Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 ሐዲስ

ሐዲስ

Imam Ahmad : 1

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ

ነግሮናል (አብዱላህ ቢን ኑመይር) (ኢስማኢል) ከ (ቀይስ) አሳውቆናል፡ አለ። (አቡበከር) ተነስቶ አላህን አመሰገነና አጠራረው ከዚያም እንዲህ አለ፡- እናንተ ሰዎች ሆይ፣ ይህን አንቀጽ በእርግጥ ታነባላችሁ፡- ‘እናንተ ያመናችሁ ሆይ! ራሳችሁን ጠብቁ። መመሪያ ከተቀበልክ ማንም የተሳሳተ ሰው አይጎዳህም' -QS አል ማኢዳህ ቁጥር 105- የአላህ መልእክተኛም ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ ሰምተናል፡- “በእርግጥ ሰዎች መጥፎ ነገር ካዩና ካልክዱ አላህ ሁሉንም ሊቀጣቸው ነው” ሲሉ ሰምተናል።

ሐዲስ

Imam Ahmad : 2

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ

(ዋኪ) ከነገረን በኋላ እንዲህ አለ። ለኛ [ሚስዓር] እና [ሱፍያን] ከ (ዑስማን ቢን አል ሙጊራህ አተስ ተቃፊ) ከ [አሊ ቢን ረቢዓህ አል ወሊቢ] ከ [አስማእ ቢን አል ሃካም አል ፈዛሪ] ከ [ዓሊ] ነግረውናል፡ የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ሀዲስ ከሰማሁ አላህ በሚፈልገው መሰረት ይጠቅመኛል ማለት ነው። ሌላ ሰው ቢነግረኝም እንዲምልልኝ እጠይቀዋለሁ፡ ማለልኝ ከሆነ አረጋግጣለሁ። በእርግጥ አቡበክር ነግረውኛል እና እውነት ነው [አቡበከር] ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ ሰምተዋል፡- ‹አንድ ሰው ኃጢአት ሠርቶ ውዱእ አድርጎ ውዱእ አድርጎ ውዱእ ያደረገ ሰው አይደለም። - ከዚያም ሰገደ። ሱፍያን ደግሞ 'ከዚያም ሁለት ረከዓ ሰገደ እና አላህ ጥፋቱን የሚምር ካልሆነ በስተቀር ምህረትን ጠየቀ' አለ።

