Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 121
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ أَنْبَأَنَا لَيْثٌ وَيُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي الْوَلِيدِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ سُرَاقَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَظَلَّ رَأْسَ غَازٍ أَظَلَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ جَهَّزَ غَازِيًا حَتَّى يَسْتَقِلَّ كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ حَتَّى يَمُوتَ قَالَ قَالَ يُونُسُ أَوْ يَرْجِعَ وَمَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا يُذْكَرُ فِيهِ اسْمُ اللَّهِ تَعَالَى بَنَى اللَّهُ لَهُ بِهِ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Salama Al Khuza’i] y’a fɔ an ye [Laits] ka bɔ [Yazid Bin Abdullah Bin Usamah Bin Al Had] ka bɔ [Ali Walid Bin Abul Walid] ka bɔ [Usman Bin Abdullah i.e. Ibnu Surakah] ka bɔ [Umar Bin Al Khathab] la, a ko; N y’a mɛn ko Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ ko: ‘Ni mɔgɔ o mɔgɔ ye kɛlɛkɛla kungolo latanga, Ala b’a latanga lafiyalon na, ni mɔgɔ o mɔgɔ ye kɛlɛkɛla ka minanw labɛn walisa a ka se ka balo sɔrɔ, o tuma na, o tigi fɛ, o bena kɛ i n’a fɔ kɛlɛkɛla ka sara fɔɔ a ka sa’. [Yunusu] ko; ‘Walima fɔɔ a ka segi ka na, ani mɔgɔ o mɔgɔ ye misiri lɔ Ala kosɔn, Ala Ta’ala tɔgɔ fɔra min kɔnɔ, o tuma na, Ala bena bon lɔ a ye sankolo la’.
Hadith
Imam Ahmad : 122
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِسْمَةً فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَغَيْرُ هَؤُلَاءِ أَحَقُّ مِنْهُمْ أَهْلُ الصُّفَّةِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ تُخَيِّرُونِي بَيْنَ أَنْ تَسْأَلُونِي بِالْفُحْشِ وَبَيْنَ أَنْ تُبَخِّلُونِي وَلَسْتُ بِبَاخِلٍ
A y’a fɔ an ye [Affan] A y’a fɔ an ye [Abu Awanah] ka bɔ [Suliman Al A’masi] ka bɔ [Syaqiq] ka bɔ [Salman Bin Rabi’ah] a ko; N y’a mɛn [Umar] b’a fɔra ko; Rasulullah ka tilanyɔrɔ tilan, o la n ko; ‘E Ala ka ciden, tiɲɛ na, mɔgɔ wɛrɛw ka jogo ka ca n’u ye, o ye Ahlush Shuffah ye!’ o kɔ, Rasulullah y’a jaabi ko: ‘Tiɲɛ na, i ye sugandili fila di n ma; aw ka ne ɲininga ni fanga ye ani aw ni ne jate mɔgɔ nɛgɛrifɛn ye, ani ne tɛ nɛgɛrifɛn ye’.
Hadith
Imam Ahmad : 123
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ الْحَدَثِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
A y’a fɔ an ye [Affan] A y’a fɔ an ye [Khalid] ka bɔ [Yazid Bin Abu Ziyad] ka bɔ [Ashim Bin Ubaidillah] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [a bɛnba] ka bɔ [Umar Bin Al Khaththab] la, a ko; 'N ye Rasulullah ye hadati kɛnin kɔ, a tun be ko, ka khuf fila bɛɛ jɔɔsi'.
