Imam Ahmad : 1
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Neh warseh [Qabdullah Bin Numayir] usuk iyyem; nee warseh [Ismaaqil] [Qais] usuk iyyem; [Abu Bakr] sooleh Yalla faatiteh kaa saytunnoyseh tokkeek iyye; O sinam, nummaak isin ta aayat kawissa: 'Isin diini mara, sinni dacrisa; Faxe hoxat yan num koo mabiyaaka atu miracsenta geytek'. -QS Al maidah aayat 105-. Kaadu Yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam iyyem noobbeh:- nummah, sinam umaane tublek, tohuk lakal kaadu, Yalli inkih keenil digaal lem celta.
Imam Ahmad : 2
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَسُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي عَنْهُ غَيْرِي اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدَّثَنِي وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ قَالَ مِسْعَرٌ وَيُصَلِّي وَقَالَ سُفْيَانُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا غَفَرَ لَهُ
Neh warseh [Waki'] iyyem; [Mis'ar] kee [Sufyaan] [Usmaan Bin Al Mughirah Ats Tsaqafi] [Qali Bin Rabi'ah Al Waalibi] [Asma'bin Al Hakam Al Fazaari] [Qali] fanah neh warseek lakal; Yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam cadiis obbek, yalli isih elle faxannal yoh mafiqnah yacee. kee gersi num yoh warsek, lakal anu xiibitam kaa essera, usuk yoh xiibitek lakal anu oggoleyyo. Inkinnah Abu Bakr yoh warseh, numma kinni [Abu Bakr] Nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasallam iyyem: 'Dambiilit yan num hinna, tohuk lakal wuqut hayya heeh, wuqut meqem aba num hinna, -Mis'ar iyye; -' tohuk lakal salat abeeh, Sufyan 'tokkeek namma rakqat salat abeeh, Yalli kaak qafuuta essereeh, asmatah Yalli kaak qafuuta abe waytek' iyye.
Imam Ahmad : 3
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي الْعَنْقَزِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ عَازِبٍ سَرْجًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرْ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْهُ إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لَا حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ حِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتَ مَعَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَرَجْنَا فَأَدْلَجْنَا فَأَحْثَثْنَا يَوْمَنَا وَلَيْلَتَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ فَضَرَبْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى ظِلًّا نَأْوِي إِلَيْهِ فَإِذَا أَنَا بِصَخْرَةٍ فَأَهْوَيْتُ إِلَيْهَا فَإِذَا بَقِيَّةُ ظِلِّهَا فَسَوَّيْتُهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرَشْتُ لَهُ فَرْوَةً وَقُلْتُ اضْطَجِعْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاضْطَجَعَ ثُمَّ خَرَجْتُ أَنْظُرُ هَلْ أَرَى أَحَدًا مِنْ الطَّلَبِ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَسَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ هَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْهَا ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ ضَرْعَهَا مِنْ الْغُبَارِ ثُمَّ أَمَرْتُهُ فَنَفَضَ كَفَّيْهِ مِنْ الْغُبَارِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ اللَّبَنِ فَصَبَبْتُ يَعْنِي الْمَاءَ عَلَى الْقَدَحِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ هَلْ أَنَى الرَّحِيلُ قَالَ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَّا فَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ قَدْرُ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا وَبَكَيْتُ قَالَ لِمَ تَبْكِي قَالَ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ مَا عَلَى نَفْسِي أَبْكِي وَلَكِنْ أَبْكِي عَلَيْكَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنَاهُ بِمَا شِئْتَ فَسَاخَتْ قَوَائِمُ فَرَسِهِ إِلَى بَطْنِهَا فِي أَرْضٍ صَلْدٍ وَوَثَبَ عَنْهَا وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُنْجِيَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي مِنْ الطَّلَبِ وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ مِنْهَا سَهْمًا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ بِإِبِلِي وَغَنَمِي فِي مَوْضِعِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهَا قَالَ وَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُطْلِقَ فَرَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَتَلَقَّاهُ النَّاسُ فَخَرَجُوا فِي الطَّرِيقِ وَعَلَى الْأَجَاجِيرِ فَاشْتَدَّ الْخَدَمُ وَالصِّبْيَانُ فِي الطَّرِيقِ يَقُولُونَ اللَّهُ أَكْبَرُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَتَنَازَعَ الْقَوْمُ أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْزِلُ اللَّيْلَةَ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأُكْرِمَهُمْ بِذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا حَيْثُ أُمِرَ قَالَ الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَوَّلُ مَنْ كَانَ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الدَّارِ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى أَخُو بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَدِمَ عَلَيْنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فِي عِشْرِينَ رَاكِبًا فَقُلْنَا مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَى أَثَرِي ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ مَعَهُ قَالَ الْبَرَاءُ وَلَمْ يَقْدَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى حَفِظْتُ سُوَرًا مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ إِسْرَائِيلُ وَكَانَ الْبَرَاءُ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ
[Amru Bin Macammad Abu Saaqid i.e. Al Anqazi] neh warseek lakal; [Israa’iil] [Abu Ishaaq] [Al Barra Bin Azib] fanah neh warseek lakal; Abu Bakr Qazib magaalal taban kee sidiica dirhamah safar xaameh sugeeh, Al Barra iyye; tokkeek Abu Bakr Aziib iyyem; 'Al Barroh waris yi buxah kaa beyuh'. Toysa 'Azib gacseh; 'Balle, atu faxxam neh warissam faxxam akke waytek atu abteh tan taama Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam kollih yewqe wak'. usug iyyem; tokkeek [Abu Bakr] iyyem; 'Nanu bar gexak iroh genneeh, gita sissikuk abne loqo kee bar too nanu taturre, nanu gude gufne wak kee ayro saanih dagal sugte, anu ni dariifa wagteh faxe reebu neh yanim keeh, dagoo udduruuk lakal anu kaxxa xaa ubleeh anu teetih xayyoowem kee toh tendebbeh too qunxa xaa reebu luk suge- arac massoysak, Yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallah arab saro fiddinoysak, tokkel anu excem; "Yallih farmoytaw qaxah gac" tokkeek qaxah gaceeh, tokkeek anu numuk teyna wagtam kee waytam abluh ewqeh, cubekal reyta dacayri ubleeh, essere; 'Atu miyyaay, qunxa numuuy?' usug gacseh; 'Quraysh numih imi,' tokkel usuk kay migaq iyyeeh, anu kaa axceh, anu kaadu essere; 'Ku reyta can tamrute? ' usug gacseh; 'yeey' Anu qagitak essere; 'Atu can yoh baxxaqisettoo? ' usug gacseh; 'Yeeyi' tonnal anu kaa amriseh kay reyta tiyak teyna xabba heeh reyta can kee gaba kaak caxaaxuwa qaane, anu arab geriba baahe afti addal saro alfimte, tokkeek usuk dago can yoh caan kee anu geriba amol lee caxeh tonnal anu too caahunger gubal saahulla the wouldn'. 'alaihi wasallam kaa yaaqubeemih, kaadu usuk xiinit sugeh yan uddur, anu excem; 'Yallih farmoytaw, uqub' usuk yooqobem fan, tokkeek anu excem; 'Nanu genxah uddur innaa?' tohih taagah nanu ummatta gorrisak sugteeh, Suraqah Bin Malik Bin Ju'syum farasat gexak suge waytek numuk teyni nee geyam maduuda, anu exce; 'Yallih farmoytaw, nee admoh yan num nee geele', Nabiyyi gacseh: 'maxcin, Yalli nee luk yan' ilaa Suraaca nee xayyowte wak, inki gaadi hinnay namma gaadi hinnay sidiica gaadi baxxo, anu excem; 'Yallih farmoytaw, nee admoh yan num - nee geele' kee anu -woo wakti- weeqak suge, Nabiyyi essere: 'macaay weeqaah?' Anu gacseh; 'Yalli, anu innih taqabi liyoomuh taagah weeqah maan, laakin anu weeqah sugem koh taqabi liyo' tokkel Yallih farmoyti sallallaahu 'alaihi wasallam dooqa abe: 'nanu kaa cabnam -Suraqah- ku fayxi' tokkeek ibaabi fan bagut Suraqah hamped ground it kee jumped faras s 'Yaa Macammad, Anu naharal elle aaxigeh tah ku abto kinnim, tonnal Yallah dooqa ab yoo catta gid yot tekkem, Yalli anu ku xaagu sirri dacriseyyo too koo gorrisah yan marah darret yan marah, kee takkel yi arabih gessi qanxaffe, inki inki gessi bey, nummaak atu yi gaalitteh addat taturtam faxxaah, keenih bey.' Abu Bakr elle gexaamal, tokkeek Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam gacse; 'Anu toh mafaxa' tokkeek Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dooqa kaah abeeh tonnal Suraqah currik yewqe - kaat tekke qawwalaylak- kee isi kataysis fan yuduureh, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yoo luk safar gexsiise, nanu Madiina gufne waqdi, ummatta salaamah qari fan nee oggolteh, taama abeynit kee urri sissikuk yewqeenih; 'Yalli nabah, Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam yemeete, Macammad yemeete'. Ummatta keenik numuk teyni isi buxah addal geytimam faxximtaamal sittin way luk sugeeh, tohih taagah Rasulullah shallallahu alaihi wasallam iyyem: 'bar anu Bani Najar qammi Abdul MuTalib buxal sugeyyo ken assakoxxah,' tohih taagah subci suge waqdi gersi ayro amri elle yeceen innal gexe. Barraa Binu Qazib Iyyeh; 'Naharsi muhajiriin nek yemeete Mush'ab Bin Umair, Bani Abdud Daar toobokoyta, tohuk lakal Ibnu Ummi Maktum, inti mali, Bani Fihri toobokoyta, tohuk lakal Qumar Bin Al Khaththab labaatanni num luk gexeh suge, tohih taagah nanu esserne; 'Maca abeeh Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam?' usug gacseh; 'usuk yok darrel suge', tokkel Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam Abu Bakr luk gufe, Barro' iyye; 'Nabiyyi sallallaahu 'alaahi wasallam -Madiinal- gufeh sugem hinna, woo wakti Al Mufashal mango ayyufta kafsiteh sugem akke waytek'. Israa'iil intem; 'Barro' Ansar kataysak sugte Banu Haritsah'.
