Imam Ahmad : 161
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَرَآهَا أَوْ بَعْضَ نِتَاجِهَا يُبَاعُ فَأَرَادَ شِرَاءَهُ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُ فَقَالَ اتْرُكْهَا تُوَافِكَ أَوْ تَلْقَهَا جَمِيعًا وَقَالَ مَرَّتَيْنِ فَنَهَاهُ وَقَالَ لَا تَشْتَرِهِ وَلَا تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ
Был беҙгә [Суфьян] [Заид бин Әсләм] [атаһынан] әйтелгән, тип Ғүмәр ат ҡулланған юлында Аллаһы Тәғәлә, һуңынан ул уны күргән йәки ҡайһы бер һөҙөмтәләр, шуға күрә ул уны һатып алырға теләгән, һуңынан ул пәйғәмбәребеҙҙән һораған саллаллаһу ғәләйһис-сәләм был турала, әммә ул пәйғәмбәр һеҙгә яуап бирҙе: Ғүмәр ике тапҡыр һораған һәм Пәйғәмбәребеҙ уны тыйған һәм ул: «Һатып алмағыҙ һәм саҙаҡағыҙҙы кире алмағыҙ», — тигән.
Imam Ahmad : 162
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّ مُتَابَعَةً بَيْنَهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ
Беҙгә [Суфьян] [Әшим бин Ғөбәйдиллаһтан] [Ғабдуллаһ бин Әмир бин Рәбиғәнән] һөйләне ул [Ғүмәрҙән] Пәйғәмбәребеҙ таянған хикәйәне һөйләне, ә Суфьян икенсе осраҡта әйтте; Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, ул: «Хаж менән Ғөмрәгә юлдаш булығыҙ, сөнки икеһенә лә эйәреү ярлылыҡты һәм гонаһты бөтөрәсәк, тимер тимерҙән бысраҡты сығарған кеүек», — тигән.
Imam Ahmad : 163
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Беҙгә [Суфьянды] [Йәһйәнән] [Мөхәммәт бин Ибраһим Әт Тәймиҙән] [Әлҡәмә бин Ваҡҡаштан] һөйләп, ул әйтте; Мин [Ғүмәрҙең] әйткәнен ишеттем; Мин ишеттем Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйткән: «Ғәмәлдәр ниәттәргә генә бәйле, һәм һәр кем ниәтләгәнде аласаҡ, кем үҙенең хижраһын Аллаһҡа һәм Уның Рәсүленә яһай, тимәк, уның хижраһын Аллаһҡа һәм Уның Рәсүленә ҡарата буласаҡ, ә кем үҙенең хижраһын донъяуилыҡҡа өлгәшеү өсөн үҙенең хижраһын аласаҡ, ул үҙенең хижраһын аласаҡ, ул үҙенең хижраһын аласаҡ, ул үҙенең хижраһын аласаҡ. ниәтләнгән'.
Imam Ahmad : 164
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ الصُّبَيُّ بْنُ مَعْبَدٍ كُنْتُ رَجُلًا نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمْتُ فَأَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَسَمِعَنِي زَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ وَأَنَا أُهِلُّ بِهِمَا فَقَالَا لَهَذَا أَضَلُّ مِنْ بَعِيرِ أَهْلِهِ فَكَأَنَّمَا حُمِلَ عَلَيَّ بِكَلِمَتِهِمَا جَبَلٌ فَقَدِمْتُ عَلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِمَا فَلَامَهُمَا وَأَقْبَلَ عَلَيَّ فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَبْدَةُ قَالَ أَبُو وَائِلٍ كَثِيرًا مَا ذَهَبْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ إِلَى الصُّبَيِّ نَسْأَلُهُ عَنْهُ
Беҙгә [Суфьянға] [Ғабда бин Әбү Лүбәбәнән] [Әбү Ваилдан] әйткәндән һуң, ул әйтте; [Шубай бин Мәғбәд] әйтте; Мин элек христиан булдым, һуңынан ислам динен ҡабул иттем, һуңынан хаж һәм ғөмрә ҡылырға ниәтләнем, һуңынан Зәйет бин Шухан менән Сәлмән бин Рәбиғә мине хаж һәм ғөмрә ҡылырға ниәтләгәндә ишеттеләр, икеһе лә әйтте; — Был кеше ғаиләһенең дөйәһенән дә боҙоҡлораҡ. Тимәк, икеһенең әйткәне арҡаһында мин тау күтәреп йөрөгән кеүек булдым, шунан Ғүмәргә килеп, был хаҡта һөйләнем, шунан [Ғүмәр] икеһе янына килеп әрләне, шунан миңә килеп әйтте; «Һин пәйғәмбәребеҙҙең сөннәтенә ҡарата тура юл алдың, пәйғәмбәреңдең сөннәтенә ҡарата тура юл алдың». Абдах әйтте, Әбү Ваил әйтте; — Мәсрүк менән йыш ҡына Шубайға шул хаҡта һорашып киләбеҙ.
