Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith

Hadith

Imam Ahmad : 81

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ قَالَ قَالَ أَبِي فَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ وَمَا أَعْجَبَكَ مِنْ ذَلِكَ كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا دَعَا الْأَشْيَاخَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانِي مَعَهُمْ فَقَالَ لَا تَتَكَلَّمْ حَتَّى يَتَكَلَّمُوا قَالَ فَدَعَانَا ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مَا قَدْ عَلِمْتُمْ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وِتْرًا فَفِي أَيِّ الْوِتْرِ تَرَوْنَهَا

Ɔ seli e kɛ [‘Affan] Ɔ seli e kɛ [Abdul Wahid Bin Ziyad] ɔ seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e’n [‘Asim Bin Kulaib], ɔ seli kɛ; [min si] seli kɛ; ɔ kannin hadith sɔ’n [Ibn Abbas] m’ɔ seli kɛ; ‘Like kun m’ɔ́ bó amun nuan sakpa’n yɛle kɛ, kɛ [Omar] flɛli kpɛnngbɛn nga be o Mohamed sallallaahu ‘alaihi wasallam i janvuɛ’m be nun’n, ɔ flɛli min wie kɛ e nin be e tran, kpɛkun ɔ seli kɛ; ‘Amun su ijɔman lele naan b’a kan’. Ɔ maan cɛn kun annzɛ kɔnguɛ kun’n, ɔ flɛli e, kpɛkun ɔ seli e kɛ; 'Nanwlɛ, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kannin Laylatul Qadar i ndɛ kɛ nga amun dun mmua si i’n sa, ɔ maan amun nian nun cɛn blu nga be sinnin lɛ’n be nun kɔnguɛ’m be nun, ɔ nin blɛ nga amun bu i kɛ ɔ timan kpa’n be nun’n.

Hadith

Imam Ahmad : 82

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ عَمْرٍو الْبَجَلِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْقَوْمِ الَّذِينَ سَأَلُوا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالُوا لَهُ إِنَّمَا أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ ثَلَاثٍ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا وَعَنْ الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ وَعَنْ الرَّجُلِ مَا يَصْلُحُ لَهُ مِنْ امْرَأَتِهِ إِذَا كَانَتْ حَائِضًا فَقَالَ أَسُحَّارٌ أَنْتُمْ لَقَدْ سَأَلْتُمُونِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا نُورٌ فَمَنْ شَاءَ نَوَّرَ بَيْتَهُ وَقَالَ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ يَغْسِلُ فَرْجَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يُفِيضُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا وَقَالَ فِي الْحَائِضِ لَهُ مَا فَوْقَ الْإِزَارِ

Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Ashim Bin Amru Al Bajali] kannin ndɛ kun [sran kun] i sa nun sran akpasua kun mɔ be usali [Omar Bin Al Khaththab] kɛ; ‘E bali ɔ wun lɔ kɛ é úsa wɔ ndɛ nsan; be su sunna srɛlɛ nga bian kun srɛ i awlo lɔ’n, ɔ nin junub nun wunnzinlɛ’n, ɔ nin like nga bian kun kwla yo i yi m’ɔ su wun bla’n i wun’n, be su’. Ɔ maan Omar tɛli su kɛ; ?Amun ti bakanngan, amun usali min ndɛ kun mɔ kɛ ɔ fɛ i kɛ n usali Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, sran fi nin a usamɛn i le’n? Daka ɔ seli kɛ; 'Sran kun i sunnah srɛlɛ i awlo lɔ'n, ɔ ti kpajalɛ, ɔ maan sran kwlaa ng'ɔ klo'n, maan i sua'n yo kpajalɛ'. Yɛ ɔ yiyili junub nun wunnzinlɛ’n i nun; ‘Ɔ fata kɛ a wunnzin ɔ wunnɛn’n i lika wie mun naan w’a wunnzin ɔ wun, kpɛkun w’a gua nzue ɔ ti su kpɛ nsan’ yɛ ɔ yiyili i yi m’ɔ su wun bla’n i ndɛ’n nun ɔn; ‘I liɛ’n, like ng’ɔ o tralɛ’n su’n yɛle -sanngɛ farji-’.