Imam Ahmad : 4
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ إِسْرَائِيلُ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةٌ لِأَهْلِ مَكَّةَ لَا يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ مَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُدَّةٌ فَأَجَلُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَاللَّهُ بَرِيءٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ قَالَ فَسَارَ بِهَا ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ الْحَقْهُ فَرُدَّ عَلَيَّ أَبَا بَكْرٍ وَبَلِّغْهَا أَنْتَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ بَكَى قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدَثَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ مَا حَدَثَ فِيكَ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أُمِرْتُ أَنْ لَا يُبَلِّغَهُ إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي
Neh warseh [Waki'] iyyem; [Israael] iyye; [Abu Ishaq] iyye; [Zaid Bin Yutsai’] [Abu Bakr] fanah Nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasallam Makkah ummattak currik tan maybalaalaqa kaah ruube; 'Tohih taagah ta sanatak lakal wali mushrik Hajjih gexe waah, muslimiin akke waytek Tawaaf qarwa maliiy, jannat cule waam, isih kee Yallih farmoytih fanat sittin gey leh yan num, waado sittin gey gaba kalti fan, Yalli kee kay farmoyti mushrikik currik yan'. Yazid iyyem; Toysa usug sidiica num lih gexe. Tokkeek Qali iyyem; 'kaa katayaay Abu Bakr yoh gacissa haay atu maybalaalaqa tatrus'. tonnal usuk abeh, iyye; Abu Bakr yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam fan yemeete wak weeqak essere; 'Yallih farmoytaw tu yoo gufteh inna?' usug gacseh; 'meqem akke waytek tu kot makkinna, takkay immay ta caagid yoo akkek yi fanak numuk teyna akke waytek tatruse waytam amrise'.
Imam Ahmad : 5
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَوْسَطَ قَالَ خَطَبَنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي هَذَا عَامَ الْأَوَّلِ وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ أَوْ قَالَ الْعَافِيَةَ فَلَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ قَطُّ بَعْدَ الْيَقِينِ أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ أَوْ الْمُعَافَاةِ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ تَعَالَى
Neh warseh [Macammad Bin Ja'far] usuk iyyem; Nek [Syu’bah] [Yazid Bin Khumair] [Sulayim Bin Amir] [Ausath] lih angaaraw luk sugeeh, usuk iyyem; [Abu Bakr] nee wagsiiseh iyyeh; Rasullaah shallallahu qaleyhi wasallam yi aracal sooleh naharsi sanat. Tokkeek Abuubakar weeqeh, tokkeek iyyem; Yalli esser Al mu'Aafaat - qafuuta - hinnay usuk iyyam Al 'Aa'fiyah - amaan -, kah kinnim numuh tu matan Al 'Aafiyah hinnay Al mu'Aafaat imaanak lakal, qadliino tik kah kinnim qadliino meqem mariino luk sittalih taniih nammay inkih jannatal tan kee nammay inkih dirab addat tan, kee dirab edde tanim hinna kah kinnim ittah aysinu, naqboytiinu, kee kataysiini angaaraw garuq kee ittak maqambaalin, takkay immay Yalli Ta'ala elle amrise innal tooboko tik.'
Imam Ahmad : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ حِينَ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي هَذَا الْقَيْظِ عَامَ الْأَوَّلِ سَلُوا اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ وَالْيَقِينَ فِي الْآخِرَةِ وَالْأُولَى
[Qabdurrahmaan Bin Mahdi] kee [Abu Amiir] inkih iyyeenim neh warsan; [Zuhair i.e. Ibnu Macammad] [Qabdullah i.e. Ibnu Macammad Bin Aqil] [Muqaaz Bin Rifa’ah Bin Rafi’ Al Ansari] isi abba i.e. [Rifa’ah Bin Rafi’’ik] neh warseek lakal; Anu [Abu Bakar Ash Siddiq] Rasuullah minbar fanah gexak sugem obbeeh, tohuk lakal; 'Anu Rasullaah qaleyhi wasallam iyyam obbeeh, Abu Bakr Rasullah migaq qaddoose wak weeqeh, tokkeek usuk isi ximok tibba iyyeh iyye; 'Anu obbeh Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam laqin, laqin ayro tannal qimmoh sanat: 'Yallih qafuutaay, amaan kee kibal esseraay, akeera kee baadal'.
Imam Ahmad : 7
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
[Abu Kaamil] neh warseek lakal; [Cammad, migaq Ibnu Salama] [Ibnu Abu Aatiq] [Abba] [Abu Bakr] fanah neh warseenih, Nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasallam iyyem: 'Siwak afti qaynat kinnim kee Yallih rufto le'.
Imam Ahmad : 8
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ و قَالَ يُونُسُ كَبِيرًا حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْأَشْيَبُ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ قَالَ قَالَ كَبِيرًا
[Haasiim Bin Al Qaasim] neh warseek lakal; [Al Laits] neh warseek lakal; [Yaziid Bin Abu Cabib] [Abul Khair] [Qabdullah Bin Amru] [Abu Bakar Ash Shiddiq] lih Rasuullah iyyem; 'baris yoo Du'a lih anu inni salaatah,' Usuk gacseh: 'ikriy, Yallahumma Innii Zhalamtu Nafsii Zhulman Katsiiro, Wala Yaghfirudz Dzunuba Illaa Anta, Faghfirlii maghfiratan Min hinna ' Indika Warhamnii mango Innaka Antal Ghofuurur Rahiim anu yi, Yalla, zambitte atu akke waytek lakal yi zambitte cab isi xaquk qafuuta luk kee yoh racmatta ab, nummaak atu kaxxam qafuuta, kaxxam racmatta-'. [Yoonas] iyyem; 'kabiiraa -kaxxa-,' axcuk nee lih angaaraw le [Casan Al Asy yab] [Ibnu Lahi'ah] iyyem; kabiiraa -naba-' iyye.
