Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Jiwasax yatiyawayistu [Abdullah Bin Numair] jupax akham sänwa; yatiyawayistu [Isma'il] [Qais] uksat jupax siwa; [Abu Bakr] jupax sayt’asiwayiwa ukat Allah jach’añchawayi ukat q’umachawayi ukatx akham sänwa; Jaqinaka, chiqpachapuniw aka jisk’a t’aqa liyt’apxtaxa: ‘Iyawsirinakax, amuyasipxam; Janiw khiti pantjasir jaqis jan waltʼaykätamti, jumatï irnaqtʼasksta ukhaxa’. -QS Al Maidah jisk’a t’aqa 105-. Ukat chiqpachans ist’apxtwa Allahan khithanitaparux sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax akham sataynawa: ‘Chiqpachansa, jaqinakax jan walinak uñjapxani ukat ukat jan atipkaspa ukhaxa, Allahax niyaw taqiniru mutuyañ churani’.
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Nanakar yatiyasax [Waki’] sasaw säna; [Mis’ar] ukat [Sufyan] [Uthman Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] [Ali Bin Rabi’ah Al Walibi] [Asma’Bin Al Hakam Al Fazari] [Ali] ukanakat yatiyasax, jupax akham sänwa; Nayax mä hadith Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ukan khithanitapat ist’ä ukhax Allah jupax kuntix munki ukarjamaw ukat askinak churitu. ukat maynitix nayar yatiychitu ukhaxa, nayax juparux juramento lurañapatakiw mayirakta, jupax nayar juramento lurawayitu ukhax nayax chiqaw saraktwa. Chiqansa, Abu Bakr jupax yatiyawayituwa, ukat chiqawa [Abu Bakr] jupax ist’iwa Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax akham sataynawa: ‘Janiw mä jaqix jucha lurkiti ukat ablución luraraki ukat ablución ukax suma luraraki, -Mis’ar jupax siwa; -’ ukatx jupax mayisïnwa, Sufyan jupax ‘ukatx pä rak’ahs mayisïna ukatx Allah-aruw pampachäwi mayitayna jan ukax chiqpachans Allah-ax juchanakapat pampachañapawa’.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Ukham yatiyasax [‘Amru Bin Muhammad Abu Sa’id i.e. Al ‘Anqazi] jupax akham sänwa; [Israil] uksat [Abu Ishaq] [Al Barra’ Bin ‘Azib] uksat yatiyasax, jupax akham sänwa; Abu Bakr jupax ‘Azib jupat tunka kimsan dirhams ukjat mä silla alasïna, Al Barra’ jupax siwa; ukatx Abu Bakr jupax Azib juparux sänwa; ‘Al Barro-rux utajar irpañapatakiw sapxsma’. Ukatwa ‘Azib chachajj jaysäna; ‘Janiwa, jan ukax kuntix Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jumamp chika mistunkäna ukhax kuntix lurapkta uk yatiyañ munapxtaxa’. sasaw saraki; ukatx [Abu Bakr] jupax akham sänwa; ‘Arumanakax sarnaqasaw mistuwayapxta ukatx urux arumaw thakhix jank’ak sarapxta, kunawsatix chika uru puripkta ukat intix chiqak patat puripkta ukhax muyuntat uñch’ukipxta, kuna imantasiñas utjiti janicha uk uñjañataki, mä juk’a pachatx mä jach’a qala uñjta ukat jak’achasiyäta ukat mä jisk’a ch’usaw utji - jutting in - ukax qalan ch’iwipampiw ch’amakt’ayata, ukhamatw uka chiqarux sum askicht’awayta ukat mä ch’iqiyawayta q’ara isixa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam khithanitapatakixa, ukatxa nayaxa sista; “Ikiñama, Allahan khithanitapa”, ukat jupax ikiwayxänwa, ukatx nayax mistuwaytwa khitis uñch’ukiski uk uñjañataki, mä akatjamat mä cabrito awatirir uñjta, sasaw jiskt’asta; ‘¿Khitinkis wayna?’ sasa. sasaw jaysäna; ‘Quraysh markankir jaqinkiwa’, ukatx sutip arsüna ukat nayax uñt’araktwa, wasitat jiskt’asta; ‘¿Cabramajj leche achuyi? ’ sasaw jupajj jaysäna; ‘jïsa’ sasaw mayamp jisktʼasta; ‘¿Nayatakix leche expresapxitati? ’ sasaw jupajj jaysäna; ‘Jïsa’ ukhamatwa mä cabritopat katxaruñapatak kamachiwayta ukat cabrito leche ukat amparanakapan palmeranakap laq’at q’umachañapataki, nayax mä qara geriba apanta lakapan mä tela tapa, ukat jupax mä juk’a leche nayatak leche churawayta ukat geribaruw uma warantawayta ukhamat manqhax jan sinti junt’üñapataki, ukatx nayax Allahan khithanitaparuw jutta sallallaahu 'alaihi wasallam churañataki juparux umaña, ukat ikiñat sartasiwayxänwa, sasaw sista; ‘Allah khithanita, umañamawa’ Jupax umañkamaw umawayitu, nayax samarañ jikxatañkama, ukatx nayax sista; ‘¿Jiwasax sarxañ horasäpachati?’ sasa. ukhamat jaqinakax thaqhapkän ukhax sarapxta ukatx janiw khitis jikxatapkituti jan ukasti Suraqah Bin Malik Bin Ju'syum caballot sarata, sasaw sista; ‘Oh Allahan khithanitapa, khititix arknaqkistu ukax puriniwa’, Profetax jaysawayitu: ‘jan llakisimti, Allahax jiwasampiw utji’ kunapachatix Suraqah ukax jak’ankkäna ukhakama, niya mä lanza jan ukax pä lanza jan ukax kimsa lanza jayankxänwa, nayax sista; ‘Oh Allahan khithanitapa, khititix arknaqkistu ukax - katjañapawa’ ukat nayax -uka pachanx- jachaskayätwa, Profetax jiskt’ituwa: ‘kunatsa jachaskta?’. Nayajj akham sasaw sista; ‘Allah sutimpi, janiw jachkti kunatix naya pachpat llakistwa, jan ukasti nayax jumat llakistwa’ ukatx Allahan khithanitapax sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax mayisïnwa: ‘juparux jaytanukupxtwa -Suraqah- munañamataki’ ukatx kayunakax Suraqah caballo purakakamaw ch’ama uraqiruw liwxatasïna ukat jupax ukat jaltawayxänwa ukat akham sänwa; ‘Oh Mahoma, nayax nayratpach yatxa akax lurawimawa, ukhamax Allah-aruw mayisma kunatix nayar paskatayna ukat qhispiyañapataki, Allah tuqiw nayax yatiyäwinakam jamasat imarakï khitinakatix jumar thaqhapktam ukanakataki khitinakatix qhipäxankapki ukanakataki, ukat akax nayan qara flecha quiver ukawa, mä qawqha flechanak apsuñamawa, chiqans jumax camellonakajat cabritonakajat aka chiqan ukhamarak aka chiqan pasañamawa, ukhamax jupanakat apsuñamawa munañanakamataki’. Abu Bakr jupax sarantaskakiwa, ukatx Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam jupax jaysawayiwa; ‘Janiw munaskti’ ukjatx Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupatakiw mayisïna ukhamat Suraqah jupax qhispiyatäna - kuna jan walt’äwitix jupar purinkäna ukat - ukat amigonakapar kutt’awayxäna, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupax nayamp chikaw sarawayi, kunapachatix Medina markar puripkta ukhax jaqinakax katuqapxitu ukat callinakar mistunipxi ukat utanakan tejanakaparuw mistuwayapxi, p Uywatanakampi wawanakampixa jank’akiw mistunipxäna akham sasa; ‘Allah jupax jach’awa, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupax juti, Muhammad jupax juti’. Jaqinakax ch’axwasipkänwa kawkïris jupanakan utap jupamp utjañapatak derechonïtapa, ukatwa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupax akham säna: ‘jichha arumax Bani Najar tiyu Abdul MuTalib ukan utapan qhipararakï jupanakar jach’añchañataki’, ukhamat qhipürux alwax purinxäna kunjamtix kamachipkän ukhamarjamaw sarxäna. Barra’ Bin Azib jupax akham siwa; ‘Nayrïr muhajirin jupax jiwasan ukar jutatayna, Mush’ab Bin Umair, Bani Abdud Dar jilapa, ukatx Ibnu Ummi Maktum, jupax juykhütaynawa, Bani Fihri jila, ukatx Umar Bin Al Khaththab pä tunk jaqinakampiw kayuk saratayna, ukatwa jiskt’asipxta; ‘¿Kuns Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax luratayna?’. sasaw jaysäna; ‘jupax qhipäxankänwa’, ukatx Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax Abu Bakr jupamp chikaw purinitayna, Barro’ jupax siwa; ‘Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ukax janiw -Madina- markar purinkaspati, jan ukax uka pachanx Al Mufashal ukan walja qillqatanakap p’iqir apsuñjamawa’. Israel markax sataynawa; ‘Barro’ ukax Banu Haritsah markankir Ansar ukan amigopänwa’.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Nanakar yatiyasax [Waki’] sasaw säna; sasaw satayna [Israel]; sasaw [Abu Ishaq] arsuwayi; [Zaid Bin Yutsai’] ukat [Abu Bakr] ukat Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax mä declaración de independencia Makkah jaqinakat khithatayna; ‘Ukhamatakix janiw khiti politeistas aka marat qhiparux Hajj ukar sarkaniti, janiw khitis q’ala jan isin Tawaf lurkaniti ukat janiw alaxpachar mantkaniti jan ukasti mä musulmán ukhamawa, khititix jupa pachpampi Allahan khithanitapampix mä amtar purispa, uka límite ukax aruskipäw tukuykamawa, ukat Allah ukat khithanitapax politeos ukanakat qhispiyatäniwa’. YAzid jupax akham sänwa; ukatwa kimsa jaqimp sarxäna. Ukatxa Jupax Ali-rux sänwa; ‘jupar arktapxam ukat Abu Bakr jupar kutt’ayapxam ukat jumanakan arsutapamp yatiyapxam’. ukham luräna, sasaw säna; kunapachatix Abu Bakr jupax Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ukar purinkäna ukhax jachäna ukat jiskt’äna; ‘Allah chachan khithanita, ¿kunas nayar paspacha?’ sasa. sasaw jaysäna; ‘Janiw kunas jumanakarux paskätamti, jan ukasti sumakiw pasawaytamxa, ukampis nayaruw uka tuqit jan yatiyañamatak kamachipxitu, jan ukasti nayampi jan ukax maynimpikiw yatiyapxitu’.
