidə) Bəni-Haşimin keçmiş qulamını danışaraq dedi: Bizə [Şədaqə Bin Musanın] dostu Əd Dəqiq, [Fərqəd]dən [Murrah ibn Syarahildən] [Əbu Bəkər Əş Şiddiqdən] dedi: Allahın Rəsulu (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurdu: “Nə yaramazlar, fırıldaqçılar, qorxaqlar, nə də kobud rəftar edənlər cənnətə girməzlər, ilk öncə cənnətin qapısını döyən insanlar, aralarında olanı yaxşı yerinə yetirən bəndələr və onların arasında olan ağaları Allah Azzə və Cəllədir”.
Hədis
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Bizə [Abdullah İbn Muhəmməd İbn Əbu Syaibə] dedi. Abdullah dedi; Mən bunu Abdullah ibn Əbu Syaibədən eşitmişəm, dedi. Bizə [Məhəmməd ibn Fudleylə] [Əl Vəlid ibn Cüməidən] [Əbu Əs-Tufeyldən] dedi; Peyğəmbər vəfat edəndə Fatimə Əbu Bəkrə məktub yazdı; “Siz və ya ailəniz Peyğəmbərə (salləllahu aleyhi və səlləm) varissiniz? O cavab verdi; Fatimə dedi: “Onu mən yox, onun ailəsi alıb”. "Bəs onda Rəsulullahın (salləllahu aleyhi və səlləm) payları haradadır?" Beləliklə, [Əbu Bəkr] dedi; “Həqiqətən, mən Allah Rəsulunun belə dediyini eşitdim; “Həqiqətən, əgər Allah bir peyğəmbəri yedizdirib vəfat etsə, ondan sonra gələnlərə nəsib edərsə, onu müsəlmanlara qaytarmaq niyyətindəyəm”. sonra Fatimə dedi; “Onda siz Rəsulullahdan eşitdiklərinizi daha yaxşı bilirsiniz”.
Hədis
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Bizə [İbrahim ibn İshaq Əs Talaqani] xəbər verərək dedi: Mənə [An Nadlar Bin Syumail Al Mazini] dedikdən sonra dedi; Mənə [Əbu Nəama] xəbər verərək dedi: Mənə [Əbu Huneydə əl-Bərra bin Nəufələ] [Vəlan əl-Ədəvidən] [Hudzeyfədən] [Əbu Bəkər Əş Şiddiqdən] danışaraq dedi: “Bir səhər Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) sübh namazını qıldı. Sonra oturdu, züha vaxtı gələnə qədər Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) güldü, sonra zöhr, əsr və məğrib namazlarını qılıncaya qədər öz yerində oturdu, gecənin sonunda axşam namazına qədər danışmadı, sonra ailəsinin yanına getdi, sonra camaat Əbu Bəkrə dedilər: “Nə üçün Allah Rəsulundan bu gün nə etdiyini soruşmursan, halbuki o, əvvəllər bunu etməmişdi? dedi; sonra ondan soruşdu, cavab verdi: “Bəli, mənə dünya və axirət işlərində nə olacağı göstərildi, buna görə də əvvəlkilər və gələnlər bir yerə toplandılar, sonra insanlar bundan qorxdular və az qala tər üzünü örtəcək halda Adəmin yanına gəldilər, dedilər; “Ey Adəm, sən bəşəriyyətin atasısan və Allah azzə vəcəlla səni seçdi, ona görə də Rəbbindən bizim üçün şəfaət etməsini dilə” deyə Adəm cavab verdi. “Mən də sənin qarşılaşdığın şeylə üz-üzəyəm, atandan sonra öz atanın, yəni Nuhun yanına get!” Həqiqətən, Allah Adəmi, Nuhu, İbrahim ailəsini və İmran ailəsini bütün insanlar üzərində seçmişdir. Onlar Nuhun yanına gəlib dedilər: “Rəbbinin hüzurunda bizə şəfaət et, çünki Allah səni seçmiş, duanı qəbul etmişdir və yer üzündə kafirlər arasında heç bir ev qoymamışdır”. Sonra Nuh dedi; “Mən sənin üçün şəfaət edə bilmərəm, İbrahimin yanına get, çünki Allah onu özünə məşuq etmişdir”. Sonra İbrahimin yanına getdilər və İbrahim dedi: “Mən sənə şəfaət verə bilmərəm, Musanın yanına get, çünki Allah bir dəfə onunla birbaşa danışırdı”. Musa cavab verdi; “İstədiyiniz şey məndə yoxdur, İsa ibn Məryəmin yanına get, həqiqətən o, korları, xəstələri sağalda bilər və ölüləri dirildə bilər”. İsa cavab verdi; “Məndə istədiyin şey yoxdur, amma sənin ağanın, Adəm oğlunun yanına get, çünki onun qəbri Qiyamət günü ilk açılan olacaq, Muhəmməd sallallahu aleyhi və səlləm yanına get, şübhəsiz ki, sənin üçün Rəbbinin yanında şəfaət edər”. O dedi; “O, getdi, sonra Cəbrail Rəbbi ilə üzbəüz oldu, sonra Allah: “Ona şəfaət et və onu cənnətlə müjdələ!” – dedi. deyir; sonra Cəbrail müjdə ilə ayrıldı, sonra Muhəmməd bir cümə rüku edib səcdə etdi, sonra Allah buyurdu: “Başını qaldır, ey Məhəmməd, de ki, eşidiləcək və şəfaət et, sənə şəfaət icazəsi verildi”. deyir; O, başını qaldırdı və Rəbbinə baxdıqda başqa bir cümə günü təslim olaraq səcdə etdi və Allah yenə dedi: “Başını qaldır və de ki, eşidiləcəksən, şəfaət et, sənə şəfaət etmək icazəlidir”. deyir; səcdəyə getdi və Cəbrayıl onun hər iki əlindən tutdu, sonra indiyə qədər heç bir insana açılmamış bir duanı açıb dedi; “Ey Rəbbim, məni Adəm övladının mövlası olaraq yaratdın və təkəbbür yoxdur, məni Qiyamət günü onun qəbrini ilk açan etdin və təkəbbür yoxdur, ta ki, Şona və Aylə arasında olan qədər insanı gölümə gələnə qədər” dedilər. “Şiddiqini çağırın ki, şəfaət etsinlər”. 'Nabs'i çağırın i'. O dedi; sonra Peyğəmbər öz ardıcıllarından bir dəstə ilə gəldi və beş və ya altı ardıcılı olan bir peyğəmbər var idi və heç bir ardıcılı olmayan bir peyğəmbər var idi, sonra belə deyildi; “Şəhidləri çağırın ki, istədiklərinə şəfaət etsinlər”. və Peyğəmbər sallallahu aleyhi və səlləm davam etdi; Şəhidlər bunu etdikdən sonra Peyğəmbər (s) buyurdu: “Allah buyurdu: “Mən rəhm edənlərin ən rəhmlisiyəm, mənə heç bir şeyi şərik qoşmayanları cənnətimə daxil edin”. dedi; sonra cənnətə daxil oldular. Buyurdu: “Sonra Allah buyurdu: “Cəhənnəmə bax, heç bir yaxşılıq edəni görürsənmi? 'deyir; Onlar bir kişi tapdılar və Allah ondan soruşdu: “Sən heç bir yaxşı iş görmüsənmi? - kişi cavab verdi; “Xeyr, bundan başqa, keçmişdə alqı-satqı məsələlərində insanların işini asanlaşdırmışam”. Allah-taala buyurdu: “Başqa bəndələrim üçün asanlaşdırdığı kimi, siz də mənim bəndəm üçün asanlaşdırın”. Sonra cəhənnəmdən bir adam çıxartdılar və Allah ondan soruşdu; 'Heç yaxşı iş görmüsən? - deyə cavab verdi; “Xeyr, oğluma deməsəm ki, əgər ölsəm məni odla yandır, sonra un kimi əz, sonra onu dənizə apar və havaya səp, and olsun ki, aləmlərin Rəbbi olan Allaha, məni bir daha qaytara bilməz”. Sonra Allah buyurdu: “Niyə belə etdin? - deyə cavab verdi; "Səndən qorxduğum üçün". Peyğəmbər (salləllahu aleyhi və səlləm) sözünə davam etdi: Sonra Allah buyurdu: “Baxın ən əzəmətli mülkün mülkü, şübhəsiz ki, sizin üçün onun kimi, hətta ondan on qat artıqdır”. Peyğəmbər sözünə davam etdi: nökər dedi; 'Sən padşah olduğun halda niyə məni təhqir edirsən?' Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: “Bu məni keçmişdə güldürdü”.
