Imam Ahmad : 121
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ أَنْبَأَنَا لَيْثٌ وَيُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي الْوَلِيدِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ سُرَاقَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَظَلَّ رَأْسَ غَازٍ أَظَلَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ جَهَّزَ غَازِيًا حَتَّى يَسْتَقِلَّ كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ حَتَّى يَمُوتَ قَالَ قَالَ يُونُسُ أَوْ يَرْجِعَ وَمَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا يُذْكَرُ فِيهِ اسْمُ اللَّهِ تَعَالَى بَنَى اللَّهُ لَهُ بِهِ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ
Висьталіс миянлы [Абу Салама Аль Хузаи] висьталіс миянлы [Лайтс] [Язид бин Абдулла бин Усама бин Аль Хадсянь] [Аль Валид бин Абул Валид]сянь [Усман бин Абдулла т.е. Ме кывлі, кыдзи шуӧ Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам: «Коді дзебсяс воинлысь юрсӧ, Аллах дорйӧ сійӧс ловзьӧм лунӧ, коді дасьтас воинлысь снаряжениесӧ, медым сійӧс позис могмӧдны, сэки сылы сійӧ лоӧ воинлысь награда кодь, кытчӧдз сійӧ оз кув». [Ёна] шуис; — Либӧ кытчӧдз сійӧ оз лок, и коді стрӧитас Аллах ради мечеть, кӧні казьтывсьӧ Аллах Таала ним, сэки Аллах стрӧитас сылы керка Небеснӧйын».
Imam Ahmad : 122
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِسْمَةً فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَغَيْرُ هَؤُلَاءِ أَحَقُّ مِنْهُمْ أَهْلُ الصُّفَّةِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ تُخَيِّرُونِي بَيْنَ أَنْ تَسْأَلُونِي بِالْفُحْشِ وَبَيْنَ أَنْ تُبَخِّلُونِي وَلَسْتُ بِبَاخِلٍ
Висьталіс миянлы [Аффан] Висьталіс миянлы [Абу Авана] [Сулайман Аль А’масисянь] [Сякикъсянь] [Салман Бин Рабиа]сянь сійӧ шуис; Ме кывлі [Умарлысь] шуӧмсӧ; Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам юкліс дивизиясӧ, сідзкӧ, ме шуи; — О, Аллахлӧн Посланник, збыльысь наысь кындзи мукӧд йӧзлӧн эм унджык право, сідзкӧ, Ахлуш Шуффа! сэсся Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям вочавидзис: «Збыльысь тэ сетін меным кык бӧрйӧм; тіян костын менсьым вынӧн юасьӧм да тіян костын менӧ скромнӧйӧн лыддьӧм, а ме абу скромнӧй морт».
Imam Ahmad : 123
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ الْحَدَثِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Висьталіс миянлы [Аффан] Висьталіс миянлы [Халид] [Язид бин Абу Зиядсянь] [Ашим бин Убайдилласянь] [батьсянь] [дедсянь] [Умар бин Аль Хаттхабсянь], шуис; — Ме аддзылі Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам хадатъяс сёйӧм бӧрын, сійӧ омӧльтчис да кыкнан хуфсӧ жугӧдіс».