Imam Ahmad : 165
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ذُكِرَ لِعُمَرَ أَنَّ سَمُرَةَ وَقَالَ مَرَّةً بَلَغَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ سَمُرَةَ بَاعَ خَمْرًا قَالَ قَاتَلَ اللَّهُ سَمُرَةَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ حُرِّمَتْ عَلَيْهِمْ الشُّحُومُ فَجَمَلُوهَا فَبَاعُوهَا
Беҙгә [Суфьян] [Ғәмру]-нан [Сауус]-тан [Ибн Ғәббәс] [Ғүмәргә] телгә алған [Ғүмәргә] Самура -икенсе осраҡта әйткән; - Самураның хамер һатыуы Ғүмәргә лә барып еткән ине, шуға Ғүмәр әйтте; «Аллаһ Самураны юҡ итһен, ысынлап та, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Аллаһ йәһүдтәрҙе ләғнәтләне, сөнки Аллаһ уларға май тыйҙы, һуңынан улар уны майға әйләндереп һатты».
Imam Ahmad : 166
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو وَمَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَتْ أَمْوَالُ بَنِي النَّضِيرِ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا لَمْ يُوجِفْ الْمُسْلِمُونَ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ فَكَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالِصَةً وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ مِنْهَا نَفَقَةَ سَنَةٍ وَقَالَ مَرَّةً قُوتَ سَنَةٍ وَمَا بَقِيَ جَعَلَهُ فِي الْكُرَاعِ وَالسِّلَاحِ عُدَّةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Беҙгә [Ғәмру]-нан [Суфьянды] һәм [Әз Зөһриҙән] [Мәлик бин Әүс бин Әл Хадатсандан] [Ғүмәр бин Әл-Хәттхабтан] [Мәғмәрҙе] һөйләп, ул әйтте; — Аллаһ Тәғәлә Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм өсөн Фәйҙең милке итеп ҡуйған, мосолмандар тарафынан ат һәм дөйә менән яулап алынмаған Бәни Нәҙлир мөлкәте, һуңынан Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләмдең саф мөлкәтенә әйләнде, ул үҙенең ғаиләһен икенсе йылға ризыҡландырҙы; — Бер йыллыҡ төп ихтыяждар һәм ҡалғаны өсөн ул Аллаһ юлында джихадҡа әҙерлек өсөн аттар һәм ҡорал һатып ала торғайны.
Imam Ahmad : 167
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ نَشَدْتُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ بِهِ أَعَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّا لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ
Беҙгә [Суфьянды] [Ғәмрүҙән] [Әз Зөһриҙән] [Мәлик бин Әүстән] һөйләп, ул әйтте; Мин [Ғүмәрҙең] [Ғабдуррахман бин Әүфкә], [Тәлһәх], [Зөбәйер] һәм [Сәғәт]; — Һеҙгә күктәрҙе һәм ерҙе урынлаштырған Аллаһ исеме менән ант итәм, һеҙ беләһегеҙме, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм: «Ысынлап та, беҙгә мираҫ түгел, ә беҙ ҡалдырған байлыҡ саҙаҡаға әйләнә», — тигән. Улар яуап бирҙе; — Аллаһ менән ант итәм, был дөрөҫ.
Imam Ahmad : 168
حَدَّثَنَا سَفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي يَزِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ
Беҙгә [Суфьянға] [Ибн Әбү Йәзидтән] [атаһынан] [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан] әйтелгәнсә, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Балалар түшәк -ире булғанға ҡарай».