ሐዲስ (18)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 3

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ

(አምሩ ቢን ሙሐመድ አቡ ሰዒድ ማለትም አል አንቃዚ) ከነገሩን በኋላ እንዲህ አሉ። ከ(አቡ ኢስሃቅ) ከ [አል ባራእ ቢን አዚብ] ነግረውናል፡- አቡ በክር ከአዚብ አንድ ኮርቻ በአስራ ሶስት ዲርሃም ገዙ አል ባራእ እንዲህ አለ፡- ከዚያም አቡ በክር ለአዚብ እንዲህ አላቸው; 'አል ባሮ ወደ ቤቴ እንዲወስደው ንገረው' አዚብም መልሶ። "አይ ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ካንተ ጋር በወጡ ጊዜ ያደረጉትን ነገር ልትነግሩን ካልፈለክ በስተቀር" ይላል; ከዚያም (አቡበክር) "በሌሊት እየተጓዝን ወጣን ባለንበት ቀንና ሌሊት መንገዱን አፋጠንነው፣ እኩለ ቀን ላይ ስንደርስ እና ፀሀይ በቀጥታ ወደላይ ስትሆን መጠለያ እንዳለን ለማየት ዞር አልኩኝ፣ ትንሽ ቆይቼ አንድ ትልቅ አለት አየሁ እና ወደ እሱ ጠጋሁት እና ወደ ውስጥ መግባቱ - በድንጋይ ጥላ የተሸፈነች ትንሽ ጉድጓድ አለች፣ እናም የአላህ መልእክተኛ صلى الله عليه وسلم። ዋሰላም, ከዚያም አልኩ; "የአላህ መልእክተኛ ሆይ ተኛ" ከዛ ጋደም ብሎ ተኛ፣ ከዚያም የሚመለከት ካለ ለማየት ወጣሁ፣ ድንገት አንድ የፍየል እረኛ አየሁ፣ ጠየቅኩት። 'አንተ ወጣት የማን ነህ?' ብሎ መለሰ; "የቁረይሽ ሰው ነው" ከዚያም ስሙን ተናገረ እና እሱን አውቄዋለሁ: እንደገና ጠየቅሁት; ፍየልሽ ወተት ታፈራለች? ብሎ መለሰ። 'አዎ' ደግሜ ጠየቅሁት; ወተት ትገልጠኛለህ? ብሎ መለሰ። "አዎ" ከፍየሎቹ አንዱን እንዲይዝ እና የፍየል ወተቱን እና የእጆቹን መዳፍ ከአቧራ እንዲያጸዳ አዝጬዋለሁ፣ በአፍ ላይ የጨርቅ መክደኛ የሆነ የቆዳ ገሪባ አምጥቼ ትንሽ ወተት አጠጣኝ እና ገሪባው ላይ ውሃ አፈሰስኩት የታችኛው ክፍል በጣም እንዳይሞቅ፣ ከዚያም ወደ የአላህ መልእክተኛ صلى الله عليه وسلم ዘንድ መጣሁና ከተኛሁበት አነሳሁትና አጠጣሁት። አለ; 'የአላህ መልእክተኛ ሆይ ጠጣው' እፎይታ እስኪሰማኝ ድረስ ጠጣው ከዛም አልኩት። 'የምንሄድበት ጊዜ ነው?' ሰዎቹም ሲፈልጉ ተጓዝን ከሱራቃ ቢን ማሊክ ቢን ጁስዩም በቀር አንዳቸውም በፈረስ ላይ ተቀምጠው አያገኙንም። ‹የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ የሚያደነን ሰው ይደርስብናል› ሲሉ መለሱ፡- “አትዘኑ አላህ ከእኛ ጋር ነው” ሱራቃ ወደ እኛ በቀረበችበት ጊዜ አንድ ጦር ወይም ሁለት ጦር ወይም ሦስት ጦር ያህል ርቀት ላይ እስከሆነ ድረስ እኔ አልኩት። "የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ የሚያደነን - ያገኝናል" እና እኔ -በዚያን ጊዜ - እያለቀስኩ ነበር፣ ነቢዩም "ለምን ታለቅሳለህ?" መለስኩለት; "በአላህ እምላለሁ እኔ የማለቅሰው ስለራሴ ስለምጨነቅ ሳይሆን ስለ አንቺ ስለምጨነቅ ነው የማለቅሰው" ከዚያም የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ ጸለዩ፡- "ሱራቃህ - ለፍላጎትህ እንተወዋለን" ከዚያም እግሮቹ እስከ ሱራቃ ፈረስ ሆድ ድረስ በጠንካራው መሬት ውስጥ ሾልከው ዘልለው ዘልለው ወጡና እንዲህ አላቸው። " ሙሐመድ ሆይ ይህ ተግባርህ መሆኑን አስቀድሜ አውቄአለሁና ከደረሰብኝ ነገር እንዲያድነኝ አላህን ለምኚልኝ በአላህ ይሁንብኝ ዜናህን ከኋላዬ ለሚሹህ በሚስጥር እጠብቃለሁ፣ እና እዚህ የቆዳ ቀስት ፍላጻዬ አለ፣ አንዳንድ ቀስቶችን ውሰድ፣ በእርግጥ በግመሎቼና በፍየሎቼ ውስጥ በዚህና በዚህ ቦታ ታልፋለህና ከነሱ ውሰድ። አቡበከር ቀጠለና ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ መለሱ። 'አላስፈልገኝም' ከዚያም ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ጸለዩለት ሱራቃም ነጻ ወጣ - ከደረሰበት አደጋ - ወደ ጓደኞቻቸው ተመለሱ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም አብረውኝ ጉዟቸውን ቀጠሉ መዲና እንደደረስን ሰዎች ተቀበሉን ወደ ጎዳናዎች እና የቤቶች ጣሪያ ላይ ወጡ . አገልጋዮቹና ልጆቹ ፈጥነው ወጡ። "አላህ ታላቅ ነው ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም መጣ ሙሀመድ መጣ" ሰዎቹም ከመካከላቸው የትኛው ነው ቤታቸውን በእርሳቸው መያዝ መብት ያለው ብለው ይከራከሩ ነበርና ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም እንዲህ አሉ፡- ‘ዛሬ ማታ በበኒ ነጃር አጎት አብዱል ሙጦሊብ ቤት ላከብራቸዋለሁ። ባራዕ ቢን አዚብ እንዲህ አለ; ‹የመጀመሪያው ሙሃጅሪን ከሙሽዓብ ብን ዑመይር የበኒ አብዱዳር ወንድም ፣ከዚያም ኢብኑ ኡሚ ማክቱም ዓይነ ስውር የነበረው የበኒ ፊህሪ ወንድም ፣ከዚያም ኡመር ቢን አል ኸጧብ ከሃያ ሰዎች ጋር ተቀምጦ ነበር ጠየቅን። 'ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ምን አደረጉ? ብሎ መለሰ; 'ከኋላዬ ነበር' ከዚያም ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ከአቡበከር ጋር ደረሱ ባሮ እንዲህ አለ; "ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም መዲና ላይ አይደርሱም ነበር - በዚያን ጊዜ ከአል ሙፋሻል ብዙ ደብዳቤዎችን ካልያዝኩ በቀር" እስራኤል እንዲህ አለ; 'ባሮ' ከበኑ ሀሪሳህ የአንሷሮች ወዳጅ ነበር።