Imam Ahmad : 124
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ مُسْتَنِدًا إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَعِنْدَهُ ابْنُ عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَ اعْلَمُوا أَنِّي لَمْ أَقُلْ فِي الْكَلَالَةِ شَيْئًا وَلَمْ أَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِي أَحَدًا وَأَنَّهُ مَنْ أَدْرَكَ وَفَاتِي مِنْ سَبْيِ الْعَرَبِ فَهُوَ حُرٌّ مِنْ مَالِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ أَمَا إِنَّكَ لَوْ أَشَرْتَ بِرَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ لَأْتَمَنَكَ النَّاسُ وَقَدْ فَعَلَ ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَأْتَمَنَهُ النَّاسُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ أَصْحَابِي حِرْصًا سَيِّئًا وَإِنِّي جَاعِلٌ هَذَا الْأَمْرَ إِلَى هَؤُلَاءِ النَّفَرِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَوْ أَدْرَكَنِي أَحَدُ رَجُلَيْنِ ثُمَّ جَعَلْتُ هَذَا الْأَمْرَ إِلَيْهِ لَوَثِقْتُ بِهِ سَالِمٌ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ
Миянлы [‘Аффан] Висьталӧма миянлы [Хаммад бин Саламалы] [Али бин Заидсянь] [Абу Рафи’сянь], мый Умар копыртчис Ибн Аббас вылӧ, а сы бокын Ибну Умар да Саид бин Заид, сэсся сійӧ шуис; — Тӧдан, збыльысь ме ог висьтав мӧвп калала йылысь, и ме ог пукты ме бӧрын халифӧс, збыльысь араб рабъяс пиысь коді аддзас менӧ кулӧм дырйи, лоас мездӧма Аллахлӧн эмбурысь». Сідзкӧ, Саид Бин Заид шуис; — Тэ кӧ эн пукты мусульманъяс пиысь ӧтиӧс, йӧзыс эськӧ тэныд эскисны, кыдзи Абу Бакрлы эскисны да йӧзыс эскисны сылы? Сідз [Умар] вочавидзис; — Ме аддзылі аслам ёртъяслысь лёк амбицияяссӧ, та понда ме сетлі тайӧ делӧсӧ ӧкмыс мортлы, кодъяс, кор кувсис Пророк саллаллаху алейхи васаллям, радлісны налы». Сэсся Умар шуис; — Тайӧ кык морт пиысь ӧти кӧ аддзысьлас мекӧд да сэсся ме сета сылы тайӧ делӧсӧ сэки ме сылы дӧверита; Салим вöлi Абу Худзайфалöн да Абу Убайда бин Джаррахлöн служанкаöн.
Imam Ahmad : 125
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنِي أَبُو الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ فِيهِمْ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ بَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَلَا صَلَاةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ
Висьталіс миянлы [Аффан] Висьталіс миянлы [Хаммам] Висьталіс миянлы [Катада] Висьталіс меным [Абул Алия] [Ибн Аббассянь] сійӧ шуис; — Ме ас водзын свидетельствуйті шуда йӧз йылысь, на пиысь [Умар], а меным медся ёна кажитчӧ Умар, мый пророк саллаллаху алейхи васаллям шуис: «Рытъя молитва бӧрын шонді лэччытӧдз оз ло молитва, а лунся молитва бӧрын шонді лэччытӧдз оз ло молитва».
Imam Ahmad : 126
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَكَبَّ عَلَى الرُّكْنِ فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْ لَمْ أَرَ حَبِيبِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَكَ وَاسْتَلَمَكَ مَا اسْتَلَمْتُكَ وَلَا قَبَّلْتُكَ وَ { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ }
Висьталіс миянлы ['Аффан] Висьталіс миянлы [Вухаиб] Висьталіс миянлы [Абдулла бин Уцман бин Хусаим] [Саид бин Джубайрсянь] [миссис Аббассянь], мый [Умар бин Аль Хаттхаб] чуймӧдіс Сьӧд изсӧ сэсся шуис; — Збыльысь, ме тӧда, мый тэ из, эг кӧ аддзыв ассьым радейтысьӧс саллаллаху алейхи васаллам тэнӧ нюмъялӧ да нюмъялӧ, ме эськӧ тэнӧ дзик эг нюмъяв да нюмъяв, и збыльысь, Аллахлӧн Посланникын эм бур пример.
Imam Ahmad : 127
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَنْبَأَنَا عَمَّارُ بْنُ أَبِي عَمَّارٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى فِي يَدِ رَجُلٍ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ أَلْقِ ذَا فَأَلْقَاهُ فَتَخَتَّمَ بِخَاتَمٍ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ ذَا شَرٌّ مِنْهُ فَتَخَتَّمَ بِخَاتَمٍ مِنْ فِضَّةٍ فَسَكَتَ عَنْهُ
Висьталіс миянлы [Аффан] Висьталіс миянлы [Хаммад] висьталіс миянлы [Аммар бин Абу Аммарлы], мый [Умар бин Аль Хаттхаб] шуис; Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллям аддзис морт ки вылын зарни кольча, сэсся шуис: «Кысьтӧй ылӧ — сійӧ тшаксӧ!» сідзкӧ сійӧ шыбитіс сійӧс, сэсся пуктіс кольча чугунысь, сідзкӧ шуис: «Тайӧ лёкджык сыысь» сэсся пуктіс кольча зарниысь сідзкӧ сійӧ чӧв оліс.