Hadith

Imam Ahmad : 83

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ بِالْعِرَاقِ حِينَ يَتَوَضَّأُ فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِ قَالَ فَلَمَّا اجْتَمَعْنَا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لِي سَلْ أَبَاكَ عَمَّا أَنْكَرْتَ عَلَيَّ مِنْ مَسْحِ الْخُفَّيْنِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ بِشَيْءٍ فَلَا تَرُدَّ عَلَيْهِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ

Ɔ seli e kɛ [Qutaiba Bin Sa’id] Ɔ seli e kɛ [Ibn Lahi’ah] m’ɔ fin [Abu An Nadlar] m’ɔ fin [Abu Salamah] m’ɔ fin [Ibn Omar] m’ɔ seli kɛ; N wunnin kɛ [Sa’d Bin Abi Waqqas] su nunnun i khuf nɲɔn’n Irak lɔ kɛ ɔ́ yó wunnzinlɛ’n, i sin’n n kplinnin su, ɔ maan kɛ e yiali [Omar Bin Al Khaththab] i wun lɛ’n, ɔ seli kɛ; ‘Usa ɔ si like nga a seli min kɛ n nunnun khuf’n i su ndɛ’. Ɔ maan n kannin ndɛ sɔ’n n kleli i, kpɛkun ɔ tɛli min su kɛ; 'Sɛ Sa'd kan ndɛ kun kle amun'n, nán amun kpɛ i sin afin Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nunnunnin i khuf nɲɔn'.

Hadith

Imam Ahmad : 84

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ سَأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ نَعَمْ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْهُ غَيْرَهُ

Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Harun Bin Ma’ruf]’n, ɔ seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Ibn Wahab] m’ɔ fin [Amru Bin Al Harith] m’ɔ fin [Abu An Nadlar] m’ɔ fin [Abu Salamah Bin Abdurrahman] m’ɔ fin [Abdullah Bin Umar] m’ɔ fin [Sa’d Bin Abi Waqqas] m’ɔ fin [Sa’d Bin Abi Waqqas] m’ɔ fin [Sa’d Bin Abi Waqqas] m’ɔ fin [Sa’d Bin Abi Waqqas] m’ɔ fin [Sa’d Bin Abi Waqqas] m’ɔ fin [Sa’d Bin Abi Waqqas] m’ɔ fin Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, ɔ seli e kɛ ɔ toli i nɲɔn’n be su ndɛ’n. i sin’n, ɔ tɛli su kɛ; 'Ɛɛn, sɛ Sa'd kan ndɛ kun kle amun'n, nán amun usa sran uflɛ ndɛ sɔ'n.'

Hadith

Imam Ahmad : 85

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رُؤْيَا لَا أُرَاهَا إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ قَالَ وَذَكَرَ لِي أَنَّهُ دِيكٌ أَحْمَرُ فَقَصَصْتُهَا عَلَى أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ امْرَأَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَتْ يَقْتُلُكَ رَجُلٌ مِنْ الْعَجَمِ قَالَ وَإِنَّ النَّاسَ يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَخِلَافَتَهُ الَّتِي بَعَثَ بِهَا نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ يَعْجَلْ بِي أَمْرٌ فَإِنَّ الشُّورَى فِي هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَمَنْ بَايَعْتُمْ مِنْهُمْ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا وَإِنِّي أَعْلَمُ أَنَّ أُنَاسًا سَيَطْعَنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا قَاتَلْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ أُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكُفَّارُ الضُّلَّالُ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَتْرُكُ فِيمَا عَهِدَ إِلَيَّ رَبِّي فَاسْتَخْلَفَنِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَغْلَظَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَحِبْتُهُ أَشَدَّ مَا أَغْلَظَ لِي فِي شَأْنِ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي نَزَلَتْ فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ فَسَأَقْضِي فِيهَا بِقَضَاءٍ يَعْلَمُهُ مَنْ يَقْرَأُ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ وَإِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ إِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَيُبَيِّنُوا لَهُمْ سُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا عُمِّيَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الثُّومُ وَالْبَصَلُ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجِدُ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فَيَأْمُرُ بِهِ فَيُؤْخَذُ بِيَدِهِ فَيُخْرَجُ بِهِ مِنْ الْمَسْجِدِ حَتَّى يُؤْتَى بِهِ الْبَقِيعَ فَمَنْ أَكَلَهُمَا لَا بُدَّ فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا قَالَ فَخَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُصِيبَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ

Ɔ seli e kɛ [‘Affan] Ɔ seli e kɛ [Hammam Bin Yahya] ɔ seli kɛ; Be seli e [Qatadah] m’ɔ fin [Salim Bin Abul Ja’d Al Ghatafani] m’ɔ fin [Ma’dan Bin Abu Thalhah Al Ya’mari] kɛ [Omar Bin Al Khaththab] jrannin ijɔlɛ bia’n su Fue cɛn’n, i sin’n, ɔ manmannin Ɲanmiɛn, kpɛkun ɔ manmannin i sin’n, ɔ kannin Rasulullah i ndɛ, kpɛkun ɔ seli kɛ; ‘N lafili laliɛ kun yɛ n buli i kɛ ɔ ti min wie’n i nzɔliɛ like, n lafili kɛ akɔba kun w’a ɲin min kpɛ nɲɔn sa’. Ma’dan seli kɛ; ɔ -Umar- kannin kɛ akɔ’n ti ufue, kpɛkun n seli Asma’ Bint Umais, Abu Bakr i yi’n, ɔ maan ɔ seli kɛ; ‘Aofuɛ bian/ng’ɔ timan Arabu’n, ɔ́ kún wɔ’. Umar seli kɛ; ’ Nanwlɛ, sran’m be seli min kɛ n sie sran kun m’ɔ́ dí min osu’n, yɛ nanwlɛ, Allah su sacimɛn i Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n nin i kalifa’n, m’ɔ sunmɛnnin i nuan ijɔfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, ɔ sieli i’n, naan sɛ wie’n ju min su’n, ndɛ sɔ’n ɔ́ fá mán Shuraa - akunndan bulɛ - ɔ nin sran nsiɛn mɔ kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n ɔ́ dí junman’n. be, i sɔ’n ti’n, sran kwlaa nga amun nin i be nanti klanman’n, ɔ fata kɛ amun sie i su. Yɛ be nanti su, yɛ nanwlɛ, n si kɛ sran wie’m bé sáci ndɛ sɔ’n, yɛ min yɛ ń fá min sa ń kún be’n niɔn, be ti Allah i kpɔfuɛ mun, be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n, ɔ nin be nga be mlinnin’n, be ti Allah, n su yaciman like nga min Min’n tali min nda’n i lɛ naan m’an fa like kun m’ɔ ti cinnjin kpa tra min’n, m’an sie min i osu. -, yɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam w’a seman min like fi le kɛ ɔ fɛ i kɛ n nin i e ɔli’n, ɔ yoli min kekle kpa kalalah ndɛ’n nun lele ɔ fa i sa’n wlali min klun lɔ, kpɛkun ɔ seli min kɛ: ‘Ɔ ju amun su kɛ ndɛ mma nga be kan shaif m’ɔ o Surah An ma decide i awieliɛ lɔ’n, sɛ n kwla fa ajalɛ’n, n kwla di junman sɔ’n. be nga be kanngan nun’n, ɔ nin be nga be kannganman nun’n, be si i, yɛ n di lalo n kle Allah nvle’n i kpɛnngbɛn’m be su, kɛ n sunmannin be naan be kle sran’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i su ndɛ’n, naan be yiyi be nuan ijɔfuɛ’n i sunna’n nun sallallaahu ‘alaihi wasallam, kpɛkun be kokoli min su ndɛ nga be simɛn i’n i su, kpɛkun nanwlɛ, amun dili like nɲɔn mɔ n diman’n, O sran mun. Kɛ be se kɛ layi nin jaba’n, Allah ti’n, n wunnin kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, kɛ ɔ tili be nɲɔn sɔ’m be nvan’n, ɔ seli i kɛ ɔ́ trɛ́ i sa’n su kɛ ɔ jaso Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun lɔ naan ɔ fa sie i Baqi’n nun’n, ɔ maan sran kwlaa ng’ɔ́ dí be nɲɔn’n, ɔ fata kɛ ɔ ton be lele naan nvan’n w’a wie.’ Ma’dan seli kɛ; ‘Umar boli jasin fɛ’n sran’m be ɲrun Fue cɛn, kpɛkun be kunnin i Fue cɛn’.