ሐዲስ (70)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 4

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي

(ዋኪ) ከነገረን በኋላ እንዲህ አለ። [እስራኤል] አለ; [አቡ ኢስሐቅ] አለ; ከ (ዘይድ ብን ዩሰይእ) ከ [አቡበክር] ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ከመካ ሰዎች ነፃ የመውጣታቸውን መግለጫ ይዘው እንደላኩት; "ከዚህ አመት በኋላ ሙሽሪክ ወደ ሐጅ እንዳይሄድ፣ ማንም ራቁቱን ጠዋፍ አይሠራም ጀነትም አይገባም ከሙስሊም በስተቀር ማንም በራሱ እና በአላህ መልእክተኛ መካከል ስምምነት ያለው፣ ገደቡ እስከ ስምምነት ፍፃሜ ድረስ ነው፣ አላህና መልእክተኛውም ከሙሽሪኮች ነፃ ይሆናሉ።" ያዚድ አለ; ስለዚህም ከሶስት ሰዎች ጋር ሄደ። ከዚያም ለዓልይ (ረዐ) እንዲህ አላቸው። ተከተሉት እና አቡበክርን ወደ እኔ መልሱልኝ እና ቃሉን ባንተ አስተላልፍ። ስለዚህ አደረገ, አለ; አቡ በከር ወደ ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም በመጣ ጊዜ እያለቀሰ ጠየቀ። ' የአላህ መልእክተኛ ሆይ አንድ ነገር ደርሶብኛል? ብሎ መለሰ; "ከመልካም ነገር በቀር በአንተ ላይ የደረሰ ነገር የለም ነገር ግን ይህ ነገር በእኔ ወይም ከእኔ አንዱ ካልሆነ በቀር እንዳይተላለፍ ታዝዣለሁ"

ሐዲስ (8)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 5

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى

ነግሮናል (ሙሐመድ ቢን ጃዕፈር) ከ (ያዚድ ብን ኩመይር) ከ [ሱለይም ቢን አሚር] [ከዐውሥት] ስለ እኛ [ሲዩባህ] ዘግበውናል፡- (አቡበክር) ሰበከንና እንዲህ አሉን። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም በኔ ቦታ የቆሙት በመጀመሪያው አመት ነበር። ከዚያም አቡበከር አለቀሰ፣ ከዚያም እንዲህ አለ። አላህን ለአል ሙአፋት - ምህረትን ለምኑት - ወይም አል አአፊያህ - ደህንነት ይላል - ምክንያቱም ማንም ከአልአፊያህ ወይም ከአል ሙዓፋት የሚበልጥ ነገር ከእምነት በኋላ አይሰጥምና እውነት ሁን ምክንያቱም ሐቀኝነት ከመልካም ነገር ጋር አንድ ላይ ነውና ሁለቱም በገነት ውስጥ ስላሉ ከውሸትም ራቁ ምክንያቱም ውሸት ከመጥፎ ጋር ነው ሁለቱም በገሃነም ውስጥ ናቸውና እርስ በርሳችሁም አትቅና ወዳጅነት አትቁረጡ። ሌላ፡ ግን አላህ ተዓላ እንዳዘዘው ወንድማማች ሁኑ።

ሐዲስ

Imam Ahmad : 6

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى

(አብዱረህማን ብን ማህዲ) እና (አቡ አሚር) ሁለቱም እንዲህ አሉ፡- ከ (አብዱላህ ኢብኑ ሙሐመድ ቢን አቂል) ከ [ሙአዝ ቢን ሪፋአህ ቢን ራፊዕ አል አንሷሪ] ከአባታቸው (ረፋዓህ ቢን ራፊዕ) ነግረውናል፡ (አቡበከር አሽ ሲዲቅ) ከረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም መድረክ ላይ ሆነው ሲሰብኩ ሰምቻለሁ፣ ከዚያም እንዲህ ሲሉ ሰምቻለሁ። 'ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ሲናገሩ ሰምቻለሁ' አቡበክርም የረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ስም ሲጠቅስ አለቀሰ ከዛም እንባውን ዝም አለና እንዲህ አለ። ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም በመጀመሪያው አመት ሞቃታማና ሞቃታማ ቀን ላይ እንዲህ ሲሉ ሰምቻቸዋለሁ፡- አላህን ምህረትን ለምኑት፣ ደህንነትን እና በመጨረሻውም አለም መተማመን።

ሐዲስ

Imam Ahmad : 7

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ

አቡ ካሚልን ከነገሩን በኋላ እንዲህ ብለዋል፡- ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም “ሲዋክ የአፍ ማጽጃ ነው በአላህም የተደሰተ ነው” እንዳሉን ለእኛ [ሐማድ፣ ማለትም ኢብኑ ሰላማህ] ከኢብኑ አቡ አቲቅ [አባታቸው] ተነግሮናል።

ሐዲስ (119)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 8

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا

(ሀሲም ቢን አል ቃሲም) ሲነግረን እንዲህ አለ። (አል ላይትስ) ሲነግረን እንዲህ አለ። ረሱል (ሰ. "በሶላቴ የምጸልይበትን ዱዓን አስተምረኝ" በማለት መለሰ:- "አንብብ አላሁመማ ኢንኒ ዙላምቱ ነፍሲይ ዙልማን ቃፂሮ፣ ዋላ ያግፊሩዝ ዙኑባ ኢላአንታ፣ ፋግፊርሊ ማግፊራታን ሚን ኢንዲካ ዋርምኒይ ኢንናካ አንታል ጎፉሩር ራሂም ኃጢኣቴን ይቅር በለኝ ሌላም የበደልኩኝ አላህ ሆይ ኃጢኣቴን ይቅር በለኝ። ወደኔ ማረኝም፤ አንተ በጣም መሓሪ አዛኝ ነህና።» [ዮናስ] አለ; 'kabiiraa -big-' ሲል ዘግቦልናል [ሐሰን አል አሲ ያብ] ከ [ኢብኑላሂያህ] እንዲህ ብለዋል; እርሱም፡ 'kabiiraa -big-' አለ።

