Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Бицун бугищ нижеда [ГӀабдуллагь бин Нумаирида] гьес абуна; лъазабуна нижеда [ИсмагӀилида] [Къаисалдаса] гьес абуна; [Абубакар] тӀаде вахъун Аллагьасе рецц гьабуна ва гьев вацӀцӀад гьавуна хадуб абуна; Я гӀадамал, хӀакълъунго нужеца цӀалана гьаб аят: «Я, иман лъурал гӀадамал, нужго цӀуне; Цониги мекъи ккарав чияс дуе зарал гьабиларо, дуе нух бихьизабун батани» . -КъС Аль Маида аят 105-. ХӀакъикъаталдаги нилъеда рагӀана Аллагьасул Расулас абулеб: «ХӀакъикъаталдаги, гӀадамазда квешлъи бихьани, хадуб гьез гьелдаса инкар гьабичӀони, Аллагьас гьезие киназего тамихӀ гьабизе гӀагарлъила», - ян.
Hadith
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Нижеда [Вакиъ] бицун хадуб гьес абуна; [ГӀусман Бин Аль МугӀира Ац Цакъафидаса] [ГӀали Бин РабигӀа Ал Валибидаса] [Асмаъ бин Аль ХӀакам Аль Фазариялдаса] [ГӀалидаса] [Мисар] ва [Суфьян] нижеда бицун, гьес абуна; Расуласул саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам хӀадис дида рагӀани, Аллагьас дие гьелдаса пайда кьола жиндиего бокьаралда рекъон. ва цогидав чияс дида гьеб бицани, цинги дица гьесда гьедизе гьарула, гьес дида гьедун батани цинги дица гьеб тасдикъ гьабула. ХӀакълъунго, Абубакарица дида бицун буго, хӀакъабги буго [Абубакарида] аварагасда саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам абулеб рагӀун: «Мунагьги гьабун, цинги чуриги гьабун, чури лъикӀ гьабулев чи гуро», - ян абуна Мисарица; - цинги гьес как бана, Суфьяница абуна «цинги гьес кӀиго ракагӀаталъул как бана ва Аллагьасда тӀаса лъугьаян гьарана, ракӀчӀун Аллагьас жиндир мунагьал чуризе гьечӀони».
Hadith
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
Нижеда [Амру Бин МухӀамад Абу СагӀид ай Аль Анкъази] бицун гьес абуна; [Абу ИсхӀакъалдаса] [Аль-Барра бин ГӀазибидаса] нижеда [Исраил] бицун, гьес абуна; Абубакарица ГӀазибидаса анцӀила лъабго диргьамалъухъ седло босана, Аль Барраца абуна; цинги Абубакарица ГӀазибида абуна; — Ал Баррода абе дир рокъове вачеян. Гьединлъидал ГӀазибица жаваб кьуна; — ГьечӀо, Расулуллагь шаллагьу гӀалайгьи васаллам дуда цадахъ къватӀиве вахъараб мехалъ дуца гьабураб жоялъул бицине бокьичӀони. гьес абула; цинги [Абубакарица] абуна; — Ниж къаси хьвадун къватӀире рахъана ва ниж унеб букӀараб къоялъги сордоялъги нух хехлъизабуна, къаде щведал, бакъ битӀахъего тӀадехун букӀана, дун сверухъ балагьана, нижее кинаб букӀаниги рахӀатхвей бугищали балагьизе, цо лахӀзаталдасан дида бихьана кӀудияб хъархъ ва дун гьелде аскӀове ана ва лъана гьениб гьитӀинабго накӀкӀ букӀин, дица - бакӀ къачӀана ва Аллагьасул Аварагасда цебе чармил халат тӀибитӀизабуна, цинги дица абуна; «Вегун вукӀа, я Аллагьасул Расул», - ян, цинги гьев вегун вукӀана, цинги дун къватӀиве вахъана, лъицаниги балагьун вугищали балагьизе, циндаго дида вихьана гьве хьихьулев чи, дица гьикъана; — Мун лъил кколев, гӀолохъанчи? гьес жаваб кьуна; «принадлежит человеку из къурайши», - ян цинги гьес жиндирго цӀар абуна ва дида гьев лъана, дица нахъеги гьикъана; — Дур гьвеялъ рахь кьолебищ? — ян жаваб кьуна гьес; 'у' дица нахъеги гьикъана; — Дие рахь загьир гьабизе бугищ дуца? — ян жаваб кьуна гьес; 'Да' гьединлъидал дица гьесда амру гьабуна жиндирго цояб гьве ккун гьвеялъул рахьги кверазул накӀкӀалги ракьандаса рацӀцӀад гьаризе, дица бачӀана кӀалдиб ретӀелалъул накӀкӀ бугеб чармил гериба, цинги гьес дие дагьабго рахь