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Jiwasax yatiyawayistu [Muhammad Bin Ja’far] jupax akham sänwa; Jiwasampiw [Syu’bah] [Yazid Bin Khumair] [Sulaim Bin ‘Amir] [Ausath] markat uñt’ayasa, jupax akham sänwa; [Abu Bakr] jupax yatiyawayitu ukat akham sarakiwa; Rasullah shallallahu 'alaihi wasallam jupax nayrïr marax nayan lantiw sayt’asiwayi. Ukat Abu Bakr jupax jachäna, ukatx akham sänwa; Allah-at mayipxam Al mu’Aafaat - pampachäwi - jan ukax jupax siwa Al 'Aa'fiyah - seguridad -, kunatix janiw khitis Al 'Aa'fiyah jan ukax Al mu'Aafaat-at sipan juk'amp jach'a churatäkiti iyawsäwi tukuyatatxa, chiqapar uñjañax kunatix chiqapar sarnaqañax virtud ukamp chikt'atawa ukat panpachaniw alaxpachankapxi, ukat k'arinakat jithiqtapxam kunatix k'arinakax jan walinakamp chikt'atawa ukat panpachaniw infiernonkapxi, ukat jan envidiasipxamti, uñisirïpxam, ukat janiw amigonakan lazonakap khuchhuqapxañamäkiti ukat maynit maynikam jithiqtapxamti, Jan ukasti jilat kullakanakäpxam kunjamtï Allah Ta’alax siski ukhama’.
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Jiwasax yatiyataw [Abdurrahman Bin Mahdi] ukat [Abu ‘Amir] jupanakax panpachaniw sapxi; Jiwasax [Zuhair i.e. Ibnu Muhammad] [Abdullah i.e. Ibnu Muhammad Bin ‘Aqil] ukat [Mu’adz Bin Rifa’ah Bin Rafi’ Al Ansari] awkipat i.e. [Rifa’ah Bin Rafi’] ukat sataynawa; Nayax ist’twa [Abu Bakar Ash Siddiq] jupax Rasullah sallallaahu ‘alaihi wasallam pulpito ukan yatiyaskäna, ukatx akham sasaw satayna; ‘Nayaw Rasullah shallallahu ‘alaihi wasallam satap ist’ta’, ukat Abu Bakr jupax jachäna kunapachatix Rasullah shallallahu ‘alaihi wasallam sutip arskäna ukhaxa, ukatx jachaqt’asitapat amukiw jikxatasïna ukat akham sänwa; ‘Nayax ist’twa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupax mä junt’u, junt’u urux nayrïr marax akham satayna: ‘Allah-ar pampachañ mayipxam, jan kuna jan walt’äwin uñjasiñapataki ukhamarak qhipa pachan ukhamarak akapachar atinisiñapataki’.
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Jiwasaru [Abu Kamil] yatiyasaxa, jupax akham sänwa; Jiwasaruw yatiyapxistu [Hammad, mä arunxa Ibn Salamah] [Ibn Abu ‘Atiq] [awkipat] [Abu Bakr], Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax siwa: ‘Siwak ukax laka q’umachiriwa ukat Allah-ampiw kusisi’.
