Imam Ahmad : 101
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ دَرَّاجٍ أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ صَلَّى بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْهَانَا عَنْهَا
Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Al Hasan Bin Yahya]’n, ɔ seli kɛ; ɔ seli e [Ibnul Mubarak] kɛ; Be seli e [Ma’mar] m’ɔ fin [Az Zuhri] m’ɔ fin [Rabi’ah Bin Darraj] kɛ Ali srɛli rak’a nɲɔn Asr sin’n naan w’a fa [Omar] w’a fa ya w’a se kɛ; '?Amun siman kɛ Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam tanninnin e kɛ nán e yo sɔ?'
Imam Ahmad : 102
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَرَجْتُ أَتَعَرَّضُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ أُسْلِمَ فَوَجَدْتُهُ قَدْ سَبَقَنِي إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُمْتُ خَلْفَهُ فَاسْتَفْتَحَ سُورَةَ الْحَاقَّةِ فَجَعَلْتُ أَعْجَبُ مِنْ تَأْلِيفِ الْقُرْآنِ قَالَ فَقُلْتُ هَذَا وَاللَّهِ شَاعِرٌ كَمَا قَالَتْ قُرَيْشٌ قَالَ فَقَرَأَ { إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَا تُؤْمِنُونَ } قَالَ قُلْتُ كَاهِنٌ قَالَ { وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الْأَقَاوِيلِ لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِالْيَمِينِ ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِينَ فَمَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَاجِزِينَ } إِلَى آخِرِ السُّورَةِ قَالَ فَوَقَعَ الْإِسْلَامُ فِي قَلْبِي كُلَّ مَوْقِعٍ
Ɔ seli e kɛ [Abul Mugirah] Ɔ seli e kɛ [Shafwan] Ɔ seli e kɛ [Syuraih Bin Ubaid] ɔ seli kɛ; [Omar Bin Al Katthab] seli kɛ; "N fiteli lɔ n ko wunnin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam i ɲrun ka naan m'an kaci Izlaɛlifuɛ, sanngɛ n wunnin kɛ ɔ dun mmua min ɲrun mosque lɔ yɛ n jinjin i sin lɔ, i sin'n, ɔ boli i srɛlɛ'n i bo Al Haaqqah fluwa'n nun naan wafa nga Coran'n i nun ninnge'm be ti'n, ɔ boli min nuan," Umar kan guali su; ɔ maan n seli kɛ; Omar kan guali su kɛ: ‘Alami, bian sɔ’n ti poɛti kɛ nga Quraysh’m be fa kan’n sa; i sin’n, ɔ kanngannin ndɛ mma sɔ’n nun kɛ: ‘Nanwlɛ, Koran’n ti Allah i ndɛ ng’ɔ yili i nglo kleli sran dan’n. Yɛ Koran’n timan poɛti kun i ndɛ, amun lafimɛn i su kpa’ -QS Al Haaqah ndɛ mma 40-41-, Umar seli kɛ; ɔ maan n seli kɛ; ‘poɛti’n’ i sin’n, ɔ kanngannin nun kɛ: ‘Kpɛkun, nnɛn wlɛfuɛ’m be ndɛ’m be timan sɔ wie. like kaan sa yɛ a suɛn i nun ɔn. Ɔ ti like kun mɔ Ɲanmiɛn m’ɔ sie nglo nin asiɛ’n, ɔ sunmɛnnin i’n. Sɛ ɔ ti kɛ ɔ -Muhammad- kannin ndɛ wie mun e -dunman nun’n, nn e trɛli i sa fama su sakpa. Kpɛkun e kpɛli awlɛn’n i nzɔliɛ like’n sakpa. Ɔ maan amun nun wie fi kwlá jranman e ɲrun kɛ nán e kpɛ nzɔliɛ sɔ’n,’ lele m’ɔ́ fá jú lɛtri’n i awieliɛ lɔ’n, Umar seli kɛ; ‘Kpɛkun, Izlaɛlifuɛ’m be wluli min awlɛn’n nun sakpa’.
