Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 حديث
حديث
Imam Ahmad : 81
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ قَالَ قَالَ أَبِي فَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ وَمَا أَعْجَبَكَ مِنْ ذَلِكَ كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا دَعَا الْأَشْيَاخَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانِي مَعَهُمْ فَقَالَ لَا تَتَكَلَّمْ حَتَّى يَتَكَلَّمُوا قَالَ فَدَعَانَا ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مَا قَدْ عَلِمْتُمْ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وِتْرًا فَفِي أَيِّ الْوِتْرِ تَرَوْنَهَا
اسان کي [عفان] ٻڌايو آهي [عبدالواحد بن زياد] چيو آهي ته؛ اسان کي [عاشق بن ڪليب] ٻڌايو آهي ته؛ [منهنجي پيءُ] چيو آهي؛ اسان کي ان حديث سان بيان ڪيو آهي [ابن عباس] چيو آهي ته؛ 'هڪ ڳالهه جيڪا واقعي توهان کي حيران ڪندي اها آهي ته؛ جڏهن [عمر] محمد صلي الله عليه وسلم جي اصحابن مان بزرگن کي دعوت ڏني، تڏهن مون کي به انهن سان گڏ دعوت ڏني، ۽ چيو ته: 'توهان نه ڳالهايو جيستائين اهي نه چون.' تنهنڪري هڪ ڏينهن يا رات هن اسان کي دعوت ڏني ۽ چيو ته: 'يقيناً، رسول الله صلي الله عليه وسلم ليلة القدر بابت چيو جيئن توهان اڳ ۾ ئي ڄاڻو ٿا، تنهنڪري آخري ڏهه طاق ڏينهن جي راتين ۾ ۽ انهن وقتن تي ان جي جاسوسي ڪريو جيڪي توهان کي عجيب لڳن ٿا'.
حديث
Imam Ahmad : 82
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ عَمْرٍو الْبَجَلِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْقَوْمِ الَّذِينَ سَأَلُوا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالُوا لَهُ إِنَّمَا أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ ثَلَاثٍ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا وَعَنْ الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ وَعَنْ الرَّجُلِ مَا يَصْلُحُ لَهُ مِنْ امْرَأَتِهِ إِذَا كَانَتْ حَائِضًا فَقَالَ أَسُحَّارٌ أَنْتُمْ لَقَدْ سَأَلْتُمُونِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا نُورٌ فَمَنْ شَاءَ نَوَّرَ بَيْتَهُ وَقَالَ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ يَغْسِلُ فَرْجَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يُفِيضُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا وَقَالَ فِي الْحَائِضِ لَهُ مَا فَوْقَ الْإِزَارِ
اسان کي [محمد بن جعفر] ٻڌايو آهي اسان کي [شعبه] ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ مون [عاشم بن عمرو البجلي] کي ماڻهن جي هڪ ٽولي مان هڪ شخص کان هڪ قصو ٻڌائيندي ٻڌو، جنهن [عمر بن الخطاب] کان پڇيو؛ 'اسين توهان وٽ صرف ٽن شين بابت پڇڻ آيا آهيون؛ گهر ۾ مرد جي سنت نماز بابت، جنابت کان غسل ڪرڻ بابت ۽ مرد لاءِ پنهنجي حيض واري زال کان ڇا جائز آهي'. تڏهن عمر جواب ڏنو؛ 'ڇا توهان جادوگر آهيو، توهان مون کان اهڙو سوال پڇيو آهي جيڪو مون رسول الله ﷺ کان پڇڻ کان پوءِ ڪنهن به نه پڇيو آهي؟' پوءِ هن چيو؛ 'گهر ۾ مرد جي سنت نماز هلڪي آهي، تنهن ڪري جيڪو چاهي، ان جو گهر هلڪو هجي'. ۽ هن جنابت کان غسل ڪرڻ بابت وضاحت ڪئي؛ 'توهان کي پنهنجي شرمگاهن کي ڌوئڻ گهرجي پوءِ وضو ڪرڻ گهرجي ۽ پوءِ پنهنجي مٿي تي ٽي ڀيرا پاڻي وجهڻ گهرجي' ۽ هن پنهنجي زال بابت وضاحت ڪئي جيڪا حيض واري هئي؛ 'هن لاءِ اهو آهي جيڪو ڪپڙي تي آهي - فرجي کان علاوه -'.