Hədis
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Bizə [Hasyim bin Əl Qasimə] xəbər verərək dedi; Bizə [Zuheyr, yəni İbn Müaviyə] xəbər verərək dedi: Bizə (İsmail ibn Əbu Xalidə) dedi; Bizə [Qaisə] xəbər verərək dedi; [Əbu Bəkr] ayağa qalxıb Allaha həmd etdi və Onu pak etdi, sonra dedi: “Ey insanlar, həqiqətən siz bu ayəni oxuyursunuz: “Ey iman gətirənlər, siz hər birinizə cavabdehsiniz, zərrə qədər azmış şəxs belə sizə zərər verməz... -ayənin sonuna qədər- və siz onu yerindən tərpətdiniz, mən Rəsulullahın (salləllahu aleyhi və səlləm) belə dediyini eşitdim: ki, Allah onların hamısına əzab verəcəkdir”. Deyir; Mən Əbu Bəkrin belə dediyini eşitdim; “Ey insanlar, yalandan uzaq olun, çünki yalan sizi imandan uzaqlaşdırır”.
Hədis
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Bizə [Həsimə] xəbər verərək dedi; Bizə (Şu'bəni) xəbər verərək dedi: Mənə [Yezid ibn Xumeyrə] xəbər verdi; Mən [Süleym ibn Amirin] Himyarlı bir adamın [Ausat Bin İsmayıl bin Ausat Əl Bəcalidən] bir hekayət danışdığını eşitdim. O, [Əbu Bəkər]dən bir əhvalat danışdı, o, Allah Rəsulu (Ona Allahın salavatı və salamı olsun) vəfat edərkən eşitdi, dedi; Allahın Rəsulu birinci il mənim yerimdə dayandı və sonra ağladı və dedi: “Düz olun, çünki düzlük yaxşılıqla gedir və hər ikisi cənnətdədir, yalandan uzaq olun, çünki onlar günahla, ikisi də cəhənnəmdədir və Allahdan nicat istəyin, çünki heç kəsə nicatdan daha xeyirli olduğuna inandıqdan sonra heç bir şey verilmir”. Sonra davam etdi: “Bir-birinizlə əlaqəni kəsməyin, bir-birinizdən çəkinin, bir-birinizə nifrət edin, bir-birinizə həsəd aparmayın, Allaha qardaş olan qullar olun”.
Hədis
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Bizə [Affana] xəbər verərək dedi: Bizə [Əbu Əvanəyə] [Daud ibn Abdullah əl-Audiydən] [Humeyd ibn Əbdürrəhmandan] xəbər verərək dedi: Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) vəfat etdiyi zaman [Əbu Bəkr] Mədinənin kənarında idi, o, Humeyd ibn Əbdürrəhman dedi: sonra gəlib üzünü örtən parçanı açıb onu öpüb dedi; “Mən atamı və anamı fidyə olaraq qəbul etməyə hazıram, sənin həyatın və ölümün necə də gözəl olacaq, Muhəmməd sallallahu aleyhi və səlləm vəfat etdi və and olsun Kəbə sahibi Rəbbə”. sonra hədisi qeyd etdi. Deyir; “Sonra Əbu Bəkr və Ömər bir-biriləri ilə rəhbərlik mövzusunda mübahisə edən ənsarın yanına getdilər və onlarla – ənsarla görüşdülər, sonra Əbu Bəkr danışdı və ənsara nazil olan heç bir şeyi və Allahın Rəsulu (ona Allahın salavatı və salamı olsun) onların hamısını qeyd etmədikcə onlar haqqında heç bir şey söyləmədi və dedi; “Həqiqətən, siz artıq bilirsiniz ki, Allah Rəsulu (salləllahu aleyhi və səlləm) belə buyurmuşdur: “Əgər insanlar bir vadidən, ənsar isə başqa bir vadidən keçsəydi, mən də ənsar vadisindən keçərdim”. Sən artıq bilirsən ki, ey Səd, Allah Rəsulu (salləllahu aleyhi və səlləm) sən oturarkən - heç bir iş görmədən- dedi: "Bu iş Qüreyşin öhdəsindədir, ona görə də camaatın əməlisalehləri onların əməlisalehlərinə - Qüreyşə, itaətsizləri isə öz itaətsiz qövmünə tabe olurlar". deyir; sonra [Səd] Əbu Bəkrə cavab verdi; “Doğru deyirsiniz, siz lider olduğunuz halda biz nazirik”.