Imam Ahmad : 103
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ وَعِصَامُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ وَرَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ وَغَيْرِهِمَا قَالُوا لَمَّا بَلَغَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَرَغَ حُدِّثَ أَنَّ بِالشَّامِ وَبَاءً شَدِيدًا قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ شِدَّةَ الْوَبَاءِ فِي الشَّامِ فَقُلْتُ إِنْ أَدْرَكَنِي أَجَلِي وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ حَيٌّ اسْتَخْلَفْتُهُ فَإِنْ سَأَلَنِي اللَّهُ لِمَ اسْتَخْلَفْتَهُ عَلَى أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ أَمِينًا وَأَمِينِي أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ فَأَنْكَرَ الْقَوْمُ ذَلِكَ وَقَالُوا مَا بَالُ عُلْيَا قُرَيْشٍ يَعْنُونَ بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَالَ فَإِنْ أَدْرَكَنِي أَجَلِي وَقَدْ تُوُفِّيَ أَبُو عُبَيْدَةَ اسْتَخْلَفْتُ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ فَإِنْ سَأَلَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ لِمَ اسْتَخْلَفْتَهُ قُلْتُ سَمِعْتُ رَسُولَكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ يُحْشَرُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بَيْنَ يَدَيْ الْعُلَمَاءِ نَبْذَةً
Be seli e kɛ [Abul Mugira] nin [Isham Bin Khalid] be nɲɔn’n be seli kɛ; Be seli e [Shafwan] m’ɔ fin [Syuraih Bin Ubaid] nin [Rasyid Bin Sa’d] ɔ nin sran uflɛ mun’n, be seli kɛ; kɛ [Omar] juli Sarag lɔ’n, ɔ tili i kɛ tukpacɛ tɛ kun w’a tɔ Siri lɔ, ɔ maan ɔ seli kɛ; ‘Ndɛ kun juli min su kɛ tukpacɛ tɛ kun w’a tɔ Siri lɔ, i sɔ’n ti’n, n seli kɛ; ‘Sɛ wie’n tɔ min su kɛ Abu Ubaidah Bin Jarrah te o nguan nun’n, nanwlɛ, ń fá i síe min osu, yɛ sɛ Allah srɛ min’n; ?Ngue ti yɛ amun fali i kɛ ɔ yo amun osufuɛ Mohamɛdi i ummah’n i lika ɔ? ’ N su tɛ su; 'Nanwlɛ, n tili kɛ ɔ sran ng'ɔ sunmannin ɔ'n, ɔ seli kɛ: 'Nanwlɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ kwlaa i amin - sran kun mɔ be lafi i su - sanngɛ min amin yɛle Abu 'Ubaidah Bin Jarrah'. ɔ maan sran’m be kpɛ i sin be se kɛ; ?Ngue yɛ ɔ o Quraish kpɛnngbɛn’m be su ɔ? Like nga be waan bé kán’n yɛle Bani Fihri, i sin’n, Omar seli kɛ; ’Sɛ wie’n tɔ min su mɔ Abu Ubaidah w’a wu’n, nn ń fá Mu’adz Bin Jabal, yɛ sɛ Allah srɛ min’n; ‘?Ngue ti yɛ amun fali ndɛ sɔ’n be bali ɔ? ’ N su tɛ su; 'N tili kɛ Ɔ sran ng'ɔ sunmannin ɔ'n sallallaahu 'alaihi wasallam seli kɛ: 'Nanwlɛ, cɛn nga bé cɛ́n sran mun'n, ɔ́ yía nun nin fluwa sifuɛ dandan'm be ngunmin'.
Imam Ahmad : 104
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْأَوْزَاعِيُّ وَغَيْرُهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ وُلِدَ لِأَخِي أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامٌ فَسَمَّوْهُ الْوَلِيدَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمَّيْتُمُوهُ بِأَسْمَاءِ فَرَاعِنَتِكُمْ لَيَكُونَنَّ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الْوَلِيدُ لَهُوَ شَرٌّ عَلَى هَذِهِ الْأُمَّةِ مِنْ فِرْعَوْنَ لِقَوْمِهِ
Ɔ seli e kɛ [Abul Mugirah] Ɔ seli e kɛ [Ibn ‘Ayyasy] ɔ seli kɛ; Ɔ seli min kɛ [Al Auza’i] nin sran uflɛ mun, ɔ fin [Az Zuhri] ɔ fin [Sa’id Bin Al Musayyib] ɔ fin [Omar Bin Al Khathab] ɔ seli kɛ; 'Be wuli ba kun Umm Salamah i niaan bian, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam i yi, yɛ be flɛli i kɛ Al Walid, ɔ maan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n seli kɛ: 'Amun bo i dunman'n amun famiɛn'm be dunman'm be su, nanwlɛ, sran kun ɔ́ trán ummah nga nun mɔ be flɛ i kɛ Al Walid, nanwlɛ, i sɔ'n ti worse tra i nvle'n.'