حديث
Imam Ahmad : 83
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ بِالْعِرَاقِ حِينَ يَتَوَضَّأُ فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِ قَالَ فَلَمَّا اجْتَمَعْنَا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لِي سَلْ أَبَاكَ عَمَّا أَنْكَرْتَ عَلَيَّ مِنْ مَسْحِ الْخُفَّيْنِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ بِشَيْءٍ فَلَا تَرُدَّ عَلَيْهِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ
[قطيبه بن سعيد] اسان کي [ابن لحية]، [ابو انضلار]، [ابو سلمه]، [ابن عمر] کان بيان ڪيو آهي ته هن چيو ته مون [سعد بن ابي وقاص] کي عراق ۾ وضو ڪندي پنهنجن ٻن موزنن تي مسح ڪندي ڏٺو، پوءِ مون انڪار ڪيو، پوءِ جڏهن اسان [عمر بن الخطاب] سان گڏ گڏ ٿيا ته هن چيو: 'پنهنجي پيءُ کان پڇو ته توهان مون کان موزنن تي مسح ڪرڻ بابت ڇا انڪار ڪيو ٿا'. پوءِ مون کيس ان بابت ٻڌايو، ۽ هن جواب ڏنو: 'جيڪڏهن سعد توهان کي ڪجهه ٻڌائي ته ان جو انڪار نه ڪريو ڇو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم پنهنجن ٻن موزنن تي مسح ڪيو هو'.
حديث
Imam Ahmad : 84
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ سَأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ نَعَمْ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْهُ غَيْرَهُ
اسان کي [هارون بن معروف] ٻڌايو ته، هن چيو ته: اسان کي [ابن وهاب] ٻڌايو آهي، عمرو بن الحارث کان، ابو ان نضلر کان، ابو سلمه بن عبدالرحمان کان، عبدالله بن عمر کان، سعد بن ابي وقاص کان، رسول الله ﷺ کان، ته هن ٻنهي موزون کي صاف ڪيو، ۽ عبدالله بن عمر ان بابت [عمر کان پڇيو ته پوءِ هن جواب ڏنو: 'ها، جيڪڏهن سعد توهان کي رسول الله ﷺ کان ڪجهه ٻڌائي ته پوءِ ان بابت ڪنهن ٻئي کان نه پڇو'.
حديث
Imam Ahmad : 85
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رُؤْيَا لَا أُرَاهَا إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ قَالَ وَذَكَرَ لِي أَنَّهُ دِيكٌ أَحْمَرُ فَقَصَصْتُهَا عَلَى أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ امْرَأَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَتْ يَقْتُلُكَ رَجُلٌ مِنْ الْعَجَمِ قَالَ وَإِنَّ النَّاسَ يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَخِلَافَتَهُ الَّتِي بَعَثَ بِهَا نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ يَعْجَلْ بِي أَمْرٌ فَإِنَّ الشُّورَى فِي هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَمَنْ بَايَعْتُمْ مِنْهُمْ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا وَإِنِّي أَعْلَمُ أَنَّ أُنَاسًا سَيَطْعَنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا قَاتَلْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ أُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكُفَّارُ الضُّلَّالُ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَتْرُكُ فِيمَا عَهِدَ إِلَيَّ رَبِّي فَاسْتَخْلَفَنِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَغْلَظَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَحِبْتُهُ أَشَدَّ مَا أَغْلَظَ لِي فِي شَأْنِ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي نَزَلَتْ فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ فَسَأَقْضِي فِيهَا بِقَضَاءٍ يَعْلَمُهُ مَنْ يَقْرَأُ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ وَإِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ إِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَيُبَيِّنُوا لَهُمْ سُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا عُمِّيَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الثُّومُ وَالْبَصَلُ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجِدُ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فَيَأْمُرُ بِهِ فَيُؤْخَذُ بِيَدِهِ فَيُخْرَجُ بِهِ مِنْ الْمَسْجِدِ حَتَّى يُؤْتَى بِهِ الْبَقِيعَ فَمَنْ أَكَلَهُمَا لَا بُدَّ فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا قَالَ فَخَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُصِيبَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ
اسان کي [عفان] ٻڌايو آهي [همام بن يحييٰ] چيو آهي ته؛ اسان کي [قتاده] ٻڌايو ويو آهي ته [سالم بن ابي الجعد الغطافاني] کان [معدان بن ابو طلحه اليماري] ته [عمر بن الخطاب] جمعي جي ڏينهن منبر تي بيٺو، پوءِ الله جي حمد ۽ ثنا ڪئي، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم ۽ ابوبڪر جو ذڪر ڪيو، پوءِ چيو؛ 'مون هڪ خواب ڏٺو ۽ مون سمجهيو ته اهو منهنجي موت جي نشاني آهي، مون خواب ڏٺو ته هڪ ڪڪڙ مون کي ٻه ڀيرا چُونڪيو آهي'. معدان چيو؛ هن - عمر - ذڪر ڪيو ته ڪڪڙ ڳاڙهو هو، پوءِ مون اسماء بنت عميس، ابوبڪر جي زال کي ٻڌايو، ته هن چيو؛ 'ڪو عجمي ماڻهو / عرب کان سواءِ ٻيو ڪو توکي قتل ڪندو'. عمر چيو؛ ”بيشڪ ماڻهن مون کي چيو ته هڪ جانشين مقرر ڪر، ۽ بيشڪ الله پنهنجي دين ۽ خلافت کي ضايع نه ڪندو، جنهن پنهنجي نبي صلي الله عليه وسلم کي مقرر ڪري موڪليو آهي، ۽ جيڪڏهن مون کي موت اچي وڃي ته اهو معاملو شوريٰ ۾ - غور و فڪر - ۾ ڏنو ويندو، انهن ڇهن ماڻهن ۾ جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم وفات ڪئي ته هو انهن کان راضي هئا، پوءِ توهان کي ان جي ڳالهه ٻڌڻ گهرجي جنهن سان توهان بيعت ڪريو ٿا. ۽ اطاعت ڪريو، ۽ بيشڪ مون کي خبر آهي ته اهڙا ماڻهو هوندا جيڪي هن معاملي ۾ خلل وجهندا، ۽ مان اهو آهيان جيڪو اسلام جي بنياد تي پنهنجن هٿن سان انهن سان وڙهندس، اهي الله جا دشمن آهن، ڪافر ۽ گمراه آهن، الله جي واسطي، مان پنهنجي رب جيڪو واعدو ڪيو آهي ان کي نه ڇڏيندس ۽ پوءِ مون کي الڪلاله کان وڌيڪ اهم شيءِ سان تبديل ڪندس - هڪ اهڙو ماڻهو جيڪو مري وڃي ۽ پيءُ ۽ پٽ کي نه ڇڏي - ۽ الله جو قسم، نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم مون کي ڪڏهن به ڪنهن شيءِ بابت ڪنهن به شيءِ جي تصديق نه ڪئي آهي جڏهن کان مان هن سان مصيبت ۾ منهنجي لاءِ سختي کان وڌيڪ گڏ هوس جيستائين هن پنهنجي آڱر منهنجي سيني ۾ وجهي ۽ چيو: 'توهان لاءِ سورة النساء جي آخر ۾ شيف بابت آيت ڪافي آهي'، بيشڪ جيڪڏهن مان جيئرو رهيس ته پوءِ مان معاملي جو فيصلو اهڙي فيصلي سان ڪندس جيڪو پڙهڻ وارا ۽ نه پڙهڻ وارا ڄاڻي سگهن ٿا، ۽ مان ملڪ جي اڳواڻن تي الله جي گواهي ڏيان ٿو. اصل ۾ مون انهن کي موڪليو هو ته جيئن اهي ماڻهن کي انهن جي ديني معاملن جي تعليم ڏين ۽ پنهنجي نبي ﷺ جي سنت جي وضاحت ڪن ۽ مون کان انهن شين جي شڪايت ڪن جيڪي اهي نٿا ڄاڻن، پوءِ بيشڪ توهان، اي انسانو، توهان ٻه وڻ کائي ڇڏيا جن کي مون صرف انهن کي ناپسند سمجهيو، يعني لہسن ۽ پياز، الله جو قسم مون رسول الله ﷺ کي ڏٺو آهي جڏهن انهن ٻنهي جي بوءِ هڪ ماڻهوءَ کان سونگھي، ته پاڻ ان کي هٿ ۾ جهلي حڪم ڏنائين ته مسجد مان نڪري وڃ، ته جيئن اهي بقيع ۾ رکيل هجن، جيڪو به انهن ٻنهي کي کائي ته انهن کي پچائي جيستائين بوءِ نه رهي. معدان چيو؛ عمر جمعي جي ڏينهن ماڻهن کي وعظ ڪيو ۽ اربع جي ڏينهن قتل ڪيو ويو.
حديث
Imam Ahmad : 86
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَالزُّبَيْرُ والْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ إِلَى أَمْوَالِنَا بِخَيْبَرَ نَتَعَاهَدُهَا فَلَمَّا قَدِمْنَاهَا تَفَرَّقْنَا فِي أَمْوَالِنَا قَالَ فَعُدِيَ عَلَيَّ تَحْتَ اللَّيْلِ وَأَنَا نَائِمٌ عَلَى فِرَاشِي فَفُدِعَتْ يَدَايَ مِنْ مِرْفَقِي فَلَمَّا أَصْبَحْتُ اسْتُصْرِخَ عَلَيَّ صَاحِبَايَ فَأَتَيَانِي فَسَأَلَانِي عَمَّنْ صَنَعَ هَذَا بِكَ قُلْتُ لَا أَدْرِي قَالَ فَأَصْلَحَا مِنْ يَدَيَّ ثُمَّ قَدِمُوا بِي عَلَى عُمَرَ فَقَالَ هَذَا عَمَلُ يَهُودَ ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ خَطِيبًا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَنَّا نُخْرِجُهُمْ إِذَا شِئْنَا وَقَدْ عَدَوْا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَفَدَعُوا يَدَيْهِ كَمَا بَلَغَكُمْ مَعَ عَدْوَتِهِمْ عَلَى الْأَنْصَارِ قَبْلَهُ لَا نَشُكُّ أَنَّهُمْ أَصْحَابُهُمْ لَيْسَ لَنَا هُنَاكَ عَدُوٌّ غَيْرَهُمْ فَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ بِخَيْبَرَ فَلْيَلْحَقْ بِهِ فَإِنِّي مُخْرِجٌ يَهُودَ فَأَخْرَجَهُمْ