Imam Ahmad : 169
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ سَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قُلْتُ { لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنْ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمْ الَّذِينَ كَفَرُوا } وَقَدْ أَمَّنَ اللَّهُ النَّاسَ فَقَالَ لِي عُمَرُ عَجِبْتُ مِمَّا عَجِبْتَ مِنْهُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ
Һөйләне беҙгә [Ибн Иҙрис] беҙгә [Ибн Джурайж] [Ибн Әби Ғәммәрҙән] [Ғабдулла бин Бабайҙан] [Йәғлә бин Өмәйә] нән һөйләне, ул әйтте; Мин Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан һораным, мин Аллаһ Тәғәләнең һүҙен уҡыным: «Ә һеҙ ер йөҙөндә сәйәхәт иткәндә, әгәр ҙә һеҙ кафырҙар һөжүм итеүҙән ҡурҡһағыҙ, доғаларығыҙҙы уҡыу өсөн бер ниндәй ҙә сәбәп юҡ». Ысынлап та, кафырҙар һеҙҙең өсөн ысын дошмандар». -ҠС Ән нисәәт 101-. Аллаһ Тәғәлә кешеләрҙе имен-аман яратманымы?» [Ғүмәр] миңә әйтте; — Мин дә һеҙҙең кеүек аптырап ҡалдым, шуға күрә Рәсүлуллаһтан был хаҡта һораным, шунан ул: «Был һеҙҙең өсөн Аллаһтан саҙаҡа, шуға күрә Уның саҙаҡаһын ҡабул итегеҙ», — тине.
Imam Ahmad : 170
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ بِعَرَفَةَ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ وَحَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ مَرْوَانَ أَنَّهُ أَتَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ جِئْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ الْكُوفَةِ وَتَرَكْتُ بِهَا رَجُلًا يُمْلِي الْمَصَاحِفَ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِهِ فَغَضِبَ وَانْتَفَخَ حَتَّى كَادَ يَمْلَأُ مَا بَيْنَ شُعْبَتَيْ الرَّحْلِ فَقَالَ وَمَنْ هُوَ وَيْحَكَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ فَمَا زَالَ يُطْفَأُ وَيُسَرَّى عَنْهُ الْغَضَبُ حَتَّى عَادَ إِلَى حَالِهِ الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا ثُمَّ قَالَ وَيْحَكَ وَاللَّهِ مَا أَعْلَمُهُ بَقِيَ مِنْ النَّاسِ أَحَدٌ هُوَ أَحَقُّ بِذَلِكَ مِنْهُ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ ذَلِكَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ يَسْمُرُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اللَّيْلَةَ كَذَاكَ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَإِنَّهُ سَمَرَ عِنْدَهُ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَأَنَا مَعَهُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمَسْجِدِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَمِعُ قِرَاءَتَهُ فَلَمَّا كِدْنَا أَنْ نَعْرِفَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَطْبًا كَمَا أُنْزِلَ فَلْيَقْرَأْهُ عَلَى قِرَاءَةِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ قَالَ ثُمَّ جَلَسَ الرَّجُلُ يَدْعُو فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَهُ سَلْ تُعْطَهْ سَلْ تُعْطَهْ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْتُ وَاللَّهِ لَأَغْدُوَنَّ إِلَيْهِ فَلَأُبَشِّرَنَّهُ قَالَ فَغَدَوْتُ إِلَيْهِ لِأُبَشِّرَهُ فَوَجَدْتُ أَبَا بَكْرٍ قَدْ سَبَقَنِي إِلَيْهِ فَبَشَّرَهُ وَلَا وَاللَّهِ مَا سَبَقْتُهُ إِلَى خَيْرٍ قَطُّ إِلَّا وَسَبَقَنِي إِلَيْهِ
Беҙгә [Әбү Мөғәүиә] [Әл-Әл-Әмәси]гә [Ибраһимдан] [Әлҡәмәнән] һөйләне, ул әйтте; «Бер кеше [Ғүмәрҙе] Ғәрәфәттә булғанда күрергә килде», — тигән [Әбү Мөғәвиә]; һәм беҙгә [Әл Әғмәси] [Хәйсәмәхтән] [Ҡәйес бин Мәрүән] тураһында һөйләне, ул [Ғүмәрҙе] күрергә килгән, шунан әйтте; — Эй, Әмирул Мөкминин, мин Куфанан килдем, унда Мөшәфте -яттан- диктовать иткән кешене ҡалдырҙым, — шунан Ғүмәр бөтә йөҙөнә лә түбәгә еткән кеүек юғары тауыш менән асыуланды, шунан һораны; — Ҡайғы һиңә, кем ул? Ул -Ҡаис- яуап бирҙе; «Ғабдулла бин Мәсғүд». Шунан асыуы