Imam Ahmad : 105
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِى الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لَا صَلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَلَا صَلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ
Ɔ seli e kɛ [Bahz] Ɔ seli e kɛ [Aban] m’ɔ fin [Qatadah] m’ɔ fin [Abul ‘Aliyah] m’ɔ fin [Ibn Abbas] m’ɔ seli kɛ; N nin min janvuɛ nga be yrali be su’n, be nun kun [Umar], yɛ sran ng’ɔ yo min fɛ kpa’n yɛle Umar, kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Asr srɛlɛ’n i sin’n, srɛlɛ fi nunman lɛ lele naan via’n w’a tɔ, yɛ Fajr srɛlɛ’n i sin’n, srɛlɛ fi nunman lɛ lele naan via’n w’a fite’.
Imam Ahmad : 106
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ مُعَاوِيَةَ الْكِنْدِيِّ أَنَّهُ رَكِبَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَسْأَلُهُ عَنْ ثَلَاثِ خِلَالٍ قَالَ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ فَسَأَلَهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا أَقْدَمَكَ قَالَ لِأَسْأَلَكَ عَنْ ثَلَاثِ خِلَالٍ قَالَ وَمَا هُنَّ قَالَ رُبَّمَا كُنْتُ أَنَا وَالْمَرْأَةُ فِي بِنَاءٍ ضَيِّقٍ فَتَحْضُرُ الصَّلَاةُ فَإِنْ صَلَّيْتُ أَنَا وَهِيَ كَانَتْ بِحِذَائِي وَإِنْ صَلَّتْ خَلْفِي خَرَجَتْ مِنْ الْبِنَاءِ فَقَالَ عُمَرُ تَسْتُرُ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بِثَوْبٍ ثُمَّ تُصَلِّي بِحِذَائِكَ إِنْ شِئْتَ وَعَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ فَقَالَ نَهَانِي عَنْهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَعَنْ الْقَصَصِ فَإِنَّهُمْ أَرَادُونِي عَلَى الْقَصَصِ فَقَالَ مَا شِئْتَ كَأَنَّهُ كَرِهَ أَنْ يَمْنَعَهُ قَالَ إِنَّمَا أَرَدْتُ أَنْ أَنْتَهِيَ إِلَى قَوْلِكَ قَالَ أَخْشَى عَلَيْكَ أَنْ تَقُصَّ فَتَرْتَفِعَ عَلَيْهِمْ فِي نَفْسِكَ ثُمَّ تَقُصَّ فَتَرْتَفِعَ حَتَّى يُخَيَّلَ إِلَيْكَ أَنَّكَ فَوْقَهُمْ بِمَنْزِلَةِ الثُّرَيَّا فَيَضَعَكَ اللَّهُ تَحْتَ أَقْدَامِهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَدْرِ ذَلِكَ
Ɔ seli e kɛ [Abul Mugirah] Ɔ seli e kɛ [Shafwan] Ɔ seli e kɛ [Abdurrahman Bin Jubair Bin Nufair] m’ɔ fin [Al Harits Bin Mu’awiyah Al Kindi] lɔ’n, ɔ fali loto ɔli Omar lɔ naan ɔ́ úsɛ i ninnge nsan be su ndɛ, ɔ seli kɛ; Ɔ maan kɛ ɔ juli Mɛdinin lɔ’n, Omar usɛli i kɛ; ?Ngue yɛ ɔ fali amun bali wa ɔ? Ɔ tɛli su kɛ; Omar usali kɛ: ‘Kɛ n ko usa amun ninnge nsan’n; ?Ninnge nsan sɔ’m be yɛle benin? Ɔ tɛli su kɛ; ?Ɔ kwla yo kɛ e nin bla kun e o sua kaan kun nun, kpɛkun srɛlɛ blɛ’n ju, sɛ e nin i e srɛ likawlɛ’n, nn ɔ nin min e o lika kunngba’n nun, yɛ sɛ ɔ srɛ min sin lɔ’n, nn ɔ jaso sua’n nun?’ Ɔ maan Omar tɛli su kɛ; ‘Fa tannin kun fa kata ɔ nin i be afiɛn, kpɛkun sɛ a klo’n, ɔ́ srɛ́ ɔ wun lɛ’. -Yɛ i nɲɔn su’n yɛle- Asr srɛlɛ’n i sin’n, be srɛ rak’ah nɲɔn?’ Ɔ maan [Omar] tɛli su kɛ; 'Alahi i janunfuɛ'n w'a tanninnin min kɛ n yo i sɔ'n'. -Kpɛkun i nsan su’n yɛle- ndɛ’n i su akplowa -ndɛ kun-, be kunndɛ kɛ n kan ndɛ kun,’ i sin’n, Umar tɛli su kɛ; 'Fa kun'. Kɛ ɔ́ yó naan w’a kloman kɛ ɔ́ tannin i’n, Al Harith seli kɛ; Omar seli kɛ: ‘N kunndɛli kɛ ń kán amun akunndan’n ń klé amun sa ngbɛn; 'N sro kɛ amun kan ndɛ naan amun tu amun wun be su, kpɛkun amun kan ndɛ naan amun tu amun wun, naan b'a lafi amun su kɛ amun o be su kɛ aɲanbeunfuɛ'm be jranwlɛ'n sa, i sin'n, cɛn nga bé cɛ́n sran mun'n, Allah fá amun síe be ja bo kɛ nga amun bu i'n sa'.