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Jiwasax [Hasyim Bin Al Qasim] ukar yatiyasax jupax akham sänwa; Nanakar yatiyasax [Al Laits] jupax akham sänwa; Nayarux yatiyawayitu [Yazid Bin Abu Habib] [Abul Khair] ukat [Abdullah Bin ‘Amru] [Abu Bakar Ash Shiddiq] ukat Rasulllah juparux sataynawa; ‘yatichapxita kuna Du’a ukampi mayisiñajanxa’, Jupax jaysawayiwa: ‘liyt’am, Allahumma Inii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Walaa Yaghfirudz Dzunuuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min ‘Indika Warhamnii Innaka Antal Ghofuurur Rahiim ’-Ay Allah, nayax walpun juchañchasta, ukat janiw khitis nayarux pampachkaspati juchanaka jan ukax Jumaw ukhamax juchanakax pampachapxita pampachasiñampi juma layku ukat khuyapt’ayasita, chiqpachansa jumaw juk’amp pampachiri, juk’amp khuyapt’ayasiri-’. [Jonasajj] akham sänwa; ‘kabiiraa -jach’a-,’ ukax jiwasaruw [Hasan Al Asy yab] [Ibn Lahi’ah] ukan uñt’ayistu sasaw saraki; jupax akham sänwa: ‘kabiiraa -jach’a-’.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Nanakar yatiyasax [Abdurrazzaq] jupax akham sänwa; Jiwasax yatiyataw [Ma'mar] [Az Zuhri] ['Urwah] [Aisyah], Fatimah ukat Al Abbas jupanakax Abu Bakr ukar jutapxatayna, panpachaniw mä chikat herenciap mayipxäna Allah sallallaahu 'alaihi wasallam qillqiriru, kunapachatix panpachanix Fadak ch'axwäw pachanx uraqip mayipxäna ukat Khaibar ch'axwäwit qullqip mayipxäna, ukatx [Abu Bakar] jupax sataynawa jupanakaru; Chiqansa, Allahan khithanitaparuw ist’ta: ‘janiw herencia katuqapkti, jaytanukut qamir yänakax limosnaruw tuku, Mahoman familiapax uka qamir yänakat manq’apxi’. Ukhama, Allah tuqi, janiw mä kuntix Rasulullah luraskir uñjkta ukx jaytkäti jan ukax chiqpachapuniw luraskä’.
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Jiwasax [Abu Abdurrahman Al Muqri’] uk yatiyasax jupax akham sänwa; Ukat yatiyasax [Haiwah Bin Syuraih] jupax akham sänwa; Nayax [Abdul Malik Bin Al Harith] juparuw ist’ta; Chiqpachansa [Abu Hurairah] jupax akham sänwa; Nayax [Abu Bakar Ash Siddiq] juparuw aka pulpito ukan arsutap ist’ta; Nayax ist’twa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupax nayrïr marax aka urux akham sataynawa, ukatx Abu Bakr jupax wali chhaqhatänwa iwxt’awinakanxa, ukat jachäna ukat ukjatx akham sänwa; Nayax ist’twa Allahan khithanitaparux (saw) jupax akham siwa: ‘janiw kuns churapktamti - ukax mä jach’a cargo ukankiwa - mä chiqa chuyman arsuwi tukuyatatxa Al Afiyah - seguridad - ukhama, ukhamax Allah-aruw Al Afiyah mayipxañama’.
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Ukat yatiyasax [‘Affan] jupax akham sänwa; [Hammam] yatiyasaxa, akham sänwa; yatiyawayistu [Thabit] [Anas] ukanx [Abu Bakar] juparux yatiyawayiwa, jupax -Abu Bakar- siwa; Nayax Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam juparux kunapachatix p'iyankkäna ukhax sista, - yaqha yatiyäwinx jupax akham sänwa; ‘ukat p’iyankapxayätwa, - ukat jupanakat maynitix pä kayup uñjaspa ukhax kayunakap manqhat uñjapxitaspäna’, ukatx akham sänwa: ‘Abu Bakr, kuns pä jaqit amuyta, ¿janit Allah ukax pä jaqit kimsïrïki’.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Nanakar yatiyasax [Rauh] jupax akham sänwa; Jiwasax yatiyawayistu [Ibn Abi ‘Arubah] [Abu At Taiyyah] ukat [Al Mughirah Bin Subai’] [‘Amru Bin Huraits] ukat [Abu Bakar Ash Shiddiq], jupax siwa; ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupax yatiyawayistuw Dajjal ukax inti jalsu tuqinkir uraqit mistuni Khurasan sata, walja jaqinakaw jupar arkapxani, ajanunakapax martillomp jawq’jata escudonakar uñtasitäkaspas ukhama’.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
[Abu Sa’id] nayrir Bani Hashim ukan esclavopat yatiyasax, jupax akham sänwa; Jiwasax yatiyawayistu [Shadaqah Bin Musa] amigo Ad Daqiq, [Farqad] ukat [Murrah Bin Syarahil] ukat [Abu Bakar Ash Shiddiq], jupax siwa; Allah-an khithanitapax (saw) säna: ‘janiw alaxpacharux mantapkaniti khitinakatix jan wali jaqinaka, sallqjirinaka, axsaririnaka, janirakiw khitinakatix jan wali sarnaqapki ukanaka, ukat khitinakatix nayraqat alaxpachan punku llawintapxani ukanakax sirvirinakäpxani, jupanakax wali sumaw kuntix jupanakamp Allah Azza wa Jalla-mp taypin utjki ukat kunatix jupanakamp uywiripampix utjki ukanak phuqhañataki’.