Imam Ahmad : 128
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ الْأَنْصَارُ مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ فَأَتَاهُمْ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَمَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنْ يَؤُمَّ النَّاسَ فَأَيُّكُمْ تَطِيبُ نَفْسُهُ أَنْ يَتَقَدَّمَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ نَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ نَتَقَدَّمَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Висьталіс миянлы [Муавия Бин Амру] Висьталіс миянлы [Заида] Висьталіс миянлы [Ашим] да [Хусейн Бин Али], [Заида]сянь [Ашим]сянь [Зирр] [Абдулла]сянь сійӧ шуис; кор кувсис Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям, ансар войтыр шуисны; — Миян пӧвстын эмӧсь веськӧдлысьяс, а тіян пӧвстын эмӧсь веськӧдлысьяс». Сідзкӧ [Умар] локтіс на дорӧ да шуис; — О, ансаръяслӧн войтыр, ті энӧ тӧдӧй, мый Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлун тшӧктіс Абу Бакрлы нуӧдны йӧзӧс, сідзкӧ, коді ловнас лӧнь, медым мунны Абу Бакр водзын? Сідз вочавидзисны ансаръяс; — Ми корсям дзебсянін Аллахсянь, медым мунны Абу Бакр водзын».
Imam Ahmad : 129
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ رَأَى رَجُلًا تَوَضَّأَ لِلصَّلَاةِ فَتَرَكَ مَوْضِعَ ظُفُرٍ عَلَى ظَهْرِ قَدَمِهِ فَأَبْصَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ فَرَجَعَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ صَلَّى
Висьталіс миянлы [Муса Бин Дауд] Висьталіс миянлы [Ибн Лахиах] [Абу Аз Зубайрсянь] [Джабирсянь], мый [Умар Бин Аль Хатсхаб] юӧртіс сылы, мый аддзис мортӧс, коді омӧльтчис молитва вылӧ, сэсся кольӧма ногӧн ыдждаӧн кок ув вылын, и лоис сылы «сайхулаллах». шуис: «Бӧр мун да помав омӧльлунтӧ». сідзкӧ сійӧ бӧр локтіс да омӧльтчис сэсся юрбитіс.
Imam Ahmad : 130
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ رَافِعٍ الطَّاطَرِيُّ بَصْرِيٌّ حَدَّثَنِي أَبُو يَحْيَى رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ عَنْ فَرُّوخَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ خَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَرَأَى طَعَامًا مَنْثُورًا فَقَالَ مَا هَذَا الطَّعَامُ فَقَالُوا طَعَامٌ جُلِبَ إِلَيْنَا قَالَ بَارَكَ اللَّهُ فِيهِ وَفِيمَنْ جَلَبَهُ قِيلَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنَّهُ قَدْ احْتُكِرَ قَالَ وَمَنْ احْتَكَرَهُ قَالُوا فَرُّوخُ مَوْلَى عُثْمَانَ وَفُلَانٌ مَوْلَى عُمَرَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمَا فَدَعَاهُمَا فَقَالَ مَا حَمَلَكُمَا عَلَى احْتِكَارِ طَعَامِ الْمُسْلِمِينَ قَالَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ نَشْتَرِي بِأَمْوَالِنَا وَنَبِيعُ فَقَالَ عُمَرُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ احْتَكَرَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ طَعَامَهُمْ ضَرَبَهُ اللَّهُ بِالْإِفْلَاسِ أَوْ بِجُذَامٍ فَقَالَ فَرُّوخُ عِنْدَ ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أُعَاهِدُ اللَّهَ وَأُعَاهِدُكَ أَنْ لَا أَعُودَ فِي طَعَامٍ أَبَدًا وَأَمَّا مَوْلَى عُمَرَ فَقَالَ إِنَّمَا نَشْتَرِي بِأَمْوَالِنَا وَنَبِيعُ قَالَ أَبُو يَحْيَى فَلَقَدْ رَأَيْتُ مَوْلَى عُمَرَ مَجْذُومًا