Imam Ahmad : 107
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَنْهَاكُمْ أَنْ تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ قَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا حَلَفْتُ بِهَا مُنْذُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا وَلَا تَكَلَّمْتُ بِهَا ذَاكِرًا وَلَا آثِرًا
Kɛ ɔ́ kán ndɛ sɔ’n klé e’n, ɔ seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé min [min si] m’ɔ fin [Az Zuhri]’n, ɔ seli kɛ; ɔ seli min [Salim Bin Abdullah] kɛ [Abdullah Bin Omar] seli i kɛ, kɛ [Omar Bin Al Khaththab] seli kɛ; N tili kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Nanwlɛ, Ɲanmiɛn tanninnin amun kɛ nán amun ta nda amun nannan’m be dunman nun’. Umar seli kɛ; 'Ɔ maan, kɛ ɔ fɛ i kɛ n tili kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam w'a tannin i sɔ'n, m'an taman nda sɔ'n, sɛ ɔ ti kɛ n wla kpɛn su annzɛ n wla fiman su'.
Imam Ahmad : 108
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَحُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْخُذْ مِنْ الْخَيْلِ وَالرَّقِيقِ صَدَقَةً
Be seli e [Abul Yaman] Be seli e [Abu Bakr Bin Abdullah] m’ɔ fin [Rasyid Bin Sa’d] m’ɔ fin [Omar Bin Al Khaththab] nin [Hudzaifah Bin Al Yaman], kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n w’a faman zakat nnɛn kpanngɔ nin kanga’m be sa nun.
Imam Ahmad : 109
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُوقَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ بِالْجَابِيَةِ فَقَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ مَقَامِي فِيكُمْ فَقَالَ اسْتَوْصُوا بِأَصْحَابِي خَيْرًا ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ يَفْشُو الْكَذِبُ حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ لَيَبْتَدِئُ بِالشَّهَادَةِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا فَمَنْ أَرَادَ مِنْكُمْ بَحْبَحَةَ الْجَنَّةِ فَلْيَلْزَمْ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ مَعَ الْوَاحِدِ وَهُوَ مِنْ الِاثْنَيْنِ أَبْعَدُ لَا يَخْلُوَنَّ أَحَدُكُمْ بِامْرَأَةٍ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ ثَالِثُهُمَا وَمَنْ سَرَّتْهُ حَسَنَتُهُ وَسَاءَتْهُ سَيِّئَتُهُ فَهُوَ مُؤْمِنٌ
Ɔ seli e kɛ [Ali Bin Ishaq] seli e kɛ [Abdullah, yɛle kɛ Ibnul Mubarak] ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Suqah] ɔ fin [Abdullah Bin Dinar] ɔ fin [Ibn Omar] kɛ [Omar Bin Al Khaththab] boli jasin fɛ’n sran’m be ɲrun Jabiyah -klɔ kun- m’ɔ o Damasi lɔ’n, ɔ seli kɛ; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jrannin e ɲrun lɛ kɛ n jrannin amun ɲrun lɛ sa, kpɛkun ɔ seli kɛ: 'an manman min janvuɛ mun nin kpa yolɛ, i sin be nga be sin be sin'n, i sin be nga be sin be sin'n, i sin'n ato ndɛ'm bé trɛ́, naan sran kun w'a bo lalo dilɛ bo ka naan b'a usɛ i de, ɔ maan sran kwlaa ng'ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ wún Jandema i nvan'n, ɔ fata kɛ ɔ wun i.' ɔ nin sran ng’ɔ o i ngunmin’n, sanngɛ sran nɲɔn be afiɛn’n, ɔ́ ká mmua, Nán maan amun nun kun nin bla kun be tran ngunmin - m’ɔ timɛn i mahram’n - afin Satan yɛ ɔ ti sran nsan su’n niɔn, ɔ maan sran kwlaa ng’ɔ tu i wun i sa kpa’m be ti’n, mɔ i sa tɛ’m be yo i ya’n, ɔ ti Ɲanmiɛn sufuɛ’.