Hadith
Imam Ahmad : 124
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ مُسْتَنِدًا إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَعِنْدَهُ ابْنُ عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَ اعْلَمُوا أَنِّي لَمْ أَقُلْ فِي الْكَلَالَةِ شَيْئًا وَلَمْ أَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِي أَحَدًا وَأَنَّهُ مَنْ أَدْرَكَ وَفَاتِي مِنْ سَبْيِ الْعَرَبِ فَهُوَ حُرٌّ مِنْ مَالِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ أَمَا إِنَّكَ لَوْ أَشَرْتَ بِرَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ لَأْتَمَنَكَ النَّاسُ وَقَدْ فَعَلَ ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَأْتَمَنَهُ النَّاسُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ أَصْحَابِي حِرْصًا سَيِّئًا وَإِنِّي جَاعِلٌ هَذَا الْأَمْرَ إِلَى هَؤُلَاءِ النَّفَرِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَوْ أَدْرَكَنِي أَحَدُ رَجُلَيْنِ ثُمَّ جَعَلْتُ هَذَا الْأَمْرَ إِلَيْهِ لَوَثِقْتُ بِهِ سَالِمٌ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ
A fɔra an ye [‘Affan] A fɔra an ye [Hamadu Bin Salamah] ka bɔ [Ali Bin Zaid] fɛ ka bɔ [Abu Rafi’] la ko Umar y’a jigi la Ibnu Abasi kan k’a sɔrɔ Ibnu Umar ni Sa’id Bin Zaid tun b’a gɛrɛfɛ, o kɔ, a ko; ‘I b’a lɔn, tiɲɛ na, ne tɛ miiriya fɔ kalalah koo la, n’ tɛ kalifa sigi n’ kɔ, tiɲɛ na, arabu jɔnw la min mana n’ sɔrɔ n’ saya wagati la, o tigi bena hɔɔrɔnya ka bɔ Ala ka nafolo la’. O la, Sayidi Bin Zayidi ko; ‘N’i tun ma silamɛw dɔ sigi, mɔgɔw tun bena la i la i n’a fɔ Abu Bakri y’a kɛ cogo min na ani mɔgɔw lara a la cogo min na wa?’ O la, [Umar] y’a jaabi ko; ‘N ye n teriw ka ŋaniya juguw ye, o la, n ye nin koo nin kalifa mɔgɔ wɔɔrɔ ma, minw, tuma min na cira sallallaahu ‘alaihi wasallam sara, u diyara u ye’. O kɔ, Umar ko; ‘Ni nin mɔgɔ fila nunu dɔ ye ne kunbɛn, n’ ye nin koo di a ma, n’ b’a kalifa a ma; Salim tun ye Abu Huzaifa ni Abu Ubayida Bin Jara’ ka baarakɛla ye.
Hadith
Imam Ahmad : 125
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنِي أَبُو الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ فِيهِمْ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ بَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَلَا صَلَاةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ
A y’a fɔ an ye [Affan] A y’a fɔ an ye [Hammam] A y’a fɔ an ye [Qatadah] A y’a fɔ ne ye [Abul Aliyah] ka bɔ [Ibn Abbas] la a ko; ‘Ne ye seereya kɛ n’ ɲɛfɛ mɔgɔ barikamanw na, u cɛma [Umar], ani min ka di n ye ka tɛmɛ, o ye Umar ye, ko kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Sɔgɔma seli kɔfɛ seli tɛ kɛ fo tile bɔra, ani wulafɛ seli kɔ fo tile ben’.
Hadith
Imam Ahmad : 126
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَكَبَّ عَلَى الرُّكْنِ فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْ لَمْ أَرَ حَبِيبِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَكَ وَاسْتَلَمَكَ مَا اسْتَلَمْتُكَ وَلَا قَبَّلْتُكَ وَ { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ }
A y’a fɔ an ye [‘Affan] A y’a fɔ an ye [Wuhaib] A y’a fɔ an ye [Abdullah Bin Utsman Bin Khutsaim] ka bɔ [Sa’id Bin Jubair] ka bɔ [Muso Abbas] la ko [Umar Bin Al Khaththab] ye Kabakuru Fiman mugan o kɔ a ko; 'Tiɲɛ na, n b'a lɔn ko i ye kabakuru ye, ni n tun ma n ka kanubaga sallallaahu 'alaihi wasallam ye k'i mɔmɔ k'i mɔmɔ, siga t'a la, n tun tɛna i mɔmɔ k'i mɔmɔ, ani tiɲɛ na, ɲɛyirali ɲuman tun be Ala ka ciden kɔnɔ.'