Висьталіс миянлы [Абу Саид, Бани Хашимлӧн раб] Висьталіс миянлы [Аль Хайсам Бин Рафиъ Ат Тхатхари Басраысь] Висьталіс меным [Абу Яхья, Маккаысь морт] [Фаррухсянь, Усманлӧн служанкасянь], мый [Умар] кор сійӧ footter the Amirul cameed out да сійӧ scameed the Amirul Muk гӧгӧр, сідз сійӧ юаліс; — Мый нӧ тайӧ сёяныс? Найö вочавидзисны; — Сёян, кодӧс миянлы вайисны, — шуис сійӧ; — Мед Аллах бурсиас тайӧ сёянсӧ да вайысь мортсӧ, — сэсся кодкӧ шуис; — О, Амирул Мукминин, сёян-юансӧ ӧтувтӧма, — юаліс Умар; — Коді сійӧс ӧтувтӧма? Найö вочавидзисны; — Фаррух — Усманлӧн служанка, а Фулан — Умарлӧн служанка, — сідзкӧ, Умар ыстіс йӧзӧс, медым корны кыкнаннысӧ, сэсся шуис; — Мый ышӧдіс тіянӧс кыкнаннытӧ мусульманскӧй сёян чукӧртны? Кыкнанныс вочавидзисны; — О Амирул Мукминин, ми асланым озырлунӧн ньӧбам да вузалам». Сідзкӧ, Умар вочавидзис; — Ме кывлі, кыдзи Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлуныс (мир да бурлун сылы) шуӧ: «Коді чукӧртӧ мусульманъяслысь озырлунсӧ, Аллах доймалас сійӧс банкротствоӧн либӧ проказаӧн», — сэсся Фаррух шуис; — О Амирул Мукминин, ме кöсъя сетны Аллахлы да тэныд, мый ог повторитчы сёян чукöртöмöн нэм кежлö». А Умарлӧн служанка йылысь сійӧ шуис; — Ми сӧмын асланым озырлунӧн ньӧбам да вузалам». Абу Яхья шуис; — Сэсся ме аддзи, мый Умарлӧн служанкаыс висьӧ проказаӧн.
Imam Ahmad : 131
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Висьталіс миянлы [Абу Яман] висьталіс миянлы [Сюаиб] [Аз Зухри]сянь Висьталіс миянлы [Салим бин Абдулла], мый [Абдулла бин Умар] шуис; Ме кывлі [Умарлысь] шуӧмсӧ; Пророк саллаллаху алейхи васаллям сетіс меным козин, сідзкӧ, ме шуи; — Прӧста сет йӧзлы, кодъяслы менсьым ёнджыка колӧ». Ӧти лунӧ сійӧ меным сетіс собственность да ме шуи; — Прӧста сет йӧзлы, кодъяслы менсьым ёнджыка колӧ». Сідзкӧ, Пророк саллаллаху алейхи васаллям шуис: «Босьт да сӧвмӧд — инвестируйт — озырлунсӧ сэсся инвестируйт сэтчӧ». Мый локтас тэныд тайӧ озырлунысь да тэ эн виччысь сійӧс да эн кор, сэки босьт сійӧс, а абу кӧ сэтшӧм сэки эн претендуйт сійӧс асладӧн’. Висьталіс миянлы [Харун] Висьталіс миянлы [Ибн Вахаб] Висьталіс меным [Юнус] [Ибн Шихабсянь] [Салимсянь] [Батьсянь] сійӧ шуис; Ме кывлі [Умарлысь] шуӧмсӧ; Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям сетіс меным козин», сэсся казьтыштіс хадислысь вежӧртассӧ.