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Ukax yatiyawayistu [Abdullah Bin Muhammad Bin Abu Syaibah]. Abdullah jupax akham sänwa; ukat Abdullah Bin Abu Syaibah jupat ist’awayta, sasaw saraki; Jiwasax yatiyawayistu [Muhammad Bin Fudlail] jupat [Al Walid Bin Jumai’] jupat [Abu Ath Thufail] jupax siwa; Kunawsatix Profetax jiwxän ukjax Fatimax Abu Bakr juparuw mä qillqat qillqt’atayna, ukanx; ‘¿Jumax jan ukax familiamax Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ukar herencia katuqapxtati?’. Jupasti jaysäna; ‘Janiw nayajj herencia katoqkti, ukampis familiapajj herencia katoqapjjewa’ sasaw Fatimajj säna; ‘Ukat kawkhans Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ukan accionanakapax utji?’. Ukhamaw [Abu Bakr] jupax akham säna; ‘Chiqpachansa nayax ist’twa Allahan khithanitaparux akham sasina; ‘Chiqpachansa, Allah jupax mä Profetar manq’aychi, ukatx jiwxi, ukhamax Jupax - Allah - jupar qhipa jutirinakatakiw luraraki’, ukhamax musulmananakar kutt’ayañ amtasta’. ukatsti Fatimax sänwa; ‘Ukat jumanakax juk’amp yatipxtawa kuntix Allahan khithanitapat ist’apkta’.
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Jiwasax yatiyasax [Ibrahim Bin Ishaq Ath Thalaqani] jupax akham sänwa; Nayar yatiyasax [An Nadlar Bin Syumail Al Mazini] jupax akham sänwa; Nayar yatiyasax [Abu Na’amah] jupax akham sänwa; Nayax [Abu Hunaidah Al Barra’ Bin Naufal] [Walan Al ‘Adawi] [Hudzaifah] [Abu Bakar Ash Shiddiq] jupat yatiyasax jupax akham sänwa; ‘Mä alwax Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jupax alwa mayisiñ mayisïna. Ukatx qunt’asiwayiwa, kunapachatix dhuha pachax purinxän ukjakama, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam larusitayna, ukatx nayrïr chiqan qunt’asitayna chika uru mayisiñkama, Asr ukat Maghrib mayiwinaka, jupax janiw arskänti jayp’u oración ukakama arumax tukuyata, ukatx familiaparuw utaparuw sarxatayna, ukatx jaqinakax Abu Bakr juparux sapxiwa; ‘¿Kunatsa Diosan khithanitapar jan jisktʼktati kunsa jichhürunakan lurawayi, janis nayrajj ukham lurkchïnjja?’ sasa. sasaw säna; ukatsti jiskt’äna, ukhamat jupax akham sasaw jaysäna: ‘jïsa, nayaruw uñacht’ayapxitu kunatix akapachan ukhamarak qhipa urunakanx kunas pasani, ukhamax khitinakatix nayrankapki ukat khitinakatix jutapki ukanakax mä chiqaruw tantachasipxäna, ukat jaqinakax uk axsarapxäna, ukatwa Adanarux jutapxäna kunapachatix ch’uñux niyaw ch’uñump ch’uñuntatäna, sapxiwa; ‘Adán, jumax jaqinakan awkipätawa ukat Allah ‘azza wajallax jumaruw ajlliwaytamxa, ukhamax Tatitumar mayiñamawa nanakatak mayisiñapataki’, Adanax jaysawayiwa; ‘Nayax ukhamarakiw kuntix jumax uñkataskta ukar saykataskta, awkiman qhipäxaparuw sarasma, jupax Noé satawa’, chiqpachansa Allah jupax Adán, Noé, Abrahaman familiaparu ukhamarak ‘Imran familiaparuw taqi jaqinakat sipansa’ ajlliwayi. Ukatsti Noé ukar purisax sapxänwa; ‘Rabb nayraqatan mayisiña churapxita, kunatix Allah jupax jumaruw ajlliwaytam ukat mayiwimarux jaysawayiwa ukat janiw kuna utas jan iyawsirinak taypin jaytkiti aka uraqinxa’. Ucatsti Noé chachajj sänwa; ‘Janiw jumatakix achikt’asirïkti, ukhamax Ibrahim ukar sarañamawa, kunatix Allah jupax munataparuw tukuyi’. Ukatxa Ibrahim ukar sarapxäna, ukat Ibrahimax sänwa; ‘Janiw nayax mayisiñ churapksmati, Moisesar sarapxam, kunatix mä kutix Allah jupampiw chiqak parläna’. Ukatsti Musax jaysäna; ‘Janiw kuntix jumanakax mayipkta ukax utjkituti, ukhamax Isa bin Maryam ukar sarapxam, chiqpachans jupax juykhunakaru, usutanakaruw qullaspa ukat jiwatanakarus jaktayarakispa’. Ucatsti Jesusajj sänwa; ‘Janiw kuntix mayipkta ukax utjkituti, ukampis