Hadith
Imam Ahmad : 127
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَنْبَأَنَا عَمَّارُ بْنُ أَبِي عَمَّارٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى فِي يَدِ رَجُلٍ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ أَلْقِ ذَا فَأَلْقَاهُ فَتَخَتَّمَ بِخَاتَمٍ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ ذَا شَرٌّ مِنْهُ فَتَخَتَّمَ بِخَاتَمٍ مِنْ فِضَّةٍ فَسَكَتَ عَنْهُ
A y’a fɔ an ye [Affan] A y’a fɔ an ye ko [Hamadu] y’a fɔ an ye [Amar Bin Abu’Amar] ko [Umar Bin Al Khathab] ko; Rasulullah ye sanu nɛgɛkunbɛnnan dɔ ye cɛɛ dɔ bolo la, o kɔ, a ko: ‘Aw k’o fɛɛn fili - o fɛɛn!’ o kɔ, a y’a fili, o kɔ, a ye nɛgɛkunbɛnnan dɔ don a la, o kɔ, a ko: ‘Nin ka jugu n’o ye’ o kɔ, a ye nɛgɛkunbɛnnan dɔ don min dilanna ni warijɛ ye, o kɔ, a y’a to a ma kuma.
Hadith
Imam Ahmad : 128
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ الْأَنْصَارُ مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ فَأَتَاهُمْ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَمَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنْ يَؤُمَّ النَّاسَ فَأَيُّكُمْ تَطِيبُ نَفْسُهُ أَنْ يَتَقَدَّمَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ نَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ نَتَقَدَّمَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
A y’a fɔ an ye [Muawiya Bin ‘Amru] A y’a fɔ an ye [Za’ida] A y’a fɔ an ye [Ashim] ani [Husein Bin Ali], ka bɔ [Za’ida] ka bɔ [Ashim] ka bɔ [Zirr] ka bɔ [Abdullah] la a ko; tuma min na Rasulullah sara, Ansar mɔgɔw ko; ‘Kuntigiw be bɔ an cɛma ani ɲɛmɔgɔw be bɔ aw cɛma’. O la, [Umar] nana u fɛ k’a fɔ ko; 'E Ansar mɔgɔw, aw t'a lɔn ko Ala ka ciden tun ye yamaruya di Abu Bakri ma ko a ka jama ɲɛminɛ, o la, jɔn lo hakili siginin lo a niin na ka taga Abu Bakri ɲɛfɛ?' O la, Ansar mɔgɔw y'a jaabi ko; ‘An be dogoyɔrɔ ɲini Ala fɛ ka bɔ Abu Bakri ɲɛfɛ’.
Hadith
Imam Ahmad : 129
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ رَأَى رَجُلًا تَوَضَّأَ لِلصَّلَاةِ فَتَرَكَ مَوْضِعَ ظُفُرٍ عَلَى ظَهْرِ قَدَمِهِ فَأَبْصَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ فَرَجَعَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ صَلَّى
A y’a fɔ an ye [Musa Bin Daud] A y’a fɔ an ye [Ibn Lahi’ah] ka bɔ [Abu Az Zubair] ka bɔ [Jabir] fɛ ko [Umar Bin Al Khaththab] y’a fɔ a ye, ko a ye cɛɛ dɔ ye min be ko ka delili kɛ, o kɔ, a ye bolokunnaden bonya to a sen kɔrɔ, ani a tun ye heahulallahit ye. a ko: ‘Aw ye kɔsegi ka aw ka koɲɛw dafa’. o la, a kɔsegira ka ko ka sɔrɔ ka delili kɛ.
Hadith
Imam Ahmad : 130