Imam Ahmad : 9
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمْ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Neh warseek lakal [qabdurrazzaq] iyyem; [Ma'mar] [Az Zuhri] ['Urwah] [Aisyah] fanah, Faatuma kee Al-Abbas Abu Bakr fanah yemeeteeh, nammay inkih Yallih farmoyti sallallaahu 'alaihi wasallam sinni miraaciino esseren wak, nammay inkih kay wargih saami essereenih sugeenim kee kay baaxoh addal [ Bakar] keenik iyye; nummaak, yallih farmoyti iyyem obbeh: 'nanu maraanno, cabneh nan gadda sadaqah takke, Macammad buxah mari dubuk tama gadda yakme'. Tohih taagah, Yalla, Anu Rasulullah abak sugem ubleh an caagid macaba, anu asmatah abe weem'.
Imam Ahmad : 10
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ الْحَارِثِ يَقُولُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ عَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ اسْتَعْبَرَ أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ تُؤْتَوْا شَيْئًا بَعْدَ كَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ مِثْلَ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ
[Abu Qabdurrahmaan Al Muqri'] neh warseek lakal; [Haywaah Bin Syuraih] Neh Warseh Yan Wak; Anu [Qabdul Malik Binu Al Haris] Iyyem Obbeh; Nummah [Abu Hurayra] iyye; Anu [Abuu Bakar Ash Siddiq] tama minbaral iyyam obbeh; Anu Rasulullah shallallahu qaleyhi wasallam iyyem obbeeh, tokkel Abu Bakr fayitte elle geytimeh yan innal weeqak sugeeh, tokkel iyyem; Anu Yallih Farmoyti (S.A.W) iyyam obbeh: 'Koh tu matacaay - toh kaxxa caddot tani - Al Afiyah innah yan maxcâ maafoh lakal - amaan -, tohih taagah Yalla esser Al Afiyah'.
Imam Ahmad : 11
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْغَارِ وَقَالَ مَرَّةً وَنَحْنُ فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ لَأَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Neh warseh ['Affan] usuk iyyem; [Hammam] neh warseek lakal, usug iyyem; [Thabit] [Anas] lih [Abu Bakar] kaah warsem nee warseh, usuk -Abu Bakar- iyye; Anu yallih farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam gablah addal suge waqdi exce,- gersi riwayat iyyem; 'kee nanu gablah addat sugne, - keenik numuk teyni isi namma ibah yublek, oson isi ibah gubal nee yublen', tokkel usuk iyyem: 'Yaa Abu Bakr, namma num maca takkaleeh, Yalli nammayak sidoc haytu hinna'.
Imam Ahmad : 12
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتَّبِعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Neh warseh [Rauh] usuk iyyem; [Ibnu Abi Arubah] [Abu At Taiyyah] [Al Mughirah Bin Subay] [Amru Bin Hurayit] [Abu Bakar Ash Shiddiq] neh warse, usuk iyyem; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam neh warsem Dajjal ardik ayro mawqah exxal Khurasan deqsita aracal geytimam, mango mari kaa katayak geytimam, foocitte keenik laqna lem celta'.
Imam Ahmad : 13
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى صَاحِبُ الدَّقِيقِ عَنْ فَرْقَدٍ عَنْ مُرَّةَ بْنِ شَرَاحِيلَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخِيلٌ وَلَا خَبٌّ وَلَا خَائِنٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ الْمَمْلُوكُونَ إِذَا أَحْسَنُوا فِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَفِيمَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَوَالِيهِمْ
[Abu Saaqid] Bani Haashimik sugeh yan naqasu neh warseek lakal; Neh warseh [Shadaqah Bin Muusa] kataysa Ad Daqiq, [Farqad] [Murrah Bin Syarahil] [Abu Bakar Ash Shiddiq], iyye; Yallih farmoyti ( ) iyyeh: '' Jannat maculinna, duquurinnaay, duquurinnaay, duquurinnaay, umaane le mari, kee ummatta jannatih albaab naharak yoogoreh yan mari, ken kee ken fanat yan waaster keenik Yallih fanat tanih tanim quukak meqeh tan taama abeynit akkele.
Imam Ahmad : 14
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْتَ وَرِثْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ أَهْلُهُ قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ أَهْلُهُ قَالَتْ فَأَيْنَ سَهْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً ثُمَّ قَبَضَهُ جَعَلَهُ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ فَرَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَتْ فَأَنْتَ وَمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمُ
Neh warseh [Qabdullah Bin Macammad Bin Abu Sayaba]. Qabdalla iyyem; kee anu Qabdullah Bin Abu Syaibaak obbeh, iyye; Neh warseh [Mucammad Bin Fudlail] [Al Walid Bin Jumaay] [Abuu Ath Tufayil] deqsita numuk iyye; Nabiyyi rabe wak Faatuma Abu Bakrih ayyufta tuktubeh tanim; 'Koo hinnay ku buxah mari Nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasallam naggaarinni?' Usuku gaciseh; 'Anu tet mawarsiyyo, laakin tet buxah mari abe' iyye Faatuma; 'Tokkeek Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam saamih ankel yaniih?' Toysa [Abuu Bakr] iyyem; 'Anu Yallih farmoyti iyyem obbeh; 'Nummah, Yalli Nabiyyih adoobi, tohuk lakal rabeeh, tohuk lakal Usuk - Yalli - kaak lakal yamaate marah abe', tohuk lakal anu muslimiin fanah gacsitam niyaata'. tokkeek Faatuma intem; 'Tokkeek atu Yallih farmoytak toobbem nagay taaxigeh'.