uywirimar sarañamawa, Adan yuqapa, kunatix sepulturapax nayrïr jist’aratäniwa Jaktäwi Urunxa, Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam ukar sarañamawa, chiqpachansa jupax Rabb nayraqatan jumatakiw mayisiñama’. Jupax akham sänwa; ‘Ukhamaw sarxäna, ukatx Jibril jupax Tatituparuw uñkatasïna, ukatx Allah jupax akham sänwa: ‘juparux jaysapxam - mayipxam - ukat alaxpachan suma yatiyäwinak churapxam’. sasaw saraki; ukatx Jibril jupax suma yatiyäwimp sarxatayna, ukatx Mahoma jupax qunqurt’asisaw mä viernes urux qunqurt’asitayna, ukatx Allah jupax akham sänwa: ‘p’iqim jach’ar aptam, O Mahoma, ist’atäpxätawa ukat mayisipxätawa, jumaruw mayisiñatakix permiso churapxtam’. sasaw saraki; ukhamat p’iqip jach’ar aptawayi ukat kunapachatix Tatitupar uñkataskäna ukhax yaqha viernes urutakiw qunqurt’asitayna, ukat Allah jupax wasitat säna: ‘p’iqim jach’ar aptasim ukat ist’atäpxätaw sapxam, mayipxam, mayisiñax jaysatätawa’. sasaw saraki; jupax qunqurt’asiñapatakiw saräna, ukat Gabrielax pä amparapat katxarutayna, ukat mä mayisiñ jist’aratayna, ukax janiw nayrax khiti jaqirus jist’aratäkänti, ukhamatwa säna; ‘Oy Rabb, jumax lurawayista Adan yuqapan uywiripataki ukat janiw jach’a jach’a tukuñax utjkiti, jumax nayrïr jaqiruw tukuyta, jiwatat jaktäwi urun sepulturap jist’arañapataki ukat janiw jach’a jach’a tukuñax utjkiti, qutajar jutapki ukanakar walja jaqinakar lurañkama, kunjamatix Shon’a ukat Ailah ukanakanx utjki ukhama’ sasaw sapxirïta; ‘Shiddiqin ukanakar jawsapxam ukhamat jupanakax achikt’asipxañapataki’, ukatx sapxiwa; ‘Nabs sat jaqenakar jawstʼapjjam naya'. Jupax akham sänwa; ukatx Profetax mä tama arkirinakapampix jutäna, ukatx mä Profeta phisqa jan ukax suxta arkirinakampiw utjäna, ukat mä Profetax jan arkirinakanirakïnwa, ukatx sasaw sapxäna; ‘Mártir sat jaqinakar jawsapxam, ukhamat khitinakarutï munapki ukanakat mayisipxañapataki’. ukat Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ukax sarantaskakiwa; ukhamat kunapachatix martirionakax ukham lurapxäna ukhax Profetax akham sänwa: Allah jupax akham sänwa ‘nayax khuyapayasirinakat sipan juk’amp khuyapt’ayasiriwa, alaxpachajaruw mantapxam khitinakatix jan kuns nayamp chikt’apki ukanaka’. sasaw säna; ukatsti alaxpacharuw mantapxäna. Jupax akham sänwa: Ukat Allah jupax akham sänwa: ‘Infierno tuqir uñtapxam, ¿khitirus jikxatapxtati khititix mä suma luraw luratayna? ‘Jupax siwa; Ukatwa mä jaqir jikxatapxäna, ukat Allah jupax akham jiskt’äna: ‘¿Kuna aski luräwinaksa lurawaytati? ’ sasaw uka jaqix jaysäna; ‘Janiwa, jan ukasti nayrax jaqinakarux alañ tuqit aljañ tuqit jan chʼamäki ukanak lurawayta’. Ukhamat Allah jupax akham sänwa: ‘sirvirijatakix jan ch’amäñapatakiw kunjamtï jupax mayni luqtirinakajatakix jan ch’amäki ukhama’. Ukatx mä jaqiruw infiernot apsupxäna, ukat Allah juparuw jiskt’äna; ‘¿Kuna askinaksa lurawayta? ’ sasaw jupajj jaysäna; ‘Janiwa, janitix wawajarux siskäti, jiwxä ukhax ninamp phichhantapxita ukat jak’urjam muyuyapxita, ukat qutar apapxita ukat thayaruw ch’iqiyapxita, ukhamax Allah, taqi pachan Tatitupa, janipuniw mayamps kutt’ayañjamäkaniti’. Ukat Allah sat chachajj akham sänwa: ‘¿Kunatsa ukham lurapjjta? ’ sasaw jupajj jaysäna; ‘Jumar axsarañat’. Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam saskakiwa: ukatx Allah jupax akham sänwa: ‘uñtapxam juk’amp jach’a reino reino, ukhamax chiqpachans jumanakatakix ukar uñtasitawa, tunka kutis ukhamarakiwa’. Profetax saskakiwa: uywatax sänwa; ‘¿kunatsa reyïkasin jiskʼachapxista?’ sasa. Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax akham sänwa: ‘ukax nayra pachanx larusiyituwa’.
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Jiwasax [Hasyim Bin Al Qasim] ukar yatiyasax jupax akham sänwa; Jiwasax yatiyasax [Zuhair ukax Ibn Mu’awiyah] jupax akham sänwa; Jiwasax yatiyawayistu [Isma’il Bin Abu Khalid] jupax akham sänwa; Jiwasaru [Qais] yatiyasaxa, jupax akham sänwa; ’ [Abu Bakr] sayt’asisaw Allahar jach’añchäna ukat q’umacharakïna, ukatx akham sänwa; ‘Jaqinaka, chiqpachansa aka jisk’a t’aqa ullart’apxtaxa: ‘Jumanakax iyawsirinakaxa, jumanakax sapa mayniruw juchanïpxtaxa, janiw kuna jan walt’awis utjkaniti ni jisk’a jaqirus jan walt’ayapxätamti khititix pantjasiwayki ukaru... -t’aqa tukuyañkama-, ukat jumanakax jan chiqaparuw uñt’ayapxtaxa, nayax ist’twa Allahan khithanitaparux sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax akham siwa: ‘Chiqpachansa, jaqinakax jan walinak uñjapxani ukhax jan mayjt’ayapxamti, ukhamax axsarañawa Allah jupax taqiniruw mutuyäw yatiyani’ sasa. Jupax siwa; ‘Ukat Abu Bakr sat chacharuw ist’ta; ‘Jaqinaka, kʼarinakat jithiqtapxam, chiqpachansa kʼarinakax iyawsäwit jithiqtapxsmawa’.
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
[Hasyim] yatiyasax akham sänwa; [Shu’bah] ukar yatiyasax jupax akham sänwa; yatiyawayitu [Yazid Bin Khumair] jupax siwa; Nayax [Sulaim Bin ‘Amir] Himyar markankir jaqiruw ist’ta, jupax [Ausath Bin Isma’il Bin Ausath Al Bajali] jupat mä sarnaqäw yatiyatayna, jupax [Abu Bakar] jupat mä sarnaqäw yatiyatayna, jupax ist’ataynawa kunapachatix Allah-an khithanitapax (s. Allah-an khithanitapax nayrïr marax nayan chiqajan sayt’asiwayi ukatx jach’at arnaqasïna ukat akham sänwa: ‘Chiqap sarnaqañax suma sarnaqañampiw saraski ukat panpachaniw alaxpachankapxi, ukat k’arinakat jithiqtapxam, kunatix juchampiw jikxatasipxi ukat panpachaniw infiernonkapxi, ukat Allah-aruw qhispiyasiñ mayipxañama, kunatix chiqpachans janiw khitis kuns churatäkiti, jupax qhispiyasiñat sipan juk’amp askiwa sasin iyawsatapatxa’. Ukatx saskakiwa ‘janiw maynit maynikam lazonak khuchhuqasipxañamäkiti, maynit maynikam jithiqtapxamti, uñisipxamti, ukat jan envidiasipxamti, jan ukasti Allahan luqtirinakapäpxam jupanakax jilanakakiwa’.
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Ukat yatiyasax [‘Affan] jupax akham sänwa; [Abu 'Awanah] jupat [Daud Bin Abdullah Al Audiy] [Humaid Bin Abdurrahman] jupat yatiyasax jupax akham sänwa; Kunawsatix Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jiwxän ukjax [Abu Bakr] jupax Medina markan anqäxapankänwa, jupax -Humaid Bin Abdurrahman- jupax akham sänwa; ukatsti jupax jutasinx ajanupar ch’uqt’at tela jist’arasaw jamp’att’äna ukat akham sänwa; ‘Nayaw awkijar taykajar qhispiyasiñjam katuqañ munta, kunjams jakäwimax jiwañas wali sumaxa, Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam jiwataw, ukat Rabb Kaaba ukan dueñopampiw’. ukatx jupax hadith tuqitw arsüna. Jupax siwa; ‘Ukatx Abu Bakr ukat Umar jupanakax -Ansar-ar - jupanakax irpirinak tuqit ch’axwasipkäna, ukhamat jupanakamp jikisipxäna - Ansar-, ukatx Abu Bakr jupax arsüna ukat janiw kunas jaytkänti kunatix Ansar-ar uñt’ayatäkän ukat janiw kunas jaytkänti kunatix Allah-an khithanitapax (s.a.w. ‘Chiqpachansa, jumanakax yatipxtawa, Allahan khithanitapax (saw) akham säna: ‘Jaqinakax mä vallet pasapxaspäna ukat Ansar sat jaqinakax yaqha vallet pasapxaspäna ukhaxa, nayax Ansar vallet paskiristwa’ sasa. ukat jumax yatisktawa, O Sa’d, Allahan khithanitapax (saw) qunt’atäkasin -janiw kuns lurasktati- akham säna, ‘Quraysh jupanakax aka tuqitx uñjapxi, ukhamax jaqinakan lurañapatak jaqinakax jupanakan lurañ munir jaqinakar arkapxi -Quraysh- ukat jan ist’asir jaqinakapax jan ist’asir jaqinakaparuw arkapxi’. sasaw saraki; ukatx [Sa’d] jupax Abu Bakr juparux jaysataynawa; ‘Chiqpachapuniw sapxsma, jumanakax p’iqinchirïpkta ukhax ministrunakäpxtwa’.