Imam Ahmad : 132
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي بُكَيْرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ هَشَشْتُ يَوْمًا فَقَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ صَنَعْتُ الْيَوْمَ أَمْرًا عَظِيمًا فَقَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ لَوْ تَمَضْمَضْتَ بِمَاءٍ وَأَنْتَ صَائِمٌ قُلْتُ لَا بَأْسَ بِذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفِيمَ
Висьталіс миянлы [Хаджадж] Висьталіс миянлы [Лайтс] Висьталіс меным [Букаир] [Абдул Малик бин Саид Аль Ансарисянь] [Джабир бин Абдулласянь] [Умар бин Аль Хаттхабсянь] сійӧ шуис; Ӧти лунӧ ме ёна кӧсйи да менам кӧсйӧмӧй чужис сэсся ме чуйми кӧть и пост, сідзкӧ ме локті Пророк дорӧ саллаллаху алейхи васаллям да ме шуи; — Талун ме ыджыд ӧшыбка лӧсьӧді, нюмъялі кӧть и постӧн», юаліс Пророк саллаллаху алейхи васаллям: — Мый тэ чайтан, пост кӧ кутан да сэсся мыссьыны вомтӧ? Ме вочавидзи; — Некор тайöс эн казяв. Сэсся Пророк саллаллаху алейхи васаллям шуис: «Сідзкӧ, кӧні нӧ мытшӧдыс?»
Imam Ahmad : 133
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ أَنَّهُ قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَوَافَيْتُهَا وَقَدْ وَقَعَ فِيهَا مَرَضٌ فَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرًا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرًا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ فَقَالَ أَبُو الْأَسْوَدِ مَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ قَالَ فَقُلْنَا وَثَلَاثَةٌ قَالَ فَقَالَ وَثَلَاثَةٌ قَالَ قُلْنَا وَاثْنَانِ قَالَ وَاثْنَانِ قَالَ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنْ الْوَاحِدِ
Висьталіс миянлы [Юнус бин Мухаммад] Висьталіс миянлы [Дауд нималана Ибну Абиль Фурат]сянь [Абдулла бин Бурайдасянь] [Абул Асвадсянь], мый сійӧ шуис; Ме локті Мединаӧ, кор ме сэтчӧ вои тыдалӧ, сэні мунӧ эпидемия, йӧзыс кувсьӧны сьӧкыд условиеясын, сідзкӧ, кор ме пукалі [Умар Бин Аль Хаттхаб] дорӧ, тушаа мортыс муніс гӧгӧр да кулӧм мортсӧ бурӧн ошкисны, сэсся Умар шуис; 'обязательнӧй' сэсся мӧд труп муніс да трупсӧ бурӧн ошкисны, сэсся Умар шуис; 'обязательнӧй' сэсся коймӧд труп муніс да труплӧн гӧльлуныс тыдовтчис, сэсся Умар шуис; 'обязательнӧй' наконец-то спросил Абул Асвад; — Мый нӧ обязательнӧйыс, о Амирул Мукминин? Умар вочавидзис; — Ме шуи, кыдзи шуис Аллахлӧн Посланник саллаллаху алейхи васаллям: — Кодкӧ мусульманин, кодлы нёль морт бурӧн свидетельствуйтӧны, сэки Аллах пуктас сійӧс Небесаӧ — юалі ме; — Куим морт кӧ? Сійӧ вочавидзис: «Сідзжӧ куим морт» ме бара юалі; — А кык морт кӧ? Сійӧ вочавидзис; — Сідзжӧ кык морт. Сэсся ми ог юасьӧй сылысь мый кӧ ӧти морт'.
Imam Ahmad : 134
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا بُكَيْرٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عُمَرَ قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَمَضَانَ وَالْفَتْحَ فِي رَمَضَانَ فَأَفْطَرْنَا فِيهِمَا
Висьталіс миянлы [Абу Саид] Висьталіс миянлы [Ибн Лахиа] Висьталіс миянлы [Букаир] [Саид Бин Аль Мусайибсянь] [Умарсянь] сійӧ шуис; — Ми тышкасим Пророккӧд саллаллаху алейхи васаллямкӧд Рамадлан тӧлысьын, а Рамадлан тӧлысьын Мекка кар босьтӧм дырйи, и кыкнанысь нин бырӧдім пост».