Imam Ahmad : 15
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمَازِنِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو نَعَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُنَيْدَةَ الْبَرَاءُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ وَالَانَ الْعَدَوِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الضُّحَى ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ مَكَانَهُ حَتَّى صَلَّى الْأُولَى وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ كُلُّ ذَلِكَ لَا يَتَكَلَّمُ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ ثُمَّ قَامَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ النَّاسُ لِأَبِي بَكْرٍ أَلَا تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَأْنُهُ صَنَعَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ يَصْنَعْهُ قَطُّ قَالَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ عُرِضَ عَلَيَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَأَمْرِ الْآخِرَةِ فَجُمِعَ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ بِصَعِيدٍ وَاحِدٍ فَفَظِعَ النَّاسُ بِذَلِكَ حَتَّى انْطَلَقُوا إِلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام وَالْعَرَقُ يَكَادُ يُلْجِمُهُمْ فَقَالُوا يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ وَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ لَقَدْ لَقِيتُ مِثْلَ الَّذِي لَقِيتُمْ انْطَلِقُوا إِلَى أَبِيكُمْ بَعْدَ أَبِيكُمْ إِلَى نُوحٍ { إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ } قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى نُوحٍ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَأَنْتَ اصْطَفَاكَ اللَّهُ وَاسْتَجَابَ لَكَ فِي دُعَائِكَ وَلَمْ يَدَعْ عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي انْطَلِقُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا فَيَنْطَلِقُونَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا فَيَقُولُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فَإِنَّهُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُحْيِي الْمَوْتَى فَيَقُولُ عِيسَى لَيْسَ ذَاكُمْ عِنْدِي وَلَكِنْ انْطَلِقُوا إِلَى سَيِّدِ وَلَدِ آدَمَ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ انْطَلِقُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَشْفَعَ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَنْطَلِقُ فَيَأْتِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام رَبَّهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِ جِبْرِيلُ فَيَخِرُّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ وَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا نَظَرَ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَّ سَاجِدًا قَدْرَ جُمُعَةٍ أُخْرَى فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَيَذْهَبُ لِيَقَعَ سَاجِدًا فَيَأْخُذُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِضَبْعَيْهِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّعَاءِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى بَشَرٍ قَطُّ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَلَقْتَنِي سَيِّدَ وَلَدِ آدَمَ وَلَا فَخْرَ وَأَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ حَتَّى إِنَّهُ لَيَرِدُ عَلَيَّ الْحَوْضَ أَكْثَرُ مِمَّا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الصِّدِّيقِينَ فَيَشْفَعُونَ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الْأَنْبِيَاءَ قَالَ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ وَمَعَهُ الْعِصَابَةُ وَالنَّبِيُّ وَمَعَهُ الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالنَّبِيُّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ ثُمَّ يُقَالُ ادْعُوا الشُّهَدَاءَ فَيَشْفَعُونَ لِمَنْ أَرَادُوا وَقَالَ فَإِذَا فَعَلَتْ الشُّهَدَاءُ ذَلِكَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ أَدْخِلُوا جَنَّتِي مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا قَالَ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا فِي النَّارِ هَلْ تَلْقَوْنَ مِنْ أَحَدٍ عَمِلَ خَيْرًا قَطُّ قَالَ فَيَجِدُونَ فِي النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُسَامِحُ النَّاسَ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْمِحُوا لِعَبْدِي كَإِسْمَاحِهِ إِلَى عَبِيدِي ثُمَّ يُخْرِجُونَ مِنْ النَّارِ رَجُلًا فَيَقُولُ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ خَيْرًا قَطُّ فَيَقُولُ لَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ أَمَرْتُ وَلَدِي إِذَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي بِالنَّارِ ثُمَّ اطْحَنُونِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ مِثْلَ الْكُحْلِ فَاذْهَبُوا بِي إِلَى الْبَحْرِ فَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَوَاللَّهِ لَا يَقْدِرُ عَلَيَّ رَبُّ الْعَالَمِينَ أَبَدًا فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ مَخَافَتِكَ قَالَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرْ إِلَى مُلْكِ أَعْظَمِ مَلِكٍ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَهُ وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهِ قَالَ فَيَقُولُ لِمَ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ وَذَاكَ الَّذِي ضَحِكْتُ مِنْهُ مِنْ الضُّحَى