Imam Ahmad : 110
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ عُمَيْرٍ وَضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَا قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَدْيِ عَمْرِو بْنِ الْأَسْوَدِ
Ɔ seli e kɛ [Abul Yaman] Ɔ seli e kɛ [Abu Bakr] m’ɔ fin [Hakim Bin Umair] nin [Dlamra Bin Habib] be nɲɔn’n be seli kɛ; [Omar Bin Al Katthab] seli kɛ; 'Sran kwlaa ng'ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ wún Rasulullah i atin klelɛ'n, ɔ fata kɛ ɔ nian 'Amru Bin Aswad' i atin klelɛ'n su.
Imam Ahmad : 111
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَكْبٍ فَقَالَ رَجُلٌ لَا وَأَبِي فَقَالَ رَجُلٌ لَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [Abu Sa’id m’ɔ ti Bani Hashim i kanga laa’n] ɔ seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Za`idah] Ɔ seli e kɛ [An tie] [Ikrimah] i [Mrs ‘Abbas] i ndɛ seli kɛ; [Omar] seli kɛ; e nin Rasulullah e o sran akpasua kun nun, kpɛkun bian kun seli kɛ; ‘Tʃɛtʃɛ, min si ti’. Kpɛkun sran kun ekun o lɛ m’ɔ tɛli su kɛ: ‘Nán fa ɔ si dunman ta nda!’ Kɛ n kpɛli min sin’n, ɔ yoli kɛ sran ng’ɔ tɛli su’n, yɛle Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n sa.
Imam Ahmad : 112
حَدَّثَنَا عِصَامُ بْنُ خَالِدٍ وَأَبُو الْيَمَانِ قَالَا أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ يَا أَبَا بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ قَالَ أَبُو الْيَمَانِ لَأَقْتُلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا قَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Be seli e kɛ [‘Isham Bin Khalid] nin [Abul Yaman] be nɲɔn’n be seli kɛ; ɔ seli e [Syu’aib Bin Abu Hamzah] m’ɔ fin [Az Zuhri] kɛ ɔ seli kɛ; ɔ seli e [Ubaidula Bin Abdula Bin Utba Bin Mas’ud], kɛ [Abu Hurairah] seli kɛ; Kɛ Rasulullah wuli mɔ i sin’n, Abu Bakr fali i osu’n, Arabu kpanngban be kacili Ɲanmiɛn sulɛ wafafuɛ, [Omar] seli kɛ; ’ Ɔ Abu Bakr, wafa sɛ yɛ amun nin be kunnin alɛ’n niɔn, kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Be seli min kɛ n nin sran mun e kun alɛ lele naan b’a se kɛ Laa Ilaaha Illallaah - Ɲanmiɛn fi nunman lɛ m’ɔ nin i fata kɛ be su i ɔ, saan Allah -, i sin’n, sran kwlaa ng’ɔ se kɛ Laa Ilaaha Illallaah’n, i bo’n yɛle kɛ ɔ sasali i sa’n su. ɔ nin Allah Ta’ala’ be liɛ’n. [Abu Bakr] tɛli su kɛ; ‘By Allah, n su kun alɛ sakpa’. Abul Yaman seli kɛ; 'Nán sɛ be kplinman su kɛ bé fá zakat mán min ɲanman kun bɔbɔ mɔ laa be fa mannin Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ'n sallallaahu 'alaihi wasallam'n, n su kunman be sakpa be refusalam ti.' Umar seli kɛ; 'Ɔ maan, m'an wunman kɛ Allah w'a tike Abu Bakr i awlɛn'n naan w'a di alɛ, yɛ n si ekun kɛ ndɛ sɔ'n ti nanwlɛ'.
Imam Ahmad : 113
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ إِلَى طُلُوعِ الشَّمْسِ وَلَا بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغِيبَ الشَّمْسُ
Be seli e [Abul Mughirah] Be seli e [Al Auza’i] Be seli e kɛ [Amru Bin Syu’aib] m’ɔ fin [Abdullah Bin ‘Amru Bin Al Ash] m’ɔ fin [Umar Bin Al Khaththab], kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Kɛ be ko srɛ Ɲanmiɛn’n, be se kɛ: Asr srɛlɛ’n i sin’n, be srɛman lele naan via’n w’a tɔ’.
Imam Ahmad : 114
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَبَإٍ عُتْبَةَ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ عَامِرٍ الْيَزَنِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُغِيثٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ صَاحِبَ الدَّابَّةِ أَحَقُّ بِصَدْرِهَا
Ɔ seli e kɛ [Ibnu ‘Ayyasy] m’ɔ fin [Abu Saba’ ‘Utbah Bin Tamim] m’ɔ fin [Al Walid Bin ‘Amir Al Yazani] m’ɔ fin [Urwah Bin Mughits Al Ansari] m’ɔ fin [Umar Bin Al Khaththab], ɔ seli kɛ; 'Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam fali ajalɛ kɛ nnɛn’m be min’m be le atin be nian be wunnɛn’n su kpa'.