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ رَافِعٍ الطَّاطَرِيُّ بَصْرِيٌّ حَدَّثَنِي أَبُو يَحْيَى رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ عَنْ فَرُّوخَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ خَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَرَأَى طَعَامًا مَنْثُورًا فَقَالَ مَا هَذَا الطَّعَامُ فَقَالُوا طَعَامٌ جُلِبَ إِلَيْنَا قَالَ بَارَكَ اللَّهُ فِيهِ وَفِيمَنْ جَلَبَهُ قِيلَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنَّهُ قَدْ احْتُكِرَ قَالَ وَمَنْ احْتَكَرَهُ قَالُوا فَرُّوخُ مَوْلَى عُثْمَانَ وَفُلَانٌ مَوْلَى عُمَرَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمَا فَدَعَاهُمَا فَقَالَ مَا حَمَلَكُمَا عَلَى احْتِكَارِ طَعَامِ الْمُسْلِمِينَ قَالَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ نَشْتَرِي بِأَمْوَالِنَا وَنَبِيعُ فَقَالَ عُمَرُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ احْتَكَرَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ طَعَامَهُمْ ضَرَبَهُ اللَّهُ بِالْإِفْلَاسِ أَوْ بِجُذَامٍ فَقَالَ فَرُّوخُ عِنْدَ ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أُعَاهِدُ اللَّهَ وَأُعَاهِدُكَ أَنْ لَا أَعُودَ فِي طَعَامٍ أَبَدًا وَأَمَّا مَوْلَى عُمَرَ فَقَالَ إِنَّمَا نَشْتَرِي بِأَمْوَالِنَا وَنَبِيعُ قَالَ أَبُو يَحْيَى فَلَقَدْ رَأَيْتُ مَوْلَى عُمَرَ مَجْذُومًا
A y’a fɔ an ye ko [Abu Sa’id, Bani Hashim ka jɔɔn dɔ] A y’a fɔ an ye [Abu Yahya, cɛɛ dɔ min bɔra Makka] ka bɔ [Farrukh, Usman ka baaraden], ko [Umar] tuma min na a tun be Amirul Muk bɔ ka lamini na, o ra, a ka ɲininkari kɛ; ‘Nin dumuni ye mun lo ye?’ O k’a jaabi ko; A ko: ‘Dumuni min nana an fɛ; ‘Ala ka nin dumuni ni mɔgɔ min nana n’a ye,’ o kɔ, mɔgɔ dɔ ko; Umar y’a ɲininga ko: ‘E Amirul Mukminin, dumuni marala; ‘Jɔn lo y’a mara?’ O k’a jaabi ko; ‘Farrukh ye Usman ka baaraden ye, Fulan ye Umar ka baaraden ye,’ o la, Umar ye ciden ci ka taga u fila bɛɛ weele, o kɔ, a ko; ‘Mun lo y’aw fila lasun ka silamɛ dumuniw mara?’ O fla bɛɛ ka jaabi; ‘E Amirul Mukminin, an be sanni kɛ n’an ka nafolo ye ka feere’. O la, Umar y’a jaabi ko; ‘N y’a mɛn ko Ala ka ciden (s.a.w) y’a fɔ ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye silamɛw ka nafolo mara, Ala bena a tɔɔrɔ ni banki ye walima banajugu ye’, o kɔ, Farrukh ko; 'E Amirul Mukminin, n be layidu ta Ala ye ani i ye ko n tɛna segi ka dumuni mara abada'. Umar ka baaraden ta fan fɛ, a ko; ‘An be sanni kɛ n’an ka nafolo ye dɔrɔn ka feere’. Abu Yaya ko; ‘O kɔ, n y’a ye ko Umar ka baaraden tun be tɔɔrɔla banajugu fɛ.’
Hadith
Imam Ahmad : 131
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Yaman] y’a fɔ an ye [Syu’aib] ka bɔ [Az Zuhri] A y’a fɔ an ye [Salim Bin Abdullah] ko [Abdullah Bin Umar] ko; N y’a mɛn [Umar] b’a fɔra ko; Nabi (s.al.a.w) ye nilifɛn dɔ di n ma, o la n ko; ‘Mɔgɔ minw mako b’a la ka tɛmɛ ne kan, i k’o di olu ma dɔrɔn’. Fo loon dɔ la, a ye nafolo di n ma ani n ko; ‘Mɔgɔ minw mako b’a la ka tɛmɛ ne kan, i k’o di olu ma dɔrɔn’. O la, Nabi sallallahu ko: ‘Aw ka nafolo ta k’a yiriwa - k’a don - o kɔ, aw k’a don a la. Fɛɛn o fɛɛn min be sɔrɔ i fɛ nin nafolo nin na, i m’a miiri ani i m’a ɲini, i k’o ta, n’a tɛ ten, i kana a fɔ k’o ye i ta ye’. A y’a fɔ an ye [Harun] A y’a fɔ an ye [Ibn Wahab] A y’a fɔ ne ye [Yunus] ka bɔ [Ibn Shihab] ka bɔ [Salim] ka bɔ [A fa] la a ko; N y’a mɛn [Umar] b’a fɔra ko; Rasulullah salallahu alayihi wasallam ye n’ ka nilifɛn dɔ di n’ ma,’ o kɔ, a ye hadisi kɔrɔ fɔ.