[Ibraahim Bin Ishaq Ath Thalaqaani] Neh Warseh Yan Wak; [An Nadlar Bin Sumaaqil Al Maziini] Yoh Warseh Yan Wak; [Abu Naamah] yoh warseek lakal; [Abu Hunaida Al Barra’ Bin Nuufal] [Walan Al’Adawi] [Hudzaifah] [Abu Bakar Ash Shiddiq] yoh warseek lakal; 'Inki saaku Rasulullah shallallaahu qaleyhi wasallam subci salaatah yuftuce. Tokkeek usuk daffeyeh, ilaa dhuha wakti gufe wak, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam asaaluk, tokkeek isi asli aracal daffeyeh, carra salat abak, Asr kee Maghrib salat abak, usuk bar bar bar salat abak suge wak, tokkeek isi buxah marah buxah gexe; 'Yallih farmoyti dumah abe weem takkay immay asaaku maca abem macah essere waytaah?' usug iyyem; tokkeek usuk kaa essereeh, tohih taagah usuk gacseh: 'yeey, anu addunâ kee akeera caagiidah maca takkem faxximtam yoo yuybulleeh, tohih taagah duma sugte mari kee yemeete mari inki aracal gaaboysen, tokkel sinam tamah meysitteh sugte, tohih taagah oson Adam fanah yemeeten xoq keenik qimmoh addah culteh sugte, iyyen; 'Yaa Adam, atu banaadamiinoh abba kinnitooh, Yalli 'azza wajalla koo dooreh, tohih taagah ku Rabbih shafaaqat neh esser' Adam gacseh; 'Anu kaadu atu foocal tanim foocal liyo, isi abbah lakal isi abba fan gex, axcih Nuuc,' asmatah Yalli Adam, Nuuc, Ibraahim kee 'Imran buxah mara inkih tan ummattak dooreh'. Toysa oson Nuuc fan yemeeteenih iyyen; 'Ku Rabbih foocal shafaaqat neh ab, kah kinnim Yalli koo dooreeh, ku dooqa gacseeh, ardi bagul kaafiritte fanak uli qari macabinna'. Tokkeek Nuuc iyyem; 'Anu koh shafaaqat maduuda, tohih taagah Ibraahim fan gex, Yalli kaa isi kacnoyta abeemih taagah'. Tokkel oson ibraahim fan gexen, too waqdi ibraahim iyyeh; 'Anu shafaaqat koh abam maduuda, muusa fan gex, kah kinnim Yalli inki adda kaa lih saanih yaabe'. Tokkeek Muusa gacseh; 'Anu atu essertam mayyu, tohih taagah Isa bin Maryam fan gexa, asmatah usuk inti maleelah, biyak le mara daylisam duudah, raboytit kaadu manoh gactam duudah'. Tokkeek Qiisa gacseh; 'Anu atu essertam mayyu, laakin isi abbobti fan gex, Adam baxi, kah kinnim kay qabri Qiyaamah ayro qimmoh addah fakkiimele, Macammad shallallahu 'alaihi wasallam fan gex, asmatah usuk ku Rabbih foocal koh shafaaqat abe'. Usuku iyyem; 'Toysa usuk gexeh, tokkeek Jibril isi Rabbih foocal, tokkeek Yalli iyyem: 'kaa idnis - shafaaqat - kee jannatak meqe xaagu kaah cuy'. usug iyyem; tokkeek Jibril meqe xaagu luk gexe, tokkeek Macammad inki jumqatah sujuuda abeeh, tokkeek Yalli iyyem: 'moyya fayya hayis, Macammad, inxic atu ankacseleeh, shafaaqat ab, koh idini koh yeceeh shafaaqat'. usug iyyem; tohih taagah usuk isi amo fayya heeh isi Rabbih wagte wak gersi jumqatah sujuudu abeeh, Yalli kaadu iyyem: 'moyya fayya hayteh inxic atu ankacisettom, shafaaqat ab, atu shafaaqat abtam idniseh'. usug iyyem; usuk sujuudih gexeeh, Jibriil namma gaba kaak xabba heeh, tokkel salat fakkiimeh, dumah faxe numuh fakkiime wayte salat, tohih taagah usuk iyyem; 'Yaa yi Rabb, atu Adam baxi abbah yan num akkuk yoo ginteeh, kaxxaam meqeh tan, atu qimboh ayro kay qabri fakkiimeh yan num kinnim kee kaxxaam meqeh tan, Shon'a kee Aylah fanat yan marak mango mari yi badih addat yamaateh yan marih ixxima abtam fan', tokkel iyye; 'Shiddiqin seecaay, oson shafaaqat abaanam', tokkel iyyeenim; 'Nabs kalluuwus Anu'. Usuku iyyem; tokkeek nabi isi kataysis butta luk yemeeteeh, tokkel nabiy konooy laca mara luk yemeeteeh, tokkel nabiy kataysis sinni nabi luk sugeeh, tokkel iyyeenim; 'Sahiditteh seecay oson faxan marah shafaaqat abaanama'. kee farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam bisoh iyye; tohih taagah shahiiditte abte wak, Nabiyyi iyyem: Yalli iyyem 'Anu racmattale marak kaxxa racmatta liyo, yi jannat culus yoo luk tu edde angaluk suge wayta'. usug iyyem; tokkek oson jannat culen. iyyeh: tokkeek yalli iyyeh jahannam adda wagit, inkinnah meqe taama abe num mageytoo? 'Usug iyyem; Toysa oson num geenih, tokkel Yalli kaal essere: atu meqe taama maay abtee? ' num gacseh; 'Balle, tohuk iroh taturte waktitteh addat anu ummattah xaamiyyaa kee limmoysoh caagiidal sahhaloseh suge'. Toysa Yalli iyyem: 'Yi naqoosa sahhaloos usuk yi naqoosah elle sahhaloseh yan innal'. Tokkeek jahannam addak num yeyyeeqeeniih Yalli kaal essere; 'Atu meqe taama abteh mataaxigaa? ' usug gacseh; 'Balle, anu inni baxah warse week, anu rabe yoo tekkek, girat yoo carrisaay, tohuk lakal burri innah yoo laqlaqu, tohuk lakal baddi fanah beytaah, hawal fixiixissa hayteh, tohuk lakal Yalli, inkih tan baadal tan Rabbi, is inkinah yoo gacissam madudda'. Wohuk lakal yalli iyyeh macah abteeh woh? ' usug gacseh; 'kok meysitah'. Nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasallam iyyem: tokkeek Yalli iyyem: 'wagitey, kaxxa gicloh doolat, tokkel nummaak koh tet celta, walah tabna addah tet celta'. Nabiyyi bisoh iyye: taama abeynit iyyem; 'Macaay atu yoo kah xaaftam atu amoyta kinni wak?' farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam iyyem: 'woh duma yoo taysuulem'.