اسان کي [يعقوب] ٻڌايو آهي [منهنجي پيءُ] ٻڌايو آهي [ابن اسحاق] کان، هن چيو؛ مون کي [نافع جي اڳوڻي غلام عبدالله بن عمر] ٻڌايو آهي [عبدالله بن عمر] کان، هن چيو؛ مان زبير ۽ مقداد بن اسود سان گڏ خيبر ۾ اسان جي خزانن کي ڏسڻ لاءِ ويو هوس ته جيئن انهن کي چيڪ ڪريان، جڏهن اسان اتي پهتاسين، اسان پنهنجي پنهنجي زمينن ڏانهن ورهائجي ويا، رات جي وچ ۾ جڏهن مان پنهنجي بستري تي سمهي رهيو هوس ته مون تي حملو ڪيو ويو، منهنجي کلائي ڪُلهي کان مڙي وئي هئي، جڏهن صبح جو منهنجا ٻه دوست مون لاءِ رڙيون ڪندا هئا، اهي مون وٽ آيا ۽ پڇيائون؛ 'توسان هي ڪنهن ڪيو آهي'. مون جواب ڏنو؛ 'خبر ناهي'. هن جاري رکيو؛ پوءِ زبير ۽ مقداد منهنجو هٿ درست ڪيو ۽ مون کي عمر وٽ وٺي آيا، ۽ [عمر] چيو؛ 'يهودين اهو ئي ڪيو'. پوءِ هو اٿيو ۽ ماڻهن جي سامهون وعظ ڪيو؛ ”اي ماڻهو، بيشڪ رسول الله ﷺ خيبر جي يهودين کي ان معاهدي سان ملازمت تي رکيو هو ته جيڪڏهن اسان چاهيون ته انهن کي ٻاهر ڪڍي سگهون ٿا، ۽ انهن عبدالله بن عمر جي کلائي مروڙي ظلم ڪيو هو جيئن توهان کي ٻڌايو ويو آهي، ۽ انصار سان انهن جي دشمني به، اسان کي ڪو شڪ ناهي ته اهي انهن جا دوست آهن - يهودي -، ڇاڪاڻ ته انهن کان سواءِ اسان جو اتي ڪو به دشمن ناهي، تنهن ڪري جنهن وٽ خيبر ۾ مال آهي اهو وٺي، ڇو ته مان يهودين کي ٻاهر ڪڍندس.“ پوءِ عمر انهن کي ٻاهر ڪڍي ڇڏيو.
حديث
Imam Ahmad : 87
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ لِمَ تَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ أَيْضًا أَوَلَمْ تَسْمَعُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [حسن بن موسيٰ] ۽ [حسين بن محمد] ٻنهي چيو ته اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [شيبان] [يحييٰ]، [ابو سلمه]، [ابو هريره] کان ته جڏهن عمر بن الخطاب جمعي جي ڏينهن وعظ ڪري رهيو هو ته اوچتو هڪ ماڻهو آيو، تنهن تي عمر پڇيو ته: 'توهان نماز ۾ دير ڇو ڪري رهيا آهيو؟' ان ماڻهوءَ جواب ڏنو ته: 'ڪجهه به نه پر جڏهن مان نماز جي اذان ٻڌندو آهيان ته فوري طور تي وضو ڪندو آهيان.' [عمر] ٻيهر پڇيو ته: 'ڇا توهان نه ٻڌو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيرو فرمايو هو ته: 'جيڪڏهن توهان جمعي جي نماز لاءِ وڃو ته غسل ڪريو'.
حديث
Imam Ahmad : 88
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَنَحْنُ بِأَذْرَبِيجَانَ يَا عُتْبَةَ بْنَ فَرْقَدٍ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَعُّمَ وَزِيَّ أَهْلِ الشِّرْكِ وَلَبُوسَ الْحَرِيرِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا عَنْ لَبُوسِ الْحَرِيرِ وَقَالَ إِلَّا هَكَذَا وَرَفَعَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِصْبَعَيْهِ
اسان کي [حسن بن موسيٰ] ٻڌايو آهي، هن چيو ته اسان کي [زُهير] ٻڌايو، هن چيو ته اسان کي [عاشق الاهول] ٻڌايو ته [ابو عثمان] چيو ته اسان وٽ [عمر] جو هڪ خط آيو، ۽ اسان ان وقت آذربائيجان ۾ هئاسين، جنهن ۾ چيو ويو هو ته: 'اي عتبه بن فرقاد، مزا نه ڪريو ۽ مشرڪن جا زيور نه پائڻ، ۽ ريشمي ڪپڙا پائڻ، ڇاڪاڻ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان کي ريشمي پائڻ کان منع ڪيو آهي، پوءِ هن چيو ته: 'هن طرح کان سواءِ' ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم پنهنجون ٻئي آڱريون اسان ڏانهن بلند ڪيون.'