гьоцӀана ва дица герибаялда тӀад лъим тӀуна, гъоркьлъалие гӀоло цӀахуллахӀ саахунгер бачӀинегӀан. гӀалайгьи васаллам гьесие гьекъезе кьезе, ва гьев макьуялдаса вахъун вукӀин чӀезабуна, дица абуна; «Я Аллагьасул Расул, гьекъе» Гьес гьекъана дие рахӀат хвезегӀан, цинги дица абуна; — Нилъее ине заман щванищ? гьединлъидал ниж нухда рахъана халкъалъ чӀухь балеб мехалъ ва гьезул цонигиясда ниж ратичӀо, чуялда рекӀарав Суракъа бин Малик бин Жуъсюм гурони, дица абуна; «Я Аллагьасул Расул, нижеда чанахъанлъи гьабулев чи нижеда хадув лъугьина», - ян жаваб кьуна Аварагас: «нуж пашманлъизе бегьуларо, Аллагь нижеда цадахъ вуго» Суракъа нижеда аскӀоб букӀараб мехалъ гурони, цо копьеялъул яги кӀиго копьеялъул яги лъабго копьеялъул манзилалда гӀагарун, дица абуна; «Я Аллагьасул Расул, нижее чанахъанлъи гьабулев чи - нижеда хадуб лъугьина» ва дун -доб мехалъ- гӀодулев вукӀана, Аварагас гьикъана: «Щай мун гӀодулев вугев?» Дица жаваб кьуна; «Влагьи, дун гӀодулев гьечӀо дирго ургъел букӀиналъ гурев, дун гӀодулев вуго дур ургъел букӀиналъ» цинги Аллагьасул Расулас дугӀа гьабуна: «нижеца гьев -Суракъа- Дурго воляялде тун вуго» цинги хӀатӀал рахъун Суракъаялъул чуялъул чехьалде щвезегӀан лъугьана ва Суракъаялъул чуялъул чехьалде щвезегӀан лъугьана ва жумпед гьеб сверун абуна; «Я МухӀамад, дида цебего лъала гьеб дур гӀамал букӀин, гьединлъидал Аллагьасда гьаре дида ккараб жоялдаса дун хвасар гьавеян, Аллагьасдалъун дица дур хабар балъго гьабила дида нахъа ругел мун валагьулел чагӀазда, гьале дир чармил стрелкаялъул кьвагьи, цо-цо стрелаби росизе, хӀакъикъаталдаги мун дир хӀамидасан ине вуго гьаб бакӀалда гьедин ва ине вуго нужерго хӀамидаса гьаб бакӀалдаса ва ине вуго». Абубакарица халат бахъинабуна, хадуб Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам жаваб кьуна; 'Дие гьеб къваригӀун гьечӀо' цинги Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам гьесие дугӀа гьабуна гьединлъидал Суракъа эркенлъана - жиндие ккараб балагьалдаса - ва гьудулзабазухъе тӀадвуссун вачӀана, Расулуллагь шаллагьу гӀалайгьи васаллам дида цадахъ жиндирго сапар халат бахъинабуна, ниж Мадинаялде щведал, гӀадамаз ниж къабул гьаруна roofs of the ca, Лагъзалги лъималги хехго къватӀире рахъана, абун; 'Аллагь кӀудияв вуго, Расулуллагь шааллагьу гӀалайгьи васаллам вачӀана, МухӀамад вачӀана'. Халкъалъ дагӀба балеб букӀана жидер рукъ жинцаго кквезе лъил ихтияр бугебали, гьединлъидал Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллагьица абуна: «жакъа къаси дун чӀезе вуго Бани Нажарил имгӀал ГӀабдул МутӀалибил рокъов гьезул адаб гьабизе», - ян, гьединлъидал нахъисеб къоялъ радал ккараб мехалъ гьев амру гьабураб къагӀидаялъ нахъе ана. Барраъ бин ГӀазибица абуна; — ТӀоцеве нижехъе вачӀарав мугьажир вукӀана Бани ГӀабдуд Дарил вац МушгӀаб бин ГӀумаир, хадуб бецав вукӀарав Ибну Умми Мактум, Бани Фихрил вац, хадуб кӀикъоялда анцӀго чигун цадахъ ГӀумар бин Аль ХатсхӀаб рекӀана, гьединлъидал нижеца гьикъана; — Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам щиб гьабураб? гьес жаваб кьуна; 'он был за мной', тогда Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллям приехал с Абу Бакаром, Барро' сказал; — Авараг саллаллагьу гӀалайгьи васаллам щвелароан -Мадинаялде-, доб мехалъ дица «Аль-Муфашал» абураб тӀехьалдаса чанго кагъат рекӀехъе лъазабун букӀинчӀебани». Исраилица абуна; «Барро» вукӀана Бану ХӀарицадаса ансаразул гьудул.