ҡапыл баҫылды һәм үҙен бәхетле тойҙо, шулай итеп, хәлдәр ғәҙәти хәлгә ҡайтты, шунан әйтте; Ҡайғы һеҙгә, Аллаһ менән ант итәм, мин бер кемде лә белмәйем - сәхәбәләр араһында - кем әле иҫән, кем был мәсьәләлә унан да күберәк хоҡуҡлы, мин һеҙгә был турала һөйләйем, тип, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һәр ваҡыт һаҡта торҙо - йоҡламаны - төндә Әбү Бәкер янында бер нигт һәм мосолмандар тураһында фекер алышыу. уның яғы һәм мин уның менән булдым, шунан һуң Рәсүлуллаһ сыҡты һәм беҙ уның менән сыҡтыҡ, ҡапыл мәсеттә намаҙ уҡып торған кеше торҙо, шунан Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһиссәләм тороп уҡыуҙы тыңланы, ә беҙ уны белергә лә өлгөрмәгәс, Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһиһиһүәһүә тине: йомшаҡ итеп иңдерелгән кеүек, һуңынан ул уны Ибн Өмми Ғәбд уҡығанса уҡырға тейеш. Ғүмәр дауам итте; — Шунан һуң кеше ултырып намаҙ уҡыны, шунан уға Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте; 'Һорау мотлаҡ биреләсәк, һорау мотлаҡ биреләсәк'. Ғүмәр әйтте; Мин әйттем; «Аллаһ менән ант итәм, мин уның янына мотлаҡ рәүештә таң менән килеп, һөйөнөслө хәбәр еткерермен», — тигән; Һуңынан мин уның янына иртәнсәк барҙым, уға һөйөнөслө хәбәр еткерергә, әммә мин таптым, Әбү Бәкер минән алда уға барып, уға һөйөнөслө хәбәр һөйләне, Аллаһ менән ант итәм, мин уның менән бөтөнләй яҡшылыҡ өсөн ярышмаҫ инем, әгәр ул һис шикһеҙ минән алда булмаһа».
Imam Ahmad : 171
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي لَأُقَبِّلُكَ وَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ لَمْ أُقَبِّلْكَ
Беҙгә [Әбү Мөғәвиәгә] һөйләп, ул әйтте; Беҙгә [Әл-Ғәмәси] [Ибраһимдан] [Ғәбис бин Рәбиғәнән] һөйләне, ул әйтте; Мин [Ғүмәрҙең] Ҡара ташты үбеп, былай тигәнен күрҙем; «Ысынлап та, мин һине үптем, һинең таш ҡына икәнлегеңде беләм, әгәр ҙә Аллаһ Рәсүленең һине үбешкәнен күрмәһәм, үбешмәҫ инем».
Imam Ahmad : 172
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ النَّاسَ بِالْجَابِيَةِ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي مِثْلِ مَقَامِي هَذَا فَقَالَ أَحْسِنُوا إِلَى أَصْحَابِي ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ يَجِيءُ قَوْمٌ يَحْلِفُ أَحَدُهُمْ عَلَى الْيَمِينِ قَبْلَ أَنْ يُسْتَحْلَفَ عَلَيْهَا وَيَشْهَدُ عَلَى الشَّهَادَةِ قَبْلَ أَنْ يُسْتَشْهَدَ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَنَالَ بُحْبُوحَةَ الْجَنَّةِ فَلْيَلْزَمْ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ مَعَ الْوَاحِدِ وَهُوَ مِنْ الِاثْنَيْنِ أَبْعَدُ وَلَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ فَإِنَّ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ وَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ تَسُرُّهُ حَسَنَتُهُ وَتَسُوءُهُ سَيِّئَتُهُ فَهُوَ مُؤْمِنٌ
Беҙгә [Ғәбдел Мәлик бин Ғүмәирҙән] [Джәбир бин Сәмүрәнән] [Джарирҙы] һөйләп, ул әйтте; [Ғүмәр] кешеләр алдында Джабия -Дамаск ауылында- вәғәзләне һәм әйтте; Ысынлап та, Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм мин булған урын кеүек урында торҙо һәм шунан һуң: «Һеҙҙе маҡтағыҙ минең сәхәбәләремде изгелек менән, унан һуң уларҙан һуң килгәндәрҙе, унан һуң уларҙан һуң килгәндәрҙе, унан һуң бер халыҡ килер, уларҙан береһе ант бирәсәк, ант итергә һәм шаһитлыҡ итергә һорағансы, ант бирәсәк. Һеҙҙең арала кем ожмах еҫен алырға теләй, йәмәғәткә йәбешергә тейеш, сөнки шайтан яңғыҙ булғандар менән бергә, ә ике кеше менән ситтә ҡаласаҡ, һәм һеҙҙең берегеҙ ҙә ҡатын-ҡыҙ менән яңғыҙ булмаһын - кем мөхрәм түгел - сөнки ысынында өсөнсө кеше шайтан, кемдең изгелеге уны бәхетле итә, ул уның миста һәм уны бәхетле итә.