حديث
Imam Ahmad : 89
حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ لَبِيبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعِنْدَهُ نَفَرٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى سَفَطٍ أُتِيَ بِهِ مِنْ قَلْعَةٍ مِنْ الْعِرَاقِ فَكَانَ فِيهِ خَاتَمٌ فَأَخَذَهُ بَعْضُ بَنِيهِ فَأَدْخَلَهُ فِي فِيهِ فَانْتَزَعَهُ عُمَرُ مِنْهُ ثُمَّ بَكَى عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ لِمَ تَبْكِي وَقَدْ فَتَحَ اللَّهُ لَكَ وَأَظْهَرَكَ عَلَى عَدُوِّكَ وَأَقَرَّ عَيْنَكَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُفْتَحُ الدُّنْيَا عَلَى أَحَدٍ إِلَّا أَلْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بَيْنَهُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أُشْفِقُ مِنْ ذَلِكَ
اسان کي [حسن] ٻڌايو ته، هن چيو ته، اسان کي [ابن لحية] ٻڌايو آهي ته، هن [محمد بن عبدالرحمٰن بن لبيبه] کي [ابو سنان الدولي] کان هڪ قصو ٻڌائيندي ٻڌو؛ ته هو [عمر بن الخطاب] سان ملڻ آيو، ۽ سندس پاسي ۾ مهاجر پيشرو هئا، پوءِ عمر عراق جي هڪ قلعي مان هڪ ٽوڪري کڻي آيو جنهن ۾ هڪ انگوٺي هئي، پوءِ سندس هڪ پٽ انگوٺي ڪڍي ۽ پنهنجي وات ۾ وجهي، پوءِ عمر پنهنجي وات مان ڪڍي پوءِ عمر روئي، جيڪي ماڻهو سندس ڀرسان هئا، انهن پڇيو: 'تون ڇو روئي رهيو آهين، ڇا الله توهان لاءِ فتح نه ڪئي آهي ۽ توهان کي توهان جي دشمنن تي فتح نه ڏني آهي ۽ توهان جي نظر کي پرامن نه بڻايو آهي؟' عمر جواب ڏنو؛ 'يقيناً مون رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'دنيا ڪنهن به ٻانهي لاءِ نه کليل آهي، جيستائين الله قيامت جي ڏينهن انهن جي وچ ۾ نفرت ۽ دشمني نه پيدا ڪري'. ۽ مان ان کان ڊڄان ٿو'.
حديث
Imam Ahmad : 90
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَصْنَعُ أَحَدُنَا إِذَا هُوَ أَجْنَبَ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ لِيَنَمْ
اسان کي [يعقوب] ٻڌايو آهي اسان کي [منهنجي پيءُ] کان [ابن اسحاق] مون کي [نافع] کان [عبدالله بن عمر] کان [پنهنجي پيءُ] کان ٻڌايو آهي ته مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان پڇيو ته جيڪو شخص جنب هجي ۽ غسل ڪرڻ کان اڳ سمهڻ چاهي ته ان کي ڇا ڪرڻ گهرجي؟ رسول الله صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو ته: 'انهي کي نماز لاءِ وضو ڪرڻ وانگر وضو ڪرڻ گهرجي ۽ پوءِ سمهڻ گهرجي'.
حديث
Imam Ahmad : 91
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا يُعَدِّدُ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ وَقَدْ قِيلَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ } لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعَجَبٌ لِي وَجَرَاءَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ } فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
اسان کي [يعقوب] ٻڌايو آهي اسان کي [منهنجي پيءُ] کان [ابن اسحاق] ٻڌايو آهي مون کي [عز زهريءَ] کان [عبيدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود] کان [عبدالله بن عباس] ٻڌايو آهي، هن چيو ته مون [عمر بن خطاب] کي چوندي ٻڌو آهي ته جڏهن عبدالله بن ابي فوت ٿي ويو، ته رسول الله ﷺ کي سندس لاءِ دعا گهرڻ لاءِ سڏيو ويو، تنهن ڪري هو ڊوڙي ان ڏانهن ويو، جڏهن هو سندس سامهون سندس لاءِ دعا گهرڻ لاءِ بيٺو هو ته مون کيس روڪيو ته مان سندس سامهون بيٺو ۽ چيو: 'يا رسول الله، عبدالله بن ابي الله جو دشمن آهي جنهن هن ۽ هن ڏينهن تي چيو هو،' هن ڏينهن جو نالو چيو، پوءِ عمر جاري رکيو؛ پر، رسول الله ﷺ صرف مسڪرايا جيستائين جڏهن مون پنهنجا لفظ ورجايا ته پاڻ فرمايائون: 'مون کان پري ٿي وڃ، اي عمر، بيشڪ مون کي اختيار ڏنو ويو هو، تنهن ڪري مون اختيار ڪيو، ۽ اهو بيان ڪيو ويو آهي؛' 'ڇا توهان انهن لاءِ بخشش گهرندا يا نه گهرندا - اهو ساڳيو آهي - جيتوڻيڪ جيڪڏهن توهان انهن لاءِ ستر ڀيرا معافي گهرندا، ته به الله انهن کي ڪڏهن به معاف نه ڪندو.' ' - سوره الانفال آيت 80 - جيڪڏهن مون کي خبر هجي ها ته جيڪڏهن مان پنهنجي دعا کي ستر ڀيرا وڌائي ڇڏيان ها ته ان کي بخشش ملندي، ته مان وڌيڪ به شامل ڪريان ها' عمر چيو؛ پوءِ هن ان لاءِ دعا گهري ۽ سندس لاش کڻي سندس قبر تي بيٺو رهيو جيستائين کيس دفن نه ڪيو ويو،' عمر چيو؛ 'مون کي پاڻ تي تعجب آهي ته مان رسول الله ﷺ سان ڪيترو غرور ڪري رهيو هوس، جيتوڻيڪ الله ۽ سندس رسول بهتر ڄاڻن ٿا' عمر ٻيهر چيو؛ 'پوءِ الله جو قسم، ٿوري دير کان پوءِ اهي ٻه آيتون نازل ٿيون - سوره التوبه آيت 80، 84-'. ۽ انهن مان ڪڏهن به ڪنهن مئل جي لاش جي عبادت نه ڪريو، ۽ ان جي قبر تي نماز نه پڙهو. بيشڪ، انهن الله ۽ سندس رسول سان ڪفر ڪيو ۽ اهي بدڪاريءَ جي حالت ۾ مري ويا.' پوءِ رسول الله ﷺ ان کان پوءِ ڪڏهن به منافقن لاءِ دعا نه گهري ۽ نه ئي انهن جي قبرن تي بيٺو.
حديث
Imam Ahmad : 92
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ كَمَا حَدَّثَنِي عَنْهُ نَافِعٌ مَوْلَاهُ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِذَا لَمْ يَكُنْ لِلرَّجُلِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَلْيَأْتَزِرْ بِهِ ثُمَّ لِيُصَلِّ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَيَقُولُ لَا تَلْتَحِفُوا بِالثَّوْبِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ كَمَا تَفْعَلُ الْيَهُودُ قَالَ نَافِعٌ وَلَوْ قُلْتُ لَكُمْ إِنَّهُ أَسْنَدَ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَرَجَوْتُ أَنْ لَا أَكُونَ كَذَبْتُ
اسان کي [يعقوب] ٻڌايو آهي [منهنجي پيءُ] اسان کي [ابن اسحاق] کان ٻڌايو آهي، هن چيو ته مون کي [نافع عبدالله جي اڳوڻي غلام] [عبدالله] کان ٻڌايو، نافع چيو ته عبدالله بن عمر چيو ته جيڪڏهن ڪنهن ماڻهوءَ وٽ هڪ کان سواءِ ٻيو ڪو به لباس نه هجي ته ان کي سارنگ وانگر ڪپڙا پائڻ گهرجن ۽ پوءِ نماز پڙهڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته مون هڪ ڀيرو [عمر بن الخطاب] کي اهو چوندي ٻڌو هو، ۽ هن چيو هو ته جيڪڏهن توهان وٽ صرف هڪ لباس آهي ته پاڻ کي ڪپڙن سان نه ڍڪيو، جيئن يهودي ڪندا آهن. نافع چيو ته جيڪڏهن مان توهان کي ٻڌايان ته عبدالله بن عمر رسول الله ﷺ تي ڀروسو ڪيو هو، ته پوءِ مون کي اميد آهي ته مان ڪوڙ نه ڳالهائي رهيو هوس.
حديث
Imam Ahmad : 93
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ عَنْ شَهْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قِيلَ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شِئْتَ
اسان کي [معمل] ٻڌايو آهي اسان کي [حماد] چيو آهي اسان کي [زياد بن مخرق] ٻڌايو آهي [شهر] کان [عقبه بن عامر] چيو آهي مون کي [عمر] ٻڌايو آهي ته هن رسول الله ﷺ کي فرمائيندي ٻڌو آهي ته: جيڪو به الله ۽ قيامت جي ڏينهن تي ايمان رکندي مري وڃي ته ان کي چيو ويندو ته: جنت ۾ داخل ٿيو اٺن دروازن مان ڪنهن به دروازن مان جيڪو به توهان چاهيو.
حديث
Imam Ahmad : 94
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَذَفَ رَجُلٌ ابْنًا لَهُ بِسَيْفٍ فَقَتَلَهُ فَرُفِعَ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ الْوَالِدُ مِنْ وَلَدِهِ لَقَتَلْتُكَ قَبْلَ أَنْ تَبْرَحَ
اسان کي [اسود بن عامر] ٻڌايو ۽ چيو ته؛ اسان کي [جعفر يعني الاحمر] [مظفر] کان [الحڪم] ۽ [مجاهد] کان روايت ڪئي آهي ته؛ هڪ شخص پنهنجي پٽ کي تلوار سان ڪٽي ڇڏيو، ان کي قتل ڪري ڇڏيو، پوءِ اهو معاملو عمر تائين پهچايو ويو، تنهن ڪري [عمر] چيو ته: جيڪڏهن مون رسول الله ﷺ کي هڪ ڀيرو اهو نه ٻڌو هجي ها ته: 'پيءُ کي پنهنجي ٻار جي قتل جي سزا نه ڏني ويندي آهي. 'مان ضرور توکي رات گذارڻ کان اڳ قتل ڪري ڇڏيندس'.