ሐዲስ (36)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 9

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ

(አብዱረዛቅ) ከነገረን በኋላ እንዲህ አለ። ፋድማህ እና አል አባስ ወደ አቡ በክር መጡ ሁለቱም የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም በፈዳክ ጦርነት ወቅት መሬቱን እንዲሰጡዋቸው በጠየቁ ጊዜ ሁለቱም መሬቱን በጠየቁ ጊዜ አቡበከር ዘንድ እንደ መጡ ከኡርዋህ (ከኡርዋህ) [ከአይሲያ] ለኛ [ማእማር] ተነግሮናል ። እንደውም የአላህ መልእክተኛ (ሶ.ዐ.ወ) ሲናገሩ ሰምቻለሁ፡- ‘እኛ አልተወረስንም የተውነው ሀብት ምጽዋት ይሆናል፣ የመሐመድ ቤተሰብ የሚበላው ከዚህ ሀብት ብቻ ነው’። ስለዚህ በአላህ እምላለሁ ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ሲያደርጉት ያየሁትን ነገር በእርግጠኝነት እስካላደርገው ድረስ አልተውም።

ሐዲስ (60)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 10

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ

(አቡ አብዱራህማን አል ሙቅሪይ) ከነገሩን በኋላ (ሀይዋህ ቢን ሱራይህ) ከነገሩን በኋላ እንዲህ አለ። [አብዱል መሊክ ቢን አል ሀሪዝ] እንዲህ ሲሉ ሰምቻለሁ; (አቡ ሁረይራ) በእርግጥ እንዲህ ብለዋል; በዚህ መድረክ ላይ (አቡበከር አሽ ሲዲቅ) እንዲህ ሲሉ ሰምቻለሁ። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም በዚህ የመጀመርያ አመት ቀን ሲናገሩ ሰምቻለሁ ከዛ አቡበክር ምክሩ በጣም ጠፍቶ ነበርና አለቀሰ ከዚያም እንዲህ አሉ፡- የአላህ መልእክተኛ (ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም) እንዲህ ሲሉ ሰምቻቸዋለሁ፡- “ምንም አልተሰጠህም - ከፍ ያለ ቦታ ላይ ያለህ - እንደ አል አፊያህ - ደህንነት - ቅን ፍርድ ካለ በኋላ ስለዚህ አላህን ለአፊያህ ጠይቅ።

ሐዲስ

Imam Ahmad : 11

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا

(አፋን) ከነገረን በኋላ እንዲህ አለ። (ሐማም) ከነገረን በኋላ እንዲህ አለ። ከአነስ (አነስ) እንደነገረን (አቡበከር) ነግሮናል፡- አቡበከርም አሉ። ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም በዋሻው ውስጥ በነበሩበት ጊዜ አልኳቸው - በሌላ ዘገባ እንዲህ አሉ፡- እኛ በዋሻው ውስጥ ነበርን ከነሱም አንዱ ሁለት እግሩን ቢያይ ኖሮ ከእግሮቹ በታች ሆነው ያዩናል" ከዚያም እንዲህ አለ፡- አቡበክር ሆይ ስለ ሁለት ሰዎች ምን ታስባለህ አላህ የሁለቱ ሶስተኛው አይደለምን?

ሐዲስ (5)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 12

حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ

(ራኡህ) ከነገረን በኋላ እንዲህ አለ። [ኢብኑ አቢ አሩባህ] ከ [አቡ አት ታይያህ] ከ [አል ሙጊራህ ቢን ሱባይ] ከ [አምሩ ቢን ሁረይትስ] ከ [አቡበከር አሽ ሺዲቅ] ነግረውናል፡ " ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ደጃል ከምድር ምሥራቃዊ ክፍል ኩራሳን ከሚባል እንደሚወጣ ነግረውናል ብዙ ሰዎች ፊታቸው እንደተጠላ ጋሻ ይመስላል።

ሐዲስ

Imam Ahmad : 13

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ

የበኒ ሀሺም ባሪያ የነበረውን [አቡ ሰዒድን] ከነገሩን በኋላ እንዲህ አሉ። [ሸዳቃህ ቢን ሙሳ] ጓደኛ አድ ዳቂቅ፣ ከ[ፈርቃድ] [ሙራህ ቢን ሲያራሂል] ከ [አቡበከር አሽ ሺዲቅ] ነግረውናል፣ የአላህ መልእክተኛ (ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም) እንዲህ ብለዋል፡- “ባለጌዎች፣ አታላዮች፣ ፈሪዎች፣ ወራዳዎችም ወደ ገነት አይገቡም እና መጀመሪያ የገነትን በር የሚያንኳኩ ሰዎች በነሱ እና በአላህ አዛ ወጀላ መካከል ያለውን እና በነሱና በጌታቸው መካከል ያለውን ነገር ለማስፈጸም የተዋጣላቸው አገልጋዮች ይሆናሉ።