Imam Ahmad : 173
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ اللَّيْلَةَ كَذَلِكَ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُ
Беҙгә [Әбү Мөғәвиә] [Әл-Әл-Ғәмәси] [Ибраһимдан] [Ғүмәрҙән] [Ғүмәрҙән] һөйләне, тине; «Аллаһ рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм төнө буйы Әбү Бәкер менән мосолмандар эштәре тураһында кәңәшләште, мин уның менән бергә булдым».
Imam Ahmad : 174
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ عَنْ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ
Беҙгә [Исмәғил] [Сәғит бин Әбү Ғәрүбә] [Ҡатада] [Сәлим бин Әбүл Джәғд] [Мәғдән бин Әбү Тәлхах]тан һөйләне, ул әйтте; [Ғүмәр] әйтте; — Мин бер ҡасан да Рәсүлуллаһтан Ҡәләлә тураһында һорағандан башҡа бер нәмә тураһында ла күп һораманым, шуға күрә ул: «Ән Ниса» сүрәһенең аҙағындағы Көл Шәиф аятында һиңә шул етә», — тип күкрәгемә бармағын сәнсте.
Imam Ahmad : 175
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِالنِّيَاحَةِ عَلَيْهِ
Беҙгә [Яхъя] Һөйләне Беҙгә [Сөғбә] Һөйләне беҙгә [Ҡатада] [Сәғит бин Әл Мөсәййиб] [Ибн Ғүмәрҙән] [Ғүмәрҙән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм, тине; 'Үле кеше ҡәберендә йәберләнәсәк, уның өҫтөндә нияһа -илау- һөҙөмтәһендә'.
Imam Ahmad : 176
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ مَوْلَى أَسْمَاءَ قَالَ أَرْسَلَتْنِي أَسْمَاءُ إِلَى ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ بَلَغَهَا أَنَّكَ تُحَرِّمُ أَشْيَاءَ ثَلَاثَةً الْعَلَمَ فِي الثَّوْبِ وَمِيثَرَةَ الْأُرْجُوَانِ وَصَوْمَ رَجَبٍ كُلِّهِ فَقَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صَوْمِ رَجَبٍ فَكَيْفَ بِمَنْ يَصُومُ الْأَبَدَ وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ الْعَلَمِ فِي الثَّوْبِ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَلْبَسْهُ فِي الْآخِرَةِ
Беҙгә [Яхъя] [Ғабдул Мәликтән] һөйләне Беҙгә [Ғабдулла ҡол Әсмәғ] әйтте, ул әйтте; Әсмә мине [Ибн Ғүмәргә] -еткерергә- ебәрҙе: «Һин өс нәмәне тыйҙың; кейемдәрҙәге һүрәттәр, ҡыҙыл ебәктән эшләнгән эйәрҙәр һәм Рәжәб айы буйы ураҙа тотоу. Шулай итеп, Ибн Ғүмәр әйтте; «Рәжәб ураҙаһы тураһында әйткәнегеҙгә килгәндә, гел ураҙа тотҡан кешеләр тураһында нимә әйткәндә, кейемдәрҙәге һүрәттәр тураһында әйткәнегеҙгә килгәндә, шул саҡта мин [Ғүмәрҙең] әйткәнен ишеттем; Мин пәйғәмбәребеҙҙең: «Был донъяла ебәк кейгән кеше әхирәттә кеймәҫ», - тигәнен ишеттем.