حديث
Imam Ahmad : 95
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ نَظَرَ إِلَى الْحَجَرِ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَبَّلَهُ
اسان کي [اسود بن عامر] ٻڌايو آهي، هن چيو آهي، اسان کي [زُهير] ٻڌايو آهي، سليمان العماسي کان، اسان کي [ابراهيم] ٻڌايو آهي، هن [عابس بن ربيعة] کان، مون ڏٺو ته [عمر] حجر اسود ڏانهن ڏسي رهيو هو ۽ چئي رهيو هو: 'الله جو قسم، جيڪڏهن مون رسول الله ﷺ کي توکي چميندي نه ڏٺو هجي ها، ته مان توکي نه چمي ها' پوءِ هن ان کي چمي ڏني.
حديث
Imam Ahmad : 96
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِىِّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ كَرِهْتَهَا قَالَ فَقُلْتُ بَلَى فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّ لِي أَفْرَاسًا وَأَعْبُدًا وَأَنَا بِخَيْرٍ وَأُرِيدُ أَنْ تَكُونَ عُمَالَتِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي قَدْ كُنْتُ أَرَدْتُ الَّذِي أَرَدْتَ فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي قَالَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
اسان کي [ابو يمان] ٻڌايو ته، هن چيو ته؛ اسان کي [صيعب] [عز زهريءَ] کان ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ اسان کي [عاص سائب بن يزيد] کي نمير جي ڀيڻ جي ٻار جي خبر ڏني آهي؛ ته [هويتب بن عبدالعزي] کيس خبر ڏني هئي؛ ته [عبدالله بن سعدي] کيس خبر ڏني هئي؛ ته هو عمر بن الخطاب وٽ سندس خلافت دوران آيو هو، تڏهن عمر کيس چيو ته؛ 'مون کي هڪ ڳالهه به نه ٻڌائي وئي آهي - ته توهان ماڻهن جي ڪم جي سنڀال ڪرڻ جا انچارج آهيو، پوءِ جڏهن توهان کي پگهار ڏني وڃي ته توهان ان کي ناپسند نه ڪندا آهيو؟' عبدالله بن سعدي چيو؛ ته مون جواب ڏنو؛ 'اهو صحيح آهي' عمر چيو؛ 'توهان ان مان ڇا چاهيو ٿا؟' هن جواب ڏنو؛ ته مون جواب ڏنو؛ 'بيشڪ، مون وٽ ڪيترائي گھوڙا ۽ غلام آهن، ۽ مان خوشحال آهيان، مان چاهيان ٿو ته منهنجي اجرت مسلمانن کي خيرات ۾ ڏني وڃي'. [عمر] چيو؛ ”ائين نه ڪر، ڇاڪاڻ ته اصل ۾ مان به اهو ئي چاهيان ٿو جيڪو تون چاهين ٿو، پر رسول الله ﷺ مون کي هڪ تحفو ڏنو ۽ مون چيو؛ ”اهو ڪنهن کي ڏي جيڪو مون کان غريب آهي،“ ايتري تائين جو هڪ ڏينهن انهن مون کي دولت ڏني ۽ مون چيو؛ ”انهن ماڻهن کي ڏي جيڪي مون کان غريب آهن“ پوءِ رسول الله ﷺ مون کي ڊاڙو ۽ چيو؛ ”وٺ ۽ ترقي ڪر - سيڙپڪاري ڪر - دولت پوءِ ان سان سيڙپڪاري ڪر. هن دولت مان جيڪو به توکي ملي ۽ تون ان جي اميد نه رکين ۽ نه گهرين، ته پوءِ ان کي وٺي وٺ، ۽ جيڪڏهن اهو اهڙو نه آهي ته پوءِ ان کي پنهنجو نه سمجهو“.
حديث
Imam Ahmad : 97
حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ دَرَّاجٍ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَبَّحَ بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَرَآهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا
اسان کي [سڪان بن نافع البهلي] ٻڌايو ته؛ اسان کي [صالح] [عز زهريءَ] کان ٻڌايو ته؛ مون کي [ربيعة بن دراج] ٻڌايو آهي ته [علي بن ابو طالب] مڪي جي رستي تي عصر کان پوءِ ٻه رڪعتون سنتون پڙهيون، پوءِ عمر اهو ڏٺو ۽ ان تي ناراض ٿيو، پوءِ چيو: 'الله جو قسم، ڇا توهان کي اڳ ۾ ئي خبر نه هئي ته رسول الله ﷺ ان کان منع ڪئي هئي'.