Hadith
Imam Ahmad : 132
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي بُكَيْرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ هَشَشْتُ يَوْمًا فَقَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ صَنَعْتُ الْيَوْمَ أَمْرًا عَظِيمًا فَقَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ لَوْ تَمَضْمَضْتَ بِمَاءٍ وَأَنْتَ صَائِمٌ قُلْتُ لَا بَأْسَ بِذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفِيمَ
A y’a fɔ an ye [Hajaj] A y’a fɔ an ye [Laits] A y’a fɔ ne ye [Bukayiri] ka bɔ [Abdul Malik Bin Sa’id Al Ansari] ka bɔ [Jabir Bin Abdullah] ka bɔ [Umar Bin Al Khathab] a ko; Loon dɔ la, n’ tun be n’ yɛrɛ ɲininga ani n’ ka nege tun be wuli o kɔ n’ ye n’ mugan hali ni n’ tun be sunɔgɔra, o la n’ nana kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ani n’ ko; ‘Bi n ye filiba dɔ kɛ, n ye n mugan hali n’ tun be sunɔgɔra’, cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a ɲininga ko: ‘N’i ye sunɔgɔ ka sɔrɔ k’i daa ko, e be mun lo miiri?’. Ne k’a jaabi ko; ‘O tɛ foyi ye’. O kɔ, cira ko: O tuma na, gɛlɛya be min?
Hadith
Imam Ahmad : 133
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ أَنَّهُ قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَوَافَيْتُهَا وَقَدْ وَقَعَ فِيهَا مَرَضٌ فَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرًا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرًا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ فَقَالَ أَبُو الْأَسْوَدِ مَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ قَالَ فَقُلْنَا وَثَلَاثَةٌ قَالَ فَقَالَ وَثَلَاثَةٌ قَالَ قُلْنَا وَاثْنَانِ قَالَ وَاثْنَانِ قَالَ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنْ الْوَاحِدِ
A y’a fɔ an ye [Yunus Bin Muhamadu] A y’a fɔ an ye [Dawudi min ye Ibnu Abil Furath ye] ka bɔ [Abdula Bin Buraida] ka bɔ [Abul Aswad] la ko a ko; N nana Madina, n sera yen tuma min na a be komi banajugu dɔ tun be senna, mɔgɔw tun be sa cogo jugu la, o la, n siginin tun be [Umar Bin Al Khaththab] gɛrɛfɛ tuma min na, suu tɛmɛna ani suu tanunanna ni ɲumanya ye, o kɔ, Umar ko; ‘wajibi’ o kɔ, suu wɛrɛ tɛmɛna ani u ye suu tando ni ɲumanya ye, o kɔ, Umar ko; ‘wajibi’ o kɔ, suu sabanan tɛmɛna ani suu juguya y’a yira, o kɔ, Umar ko; ‘wajibi’ laban na Abul Aswad y’a ɲininga; ‘Wajibi kɔrɔ ye mun ye, e Amirul Mukminin?’ Umar y’a jaabi ko; ‘N y’a fɔ i n’a fɔ Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ cogo min na: ‘Silamɛ o silamɛ ye seereya kɛ mɔgɔ naani fɛ ni ɲumanya ye, o tuma na, Ala b’a don sankolo la’ n y’a ɲininga; ‘Ni mɔgɔ saba lo do?’ A y’a jaabi ko: ‘Mɔgɔ saba fana’ n’ y’u ɲininga tugun; ‘Ni mɔgɔ fila lo do?’ A ka o jaabi ko; ‘Mɔgɔ fila fana’. O kɔ, an t’a ɲininga ko ni mɔgɔ kelen lo’.
Hadith
Imam Ahmad : 134
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا بُكَيْرٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عُمَرَ قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَمَضَانَ وَالْفَتْحَ فِي رَمَضَانَ فَأَفْطَرْنَا فِيهِمَا
A y’a fɔ an ye [Abu Sa’id] A y’a fɔ an ye [Ibn Lahi’ah] A y’a fɔ an ye [Bukayiri] ka bɔ [Sa’id Bin Al Musayib] ka bɔ [Umar] la a ko; ‘An ye kɛlɛ kɛ ni kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye ramalan kalo la, ani Makka dugu minɛ wagati la ramadan kalo la, an ye an ka sunɔgɔ tigɛ o wagati fila bɛɛ la’.