Imam Ahmad : 135
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ عَوْفٍ الْعَنَزِيُّ بَصْرِيٌّ قَالَ أَنْبَأَنَا الْغَضْبَانُ بْنُ حَنْظَلَةَ أَنَّ أَبَاهُ حَنْظَلَةَ بْنَ نُعَيْمٍ وَفَدَ إِلَى عُمَرَ فَكَانَ عُمَرُ إِذَا مَرَّ بِهِ إِنْسَانٌ مِنْ الْوَفْدِ سَأَلَهُ مِمَّنْ هُوَ حَتَّى مَرَّ بِهِ أَبِي فَسَأَلَهُ مِمَّنْ أَنْتَ فَقَالَ مِنْ عَنَزَةَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ حَيٌّ مِنْ هَاهُنَا مَبْغِيٌّ عَلَيْهِمْ مَنْصُورُونَ
Висьталіс миянлы [Абу Саид Бани Хашимлӧн раб] Висьталіс миянлы [Басраысь Аль Муцанна Бин Ауф Аль Анази] сійӧ шуис; юӧртіс миянлы [Аль Гадлбан бин Ханжала], мый сылӧн батьыс, сідзкӧ Ханжала бин Нуаим, лоис Умарлы ыстӧм мортӧн, а [Умар], кор локтіс ыстӧм морт, сійӧ юаліс сійӧ мортсӧ; — Кутшӧм сійӧ посланникысь, кытчӧдз медбӧръяысь воис батьлӧн чередыс да сійӧ юаліс сылысь; — Кутшӧм мессенджерсянь тэ? Сідз вочавидзис; — «Аназаысь» сійӧ шуис; — Ме кывлі, кыдзи Пророк саллаллаху алейхи васаллям шуис: «Тайö районысь сиктъяслы пыр отсалöны, найöс кö дзескöдöны».
Imam Ahmad : 136
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَعْمَرٍ أَنَّهُ سَأَلَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ عَنْ الصِّيَامِ فِي السَّفَرِ فَحَدَّثَهُ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَتَيْنِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ يَوْمَ بَدْرٍ وَيَوْمَ الْفَتْحِ فَأَفْطَرْنَا فِيهِمَا
Висьталіс миянлы [Хасан Бин Муса] Висьталіс миянлы [Ибн Лахиа] сійӧ шуис; Висьталіс миянлы [Язид бин Абу Хабиб] [Ма’марсянь], мый сійӧ юаліс [Саид бин Мусайиблысь] ветлігӧн пост йылысь, та понда сійӧ висьталіс сылы [Умар бин Аль-Хатхабсянь], мый сійӧ шуис; — Ми тышкасим Пророккӧд саллаллаху алейхи васаллямкӧд кыкысь Рамадлан тӧлысьын, сідзкӧ, Бадр тышын да Мекка кар босьтӧмын, сэсся сійӧ война дырйи бырӧдім пост».
Imam Ahmad : 137
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا دَيْلَمُ بْنُ غَزْوَانَ عَبْدِيٌّ حَدَّثَنَا مَيْمُونٌ الْكُرْدِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي كُلُّ مُنَافِقٍ عَلِيمِ اللِّسَانِ
Сійӧ висьталӧма миянлы [Абу Саидлы] Сійӧ висьталӧма миянлы [Дайлам бин Газван] ан абд, Сійӧ висьталӧма миянлы [Маймун Аль Курди] Сійӧ висьталӧма меным [Абу Усман Ан Нахди] [Умар бин Аль Хатхаб]сянь, мый Расулуллах шаллаллаху 'алайхид феймахиед менам медся ёна шуис: коді кывнас гӧль'.