Imam Ahmad : 16
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَإِنَّكُمْ تَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَوْضِعِهَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ وَلَا يُغَيِّرُوهُ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ قَالَ وَسَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ مُجَانِبٌ لِلْإِيمَانِ
[Haasiim Bin Al Qaasim] neh warseek lakal; [Zuhair migaq Ibnu Muawiyah] neh warseek lakal; Neh warseh [Ismaaqil Bin Abu Khaliid] usuk iyyem; [Qais] neh warseek lakal, usug iyyem; ' [Abu Bakr] sooleh Yalla faatiteh kaa saytunnooseh, tokkeek iyyem; 'Yoo sinam, nummaak isin ta aayat takriyeeniih: 'Isin muumineenit, isin kulli num sinnil masquuliyat litoon, toh sin biyaktam hinna walaa qunxa numuk hoxat yan... -aayat gaba kalti fan-, kee isin aracak iroh daffessaanam, anu obbeh Yallih farmoyti sallallaahu 'alaihi doIndeviled wasallam iyyam: tokkeek Yalli inkih keenil digaal baxcisaanam meysittah.' Usuku iyyemi; 'Kaadu Abu Bakr iyyem obbeh; 'O sinam, diraabak exxeera, nummaak dirab amaanak sin eyxeerih'.
Imam Ahmad : 17
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ حِمْيَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَوْسَطَ الْبَجَلِيِّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ مَعَ الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَسَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ رَجُلٌ بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْمُعَافَاةِ ثُمَّ قَالَ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Neh warseh [Hasyim] usuk iyyem; [Shu'ba] neh warseek lakal iyyem; yoo warseh [Yazid Bin Khumaar] usuk iyyem; Anu [Sulayim Bin Amir] Himyar deqsita numuy, [Ausath Bin Ismaaqil Bin Ausath Al Bajali] [Abu Bakar] deqsita numuk xaagu warseeh, usuk Yallih farmoyti (S.A.) rabe wak obbe, usuk iyyem; Yallih farmoyti naharsi sanat yi aracal sooleh, tohuk lakal weeqeh iyyem: 'qadliino tik, kah kinnim qadli meqem luk gexaah, nammay inkih jannatal yaniinim kee diraabak eyxeera, kah kinnim oson dambi luk yaniinim kee nammay inkih jahannab addat yaniinim kee Yalli cato essera, kah kinnim nummaak numuk teyni cato tayseemih yaamineenimih taagah tu matan.' Tokkeek usuk 'sittak ittah fantaaxaw maggolinaay, ittak ittah maqambaalinaay, ittak ittah manqibaanaay, ittak ittah aysinnaay, toobokoh yan Yallih taama abeynit tikna' iyyeh yan.
Imam Ahmad : 18
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ
Neh warseh ['Affan] usuk iyyem; [Abuu Awaana] [Daawud Bin Qabdullah Al-Audiy] [Cumaid Bin Qabdurrahmaan] neh warseek lakal; Rasulullah rabe wak, [Abu Bakr] Madiinak irol sugeeh, usuk -Cumaid Bin Abdurrahmaan- iyye; tokkeek usuk yemeeteeh fooca kaak alfime saro fakeh kaa fuguuteeh iyyem; 'Anu inni abba kee yi inah fidga oggolam faxa, ku mano kee ku raba mannah yan qaxmaqaane lem, Macammad shallallahu 'alaihi wasallam rabeh, kee Rabb Kaaba'. tokkeek usug cadiis galab xageh. Usuku iyyemi; 'Tokkeek Abu Bakr kee Qumar gexeenih -Ansar fanah - miraaciino wagittaamal ittat anaakar abak sugeenim, tohih taagah ken lih gexen - Ansar -, tokkeek Abu Bakr yaabeeh, Ansar fanah obteh tan caagiidak tu macabinnaay, Yallih farmoyti (s.a.w) elle iyyennal tu macabinna; 'Nummaak, atu dumaak taaxigeh, Yallih farmoyti (S.A.W) iyyem: "Sinam inki golol taturteeh, Ansaar gersi golol taturteeh, anu kaadu Ansaar golol tatraah." kee atu dumaak taaxigeh, Saad, Yallih farmoyti (s.a.w) atu daffeyteh sugte wak -tu abe wayta-, 'Qurayshi ta caagidih saqalah yan, tohih taagah ummattak dirki le ummatta keenik dirki le mara katayta -Qurayshi- kee ken dirki ummatta katayta.' usug iyyem; tokkeek [Sa'd] Abu Bakri gacse; 'Atu gitat tan, nanu malaak kinnino wak atu mirac kinnito'.