Hadith

Imam Ahmad : 86

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَالزُّبَيْرُ والْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ إِلَى أَمْوَالِنَا بِخَيْبَرَ نَتَعَاهَدُهَا فَلَمَّا قَدِمْنَاهَا تَفَرَّقْنَا فِي أَمْوَالِنَا قَالَ فَعُدِيَ عَلَيَّ تَحْتَ اللَّيْلِ وَأَنَا نَائِمٌ عَلَى فِرَاشِي فَفُدِعَتْ يَدَايَ مِنْ مِرْفَقِي فَلَمَّا أَصْبَحْتُ اسْتُصْرِخَ عَلَيَّ صَاحِبَايَ فَأَتَيَانِي فَسَأَلَانِي عَمَّنْ صَنَعَ هَذَا بِكَ قُلْتُ لَا أَدْرِي قَالَ فَأَصْلَحَا مِنْ يَدَيَّ ثُمَّ قَدِمُوا بِي عَلَى عُمَرَ فَقَالَ هَذَا عَمَلُ يَهُودَ ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ خَطِيبًا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَنَّا نُخْرِجُهُمْ إِذَا شِئْنَا وَقَدْ عَدَوْا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَفَدَعُوا يَدَيْهِ كَمَا بَلَغَكُمْ مَعَ عَدْوَتِهِمْ عَلَى الْأَنْصَارِ قَبْلَهُ لَا نَشُكُّ أَنَّهُمْ أَصْحَابُهُمْ لَيْسَ لَنَا هُنَاكَ عَدُوٌّ غَيْرَهُمْ فَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ بِخَيْبَرَ فَلْيَلْحَقْ بِهِ فَإِنِّي مُخْرِجٌ يَهُودَ فَأَخْرَجَهُمْ

Ɔ seli e [Ya’qub] Ɔ seli e [min si] kɛ [Ibn Ishaq] seli kɛ; Ɔ seli min kɛ [Nafi’ i kanga laa Abdola Bin Omar] Ɔ fin [Abdola Bin Omar], ɔ seli kɛ; Kɛ e juli lɔ’n, e nin Zubair nin Miqdad Bin Aswad e ɔli e aɲanbeun ninnge’m be nianlɛ Khaibar lɔ naan e ko nian be nun, kɛ e juli lɔ’n, e titili e wun e ɔli e asiɛ’m be su, kɔnguɛ afiɛn’n, kɛ n la min lawlɛ’n su’n, be tɔli min su, min sa’n jrannin min ja’n su, kɛ nglɛmun nun’n, be fali min janvuɛ nɲɔn’n be toli min’n; ‘Wan yɛ ɔ yoli wɔ sɔ’n niɔn’. N tɛli i su kɛ; ‘N siman’. Ɔ kannin ndɛ’n i sin kɛ; Ɔ maan Zubair nin Miqdad be siesieli min sa’n, kpɛkun be fali min be ɔli Omar i wun lɔ, kpɛkun [Omar] seli kɛ; ‘I sɔ yɛ Zuifu’m be yoli ɔ’. Kpɛkun ɔ jasoli, ɔ boli jasin fɛ’n sran’m be ɲrun lɛ. 'O sran mun, nanwlɛ, Ɲanmiɛn i janunfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam fali Zuifu nga be o Khaibar lɔ’n be dili junman, ɔ nin aenguɛ kun mɔ e fuannin be sɛ e klo’n, yɛ be yoli Abdullah Bin Umar i sa tɛ kɛ be kpɛli i sa’n kɛ nga ɔ fa bali amun wun lɔ’n sa, ɔ nin kpɔlɛ nga be fa yoli Ansarfuɛ’m be janvuɛ’n i laa’n, e leman akplowa kɛ be janvuɛ’m be o lɛ. be kpɔfuɛ uflɛ fi nunman lɛ saan be, ɔ maan sran kwlaa ng’ɔ le asiɛ Khaibar lɔ’n, ɔ fata kɛ ɔ fa afin n su fuan Zuifu mun’. Kpɛkun, Omar fuannin be.