Imam Ahmad : 177
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَأَنَا سَأَلْتُهُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَتَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ وَكُنْتُ حَدِيدَ الْبَصَرِ فَرَأَيْتُهُ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لِعُمَرَ أَمَا تَرَاهُ قَالَ سَأَرَاهُ وَأَنَا مُسْتَلْقٍ عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَخَذَ يُحَدِّثُنَا عَنْ أَهْلِ بَدْرٍ قَالَ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرِينَا مَصَارِعَهُمْ بِالْأَمْسِ يَقُولُ هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى وَهَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى قَالَ فَجَعَلُوا يُصْرَعُونَ عَلَيْهَا قَالَ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَخْطَئُوا تِيكَ كَانُوا يُصْرَعُونَ عَلَيْهَا ثُمَّ أَمَرَ بِهِمْ فَطُرِحُوا فِي بِئْرٍ فَانْطَلَقَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ يَا فُلَانُ يَا فُلَانُ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ اللَّهُ حَقًّا فَإِنِّي وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي اللَّهُ حَقًّا قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُكَلِّمُ قَوْمًا قَدْ جَيَّفُوا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ وَلَكِنْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يُجِيبُوا
Беҙгә [Яхъя бин Сәғит] һөйләне һәм мин унан һораным, Беҙгә [Сөләймән бин Әл Мөғирә] Һөйләне беҙгә [Цабит] [Әнәстен] ул әйтте; Беҙ һәм [Ғүмәр] Мәккә менән Мәҙинә араһында булдыҡ, һуңынан беҙ икебеҙ ҙә яңы айҙы күрҙек - ярым ай -, һәм минең күреүем үткерерәк булды, шуға күрә мин яңы айҙы күрә алдым, шуға күрә мин Ғүмәргә әйттем; — Күргең килмәйме? Ул яуап бирҙе; «Мин уны түшәгемдә ятҡанда күрермен», — тип, шунан һуң ул беҙгә Бәҙер белгесе тураһында һөйләй башланы, тине; — Кисә — һуғыш алдынан үлтерелгән уларҙың — кафырҙарҙың — урынын беҙгә күрһәткән Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһис-сәләм ине, шунан: «Бында фәлән-фәлән иртәгә өсөн урын, иншаллаһ, ә фәлән-фәлән иртәгә өсөн урын, иншаллаһ», — тине Ғүмәр; — Шунан уларҙы шул урында үлтергәндәр, тип һораным; «Һеҙҙе дөрөҫ дин менән ебәргән Зат менән ант итәм, улар был мәсьәләлә яңылышмаған, улар шунда үлтерелгән», — тип, уға уларҙы ҡоҙоҡҡа ташларға ҡушылған, шунан ул уларға табан атлаған – кафырҙар кәүҙәләренә – һәм һораған: «Эй, фәлән һәм фәлән һәм фәлән, һеҙ Аллаһтың вәғәҙә иткән нәмәне тапманығыҙмы? Шулай итеп, мин Аллаһ миңә вәғәҙә иткән нәмәне алдым, был дөрөҫ». Ғүмәр әйтте; «Эй, Аллаһ Рәсүле, берәй халыҡ мәйеткә әйләнгәндә, һин улар менән һөйләшәһеңме?» Ул яуап бирҙе: «Һин уларҙан да күберәк ишетмәнең, әммә улар яуап бирә алманы».
Imam Ahmad : 178
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ فَلَمَّا رَجَعَ عَمْرٌو جَاءَ بَنُو مَعْمَرِ بْنِ حَبِيبٍ يُخَاصِمُونَهُ فِي وَلَاءِ أُخْتِهِمْ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَقْضِي بَيْنَكُمْ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أَحْرَزَ الْوَلَدُ أَوْ الْوَالِدُ فَهُوَ لِعَصَبَتِهِ مَنْ كَانَ فَقَضَى لَنَا بِهِ
Һөйләне беҙгә [Яхъя] Һөйләне беҙгә [Хөсәйен Әл Мөғәллим] Һөйләне беҙгә [Ғәмру бин Сыуғәйб] [атаһынан] [олатаһынан] ул әйтте; Әмру өйгә ҡайтҡас, Мәғмәр бин Хәбибтең балалары һеңлеләренең вала' -насаб һәм вариттар- тураһында бәхәсләшергә килгән Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабҡа, шулай тигән [Ғүмәр]; «Мин һеҙҙең аралағы мәсьәләләрҙе Аллаһ Рәсүленән ишеткәндәргә таянып хәл итәм: «Балаға йәки атайға нимә эләкһә, кем булһа ла, уның әшәбәһенә ҡарай». Шулай итеп, ул беҙҙең өсөн уның менән хәл итте'.