Hadith
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Нижеда [Вакиъ] бицун хадуб гьес абуна; абун букӀана [Исраилалъ]; абун бугин [Абу ИсхӀакъица]; [Заид бин Юцайидаса] [Абубакарида], аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам Маккаялъул халкъалдаса лъиданиги бачӀеблъиялъул лъазабигун витӀанилан; «Гьаб соналдаса хадуб цониги мушрик хӀежалде ине гьечӀолъиялъе, бусурбанчи гурони гӀавухълъун таваф гьабизе гьечӀолъиялъе ва зобалазде лъугьине гьечӀолъиялъе, жиндаги Аллагьасул Расуласдаги гьоркьоб къотӀи-къай бугев чиясул гӀорхъи къотӀи-къаялъул ахиралде щвезегӀан букӀуна, Аллагьги гьесул Расулги мушриказдаса эркенлъизе руго». Язидица абуна; гьединлъидал лъабго чиги вачун ана гьев. Цинги гьес ГӀалида абуна; 'гьесда хадуб лъугьа ва Абубакр дихъе тӀадвуссинаве ва дуца гьабураб лъазаби щвезабе'. гьедин гьабуна, абуна; Абубакар саллаллагьу гӀалайгьи васаллам аварагасухъе вачӀараб мехалъ, гьес гӀодун гьикъана; — Я Аллагьасул Расул, дие щиб букӀаниги лъугьараб жойищ? гьес жаваб кьуна; — ЛъикӀлъи гурони дуе щибго ккечӀо, амма дида амру гьабуна гьаб иш дица яги дир цояс гурони щвезабеян.
Hadith
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Нилъеда [МухӀамад бин ЖагӀфарида] бицана гьес абуна; [Язид бин Хумайридаса] [Сулайм бин ГӀамиридаса] [Аусаталдаса] нижеда [СюгӀбаца] бицун, гьес абуна; [Абубакарица] нижее вагӀза гьабуна ва абуна; Расуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам тӀоцебесеб соналъ дир бакӀалда чӀана. Цинги Абубакар гӀодана, цинги абуна; Аллагьасда гьаре Аль муӀафат - тӀаса лъугьин - яги гьес абула Аль Аафия - хӀинкъи гьечӀолъи -, щай гурелъул лъиениги кьоларо Аль Аафиялдаса яги Аль муӀафаталдаса кӀудияб жо иман лъугӀун хадуб, ракӀбацӀцӀадго рукӀа, щай гурелъул ритӀухълъи лъикӀлъигун цадахъ букӀуна ва кӀиялго зобалазда руго ва гьересигун гьечӀо, ва гьересиялдаса рикӀкӀад чӀа, щай гурелъул гьереси гьечӀо Цоцаздехун жахӀда гьабе, тушманлъи гьабе, гьудуллъиялъул бухьенал къотӀуге, цоцадаса рикӀкӀалъизе бегьуларо, Амма Аллагьас ТагӀалаца амру гьабураб къагӀидаялъ вацаллъун рукӀа».
Hadith
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
Нилъеда бицун букӀана [ГӀабдуррахӀман бин Магьдица] ва [Абу ГӀамирица] кӀиязго абун букӀанин; Нилъеда [Зугьайр ай Ибну МухӀамад] [ГӀабдуллагь ай Ибну МухӀамад бин ГӀакъил] [МугӀаз бин РифагӀат бин РафигӀ Аль Ансариясдасан] жиндирго инсудасан ай [РифагӀат бин РафигӀ] бицун гьес абуна; Дида рагӀана [Абу Бакар Аш Сиддикъица] Расуллагьасул минбаралдаса вагӀза гьабулеб, цинги абулеб; «Дида рагӀана Расуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам абулеб», - ян, Абубакар гӀодана Расуллагь шаллагьу гӀалайгьи васаллам абураб мехалъ, цинги магӀуялдаса вуцӀцӀун чӀана ва абуна; — Дида рагӀана тӀоцебесеб соналъ гьадинаб багӀараб, багӀараб къоялъ Расулуллагь шаллагьу гӀалайгьи васаллам абулеб: «Аллагьасда гьаре ахираталда ва дунялалда тӀаса лъугьин, сахлъи ва божилъи».
Hadith
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Нижеда [Абу Камилида] бицун, гьес абуна; Нилъеда [ХӀаммадида, ай Ибн Саламатида] [Ибн Абу ГӀатикъидасан] [жиндирго инсудасан] [Абубакаридасан] бицун букӀана, Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абун букӀанин: «Сивак кӀал бацӀцӀад гьабулеб жо ккола, Аллагьасдаса рази вуго», - ян.
Hadith
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
Нижеда [ХӀасим бин Аль Къасимида] бицун хадуб гьес абуна; Нижеда [Ал Лайтсалда] бицун хадуб гьес абуна; Дида [Язид бин Абу ХӀабибица] [Абул Хайралдаса] [ГӀабдуллагь бин Амруялдаса] [Абу Бакар Аш Шиддикъица] бицана, гьес Расуллагьида абунин; 'учи меня Дуа, с которым я молюсь в моем молитве,' Он ответил: 'читайте, Аллахумма Иннии Жаламту Нафсии Жулман Кациро, Валаа Ягьфирудз Дзунуба Иллаа Анта, Фагфирлии магфиратан Мин 'Индика Вархамнии у Иннака Антал Гхофуурур Рахиим нет мой лот мой Аллахвеги а, мунагьал Мун гурони цинги дир мунагьал чуре дур рахъалдасан тӀаса лъугьиналдалъун ва дида гурхӀа, хӀакъикъаталдаги мун вуго бищунго тӀаса лъугьунев, бищунго гурхӀулев-'. [Юнусица] абуна; 'кабиираа -кӀудияб-,' нилъее [ХӀасан Аль Асы яб] [Ибн ЛахигӀат] бицана гьес; гьес абуна: 'кабиираа -кӀудияб-'.