Imam Ahmad : 115
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ حُمْرَةَ بْنِ عَبْدِ كُلَالٍ قَالَ سَارَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى الشَّامِ بَعْدَ مَسِيرِهِ الْأَوَّلِ كَانَ إِلَيْهَا حَتَّى إِذَا شَارَفَهَا بَلَغَهُ وَمَنْ مَعَهُ أَنَّ الطَّاعُونَ فَاشٍ فِيهَا فَقَالَ لَهُ أَصْحَابُهُ ارْجِعْ وَلَا تَقَحَّمْ عَلَيْهِ فَلَوْ نَزَلْتَهَا وَهُوَ بِهَا لَمْ نَرَ لَكَ الشُّخُوصَ عَنْهَا فَانْصَرَفَ رَاجِعًا إِلَى الْمَدِينَةِ فَعَرَّسَ مِنْ لَيْلَتِهِ تِلْكَ وَأَنَا أَقْرَبُ الْقَوْمِ مِنْهُ فَلَمَّا انْبَعَثَ انْبَعَثْتُ مَعَهُ فِي أَثَرِهِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ رَدُّونِي عَنْ الشَّامِ بَعْدَ أَنْ شَارَفْتُ عَلَيْهِ لِأَنَّ الطَّاعُونَ فِيهِ أَلَا وَمَا مُنْصَرَفِي عَنْهُ مُؤَخِّرٌ فِي أَجَلِي وَمَا كَانَ قُدُومِيهِ مُعَجِّلِي عَنْ أَجَلِي أَلَا وَلَوْ قَدْ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَفَرَغْتُ مِنْ حَاجَاتٍ لَا بُدَّ لِي مِنْهَا لَقَدْ سِرْتُ حَتَّى أَدْخُلَ الشَّامَ ثُمَّ أَنْزِلَ حِمْصَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَبْعَثَنَّ اللَّهُ مِنْهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ سَبْعِينَ أَلْفًا لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ وَلَا عَذَابَ عَلَيْهِمْ مَبْعَثُهُمْ فِيمَا بَيْنَ الزَّيْتُونِ وَحَائِطِهَا فِي الْبَرْثِ الْأَحْمَرِ مِنْهَا
Ɔ seli e kɛ [Abul Yaman Al Hakam Bin Nafi’] Ɔ seli e kɛ [Abu Bakar Bin Abdula] m’ɔ fin [Rasyid Bin Sa’d] m’ɔ fin [Hamzah Bin Abdi Kulal] m’ɔ seli kɛ; [Umar Bin Al Khaththab] nantili ɔli Sham lɔ kɛ ɔ ɔli lɔ kpɛ klikli’n, kɛ ɔ ka kan ɔ́ mántan koko’n, ndɛ kun juli i nin sran nga be nin i be o lɛ’n be su kɛ Tha’un i tukpacɛ’n su tɔ lɔ, ɔ maan i janvuɛ’m be seli i kɛ; ‘An sa amun sin naan nán amun wlu lɔ, sɛ amun jran lɛ naan tukpacɛ’n te o lɛ’n, nn e wunman lika fi mɔ amun kwla fiawlɛ lɔ’n’. Ɔ maan Omar sɛli i sin awlo Mɛdina lɔ, ɔ lo wunmiɛn kɔnguɛ sɔ’n nun, yɛ min yɛ n ti sran ng’ɔ nin i be afiɛn mantan kpa’n niɔn, kɛ ɔ jasoli’n n jasoli n nantili i sin, kpɛkun n tili i kɛ; 'Be fali min be fin Siri lɔ be bali kɛ n mantannin i wun koko lɛ'n, afin tukpacɛ nga be flɛ i kɛ Ta'un'n, ɔ tɔli lɔ, si kɛ min sinlɛ lɔ'n, ɔ kleman kɛ n kwla wie min wie'n i bo, yɛ min balɛ lɔ'n, ɔ kleman kɛ n kwla wie min wie'n ndɛndɛ, si kɛ sɛ n juli Mɛdina lɔ naan n wieli min sa nun ninnge'm be yo'n, n kwla di junman sɔ'n. I sin’n, ɔ jrannin Himsha lɔ, i kpa bɔbɔ’n, n tili kɛ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n (Alaah i aklunye’n nin i suyralɛ’n be tran i su) seli kɛ: ‘Cɛn nga Ɲanmiɛn wá cɛ́n’n, ɔ́ cɛ́n sran akpiakpi ablasan (70.000) m’ɔ su buman sran’m be akunndan’n, m’ɔ su tuman be fɔ’n, lika nga bé tɛ́ be su’n, ɔ́ yó Olivie waka’n nin i fie m’ɔ ti tɛtɛ kpa’n be afiɛn’n.