Imam Ahmad : 179
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَقَالَ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ فَقُولُوا إِنَّ ابْنَ عُمَرَ مِنْكُمْ بَرِيءٌ وَأَنْتُمْ مِنْهُ بُرَآءُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُمْ بَيْنَا هُمْ جُلُوسٌ أَوْ قُعُودٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَهُ رَجُلٌ يَمْشِي حَسَنُ الْوَجْهِ حَسَنُ الشَّعْرِ عَلَيْهِ ثِيَابُ بَيَاضٍ فَنَظَرَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ مَا نَعْرِفُ هَذَا وَمَا هَذَا بِصَاحِبِ سَفَرٍ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ آتِيكَ قَالَ نَعَمْ فَجَاءَ فَوَضَعَ رُكْبَتَيْهِ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ وَيَدَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ فَقَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ قَالَ فَمَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَالْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْمَلَ لِلَّهِ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَشْرَاطُهَا قَالَ إِذَا الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ الْعَالَةُ رِعَاءُ الشَّاءِ تَطَاوَلُوا فِي الْبُنْيَانِ وَوَلَدَتْ الْإِمَاءُ رَبَّاتِهِنَّ قَالَ ثُمَّ قَالَ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَطَلَبُوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَمَكَثَ يَوْمَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةً ثُمَّ قَالَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ عَنْ كَذَا وَكَذَا قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ جَاءَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ جُهَيْنَةَ أَوْ مُزَيْنَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ أَفِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى أَوْ فِي شَيْءٍ يُسْتَأْنَفُ الْآنَ قَالَ فِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى فَقَالَ رَجُلٌ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ قَالَ أَهْلُ الْجَنَّةِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلُ النَّارِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ قَالَ يَحْيَى قَالَ هُوَ هَكَذَا يَعْنِي كَمَا قَرَأْتَ عَلَيَّ
Әхмәт бин Хәмбал әйткән; Мин [Яхъя бин Сәғиткә] [Ғосман бин Ғияттан] уҡыным Миңә [Ғабдулла бин Бурайда] [Яхъя бин Йәғмәрҙән] һәм [Хөмәйет бин Абдуррахман Әл Химйәриҙән] икеһе лә әйттеләр; беҙ [Ғабдулла бин Ғүмәр] менән осраштыҡ, шунан тәҡдир тураһында һәм улар тәҡдир тураһында нимә тигәндәрҙе телгә алдыҡ, шунан ул яуап бирҙе; — Әгәр ҙә һин уларға ҡайтһаң, уларға әйт; "Шул Ибн Ғүмәр һеҙҙән айырылды һәм һеҙ унан айырылды -өс тапҡыр-''. Шунан һуң ул әйтте; 'Мин әйттем [Ғүмәр бин Әл Хатсхаб], улар пәйғәмбәребеҙ эргәһендә ултырғанда, саллаллаһу ғәләйһи васаллам, ҡапыл уға йәйәүле кеше яҡынлашты һәм йөҙөндә матур булды, кем булған шулай итеп, халыҡ бер-береһенә ҡарап торҙо, беҙ уның мосафир икәнен белмәнек, шунан һуң ул әйтте: «Эй, Аллаһ илсеһе, мин һиңә киләм», — тип яуап бирҙе Пәйғәмбәр: «Эйе», шулай итеп, ул килеп, тубыҡтарын тубыҡтарына һалып, ҡулдарын янбаштарына һалды, шунан һораны: «Нимә ул Ислам?» Пәйғәмбәребеҙ: «Аллаһтан башҡа ғибәҙәт ҡылырға лайыҡлы илаһ юҡлығына шаһитлыҡ итегеҙ һәм Мөхәммәт Аллаһтың илсеһе, ә һеҙ намаҙҙарҙы уҡығыҙ, зәкәтте бирегеҙ, Рамаҙан айында ураҙа тотығыҙ һәм хажды үтәгеҙ», — тип яуап бирә ул тағы; — Нимә ул