Hadith
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Нижеда [ГӀабдурраззакъида] бицун хадуб гьес абуна; Нилъеда [Маъмарида] бицун букӀана [Аз Зухриялдаса] [ГӀурваялдаса] [Айсияталдаса], Фатимаги Аль ГӀаббасги Абубакихъе рачӀун рукӀанин, гьезул кӀиязго Аллагьасул Аварагасдаса жидерго ирсалъул бутӀа тӀалаб гьабулеб букӀанин, гьез кӀиязго гьесул варваялдаса ва гьесул ракьалъул бутӀа гьарараб мехалъ. Бакар] гьезда абуна; ХӀакъикъаталдаги дида рагӀана Аллагьасул Расулас абулеб: «Ниж ирсалъе щолел гьечӀо, нижеца тараб бечелъи садакъалъун лъугьуна, МухӀамадил хъизаналъ гьеб бечелъиялдаса гурони кваналеб гьечӀо», - ян. Гьединлъидал, Аллагьасдалъун, дица Расулуллагь гьабулеб бихьараб жо рехун тезе гьечӀо, дица гьеб чӀванкъотӀун гьабичӀони».
Hadith
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
Нижеда [Абу ГӀабдуррахӀман Аль Мукъриъ] бицун гьес абуна; Нижеда [ХӀайвах бин Сюрайхида] бицун хадуб гьес абуна; Дида рагӀана [ГӀабдул Малик Бин Аль ХӀаритица] абулеб; ХӀакълъунго [Абу ХӀурайратица] абуна; Дида рагӀана [Абу Бакар Аш Сиддикъица] гьаб минбаралда абулеб; Дида рагӀана Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам абулеб тӀоцебесеб соналъул гьаб къоялъ, гьеб мехалъ Абубакар насихӀаталда гъорлъ гьедигӀан махӀрумлъана, гӀодун хадуб абуна; Дида рагӀана Аллагьасул Аварагас (с.т.гӀ.в.) абулеб: «Дуе кьолеб гьечӀо цо жо - тӀадегӀанаб даражаялда бугеб - Аль-Афия гӀадаб ракӀбацӀцӀадаб хӀукмуялдаса хадуб - сахлъи -, гьединлъидал Аллагьасда гьаре Аль-Афия», - ян.
Hadith
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Нижеда [Аффан] бицун хадуб гьес абуна; Нижеда [ХӀаммам] бицун, гьес абуна; нижеда [Сабитица] [Анасидасан] лъазабуна [Абу Бакарица] жиндида бицун букӀиналъул, гьес -Абу Бакарица- абуна; Дица аварагасда абуна саллаллагьу гӀалайгьи васаллам нохъода вукӀаго, - цоги риваяталда гьес абуна; «ва ниж нохъода рукӀана, - ва гьезул цоясда гьесул кӀиябго хӀатӀ бихьани, гьезда ниж гьесул хӀатӀазда гъоркьан рихьизе рукӀана», - ян, цинги гьес абуна: «Я Абубакар, щиб дуда кколеб кӀиго чиясда хурхун, Аллагь кӀиязулго лъабабилев гурищ» абун.
Hadith
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Нижеда [Раух] бицун хадуб гьес абуна; Бицунеб буго нижеда [Ибн Аби ГӀарубаца] [Абу Ат Тайяхалдаса] [Аль МугӀира бин Субайидаса] [Амру бин ХӀурайтидаса] [Абу Бакар Аш Шиддикъалдаса], гьес абуна; «Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васалламалъ нижеда бицана Хурасан абураб ракьалъул бакъбаккул рахъалдаса Даджал къватӀиве вахъине вугин, гьесда хадур гӀемерав чи вачӀине вугин, гьезул гьурмал маххул щитал гӀадин ругел гӀадин».
Hadith
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
Бани ХӀашимил вукӀарав лагъ нижеда [Абу СагӀидида] бицун, гьес абуна; Бицун вуго нижеда [Шадакъа бин Муса] гьудул Ад Дакъикъ, [Фаркъад] ялдаса [Мурра бин Сярахил] [Абу Бакар Аш Шиддикъ] ялдаса, гьес абуна; Аллагьасул Аварагас (с.т.гӀ.в.) абуна: «Я зобалазде лъугьине гьечӀо хъачӀал, хӀиллачагӀи, хӀалихьатал, я гӀаданлъи гьечӀел хьвада-чӀвадиял гьарулел чагӀи, ва тӀоцебе зобалазул нуцӀа кьабизе ругел гӀадамал рукӀина жидедаги жидерго Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб жо жидедаги Жалла Аззаялдаги гьоркьоб бугеб жо тӀубазабизе лъикӀал лагъзаллъун».