Imam Ahmad : 116
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنَا أَبُو عَقِيلٍ عَنِ ابْنِ عَمِّهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا يُحَدِّثُ أَصْحَابَهُ فَقَالَ مَنْ قَامَ إِذَا اسْتَقَلَّتْ الشَّمْسُ فَتَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ غُفِرَ لَهُ خَطَايَاهُ فَكَانَ كَمَا وَلَدَتْهُ أُمُّهُ قَالَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي رَزَقَنِي أَنْ أَسْمَعَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَكَانَ تُجَاهِي جَالِسًا أَتَعْجَبُ مِنْ هَذَا فَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْجَبَ مِنْ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَ فَقُلْتُ وَمَا ذَاكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَقَالَ عُمَرُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ رَفَعَ نَظَرَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فُتِحَتْ لَهُ ثَمَانِيَةُ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ
Ɔ seli e kɛ [Abdullah Bin Yazid] seli e kɛ [Haiwah] seli e kɛ [Abu ’Aqil] m’ɔ fin [i tonton’n i wa’n] m’ɔ fin [Uqbah Bin Amir] m’ɔ fin [Uqbah Bin Amir] i nun’n, ɔ nin Rasulullah be ɔli Tabuk alɛ’n nun lɔ’n, kpɛkun cɛn kun’n, Rasulullah seli kɛ: 'Sran kwlaa ng'ɔ jaso kɛ via'n fite'n, ɔ yo wunnzinlɛ'n, ɔ wie i wunnzin'n, kpɛkun ɔ srɛ rak'a nɲɔn'n, i sin'n, bé yáci i fɔnlɛ'm be cɛ i kɛ i nin'n wuli i'n sa'. Ɔkba Bin Amir seli kɛ; ’Al hamdulillah -manmanlɛ kwlaa ti Allah liɛ- m’ɔ mannin min aliɛ’n naan m’an kwla ti ndɛ sɔ’n Rasulullah sallallaahu ’alaihi wasallam i nuan’n, i sin’n [Omar Bin Al Khaththab] seli min kɛ ɔ trannin min ɲrun lɛ; N usali i kɛ: ‘?Kannzɛ bɔbɔ ka naan w’a ba’n, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kannin ndɛ kun m’ɔ bo sran nuan tra ndɛ sɔ’n, sanngɛ ndɛ sɔ’n bo ɔ nuan. ?Ngue yɛ ɔ o lɛ ɔ, min si nin min nin be ti yɛ n klo kɛ ń fá káci sran’m be ti ɔ? Ɔ maan Omar tɛli su kɛ; ‘Ɲanmiɛn i janunfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ yo wunnzinlɛ’n, m’ɔ wie wunnzinlɛ’n i di’n, kɛ ɔ́ kánngan nun’n, ɔ mɛntɛn i ɲin su ɲanmiɛn su lɔ; 'Ashhadu Anlaa Ilaaha Illallaahu Wahdahulaa Syariikalahu Wa ashhadu Anna Muhammadan 'Abduhu Warasuuluhu -N di lalo kɛ Ɲanmiɛn fi nunman lɛ m'ɔ nin i fata kɛ be su i ɔ, saan Allah m'ɔ le kwlalɛ'n, m'ɔ leman sran fi'n, yɛ n di lalo kɛ Mohamɛdi ti i sufuɛ nin i sran ng'ɔ sunmɛnnin i'n. anuan kwlaa ng’ɔ klo’n nun wlu lɔ’.
Imam Ahmad : 117
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ يَعْنِي أَبَا دَاوُدَ الطَّيَالِسِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ الْأَوْدِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُسْلِيِّ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ ضِفْتُ عُمَرَ فَتَنَاوَلَ امْرَأَتَهُ فَضَرَبَهَا وَقَالَ يَا أَشْعَثُ احْفَظْ عَنِّي ثَلَاثًا حَفِظْتُهُنَّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْأَلْ الرَّجُلَ فِيمَ ضَرَبَ امْرَأَتَهُ وَلَا تَنَمْ إِلَّا عَلَى وَتْرٍ وَنَسِيتُ الثَّالِثَةَ
Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e’n [Suliman Bin Daud, yɛle kɛ Abu Daud Ath Thayalisi] ɔ seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Abu ‘Awanah] m’ɔ fin [Daud Al’Audi] m’ɔ fin [Abdurrahman As Sulami] m’ɔ fin [Asy’ats Bin Qais] m’ɔ seli kɛ; N ɔli [Omar] i osu nianlɛ kpɛkun ɔ trɛli i yi’n boli i kpɛkun ɔ seli kɛ; 'O Ash'ats, amun fa ninnge nsan mɔ n fali be sieli min klun’n be sie min klun, be fin Ɲanmiɛn i janunfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam 'Nán amun usa sran kun like nga ti yɛ ɔ boli i yi’n, nán amun lafi saan kɛ amun ko yo witr srɛlɛ’n' yɛ min wla fi like nsan su’n su'.