حديث
Imam Ahmad : 98
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَاجِدَةُ قَالَ عَارَمْتُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَعَضَّ أُذُنِي فَقَطَعَ مِنْهَا أَوْ عَضِضْتُ أُذُنَهُ فَقَطَعْتُ مِنْهَا فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَاجًّا رُفِعْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِمَا إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنْ كَانَ الْجَارِحُ بَلَغَ أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ فَلْيَقْتَصَّ قَالَ فَلَمَّا انْتُهِيَ بِنَا إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ نَعَمْ قَدْ بَلَغَ هَذَا أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ ادْعُوا لِي حَجَّامًا فَلَمَّا ذَكَرَ الْحَجَّامَ قَالَ أَمَا إِنِّي قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَدْ أَعْطَيْتُ خَالَتِي غُلَامًا وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَارِكَ اللَّهُ لَهَا فِيهِ وَقَدْ نَهَيْتُهَا أَنْ تَجْعَلَهُ حَجَّامًا أَوْ قَصَّابًا أَوْ صَائِغًا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنِ ابْنِ مَاجِدَةَ السَّهْمِيِّ أَنَّهُ قَالَ حَجَّ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
اسان کي [محمد بن يزيد] ٻڌايو آهي اسان کي [محمد بن اسحاق] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته اسان کي [علاء بن عبدالرحمان بن يعقوب] [بني سهم جي هڪ قريش ماڻهو] کان هڪ [انهن مان هڪ ماڻهو جنهن کي ماجده سڏيو ويندو هو] ٻڌايو ته هن چيو ته مون مڪي ۾ هڪ ڇوڪرو سان جهڳڙو ڪيو، پوءِ هن منهنجو ڪن ڪٽيو - يا - مون منهنجو ڪن ڪٽيو ۽ ڪٽيو، پوءِ جڏهن ابوبڪر اسان وٽ حج ڪرڻ لاءِ آيو، ته اسان معاملو هن ڏانهن رکيو، تنهن ڪري هن جواب ڏنو ته: 'انهن ٻنهي کي عمر بن الخطاب وٽ آڻيو، جيڪڏهن اهو شخص جيڪو زخمي ڪيو آهي اهو قيش ڪرڻ تي منحصر آهي، ته پوءِ ان کي قيش ڪرڻ ڏيو'. هو چوي ٿو؛ پوءِ جڏهن اسان [عمر بن الخطاب] جي اڳيان پهتاسين، ته هن اسان ڏانهن ڏٺو ۽ چيو ته: 'ها، مان قيش ڪرڻ جي حد تائين پهچي چڪو آهيان، مون کي ڪشي ڪندڙ کي سڏ ڪريو'. پوءِ جڏهن هن ڪشي ڪندڙ جو ذڪر ڪيو ته هن چيو؛ ”منهنجي حوالي سان، مون رسول الله ﷺ کي فرمائيندي ٻڌو آهي ته: مون پنهنجي ماسي کي هڪ غلام ڏنو آهي انهي اميد سان ته الله تعاليٰ ان کي ان سان برڪت ڏيندو، ۽ مون ان کي منع ڪئي آهي ته ان کي ساغر، قصاب يا سونار نه بڻائي.“ اسان کي [يعقوب] ٻڌايو آهي ته اسان کي [منهنجي پيءُ] کان [ابن اسحاق] ٻڌايو آهي ته هن چيو؛ ۽ اسان کي [علاء بن عبدالرحمان] کان [بني سهم جي هڪ شخص] کان [ابن ماجيده السهمي] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته: ”ابوبڪر پنهنجي خلافت دوران اسان وٽ حج تي ويو،“ پوءِ هن حديث جو ذڪر ڪيو.
حديث
Imam Ahmad : 99
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ رَخَّصَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَضَى لِسَبِيلِهِ فَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَحَصِّنُوا فُرُوجَ هَذِهِ النِّسَاءِ
اسان کي [عبيده بن حميد]، [داؤد بن ابو هند]، [ابو نضلره]، [ابو سعيد]، ٻڌايو ته؛ [عمر] ماڻهن جي اڳيان وعظ ڪيو ۽ چيو ته؛ 'يقيناً، الله پنهنجي نبي کي ان جي خواهش جي ڪري راحت ڏني آهي، ۽ بيشڪ نبي صلي الله عليه وسلم پنهنجو رستو اختيار ڪري چڪا آهن، تنهنڪري الله جي حڪم سان حج ۽ عمرو پورو ڪريو ۽ انهن عورتن جي شرمگاهن جي حفاظت ڪريو'.
حديث
Imam Ahmad : 100
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَرْقُدُ الرَّجُلُ إِذَا أَجْنَبَ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَ
اسان کي [عبيده بن حميد] ٻڌايو آهي مون کي [عبيده الله بن عمر] ٻڌايو آهي [نافع] کان [ابن عمر] کان [عمر بن الخطاب] تائين، هن چيو ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم کان پڇيو ويو ته: ڇا ڪنهن شخص لاءِ جائز آهي ته هو جنبي هجي ته سمهي سگهي؟ پاڻ جواب ڏنو: 'ها، جيڪڏهن توهان وضو ڪيو هجي'.