Imam Ahmad : 138
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَائِدَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ مَسْلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ فِي أَرْضِ الرُّومِ فَوُجِدَ فِي مَتَاعِ رَجُلٍ غُلُولٌ فَسَأَلَ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ وَجَدْتُمْ فِي مَتَاعِهِ غُلُولًا فَأَحْرِقُوهُ قَالَ وَأَحْسَبُهُ قَالَ وَاضْرِبُوهُ قَالَ فَأَخْرَجَ مَتَاعَهُ فِي السُّوقِ قَالَ فَوَجَدَ فِيهِ مُصْحَفًا فَسَأَلَ سَالِمًا فَقَالَ بِعْهُ وَتَصَدَّقْ بِثَمَنِهِ
Висьталіс миянлы [Абу Саид] Висьталіс миянлы [Абдул Азиз бин Мухаммад] Висьталіс миянлы [Салих бин Мухаммад бин Заида] [Салим бин Абдулла]сянь, мый сійӧ лоис Маслама бин Абдул Маликкӧд римскӧй мирӧ, сэсся аддзис кладысь бур гулул мортлӧн вармахласянь -, Абдул Малик юаліс Салим бин Абдуллалысь, Салим бин Абдулла вочавидзис; Меным [Абдуллалы] висьталісны [Умарсянь], мый Аллахлӧн Ыджыдлуныс (мир да бурлун сылы) шуис: «Кодӧс тэ аддзан сылӧн эмбурысь, эм Гулул предметъяс, сот найӧс». Умар шуис; — Ме чайті, мый сійӧ шуис: — И ударит сійӧс — шуис Салих; — Сэсся Маслама нуис мортлысь эмбурсӧ базар вылӧ». Салих шуис; — А сійӧ аддзис сэтысь Мушафӧс, сэсся юаліс Салимлысь, и сійӧ вочавидзис; — Вузавны да сетны шедӧдӧм сьӧмсӧ благотворительностьлы».
Imam Ahmad : 139
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَعَوَّذُ مِنْ خَمْسٍ مِنْ الْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَفِتْنَةِ الصَّدْرِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَسُوءِ الْعُمُرِ
Миянлы висьталӧма, мый [Абу Саид] да [Хусейн бин Мухаммад] кыкнанныс шуисны; Миянлы [Израильлы] висьталӧма [Абу Исхаксянь] [Амру Бин Маймунсянь] [Умарсянь], мый Пророк саллаллаху алейхи васаллям дзебсис витторйысь; 'от природы быть наглом, трусливым, фитнатуш шадр -умер перед раскаянием-, мучения могила и плохого возраста'.
Imam Ahmad : 140
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ دِينَارٍ عَنْ أَبِي يَزِيدَ الْخَوْلَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّهَدَاءُ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ الَّذِي يَرْفَعُ إِلَيْهِ النَّاسُ أَعْنَاقَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأْسَهُ حَتَّى وَقَعَتْ قَلَنْسُوَتُهُ أَوْ قَلَنْسُوَةُ عُمَرَ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَكَأَنَّمَا يُضْرَبُ جِلْدُهُ بِشَوْكِ الطَّلْحِ أَتَاهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَقَتَلَهُ هُوَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّانِيَةِ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ خَلَطَ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّالِثَةِ
Висьталіс миянлы [Абу Саид] Висьталіс миянлы [Ибн Лахиа] сійӧ шуис; Ме кывлі ['Ато` Бин Динар] [Абу Язид Аль Хауланисянь], мый сійӧ кывліс [Фадлалах Бин 'Убайд] шуӧмсӧ; Ме кывлі [Умар бин Аль-Хаттхаблысь], мый сійӧ кывліс Расулуллах саллаллаху алейхи васаллямлысь шуӧмсӧ: «Вӧлі куим морт, кодъясӧс мученикӧн нуисны; эскысь морт, коді бур аслас эскӧмӧн, аддзысьлӧ врагкӧд да сэсся сійӧ честнӧй Аллах водзын, кытчӧдз сійӧс оз вины, сэсся ловзьӧм лунӧ йӧз лэптасны морӧссӧ, медым видзӧдлыны сы вылӧ, — и Аллахлӧн Посланник салляллаху алейхи васаллям тшӧтш нюжӧдіс морӧссӧ, кытчӧдз сылӧн морӧсыс эз ус либӧ Умарлӧн морӧсыс усис бур мортлӧн морӧсыс. врагӧс быттьӧ юрсисӧ лыйисны пу тшакӧн, сійӧс пыртісны бродяга стрелаӧн да лыйисны, сэсся сійӧ лыйисны. енэжыс мӧд тшупӧдын. А эскысь, кодлӧн эскӧмыс бур, кодлӧн бур уджъясыс лёк уджъяскӧд ӧтлаасьӧны, аддзысьлӧ врагкӧд да сэсся честнӧя действуйтӧ Аллахкӧд, кытчӧдз оз вины сійӧс, сэки сійӧ лоӧ енэжын коймӧд тшупӧдын’.