Hadith

Imam Ahmad : 87

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ لِمَ تَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ أَيْضًا أَوَلَمْ تَسْمَعُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ

Be seli e kɛ [Asan Bin Musa] nin [Usain Bin Muhamɛdi] be nɲɔn’n be seli kɛ; Be seli e [Syaiban] m’ɔ fin [Yahya] m’ɔ fin [Abu Salamah] m’ɔ fin [Abu Hurairah] kɛ, kɛ Omar Bin Al Khathab bó jasin fɛ’n Fue cɛn’n, kpɛkun bian kun bali, ɔ maan Omar usali kɛ; ?Ngue ti yɛ amun su cɛ srɛlɛ’n niɔn?’ i sin’n, bian’n tɛli su kɛ; ‘Like uflɛ fi saan kɛ n ti sran’m be flɛlɛ’n, n ka lɛ n wunnzin min wun.’ [Omar] usali ekun kɛ; '?Amun a timan kɛ cɛn kun’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam seli kɛ: 'Kɛ amun kɔ Fue cɛn srɛlɛ’m be bo’n, amun wunnzin'.

Hadith

Imam Ahmad : 88

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَنَحْنُ بِأَذْرَبِيجَانَ يَا عُتْبَةَ بْنَ فَرْقَدٍ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَعُّمَ وَزِيَّ أَهْلِ الشِّرْكِ وَلَبُوسَ الْحَرِيرِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا عَنْ لَبُوسِ الْحَرِيرِ وَقَالَ إِلَّا هَكَذَا وَرَفَعَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِصْبَعَيْهِ

Ɔ seli e kɛ [Hasan Bin Musa] seli kɛ; Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Zuhair]’n, ɔ seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [Ashim Al Ahwal] m’ɔ fin [Abu Utman]’n, ɔ seli kɛ; [Omar] i lɛtri kun bali e sin, yɛ blɛ sɔ nun’n, e o Azerbaïdjan lɔ, ɔ se kɛ; 'O Utbah Bin Farqad, nán di fɛ naan wla Ɲanmiɛn sufuɛ kpanngban be jɛtɛ ufue mun, yɛ wla tralɛ nga be ti kɛ soie sa'n, afin Ɲanmiɛn i janunfuɛ'n (Allaah i aklunye nin i suyralɛ'n be o i su) tanninnin e kɛ nán e wla soie, i sin'n ɔ seli kɛ: 'Sɛ ɔ timan kɛ nga sa'n,' yɛ Ɲanmiɛn i janunfuɛ'n seli i kɛ ɔ yo sɔ. e.’

Hadith

Imam Ahmad : 89

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ لَبِيبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعِنْدَهُ نَفَرٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى سَفَطٍ أُتِيَ بِهِ مِنْ قَلْعَةٍ مِنْ الْعِرَاقِ فَكَانَ فِيهِ خَاتَمٌ فَأَخَذَهُ بَعْضُ بَنِيهِ فَأَدْخَلَهُ فِي فِيهِ فَانْتَزَعَهُ عُمَرُ مِنْهُ ثُمَّ بَكَى عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ لِمَ تَبْكِي وَقَدْ فَتَحَ اللَّهُ لَكَ وَأَظْهَرَكَ عَلَى عَدُوِّكَ وَأَقَرَّ عَيْنَكَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُفْتَحُ الدُّنْيَا عَلَى أَحَدٍ إِلَّا أَلْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بَيْنَهُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أُشْفِقُ مِنْ ذَلِكَ

Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Hasan]’n, ɔ seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Ibn Lahi’ah] seli e kɛ [Abu Al Aswad] tili kɛ [Muhammad Bin Abdurrahman Bin Labibah] kannin ndɛ kun [Abu Sinan Ad Dauli] i sa nun, kɛ ɔ bali [Omar Bin Al Khaththab] i wun lɔ, naan i wun lɛ’n, be nga be dun mmua trannin Iraq lɔ’n, be o lɛ. m’ɔ le nzɔliɛ like’n, i sin’n i wa yasua’m be nun kun fali nzɔliɛ like’n fa wlɛli i nuan nun, kpɛkun Omar yili i nuan nun kpɛkun Omar kpannin, sran nga be o i wun lɛ’n be usali kɛ; ?Ngue ti yɛ amun kpan flɛ ɔ, ?Alamu w’a kwlaman amun w’a kwlaman amun kpɔfuɛ mun, w’a yoman naan amun akunndan’n w’a yo fɔundi? Omar tɛli su kɛ; 'Nanwlɛ, n tili kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam seli kɛ: 'Mɛn’n su tikeman junman difuɛ kun i ɲrun, saan Ɲanmiɛn w’a fa kpɔlɛ nin kpɔlɛ w’a sie be afiɛn cɛn nga bé cɛ́n sran mun’n.' yɛ srɛ kun min sɔ’n’.