Hadith
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Нилъеда бицана [ГӀабдуллагь бин МухӀамад бин Абу Сяибаца]. ГӀабдуллагьица абуна; ва дида гьеб рагӀана ГӀабдуллагь бин Абу Сяйбадасан, гьес абуна; Нилъеда [МухӀамад бин Фудлаил] [Аль Валид бин ДжумайӀ] [Абу Ат Туфаил] ялдаса бицана гьес абуна; Авараг хвараб мехалъ, ПатӀимаца Абубакарие хъвараб кагъат хъван букӀана; — Дуе яги дур хъизамалъе ирсалъе щолеб бугищ Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васаллям? Гьес жаваб кьуна; — Дие ирсалъе щвечӀо, гьелъул хъизамалъе щвана, — ян абуна Фатимаца; — Гьедин батани, киб бугеб Расулуллагьил бутӀаби? Гьединлъидал [Абубакарица] абуна; «ХӀакълъунго дида рагӀана Аллагьасул Расулас абулеб; «ХӀакъикъаталдаги, Аллагьас авараг кваназавуни, хадуб хвани, цинги гьес – Аллагьас – гьесда хадур рачӀаразе гьеб гьабулеб батани», цинги дица ният гьабула гьеб бусурбабазе тӀадбуссинабизе». цинги ФатӀимаца абуна; «Гьедин батани, дуда лъикӀ лъала Аллагьасул аварагасдасан дуда рагӀараб жо».
Hadith
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
Нижеда [Ибрагьим бин ИсхӀакъ Ат ТӀалакъанида] бицун хадуб гьес абуна; Дида [Ан Надлар Бин Сюмаил Аль Мазини] бицун гьес абуна; Дида [Абу НагӀамада] бицун гьес абуна; Дида [Абу ХӀунайда Аль Барраъ Бин Науфал] [Валан Аль ГӀадави] [ХӀудзайфа] [Абу Бакар Аш Шиддикъ] бицун гьес абуна; — Цо къоялъ радал Расулуллагь шааллагьу гӀалайгьи васаллам рогьалил как бана. Цинги гӀодов чӀана, духӀа гьабизе заман щвезегӀан, Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам велъана, цинги жиндирго аслияб бакӀалда гӀодов чӀана къаде как базегӀан, аср ва магӀрибалъул какал базегӀан, сордоялъул ахиралда къаси как базегӀан кӀалъачӀо, цинги жиндирго хъизаналде Агьлуялде ана; — Жакъа Аллагьасул Расуласда щай дуца гьикъулареб, гьес цебе киданиги гьабичӀониги? гьес абуна; цинги гьес гьесда гьикъана, гьединлъидал гьес жаваб кьуна: «у, дида бихьизабуна дунялалъулги ахираталъулги ишазулъ букӀине бугеб жо, гьединлъидал цере рукӀаралги рачӀаралги цо бакӀалде данделъун рукӀана, цинги гӀадамал гьелдаса хӀинкъун рукӀана, гьединлъидал гьел Адамихъе рачӀана хӀуралъ жалго рацӀцӀинегӀан хутӀулаго, гьез абуна; «Я Адам, мун вуго инсанияталъул эмен ва Аллагьас мун тӀаса вищана, гьединлъидал дурго БетӀергьанасда гьаре нижее шафагӀат гьабизе», - ян жаваб кьуна Адамица; «Дунги вуго нужеда цебе бугеб жоялда дандечӀун, нужерго инсуда хадуб нужерго инсухъе ине ккола, ай НухӀихъе», - ян, хӀакъикъаталдаги Аллагьас киналго халкъазда тӀад тӀаса рищун руго Адам, НухӀ, Ибрагьимил хъизан ва ГӀимранил хъизан». Гьедин гьел НухӀихъе рачӀана ва абуна; «Дур Раббиялда цебе шафагӀат гьабе нижее, щай гурелъул Аллагьас мун тӀаса вищана ва дур дугӀаялъе жаваб кьуна ва гьес ракьул тӀалаялда капурзабазда гьоркьоб цониги рукъ течӀо». Цинги НухӀица абуна; «Дида дуе шафагӀат гьабизе кӀоларо, Ибрагьимихъе ине ккола, щай гурелъул Аллагьас гьев жиндирго вокьулевлъун гьавуна». Цинги гьел Ибрагьимихъе ана, Ибрагьимица абуна; «Дида дуе шафагӀат гьабизе кӀоларо, Мусахъе ине ккола, щай гурелъул цо нухалъ Аллагьас гьесда битӀахъего кӀалъана». Цинги Мусаца жаваб кьуна; — Дуца гьарулеб жо дихъ гьечӀо, гьединлъидал ине ккола ГӀиса бин Марьямихъе, хӀакъикъаталдаги гьесда кӀола бецӀалги, унтаралги сах гьаризе, хварал чӀаго гьаризе. Гьебмехалъ ГӀисаца жаваб кьуна; «Дуца гьарулеб жо дихъ гьечӀо, амма дур устарасухъе