ሐዲስ

Imam Ahmad : 14

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ

ነግሮናል (አብዱላህ ቢን ሙሐመድ ቢን አቡ ሲያባህ)። አብዱላህ እንዲህ አለ; እና ከአብደላህ ቢን አቡ ሲያባህ ሰምቻለሁ፡ [ሙሐመድ ቢን ፉድለይልን] ከ [አል ወሊድ ቢን ጁማይዕ] ከ [አቡ አት ቱፋይል] ነግረውናል፡- ነብዩ (ሶ.ዐ.ወ) ሲሞቱ ፋጢማ (ረዐ) ለአቡበክር ደብዳቤ ፃፉ። 'አንተ ወይስ ቤተሰብህ ነቢዩን ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እየወረሳችሁ ነው?' እርሱም መልሶ; ፋጢማ 'እኔ አልወረስኩትም ፣ ግን ቤተሰቦቿ አደረጉት' አለች; 'ታዲያ የረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ድርሻ የት ነው ያለው? ስለዚህ (አቡበከር) እንዲህ አሉ። "በእርግጥም የአላህ መልእክተኛ (ሶ.ዐ.ወ) እንዲህ ሲሉ ሰምቻለሁ። ‹በእርግጥም አላህ ነቢይን ከበላና ከሞተ በኋላ እርሱ - አላህ - ከርሱ በኋላ ለሚመጡት ያደርጋታል› ከዚያም ወደ ሙስሊሞች ልመልሰው አስባለሁ። ከዚያም ፋጢማ እንዲህ አለች; 'ከዚያ ከአላህ መልእክተኛ የሰማኸውን የበለጠ ታውቃለህ'