Imam Ahmad : 19
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ أَنَّ أَبَاهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يَقُولُ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَمَلُ عَلَى مَا فُرِغَ مِنْهُ أَوْ عَلَى أَمْرٍ مُؤْتَنَفٍ قَالَ بَلْ عَلَى أَمْرٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ فَفِيمَ الْعَمَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
[Qali Bin Ayyasy] neh warseek lakal; [Al-Asthaf Bin Khaliid] neh warseek lakal; Yoh warseh [inki num] Bashroh ummattak, [Talhah Bin Qabdullah Bin Qabdurrahman Bin Abu Bakar Ash Shiddiq] usuk iyyem; Anu [yi abba] [kay abba] [Abu Bakr] iyyem obbeh; Anu Rasulullah sallallaahu qaleyhi wasallam essere; 'Yallih farmoytaw abtoota elle xissiime duyyeeyal rakuh tanim hinnay qusba tumammiiy?' usuk gacseh: ' takkay immay elle rakittam caagiida too madqimteh'. usug iyyem, Anu essereh; 'Toysa ta abto macaay, yallih farmoytaw? Usuk iyyem: 'kulli numuh meqe taama abaanam sahlinih usuk kah ginnimte hadafak ugutak'.
Imam Ahmad : 20
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ يُوَسْوِسُ قَالَ عُثْمَانُ وَكُنْتُ مِنْهُمْ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي ظِلِّ أُطُمٍ مِنْ الْآطَامِ مَرَّ عَلَيَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلَّمَ عَلَيَّ فَلَمْ أَشْعُرْ أَنَّهُ مَرَّ وَلَا سَلَّمَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَا يُعْجِبُكَ أَنِّي مَرَرْتُ عَلَى عُثْمَانَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي وِلَايَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى سَلَّمَا عَلَيَّ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ أَبُو بَكْرٍ جَاءَنِي أَخُوكَ عُمَرُ فَذَكَرَ أَنَّهُ مَرَّ عَلَيْكَ فَسَلَّمَ فَلَمْ تَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَمَا الَّذِي حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ مَا فَعَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ بَلَى وَاللَّهِ لَقَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنَّهَا عُبِّيَّتُكُمْ يَا بَنِي أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا شَعَرْتُ أَنَّكَ مَرَرْتَ وَلَا سَلَّمْتَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ عُثْمَانُ وَقَدْ شَغَلَكَ عَنْ ذَلِكَ أَمْرٌ فَقُلْتُ أَجَلْ قَالَ مَا هُوَ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَوَفَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهُ عَنْ نَجَاةِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَنْتَ أَحَقُّ بِهَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَبِلَ مِنِّي الْكَلِمَةَ الَّتِي عَرَضْتُ عَلَى عَمِّي فَرَدَّهَا عَلَيَّ فَهِيَ لَهُ نَجَاةٌ
[Abul Yaman] neh warseek lakal; neh warseh [Syu'aib] [Az Zuhri] iyyem; yoo warseh [Ansar fanah fiqh exxah yan num], usuk [Usmaan Bin 'Affan] xaagu warsam obbe; too Nabiyyi sallallaahu qaleyhi wasallam mango sahdayti luk sugeenim kee Nabiyyi sallallaahu rabe wak saddam luk sugeenim, tohih taagah keenik garab fanah bohoy luk sugeenim, Usmaan iyye; ‘Kaadu anu keenik numuk teyna sugeeh, inki gidaar silaalal daffeyak suge waqdi, Qumar foocal yok tatreeh salaamatta yoh abe, laakin anu usuk tatreeh salaamatta yoh abeh sugem yot macussuta, tohih taagah usuk tatreeh Abu Bakrit garaye fan, tokkeek usuk kaak iyye; 'Koo qaybissam faxximtaamak tu tan, nummaak anu Usmaan foocal gexeeh salaam kaah abeh, laakin usuk yi salaamatta yoh magacsa.' Tohih taagah Abu Bakri reedanti wakti, Qumar kee Abu Bakri yemeeteeh, nammay inkih salaamat yoh abeeniih, tokkel Abu Bakri iyyem; 'Ku toobokoyti Qumar yoo fan yemeeteeh, usuk foocal kok tatreeh, nagaale kaak iyye, laakin atu kaah gacse wayteeh, tohih taagah woh abtam macaay?' usug iyyem, Anu gacseh; 'Anu maabiyyo'. Toysa Qumar iyyem; 'Yeey, Yallih, atu abteh tanim, takkay immay, ku kaxxa mariinok sugte, Bani Umayyah.' Usuku iyyem,Anu gaciseh; 'Yalli, atu taturteeh salaamat yoh abtem yot macussuta' iyye Abu Bakr; 'Usmaan gitat yan, nummaak atu kaak inki inki taamah angaaraw luk sugte', tohih taagah anu exce; 'yeey' Qumar essere; 'Woh ma kabxaay?' tokkek Cusmaan iyyem; Yalli isi farmoyti sallallaahu qaleyhi wasallam ta caagidih amaan wagittaamal kaa esserak naharal rabeeh, Abu Bakr iyye; 'Anu caagid kaa essereh,' iyye usuk; tohih taagah anu kaa fan sooleh ‘yi abba kee yi inah gabat atu kaak mango gar lito’ exce [Abu Bakr] iyye; Anu essereh; Yallih farmoytaw ah amaanah mannal yaniih? Tokkeek Rasulullah shallallahu qalayhi wasallam iyyem: ''Anu inki adda yi qammih xayyoose maxcâ maafo yok geyteeh, tohuk lakal yoh gacse num, woo maxcâ maafo kaah cato akkele' iyye.