ине ккола, Адамил вас, щай гурелъул гьесул хабада къиямасеб къоялъ тӀоцебе рагьизе бугелъул, ине ккола МухӀамад шаллагьу гӀалайгьи васаллам, ракӀчӀун гьес дуе шафагӀат гьабила дур Раббида цебе». Гьес абуна; «Гьедин ана гьев, цинги Жибрил жиндирго БетӀергьанасда данде чӀвана, цинги Аллагьас абуна: «Изну кье гьесие – шафагӀат гьабе – ва гьесие зобалазул хабар кье», - ян. гьес абула; цинги Жибрил ана рохалил хабаргун, цинги МухӀамадица цо рузман къоялъ накабиги къан, сужда гьабуна, цинги Аллагьас абуна: «бетӀер борхе, я МухӀамад, мун рагӀизе вугин абе ва шафагӀат гьабе, дуе изну кьун бугин шафагӀат гьабизе» абун. гьес абула; гьединлъидал гьес бетӀер борхана ва жиндирго БетӀергьанасухъ балагьараб мехалъ цоги рузман къоялъ мутӀигӀлъун сужда гьабуна, Аллагьас нахъеги абуна: «бетӀер борхе ва дуда рагӀилаян абе, шафагӀат гьабе, дуе шафагӀат гьабизе изну кьун бугин». гьес абула; сужда гьабизе ана гьев, ЖабрагӀилица гьесул кӀиябго квер ккуна, цинги цониги инсанасе цебе рагьичӀеб как рагьана, гьединлъидал гьес абуна; «Я дир Рабб, дуца дун вижана Адамил васасда бетӀергьанлъун ва щибго чӀухӀи гьечӀого, дуца дун тӀоцевесевлъун гьавуна къиямасеб къоялъ гьесул хабада рагьизе ва чӀухӀи гьечӀого, дир хӀорихъе рачӀунел гӀадамал ШонӀаялдаги Айлаялдаги гьоркьор ругел гӀадамал гӀемер гьаризегӀан», - ян абуна; «Шиддикъин ахӀе, гьез шафагӀат гьабизе», - ян абуна; — Набс ахӀе . дун'. Гьес абуна; цинги Авараг вачӀана жиндирго муридазул къокъагун цадахъ, щуго-анлъго муридги вугев Аварагги вукӀана, муридзаби гьечӀев Аварагги вукӀана, цинги абуна; — Шагьидзаби ахӀе, гьез жидеего бокьаразе шафагӀат гьабизе». ва Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллям халат бахъинабуна; гьединлъидал шагьидзабаз гьедин гьабураб мехалъ, Аварагас абуна: Аллагьас абуна: «Дун вуго гурхӀелчагӀазул бищунго гурхӀел бугев, дир зобалазде лъугьа дида щибго гӀахьаллъи гьабуларел». гьес абуна; цинги гьел зобалазде лъугьана. Гьес абуна: Цинги ТӀадегӀанав Аллагьас абуна: «Валагье жужахӀалде, дуда ватилищ киданиги лъикӀаб гӀамал гьабурав чи?» — Гьес абула; Гьединлъидал гьезда ватана цо чи, цинги Аллагьас гьесда гьикъана: «Дуца киданиги лъикӀаб гӀамал гьабунищ? — ян жаваб кьуна чияс; — ГьечӀо, цебе дица гӀадамазе бича-хисиялъул суалазда хурхун иш бигьалъизабун букӀин гурони». Гьединлъидал Аллагьас абуна: «Дир лагъзадерие бигьалъи гьабе, гьес дир цогидал лагъзадерие бигьалъи гьабураб гӀадин», - ян. Цинги гьез жужахӀалдаса къватӀиве вачана цо чи, Аллагьас гьесда гьикъана; — Дуца киданиги лъикӀал ишал гьарун рукӀанищ? — ян жаваб кьуна гьес; — ГьечӀо, дица дирго васасда абичӀони, дун хвани, цӀадуца дун вухӀе, цинги ханжу гӀадин гьир гьабе, цинги ралъдалъеги босун, гьаваялда тӀибитӀизабе, цинги Аллагьасдалъун, киналго дунялазул БетӀергьан, гьелда дун тӀокӀав нахъе вачине кӀвелароян». Цинги Аллагьас абуна: «Щай дуца гьедин гьабураб? — ян жаваб кьуна гьес; 'Дудаса хӀинкъун'. Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам халат бахъинабуна: цинги Аллагьас абуна: «Гьале бищунго машгьураб ханлъиялъул ханлъи, цинги хӀакълъунго дуе гьеб гьелда релълъараб букӀуна, хӀатта анцӀго нухалъ цӀикӀкӀараб букӀуна», - ян. Аварагас халат бахъинабуна: лагъас абуна; — щай дуца дун хӀакъир гьавулев, мун ханлъун вугеб мехалъ? Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам абуна: «гьеб букӀана цебе заманалда дун велъараб жо», - ян.