ሐዲስ

Imam Ahmad : 15

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى

(ኢብራሂም ቢን ኢስሃቅ አተ ታላቃኒ) ሲነግረን እንዲህ አለ፡- [አን ናድላር ቢን ሲዩሜል አል ማዚኒ] ከነገረኝ በኋላ እንዲህ አለ። (አቡ ነዕማህን) ከነገረኝ በኋላ እንዲህ አለ። [አቡ ሁነይዳህ አል ባራዕ ቢን ኑፋል] ከ [ወላን አልአዳዊ] [ሁድዘይፋህ] ከ [አቡበከር አሽ ሺዲቅ] ነግረውኝ እንዲህ አሉ፡- "አንድ ቀን ጠዋት ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም የጠዋት ሶላትን ሰገዱ። ከዚያም ተቀመጠ የዱሃ ሰአቱ ሲደርስ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ሳቁ ከዚያም ቀትር እስኪሰግዱ ድረስ፣ አስራ እና መግሪብ ሰላት እስኪሰግዱ ድረስ በነበሩበት ቦታ ተቀመጠ፣ ሌሊቱ መጨረሻ ላይ እስከ ማታ ሶላት ድረስ አልተናገረም ከዚያም ወደ ቤተሰቦቹ ቤት ሄደ ከዚያም ሰዎቹ ለአቡ በክር እንዲህ አሉት። ' የአላህ መልእክተኛ (ሶ.ዐ.ወ) ከዚህ በፊት አድርገውት የማያውቁ ቢሆንም ዛሬ ያደረጉትን ለምን አትጠይቃቸውም? እርሱም አለ; ከዚያም ጠየቀው፡ እርሱም መለሰ፡- «አዎ በዱንያና በመጨረሻው ዓለም ምን እንደሚሆን ተገለጽኩኝ፡ ከዚያም በፊት የነበሩትና የመጡት በአንድ ቦታ ተሰበሰቡ፡ ከዚያም ሰዎች ይህን ፈርተው ወደ አደም መጡ ላብ ሊሸፍናቸው ሲቃረብ፡ አሉ። "አደም ሆይ አንተ የሰው አባት ነህ አላህም አዛ ዋጃላ መረጠህ ስለዚህ ጌታህን እንዲያማልድልን ለምነው" አደም መለሰ። እኔ ደግሞ ፊት ለፊት የተጋፈጠኝ ነኝ፤ ከአባትህ በኋላ ወደ አባትህ ወደ ኑሕ ሂድ፤ አላህ አደምን ኑሕን የአብርሃምን ቤተሰብ የዒምራንንንም ቤተሰብ በሰዎች ላይ መረጠ። ወደ ኖኅም መጥተው። ‹አላህ አንተን ስለመረጠ ፀሎትህንም ተቀብሎታልና በምድርም ላይ ከከሓዲዎች ቤትን አላስቀረምና ከጌታህ ፊት ምልጃን ስጠን። ኖኅም አለ። ለናንተ አማላጅ አልችልምና ወደ ኢብራሂም ሂድ አላህ ፍቅረኛ አድርጎታልና። ከዚያም ወደ ኢብራሂም ሄዱ፤ ኢብራሂምም እንዲህ አለ። “ምልጃ ልሰጥህ አልችልም፣ ወደ ሙሳ ሂድ፣ ምክንያቱም አላህ አንድ ጊዜ በቀጥታ ተናግሮታልና። ሙሳም መልሶ። "የምትለምኑት የለኝምና ወደ ዒሳ ብን መርየም ሂድ እርሱ ዕውሮችንና በሽተኞችን ይፈውሳል ሙታንንም ሕያው ያደርጋልና።" ኢየሱስም መልሶ። "የምትለምነው የለኝም ነገር ግን ወደ ጌታህ ወደ የአደም ልጅ ሂድ ምክንያቱም መቃብሩ በትንሳኤ ቀን መጀመሪያ የሚከፈተው ነውና ወደ ሙሐመድ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ሂድ ከራቢህ በፊት ይማልድልሃልና። እርሱም አለ; ሄደ፡ ጅብሪልም ጌታውን ገጠመ፡ ከዚያም አላህ፡- ፍቀዱለት - አማላጅ - ሰማይንም አብስረው አለ። ይላል; ከዚያም ጅብሪል አብሳሪ አድርጎ ሄደ፣ ከዚያም መሐመድ ሰግዶ ለአንድ አርብ ሰገደ፣ ከዚያም አላህ እንዲህ አለ፡- 'መሐመድ ሆይ ጭንቅላትህን አንሳ፣ ይሰማሃል በልና አማላጅ፣ የማማለድ ፍቃድ ተሰጥቶሃል' አለው። ይላል; እናም አንገቱን አነሳና ወደ ጌታው ሲመለከት ለሌላ ጁምዓ ሰገደ አላህም በድጋሚ ‹ጭንቅላታችሁን አንሳ እና ተሰሚነት አለ በላቸው ፣ አማላጅ ፣ ማማለድ ተፈቅዶላችኋል› አላቸው። ይላል; ሊሰግድ ሄደ ጂብሪልም ሁለቱን እጆቹን ያዘ ከዚያም ከዚህ በፊት ለማንም ሰው ያልተከፈተ ጸሎት ከፈተ። ‹አቤቱ የአዳም ልጅ ጌታ እንድሆን ፈጠርከኝ ትዕቢትም የለም።በትንሣኤ ቀን ቀብሩ እንዲከፈት ቀዳማዊ አደረግኸኝ ትዕቢትም የለም።ወደ ሀይቅ የሚመጡትን ሰዎች በሾና በዒላህ መካከል ያለውን ያህል እስክታደርግ ድረስ› ተባለ። ‹ሺዲቂን ጠርቷቸው እንዲያማልዱላቸው› ከዚያም ተባለ። ' ናብኡ ጥራሕ እኔ' እርሱም አለ; ከዚያም ነብዩ (ሶ.ዐ.ወ) ከተከታዮቻቸው ጋር አብረው መጡ፣ አምስት ወይም ስድስት ተከታዮች ያሉት ነብይ ነበሩ፣ እና ምንም ተከታይ የሌላቸው ነብይ ነበሩ፣ ከዚያም እንዲህ ተባለ። ‘ለሚሹት ያማልዱ ዘንድ ሰማዕታትን ጥሩ’። እና ነቢዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ቀጠሉ; ስለዚህ ሰማዕታት ይህን ባደረጉ ጊዜ ነብዩ (ሶ.ዐ.ወ) እንዲህ አሉ፡- አላህ “እኔ ከአዛኞች ሁሉ የበለጠ አዛኝ ነኝ፣ ከእኔ ጋር ምንም የማያጋሩትን መንግስተ ሰማያት ግባ” አለ። እርሱም አለ; ከዚያም ወደ ሰማይ ገቡ። እንዲህም አለ፡- ከዚያም አላህ እንዲህ አለ፡- ወደ ገሀነም ተመልከቺ፡ መልካም ስራ የሰራ ሰው ታገኛለህ? እንዲህ ይላል; አንድ ሰው አገኙ፡ ከዚያም አላህ እንዲህ ሲል ጠየቀው፡- አንድም መልካም ስራ ሰርተህ ታውቃለህ? " ሰውዬው መለሰ; 'አይ፣ ከዚህ በፊት በግዢ እና በመሸጥ ጉዳዮችን ለሰዎች ቀለል አድርጌዋለሁ' ካልሆነ በስተቀር። አላህም እንዲህ አለ፡- ‘ለባሪያዬ ለሌሎች ባሮቼ እንዳቀለለው አቅልለው። ከዚያም አንድን ሰው ከጀሀነም አወጡት አላህም ጠየቀው። ‹መልካም ሥራ ሰርተህ ታውቃለህ? ብሎ መለሰ። "አይ ለልጄ ከሞትኩ በእሳት አቃጥለኝ ከዚያም እንደ ዱቄት ፍጪው፣ ከዚያም ወደ ባሕሩ ውሰደውና በአየር ላይ ብበትነው ካልነገርኩት በቀር፣ ከዚያም የዓለማት ጌታ በሆነው በአላህ እምላለሁ ከእንግዲህ ሊመልሰኝ አይችልም" ከዚያም አላህ፡- ‘ለምን እንዲህ አደረግክ? ብሎ መለሰ። 'አንተን በመፍራት' ነቢዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ቀጠሉ፡ ከዚያም አላህ እንዲህ አለ፡- “እነሆ የታላቁ መንግሥት መንግሥት፣ ከዚያም ለእናንተ በእርግጥ እርሱን ይመስላል፣ ከአሥር እጥፍ ይበልጣል። ነቢዩም ቀጠለ፡ አገልጋዩ እንዲህ አለ; ንጉሥ ስትሆን ለምን ትሰድበኛለህ? ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- “ባለፈው ጊዜ ያስቀኝ ያኔ ነው።