Hadith
Imam Ahmad : 135
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ عَوْفٍ الْعَنَزِيُّ بَصْرِيٌّ قَالَ أَنْبَأَنَا الْغَضْبَانُ بْنُ حَنْظَلَةَ أَنَّ أَبَاهُ حَنْظَلَةَ بْنَ نُعَيْمٍ وَفَدَ إِلَى عُمَرَ فَكَانَ عُمَرُ إِذَا مَرَّ بِهِ إِنْسَانٌ مِنْ الْوَفْدِ سَأَلَهُ مِمَّنْ هُوَ حَتَّى مَرَّ بِهِ أَبِي فَسَأَلَهُ مِمَّنْ أَنْتَ فَقَالَ مِنْ عَنَزَةَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ حَيٌّ مِنْ هَاهُنَا مَبْغِيٌّ عَلَيْهِمْ مَنْصُورُونَ
A y’a fɔ an ye [Abu Sa’id min ye Bani Hashim ka jɔn ye] A y’a fɔ an ye [Al Mutsanna Bin Auf Al Anazi min be Basira] ko; y’a fɔ an ye [Al Gadlban Bin Hanzhala] ko a facɛ, n’o ye Hanzhala Bin Nu’aim ye, o tun ye ciden ye Umar fɛ, ani [Umar] ni ciden dɔ nana bɔ a ye, a y’o tigi ɲininga; ‘A ye ciden jumɛn lo ye’ fɔɔ a laban na, n’ facɛ ka wagati sera, a y’a ɲininga; ‘I bɔra ciden juman lo fɛ?’ O la, a y'a jaabi ko; A ko: ‘Ka bɔ ‘Anaza’ la; 'N y'a mɛn ko cira sallallahu 'alaihi wasallam ko: 'Dugu minw bɔra nin yɔrɔ la, n'u tɔɔrɔla, olu be dɛmɛ tuma bɛɛ'.
Hadith
Imam Ahmad : 136
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَعْمَرٍ أَنَّهُ سَأَلَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ عَنْ الصِّيَامِ فِي السَّفَرِ فَحَدَّثَهُ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَتَيْنِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ يَوْمَ بَدْرٍ وَيَوْمَ الْفَتْحِ فَأَفْطَرْنَا فِيهِمَا
A y’a fɔ an ye [Hasan Bin Musa] A y’a fɔ an ye [Ibn Lahi’ah] ko; A y’a fɔ an ye [Yazid Bin Abu Habib] ka bɔ [Ma’mar] la ko a ye [Sa’id Bin Musayib] ɲininga sunɔgɔ koo la n’a be tagama la, o la a y’a fɔ a ye ka bɔ [Umar Bin Al Khaththab] fɛ, ko a ko; ‘An ye kɛlɛ kɛ ni kira sallallahu ‘alaihi wasallam ye siɲɛ fila ramadan kalo kɔnɔ, o ye Badiri kɛlɛ ye ani Mɛki dugu minɛni, o kɔfɛ an ye sunɔgɔ tigɛ o kɛlɛ kɔnɔ’.
Hadith
Imam Ahmad : 137
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا دَيْلَمُ بْنُ غَزْوَانَ عَبْدِيٌّ حَدَّثَنَا مَيْمُونٌ الْكُرْدِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي كُلُّ مُنَافِقٍ عَلِيمِ اللِّسَانِ
A fɔra an ye [Abu Sa’id] A fɔra an ye [Dailam Bin Ghazwan] an abd, A fɔra an ye [Maimun Al Kurdi] A fɔra ne ye [Abu Uthman An Nahdi] ka bɔ [Umar Bin Al Khaththab] fɛ ko Rasulullah be min fɔra, o ye min ye, min ka hakiri bɛ a nɛɛn na’.