Иман? Пәйғәмбәр яуап бирә: «Һеҙ Аллаһҡа, Уның фәрештәләренә, ожмахҡа һәм тамуҡҡа, үлемдән һуң терелеүгә һәм бөтә Яҙмышҡа ышанырға тейешһегеҙ». Ул һораны; — Ихсан нимә ул? Пәйғәмбәр яуап бирә: «Һеҙ Аллаһ өсөн Аллаһты күргән кеүек изге эштәр эшләгеҙ, әгәр ҙә Уны күрә алмаһағыҙ, тимәк, Ул һеҙҙе күрә». Ул һораны; — Ә ҡасан буласаҡ апокалипсис? Пәйғәмбәребеҙ: «Һоралған кеше һораусынан күберәк белмәй», — тип яуап бирә. Ул һораны; — Улайһа, ниндәй билдәләр бар? Пәйғәмбәребеҙ: «Кейеме булмаған, аяҡ кейеме булмаған кешеләр һәм ярлылар бина күтәреү өсөн ярышҡанда, ҡатын-ҡыҙ ҡолдар хужаларын тыуҙырғанда», — тип яуап бирә. Ғүмәр әйтте; һуңынан: «Ирҙе миңә йөҙ менән ҡара!» Шунан һуң улар уны эҙләнеләр, әммә бөтөнләй күрмәнеләр, шуға ике-өс көндән һуң ул: «Эй, Ибнул Хатсхаб, беләһеңме, кем быны һәм был хаҡта һораған?» Ғүмәр яуап бирҙе; «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә». Пәйғәмбәребеҙ: «Һеҙгә динегеҙҙең дин мәсьәләләре тураһында өйрәтергә тип, һеҙгә Джибрил килгән», — тигән. Ғүмәр әйтте; — Унан Джөхәйнә йәки Мөзәйнәнән бер кеше һорағас, ул әйтте; — Эй, Аллаһ Рәсүле, беҙ нимә эшләйбеҙ, был инде тамамланған йәки үткән нәмәме, әллә хәҙер яңы нәмәме? Пәйғәмбәребеҙ яуап бирҙе; — Үткән нәмә -инде-, — ти һуңынан кеше йәки ниндәйҙер кешеләр; — Эй, Аллаһ Рәсүле, ни өсөн беҙ саҙаҡа эшләйбеҙ? Шулай итеп, Пәйғәмбәребеҙ яуап бирә: «Буласаҡ Йәннәттә йәшәүселәргә Йәһәннәмдә йәшәүселәрҙең ғәмәлдәрен башҡарыу еңеләйтелә, йәһәннәмдә йәшәүселәргә йәһәннәмдә йәшәүселәрҙең ғәмәлдәрен башҡарыу еңеләйтелә». Яхъя әйтте; — Шулай итеп, һин миңә уҡығаның кеүек.
Imam Ahmad : 180
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَكَمِ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَقَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُحَرِّمَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ تَعَالَى وَرَسُولُهُ فَلْيُحَرِّمْ النَّبِيذَ قَالَ وَسَأَلْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْجَرِّ قَالَ وَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَدَّثَ عَنْ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ وَحَدَّثَنِي أَخِي عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ وَالْبُسْرِ وَالتَّمْرِ
Беҙгә [Яхъя] [Шөғбә]нән һөйләне Миңә [Сәләмә бин Ҡуһайлға] әйтте, ул әйтте; Мин [Әбүл Хәкәмдең] әйткәнен ишеттем; Мин [Ибн Аббастан] әл-Джәррҙәге шарап тураһында һораным - балсыҡтан эшләнгән кувшин - һәм әд Дубба` - ҡабаҡ тиреһенән эшләнгән кувшин -. Шулай итеп, ул яуап бирҙе; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм шарапты тыйҙы һәм ул әйтте: «Кем Аллаһ Тәғәлә һәм Уның Рәсүле харам иткән нәмәне харам итергә теләһә, шарапҡа әйләнгән харам шарапты эшлә». [Әбүл Хәкәм] әйтте; һәм мин [Ибн Зөбәйерҙән] һораным, ул яуап бирҙе; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм тыйҙы әл-Джәрр һәм әд-Дубба`'. [Әбүл Хәкәм] әйтте; ә мин [Ибн Ғүмәрҙән] һораным, шуға күрә ул [Ғүмәргә] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәлламдың әл-Джәррҙе һәм әл-Мөзәффәтте - тар менән буялған кувшиндарҙы тыйғанын әйтте. [Әбүл Хәкәм] әйтте; һәм миңә [ағайым] [Әбү Сәғиттән] әйткән ине, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әл-Джәррҙән, әд-Дүббә һәм әл-Мөзәффәттән, шулай уҡ сей финик һәм өлгөргән финик -пальма шараптары эшләү өсөн тәғәйенләнгән-'.