Hadith
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
Нижеда [ХӀасим бин Аль Къасимида] бицун хадуб гьес абуна; Нижеда [Зугьайрида ай Ибн МугӀавиятида] бицун хадуб гьес абуна; Нилъеда [ИсмагӀил бин Абу Халидида] бицана гьес абуна; Нижеда [Къаисида] бицун, гьес абуна; ' [Абубакар] тӀаде вахъун, Аллагьасе рецц гьабуна, гьев вацӀцӀад гьавуна, цинги гьес абуна; «Я гӀадамал, хӀакъикъаталдаги нужеца цӀалулеб бугин гьаб аят: «Я нуж, иман лъурал, нужеца нужерго щивасул жавабчилъи тӀаде босе, гьелъ нужее зарал гьабиларо бищунго дагьаб нух къосун унев чиясегицин... -аят лъугӀизегӀан-, ва нужеца гьеб бакӀалдаса къватӀибе лъуна, дида рагӀана Аллагьасул Расулас саллаллагьу гӀалайгьи довилаллагь, бихье, халкъалъ абулеб гьечӀо: цинги хӀинкъула Аллагьас гьел киназего тамихӀ тӀибитӀизабиялдаса». Гьес абула; — Ва дида рагӀана Абубакарица абулеб; «Я гӀадамал, гьересиялдаса рикӀкӀалъе, хӀакъикъаталдаги гьересиялъ нуж иманалдаса рикӀкӀад гьарула».
Hadith
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Нижеда [ХӀасим] бицун хадуб гьес абуна; Нижеда [ШугӀбаялда] бицун хадуб гьес абуна; лъазабуна дида [Язид Бин Хумайрида] гьес абуна; Дида рагӀана [Сулайм бин ГӀамир] ХӀимяралдаса цо чияс, [Аусат бин ИсмагӀил бин Аусат Ал Бажали] [Абу Бакаридасан] хабар бицунев вукӀарав, жинда гьеб рагӀанин Аллагьасул Расул (с.т.гӀ.в.) хвараб мехалъ, гьес абуна; Аллагьасул Авараг тӀоцебесеб соналъ дир бакӀалда чӀана ва хадуб гӀодун абуна: «РитӀухълъи лъикӀлъигун цадахъ уна ва кӀиялго зобалазда руго, гьересиялдаса рикӀкӀад чӀа, мунагьгун цадахъ ругелъул ва кӀиялго жужахӀалда руго, Аллагьасда гьаре хвасарлъи, щай гурелъул хӀакъикъаталдаги лъиениги кьоларо хвасарлъиялдаса лъикӀаб жо божун хадуб». Цинги гьес халат бахъинабуна «цоцаздехун бухьен къотӀуге, цоцадаса рикӀкӀалъе, цоцада рихун, цоцаздехун жахӀда гьабуге, вацаллъун ругел Аллагьасул лагъзаллъун рукӀа» абун.
Hadith
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Нижеда [Аффан] бицун хадуб гьес абуна; [Дауд бин ГӀабдуллагь Аль Аудиясдасан] [ХӀумайд бин ГӀабдуррахӀманидаса] нижеда [Абу ГӀаванаца] бицун гьес абуна; Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам хвараб мехалъ, [Абубакар] Мадинаялъул рагӀалда вукӀараб мехалъ, гьес -ХӀумайд бин ГӀабдуррахӀманица- абуна; цинги вачӀун, гьумер бахчараб ретӀелги рагьун, гьесда гьумерги бан, абуна; «Дун разияв вуго дирго эменги эбелги дур мисаллъун къабул гьаризе, кигӀан берцинаб букӀинеб дур гӀумруги хвелги, МухӀамад шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам хвана, ва КагӀбаялъул бетӀергьан Раббица». цинги хӀадис рехсана. Гьес абула; Цинги Абубакарги ГӀумарги ана -нухмалъиялъул хӀакъалъулъ цоцада дагӀба балел рукӀарал ансаразухъе, гьединлъидал гьезда дандчӀвана - ансаразда -, цинги Абубакар кӀалъана ва ансаразде рещтӀараб жо нахъе течӀо ва Аллагьасул Расулас (с.т.гӀ.в.) абураб жоги нахъе течӀо; «ХӀакълъунго, нужеда цебего лъала Аллагьасул Расулас (с.т.гӀ.в.) абураб: «ГӀадамал цо кӀкӀалахъан унел рукӀаралани, ансарзаби цоги кӀкӀалахъан унел рукӀаралани, дун ансаразул кӀкӀалахъан унеб букӀана», - ян. ва дуда цебего лъала, я СагӀид, мун гӀодов чӀун вугеб мехалъ -щибго жо гьабичӀого- Аллагьасул Расулас (с.т.гӀ.в.) абураблъи, «гьеб ишалъул бетӀерлъи къурайшиял руго, гьединлъидал халкъалъул тӀадаб халкъ гьезул тӀадаб халкъалда хадур уна -къурайшазда- ва гьезул мутӀигӀлъи гьечӀеб халкъ гьезул мутӀигӀлъи гьечӀеб халкъалда хадуб уна». гьес абула; цинги [СагӀидица] Абубакарие жаваб кьуна; — Дуца битӀун абулеб бугин, ниж министрал руго, нуж нухмалъулел ругони».