Hadith
Imam Ahmad : 138
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَائِدَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ مَسْلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ فِي أَرْضِ الرُّومِ فَوُجِدَ فِي مَتَاعِ رَجُلٍ غُلُولٌ فَسَأَلَ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ وَجَدْتُمْ فِي مَتَاعِهِ غُلُولًا فَأَحْرِقُوهُ قَالَ وَأَحْسَبُهُ قَالَ وَاضْرِبُوهُ قَالَ فَأَخْرَجَ مَتَاعَهُ فِي السُّوقِ قَالَ فَوَجَدَ فِيهِ مُصْحَفًا فَسَأَلَ سَالِمًا فَقَالَ بِعْهُ وَتَصَدَّقْ بِثَمَنِهِ
A y’a fɔ an ye [Abu Sa’id] A y’a fɔ an ye [Abdul Aziz Bin Muhamadu] A y’a fɔ an ye [Salih Bin Muhamadu Bin Za’ida] ka bɔ [Salim Bin Abdullah] fɛ ko a tun be ni Maslamah Bin Abdul Malik ye Ɔrɔmu jamana na, o kɔ, a y’a sɔrɔ ghulul cɛɛ ɲuman dɔ ka nafolo kɔnɔ min bɔra Maslama la. Abdul Malik ye Salim Bin Abdullah ɲininga, Salim Bin Abdullah y’a jaabi ko; A fɔra ne ye [Abdullah] ka bɔ [Umar] fɛ ko Ala ka ciden (s.a.w) y’a fɔ ko: ‘I ye mɔgɔ o mɔgɔ sɔrɔ a ka bolofɛnw na, Ghulul minanw b’a la, i k’u jeni’. Umar ko; ‘Ne tun b’a miiri ko a ko: ‘Ani k’a bugɔ’ Salih ko; ‘O kɔ, Maslamah ye cɛɛ ka nafolo ta ka taga n’a ye sugu la’. Sali ko; ‘A ye Mushaf sɔrɔ a kɔnɔ, o kɔ, a ye Salim ɲininga, a y’a jaabi; ‘Aw k’a feere k’o wari di sarakabɔlaw ma’.
Hadith
Imam Ahmad : 139
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَعَوَّذُ مِنْ خَمْسٍ مِنْ الْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَفِتْنَةِ الصَّدْرِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَسُوءِ الْعُمُرِ
A fɔra an ye ko [Abu Sa’id] ni [Husein Bin Muhamadu] fila bɛɛ ko; A fɔra an ye [Isirayɛli] ye ka bɔ [Abu Ishaq] fɛ ka bɔ [Amru Bin Maimun] fɛ ka bɔ [Umar] fɛ, ko cira sallallahu alayihi wasallam ye dogoyɔrɔ sɔrɔ fɛn duuru la; 'ka bɔ cogoya la min ye ka kɛ mɔgɔ jugu ye, siranyabagatɔ, fitnatush shadr -sa sanni a ka nimisa-, kaburu tɔɔrɔ ani saan jugu'.
Hadith
Imam Ahmad : 140
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ دِينَارٍ عَنْ أَبِي يَزِيدَ الْخَوْلَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّهَدَاءُ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ الَّذِي يَرْفَعُ إِلَيْهِ النَّاسُ أَعْنَاقَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأْسَهُ حَتَّى وَقَعَتْ قَلَنْسُوَتُهُ أَوْ قَلَنْسُوَةُ عُمَرَ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَكَأَنَّمَا يُضْرَبُ جِلْدُهُ بِشَوْكِ الطَّلْحِ أَتَاهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَقَتَلَهُ هُوَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّانِيَةِ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ خَلَطَ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّالِثَةِ
A y’a fɔ an ye [Abu Sa’id] A y’a fɔ an ye [Ibn Lahi’ah] ko; N y’a mɛn [Ato` Bin Dinar] fɛ [Abu Yazidi Al Khaulani] fɛ ko a ye [Fadlalah Bin Ubaid] mɛn a ko; N y’a mɛn [Umar Bin Al Khaththab] ko a y’a mɛn ko Rasulullah ko: ‘Mɔgɔ saba tun be yen minw sarara; lanabaga min ka ɲi a ka limaniya la, o be jugu kunbɛn ani o kɔ, a be kɛ hɔɔrɔn ye Ala fɛ fɔɔ a ka faga, o kɔ, lahara loon na, mɔgɔw bena u kanw kɔrɔta k’a filɛ,’ ani Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam fana y’a kan yɛlɛma, fɔɔ a ka kunkolo be ben walima Umar ka kunkolo benna min ka kunkolo benna min ka kunkolo benca a ka kunkolo la. jugu i n’a fɔ yiri ŋani dɔ y’a farigolo gosi, kala tununin dɔ donna a kɔnɔ k’a faga, o kɔ, a fagara. sankolo bɛ sankolo flanan le ra. Ani lanabaga min ka limaniya ka ɲi, min ka kɛwale ɲumanw ɲagaminin lo ni kɛwale juguw ye, o tigi be jugu dɔ kunbɛn, o kɔ, a be tilenninya kɛ Ala fɛ fɔɔ a ka faga, o tuma na, a bena kɛ sankolo la nivo sabanan na’.