Imam Ahmad : 118
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي الرِّشْكَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ أُمِّ عَمْرٍو ابْنَةِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعَتْ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ فِي خُطْبَتِهِ إِنَّهُ سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَلْبَسْ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا فَلَا يُكْسَاهُ فِي الْآخِرَةِ
Ɔ seli e kɛ [Abdush Shamad] Ɔ seli e kɛ [min si] Ɔ seli e kɛ [Yazid i.e. Ar Risyk] m’ɔ fin [Mu’adzah] m’ɔ fin [Ummu ‘Amru, Abdolla i wa bla’n] i nun’n, ɔ tili i kɛ cɛn kun’n, [Abdulla Bin Zubair] seli kɛ; N tili kɛ [Omar Bin Al Katthab] seli i jasin fɛ’n bolɛ nun kɛ; kɛ ɔ tili kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ wla tralɛ ng’ɔ ti kɛ soie sa’n mɛn nga nun’n, mɛn nga nun’n, ɔ su wlaman tralɛ ng’ɔ ti kɛ soie sa’n i su mɛn’n i sin lɔ’n’.
Imam Ahmad : 119
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَسِيرَنَّ الرَّاكِبُ فِي جَنَبَاتِ الْمَدِينَةِ ثُمَّ لَيَقُولُ لَقَدْ كَانَ فِي هَذَا حَاضِرٌ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ كَثِيرٌ قَالَ أَبِي أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَلَمْ يَجُزْ بِهِ حَسَنٌ الْأَشْيَبُ جَابِرًا
Ɔ seli e kɛ [Yahya Bin Ishaq] Ɔ seli e kɛ [Ibn Lahi’ah] m’ɔ fin [Abu Az Zubair] m’ɔ fin [Jabir] m’ɔ seli kɛ; ɔ seli min [Omar Bin Al Katthab], ɔ seli kɛ; N tili kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Nanwlɛ, sran kun m’ɔ ti nnɛn kpanngɔ su’n, ɔ́ nánti Mɛdinin i nglo lɔ lika’n nun, kpɛkun ɔ́ sé kɛ; ‘Laa’n, Ɲanmiɛn sufuɛ kpanngban be trannin wa’. Abdula seli kɛ; Min si Ahmad Bin Hambal seli kɛ; ’Yɛ Hasan Al Asy-yab w’a manman Jabir diplɔmu kun m’ɔ le hadith sɔ’n’.
Imam Ahmad : 120
حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ السَّائِبِ حَدَّثَهُ أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ أَبِي الْقَاسِمِ السَّبَئِيَّ حَدَّثَهُ عَنْ قَاصِّ الْأَجْنَادِ بِالْقُسْطَنْطِينِيَّةِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَقْعُدَنَّ عَلَى مَائِدَةٍ يُدَارُ عَلَيْهَا بِالْخَمْرِ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَدْخُلْ الْحَمَّامَ إِلَّا بِإِزَارٍ وَمَنْ كَانَتْ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا تَدْخُلْ الْحَمَّامَ
Ɔ seli e kɛ [Harun] Ɔ seli e kɛ [Ibnu Wahab] Ɔ seli min kɛ [Amru Bin Al Harith] seli i kɛ [Omar Bin As Sa`ib] seli i kɛ, kɛ [Al Qasim Bin Abul Qasim As Saba`i] seli i kɛ ɔ fin [Qaas Al Ajnad] m’ɔ o Kɔnstantinopoli lɔ’n, ɔ seli i kɛ ɔ le i [ Katabu] seli kɛ; O sran mun, nanwlɛ, n tili kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n (Alaah i aklunye’n nin i su mmlusuɛ’n be tran i su) seli kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ lafi Allah nin cɛn kasiɛn’n be su’n, nán maan ɔ tran aliɛ dilɛ lika kun mɔ nzan’n bo sin yia i’n i nun, yɛ sran kwlaa ng’ɔ lafi Ɲanmiɛn nin cɛn kasiɛn’n be su’n, ɔ fataman kɛ ɔ wlu sran’m be wunnzinlɛ sua kun nun saan kɛ ɔ ti sran kun m’ɔ lafi e su’n. in Allah nin Cɛn kasiɛn’n, ɔ fataman kɛ be wlu sran’m be wunnzinwlɛ kun nun’.