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Jiwasax [Ali Bin 'Ayyasy] jupar yatiyasax akham sänwa; Jiwasax yatiyasax [Al 'Aththaf Bin Khalid] jupax akham sänwa; Nayarux [mä chacharuw] Bashroh markankirinakat yatiyawayitu, [Thalhah Bin Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiq] ukanx jupax siwa; Nayax ist’twa [tatajax] arsutapa, [awkipax] [Abu Bakr] ist’atayna; Nayax Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam juparuw jiskt'ta; ‘Allah chachan khithanitapa, ¿luräwinakax kunatï uttʼayatäki ukarjam luratäpachati jan ukax machaq yänakatsa?’ sasa. Jupajj akham sänwa: ‘Ukampis kunatï amtatäki ukarjamaw lurasïna’. jupasti sänwa: —Nayajj jiskt'asta; ‘Ukhamajj ¿kunatakis aka lurañajj lurasi, Diosan khithanitapa? Jupajj akham sänwa: ‘Sapa jaqejj kuna amtampitï luratäkäna ukarjam suma luräwinak lurañajj facilakiwa’ sasa.
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Nanakar yatiyasax [Abul Yaman] jupax akham sänwa; yatiyawayistu [Syu'aib] jupat [Az Zuhri] jupax siwa; yatiyawayitu [Ansar markankir jurisprudencia tuqit yatxatat jaqi], [Uthman Bin ‘Affan] juparux mä sarnaqäw yatiyañ ist’awayi; kunatix walja compañeros de Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ukanakaw utjäna jupanakax llakitaw jikxatasipxäna kunapachatix Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jiwatapatxa, ukhamat niya chikat jupanakat llakisipxäna, Uthman jupax siwa; ‘Ukat nayax jupanakat maynïritwa, kunapachatix mä pirqa ch’amakan qunt’atäkayäta ukhax Umar jupax nayraqatajat pasawayitu ukat aruntt’itu, ukampis janiw nayax uka chiqat pasaskirjam amuyaskayätti ukat aruntt’itu, ukatwa Abu Bakr jupamp jikisiñapkamax jiwxatayna, ukatx juparux akham sänwa; ‘Kunas muspharkañaw utji, chiqans Uthman nayraqatan pasawaytwa ukat aruntt’awaytwa, ukampis janiw aruntt’atajarux jayskituti’. Ukhamaw Abu Bakr apnaqäwipanx Umar ukat Abu Bakr jupanakax jutapxäna ukat panpachaniw aruntt’apxitäna, ukatx Abu Bakr jupax akham sänwa; ‘Umar jilamax nayar jutasinx nayraqatam pasawaytwa ukat aruntt’asiwaytwa sasaw sitäna, ukampis jumax janiw jaysktati, ukhamax ¿kunas ukham lurañar puriytamxa?’ sasa. jupasti sänwa: —Nayajj jaystwa; ‘Janiw nayajj uk lurkti’. Ukhamaw Umar-ax säna; ‘Jïsa, Allah sutimpi, jumax lurawaytawa, ukampis jach’a jach’a tukuñamatakiw ukham lurawayta, O Bani Umayyah’. Jupasti sarakïnwa: —Nayajj jaystwa; ‘Allah sutimpixa, janipuniw jumax uka chiqat pasawaykta ukat aruntt’atamjam amuyaskti’ sasaw Abu Bakr jupax saraki; ‘Uthman jupax chiqawa, chiqpachans jupat mä juk’a negocio lurañampiw ch’am tukuwayta’ sasaw sista; ‘jïsa’ sasaw Umar jiskt’äna; ‘¿Kuna negocios ukajja?’ sasa. ukatsti Uthman jupax akham sänwa; ‘Allah jupax Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam juparuw jiwxi, janïr aka jan walt’äwin jan kuna jan walt’äwipat jiskt’kasaxa’ sasaw Abu Bakr jupax saraki; ‘Uka jan waltʼäwit juparuw jisktʼta’ sasaw jupajj säna; ukatwa jupar sayt’asiwayta ukat juparux sista ‘awkijampi mamajampix juk’amp derechonïpxtawa jupar’, [Abu Bakr] jupax siwa; Nayax jiskt’asiyätwa; Allahan khithanitapa, ¿kunjamarak akax jan kuna jan walt’äwin uñjasispasti? Ukat Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupax akham sänwa: ‘Khititix nayat mä sentencia katuqani, ukax mä kutix tiyujaruw luqtawayta, ukatx nayaruw kutt’ayarakitu, ukhamax uka sentenciax jupatakix qhispiyasiñaw utjani’.