ሐዲስ (35)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 16

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ

(ሀሲም ቢን አል ቃሲም) ሲነግረን እንዲህ አለ። ከነገሩን (ዙኸይር ማለት ኢብኑ ሙዓውያህ) እንዲህ አሉ፡- ነግሮናል (ኢስማኢል ቢን አቡ ኻሊድ) (Qais) ከነገረን በኋላ እንዲህ አለ። ” (አቡበከር) ተነሥቶ አላህን አመሰገነና አጸዳው ከዚያም እንዲህ አለ፡- ሰዎች ሆይ ይህን ጥቅስ እያነበባችሁ ነው፡- ‘እናንተ ያመናችሁ ሆይ ለሁላችሁም ተጠያቂዎች ናችሁ፣ የተሳሳቱትን ትንሽም ሰው እንኳን አትጎዱም... - እስከ አንቀጽ መጨረሻ ድረስ፣ እናንተም ከቦታው አስወግዳችሁ፣ የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ ሰምቻለሁ፡- “በእርግጥ ሰዎች መጥፎ ነገርን ካዩ ይህ ሁሉ ቅጣት ወደ አላህ አይቀየርም። ይላል; አቡበክርም እንዲህ ሲሉ ሰማሁ። "ሰዎች ሆይ ከውሸት ራቁ ውሸት ከእምነት ያርቃችኋልና"

ሐዲስ

Imam Ahmad : 17

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا

(ሀሲም) ሲነግረን እንዲህ አለ። (የሹባህን) ሲነግረን እንዲህ አለ። አሳውቆኛል (ያዚድ ቢን ኩመይር) [ሱለይም ቢን አሚር] ከሂሚያር የመጣ ሰው የአላህ መልእክተኛ (ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም) በሞቱበት ጊዜ እንደሰሙት (ከኡሥት ቢን ኢስማኢል ቢን አውስአት አል ባጃሊ) ታሪክ ሲናገር ሰምቻለሁ። የአላህ መልእክተኛ በመጀመሪያው አመት በኔ ቦታ ቆመው ከዚያም አለቀሱ፡- እውነት ሁን ምክንያቱም ሀቀኝነት በመልካም ስለሚሄድ ሁለቱም በገነት ውስጥ ናቸው ከውሸትም ራቁ ምክንያቱም እነሱ ከሀጢአት ጋር ናቸው ሁለቱም በገሀነም ውስጥ ናቸውና አላህን ማዳንን ለምኑት። ከዚያም ቀጠለ 'እርስ በርሳችሁ አትቆራርጡ፣ አትራቁ፣ እርስ በርሳችሁ አትጣላ፣ እርስ በርሳችሁ አትቅና፣ ነገር ግን ወንድማማቾች የሆናችሁ የአላህ ባሮች ሁኑ'።

ሐዲስ (38)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 18

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ

(አፋን) ከነገረን በኋላ እንዲህ አለ። ከአቡ አወናህ (ከዳውድ ቢን አብደላህ አል ኦዲይ) ከ(ሁመይድ ቢን አብዱራህማን) ነግረውናል፡ ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ሲሞቱ (አቡበክር) በመዲና ዳርቻ ላይ ነበሩ - ሁመይድ ብን አብዱረህማን - እንዲህ አሉ፡- ከዚያም መጥቶ ፊቱን የሚሸፍነውን ጨርቅ ከፈተና ሳመውና; 'አባቴን እና እናቴን ቤዛ አድርጌ ልቀበል ፍቃደኛ ነኝ፣ ህይወትህና አሟሟትህ እንዴት ያማረ ይሆናል፣ ሙሐመድ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም አረፉ እና የካዕባ ባለቤት በሆነው በራብ' ከዚያም ሐዲሱን ጠቅሷል። ይላል; ከዚያም አቡበክርና ዑመር - ወደ አንሷሮች ሄዱ - ስለ መሪነት ሲከራከሩ ቆዩ - አንሷሮችም - ከዚያም አቡ በክር ተናገሩ እና ወደ አንሷሮች የተወረደውን ነገር እና የአላህ መልእክተኛ (ሶ.ዐ.ወ) ስለነሱ የጠቀሱትን ሁሉንም ነገር እስካልጠቀሱ ድረስ አልተወም እና እንዲህ አሉ፡- ‹በእርግጥም የአላህ መልእክተኛ (ሶ.ዐ.ወ) እንዲህ ብለዋል፡- “ሰዎች በአንድ ሸለቆ ውስጥ ቢያልፉ፣ አንሷሮችም በሌላ ሸለቆ ውስጥ ቢያልፉ እኔ በአንሷር ሸለቆ ውስጥ አልፋለሁ” እንዳሉ ታውቃለህ። እና አንተ ሰዐድ ሆይ፣ የአላህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) ተቀምጠህ ምንም ሳታደርግ፡- ‘በዚህ ጉዳይ ላይ ቁረይሾች ናቸው’ ማለታቸውን ታውቃለህ፤ ስለዚህ ታማኞቹ ሰዎች ከነሱ-ቁረይሾች- ህዝቦቻቸው አመጸኞችን ይከተላሉ። ይላል; ከዚያም (ሰዐድ) ለአቡበክር መለሰ። 'ልክ ብለሃል፣ እናንተ መሪዎች እያላችሁ እኛ አገልጋዮች ነን'