Hədis
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Bizə [Əli bin Əyyasiyə] xəbər verərək dedi: Bizə [Əssəf ibn Xalidə] xəbər verərək dedi: Mənə Bəşro əhlindən [Təlhə ibn Abdullah bin Əbdürrəhman bin Əbu Bəkər Əş Şiddiqdən] [bir kişi] dedi: [Atamın] [Atasının] [Əbu Bəkrin] dediyini eşitdiyini zikr etdiyini eşitdim; Rəsulullaha sallallahu aleyhi və səlləmdən soruşdum; Ey Allahın Rəsulu, əməllər sabit olan şeylərə əsaslanır, yoxsa yeni şeylərə? O cavab verdi: “Ancaq müəyyən edilmiş məsələlərə əsasən”. dedi, mən soruşdum; “Ya Rəsulallah, bu əməl nə üçündür? Buyurdu: “Hər bir insan üçün yaradıldığı məqsədə uyğun yaxşı işlər görmək asandır”.
Hədis
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Bizə [Əbul Yəmənə] xəbər verərək dedi: Bizə [Syuayb] [Əz Zuhridən] xəbər verdi; [Ənsardan olan bir fiqh mütəxəssisi] mənə [Osman ibn Əffanın] hekayət danışdığını eşitdiyini xəbər verdi; Osman dedi ki, Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) vəfatı zamanı kədərlənən bir neçə səhabə var idi ki, onların az qala yarısı narahat oldu; “Və mən də onlardan idim, divarlardan birinin kölgəsində əyləşdiyim zaman Ömər mənim qabağımdan keçdi və mənə salam dedi, amma onun yanından keçdiyini hiss etmədim və salam verdi, ona görə də Əbu Bəkrlə görüşənə qədər vəfat etdi, sonra ona dedi; “Sizi təəccübləndirəcək bir şey var, əslində mən Osmanın qarşısından keçib salam verdim, amma salamıma cavab vermədi”. Beləliklə, Əbu Bəkrin dövründə Ömər və Əbu Bəkr gəldilər və hər ikisi mənə salam verdilər, sonra Əbu Bəkr dedi; “Qardaşın Ömər mənim yanıma gəldi və dedi ki, o, sənin qabağından keçib salam verdi, amma sən ona cavab vermədin, buna səbəb nə oldu? dedi, mən cavab verdim; 'Mən bunu etməmişəm'. Ömər dedi; “Bəli, Allaha and olsun ki, sən bunu etdin, amma bu, sənin təkəbbürünə görə oldu, ey Bəni-Üməyyə”. Dedi, mən cavab verdim; Əbu Bəkr dedi: “Allaha and olsun ki, sənin yanından keçib salam verdiyini heç vaxt hiss etmədim. “Osman düz deyir, həqiqətən də sən ondan bəzi işlərlə məşğul olmusan” dedim. “Bəli” deyə Ömər soruşdu; 'Bu nə işdir?' sonra Osman dedi; Əbu Bəkr dedi: “Biz ondan bu işin təhlükəsizliyini soruşmamışdan əvvəl Allah onun Peyğəmbərini (sallallahu aleyhi və səlləm) vəfat etdi. “Mən ondan bu işi soruşdum” dedi; Mən onun qarşısına çıxdım və dedim: “Atama və anama and olsun ki, sənin onun üzərində daha çox haqqın var” (Əbu Bəkr) dedi. soruşdum; Ya Rəsulullah, bu necə təhlükəsizdir? Sonra Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurdu: “Hər kim bir dəfə əmimə qurban verdiyim bir hökmü məndən alsa, sonra onu mənə qaytarsa, bu cümlə onun üçün nicat olar”.