Hadith
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Нижеда [ГӀали бин ГӀайясида] бицун хадуб гьес абуна; Нижеда [Аль-АстӀаф бин Халидида] бицун хадуб гьес абуна; Бицун бугищ дида [цо чияс] Башрохалъул халкъалдаса, [ТалхӀа бин ГӀабдуллагь бин ГӀабдуррахӀман бин Абу Бакар Аш Шиддикъ] гьес абуна; Дида рагӀана [дир инсуца] рехсолеб, [инсуда] рагӀанин [Абубакарица] абулеб; Я спросил Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллям; «Я Аллагьасул Расул, гӀамалал чӀезарурал жалаздайищ ругел яги цӀиял жалаздайищ?» Гьес жаваб кьуна: «Амма чӀезарурал суалазда рекъон». гьес абуна, дица гьикъана; — Гьедин батани, щиб гьабизе кколеб гьеб гӀамал, я Аллагьасул Расул? Гьес абуна: «Щивав чиясе бигьаяб жо ккола жив вижараб мурадалда рекъон лъикӀал гӀамалал гьаризе», - ян.
Hadith
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
Нижеда [Абул Яманида] бицун гьес абуна; нижеда [СюгӀайбица] [Аз Зугьриялдасан] хабар кьуна гьес абуна; дида [ансаразул фикъгьиялъул махщел бугев чиясда] лъазабуна, жинда [ГӀусман бин ГӀаффаница] цо хабар бицунеб рагӀанин; Авараг хвараб мехалъ пашманлъарал чанго асхӀаб вукӀиналъул, гьезул бащдаб гӀанасеб ургъел ккеялъул, ГӀусманица абуна; — Ва дунги гьезул цояв вукӀана, цояб къадал сипаталда гӀодов чӀун вугеб мехалъ, ГӀумар дида цевесан ун, дида салам кьуна, амма дида гьев цевесан унев вукӀин лъачӀо ва салам кьуна, гьединлъидал гьев ана Абубакаргун дандчӀвазегӀан, цинги гьес гьесда абуна; — Нуж гӀажаиблъизаризе жоги бугин, хӀакъикъаталдаги дун ГӀусманида цевесан ун гьесда салам кьуна, амма гьес дир саламалъе жаваб кьечӀо. Гьедин Абубакарил заманалда ГӀумарги Абубакарги рачӀана ва кӀиязго дие салам кьуна, цинги Абубакарица абуна; — Дур вац ГӀумар дихъе вачӀана, дуда цевесан ун салам кьунин, амма дуца гьесие жаваб кьечӀин, гьедин батани, щиб сабаблъун мун гьедин гьавурав? гьес абуна, дица жаваб кьуна; — Дица гьеб гьабичӀо. Гьединлъидал ГӀумарица абуна; — У, Аллагьасдалъун, дуца гьеб гьабуна, амма гьеб букӀана дур чӀухӀиялъ, я Бани Умайя. Гьес абуна: «Дица жаваб кьуна; «Валлагьи, дида киданиги лъачӀо мун цевесан ун, дие салам кьураблъи», - ян абуна Абубакарица; — ГӀусман битӀун вуго, хӀакъикъаталдаги мун гьесухъа цо кинабалиго ишалда машгъуллъун вукӀана, — ян абуна дица; — гьикъана ГӀумарица; — Щиб иш гьеб? цинги ГӀусманица абуна; «ТӀадегӀанав Аллагьас жиндирго Авараг саллаллагьу гӀалайгьи васаллям хун вуго нижеца гьесда гьеб ишалъул хӀинкъи гьечӀолъиялъул хӀакъалъулъ гьикъилалде», - ян абуна Абубакарица; — Дица гьесда гьикъана ишалъул хӀакъалъулъ, — ян абуна гьес; гьединлъидал дун гьесда цеве вахъана ва гьесда абуна «дир инсудалъунги эбелалдалъунги дур гьесда тӀад цӀикӀкӀун ихтияр бугин», - ян [Абубакарица] абуна; Дица гьикъана; Я Аллагьасул Расул, гьаб хӀинкъи гьечӀолъи кин бугеб? Цинги Расулуллагь шаллагьу гӀалайгьи васалламица абуна: «Дица цо нухалъ имгӀаласухъе кьураб хӀукму дихъа босарав, хадуб гьеб дихъе тӀадбуссинабурав чиясе гьеб хӀукму гьесие хвасарлъи букӀина», - ян.