ሐዲስ

Imam Ahmad : 19

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ

(አሊ ቢን አያሲ) ከነገሩን በኋላ እንዲህ አሉ። (አል አጧፍ ቢን ኻሊድ) ከነገሩን በኋላ፡ ከባሽሮህ ሰዎች [አንድ ሰው] ነግሮኛል፣ ከ(ጠሏህ ቢን አብዱላህ ቢን አብዱራህማን ቢን አቡበከር አሽ ሺዲቅ) እንዲህ አለ፡- [አባቴ] ሲናገር ሰምቻለሁ (አባታቸው) [አቡበክር] እንዲህ ሲሉ ሰምተዋል; ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም; "የአላህ መልእክተኛ ሆይ ተግባር የተመሰረተው በተፈጠሩ ነገሮች ላይ ነው ወይንስ በአዲስ ነገሮች ላይ ነው?" እሱ ግን “በተወሰነው ጉዳይ ላይ ተመስርቷል” ሲል መለሰ። ጠየቅሁት; ‹ታዲያ ይህ ልማድ ምንድነው የአላህ መልእክተኛ ሆይ? "ለእያንዳንዱ ሰው በተፈጠረው አላማ መሰረት መልካም ስራ መስራት ቀላል ነው" ብሏል።

ሐዲስ (27)

ሐዲስ

Imam Ahmad : 20

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ

(አቡል ያማን) ከነገሩን በኋላ እንዲህ አለ። ለኛ [ሱአይብ] ከ[አዝዙህሪ] ዘግቦልናል [ኡስማን ብን ዐፋን] አንድ ታሪክ ሲናገሩ እንደሰማ (ከአንሷሮች የዳኝነት አዋቂ የሆነ ሰው) አሳውቆኛል። ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ሲሞቱ ያዘኑ በርካታ የነብዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ባልደረቦች እንደነበሩና ግማሾቹም እስኪጨነቁ ድረስ ዑስማን እንዲህ ብለዋል; እኔም ከነሱ አንዱ ነበርኩኝ በአንደኛው ግንብ ጥላ ስር ተቀምጬ ሳለሁ ዑመር ከፊት ለፊቴ አለፉና ሰላም በሉኝ ነገር ግን ሲያልፍ እንዳለፈ እና ሰላም ማለቱ ስላልተሰማኝ አቡበክርን እስኪያገኘው ድረስ አለፈ ከዚያም እንዲህ አለው፡ "የሚገርምህ ነገር አለ በኡስማን ፊት ለፊት አልፌ ሰላምታ ሰጥቼው ነበር እሱ ግን ሰላምታዬን አልመለሰልኝም" እናም በአቡበክር ዘመን ዑመር እና አቡበከር መጡ እና ሁለቱም ሰላምታ ሰጡኝ ከዚያም አቡበክር እንዲህ አሉ፡- 'ወንድምህ ዑመር ወደ እኔ መጣና ከፊትህ አለፍ ብሎ ሰላም አለኝ አንተ ግን አልመለስክለትም፤ ታዲያ ለምን እንዲህ እንድታደርግ አነሳሳህ?' እኔ መለስሁ አለ። ' አላደረግኩም' ስለዚህ ዑመር እንዲህ አለ; "አዎ በአላህ ይሁንባችሁ ይህን አድርጋችሁታል ግን በኒ ኡመያህ በትዕቢትህ ምክንያት ነበር" እርሱም። አቡበከር 'በአላህ እምላለሁ፣ አንተ አልፈህ ሰላምታ እንዳገኘኸኝ ተሰምቶኝ አያውቅም' አሉት። ዑስማን (ረዐ) ልክ ናቸው ከሱ በሆነ ንግድ ተጠምደህ ነበርና አልኩት። 'አዎ' ኡመር ጠየቀ; 'የምን ንግድ ነው?' ከዚያም ዑስማን እንዲህ አለ; ስለዚህ ጉዳይ ደኅንነት ከመጠየቃችን በፊት አላህ ነብዩን ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም አለፈ። 'ስለ ጉዳዩ ጠየኩት' አለ። ወደርሱም ተነሳሁና፡- “በአባቴና በእናቴ በሱ ላይ የበለጠ መብት አለህ” አልኩት (አቡበክር) ብዬ ጠየቅሁ; የአላህ መልእክተኛ ሆይ ይህ እንዴት አስተማማኝ ነው? ከዚያም ረሱል ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም እንዲህ አሉ፡- ‘አንድ ጊዜ ለአጎቴ ያቀረብኩትን ፍርድ ከእኔ ተቀብሎ የመለሰልኝ ሰው፣ ያ ፍርድ ለሱ መዳኛ ይሆናል።