Hadith

Imam Ahmad : 90

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَصْنَعُ أَحَدُنَا إِذَا هُوَ أَجْنَبَ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ لِيَنَمْ

Ɔ seli e kɛ [Ya’qub] Ɔ seli e kɛ [min si] fin [Ibn Ishaq] Ɔ seli min kɛ [Nafi’] fin [Abdullah Bin Umar] ɔ fin [i baba] ɔ seli kɛ; ?Sran ng’ɔ ti junub’n, m’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ láfi ka naan w’a wunnzin’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ ɔ yo ɔ? Ɔ maan, ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɔ fata kɛ ɔ yo wunnzinlɛ kɛ srɛlɛ nun wunnzinlɛ sa, kpɛkun ɔ lafi’.

Hadith

Imam Ahmad : 91

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا يُعَدِّدُ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ وَقَدْ قِيلَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ } لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعَجَبٌ لِي وَجَرَاءَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ } فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Ɔ seli e kɛ [Ya’qub] Ɔ seli e kɛ [min si’n] fin [Ibn Ishaq] Ɔ seli min kɛ [Az Zuhri] ɔ fin [Ubaidullah Bin Abdullah Bin ‘Utbah Bin Mas’ud] ɔ fin [Abdullah bin Abbas], ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Omar Bin Katab] seli kɛ; Kɛ Abdullah Bin Ubai wuli’n, be flɛli Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kɛ ɔ srɛ i ti, ɔ maan ɔ wanndili ɔli i wun lɔ, kɛ ɔ jrannin i ɲrun lɛ kɛ ɔ́ srɛ́ i’n n jrannin i ɲrun ti’n, n jrannin i ɲrun lɛ n seli kɛ; Ɔ seli kɛ: ‘O Rasulullah, Abdullah Bin Ubai yɛ ɔ ti Allah i kpɔfuɛ ng’ɔ seli kɛ cɛn nga nin cɛn nga nun’n niɔn,’ ɔ seli cɛn sɔ’n i dunman’n, kpɛkun Omar kannin ndɛ’n i sin; Sanngɛ, Rasulullah shallallahu ’alaihi wasallam srili ngbɛn lele mɔ n kannin min ndɛ’n i ekun’n, ɔ seli kɛ: ‘O Omar, jaso min wun lɛ, i kpa bɔbɔ’n, be mannin min atin kɛ n fa ajalɛ kun naan m’an fa, yɛ be seli kɛ: ‘Sɛ a srɛ be wun sa tɛ’m be cɛ wɔ annzɛ a srɛman be wun sa cɛ be’n - ɔ ti. Kannzɛ bɔbɔ amun srɛ be yaci cɛlɛ kpɛ ablasan’n, sanngɛ Allah su yaciman be cɛman be le." -QS Al Anfal verse 80- sɛ ɔ ti kɛ n si kɛ sɛ n srɛ i kpɛ ablasan’n, nn ɔ́ ɲán yaci cɛlɛ’n, nn n fali uflɛ n ukali su’ Umar seli; Ɔ maan, kɛ ndɛ mma nɲɔn sɔ’m be jrali’n, w’a cɛman yɛ ndɛ mma nɲɔn sɔ’m be jrali’n niɔn. asieliɛ’n su. Nanwlɛ, b’a lafiman Allah nin i nuan ijɔfuɛ’n be su yɛ be wuli sa tɛ nun’.

Hadith

Imam Ahmad : 92

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ كَمَا حَدَّثَنِي عَنْهُ نَافِعٌ مَوْلَاهُ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِذَا لَمْ يَكُنْ لِلرَّجُلِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَلْيَأْتَزِرْ بِهِ ثُمَّ لِيُصَلِّ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَيَقُولُ لَا تَلْتَحِفُوا بِالثَّوْبِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ كَمَا تَفْعَلُ الْيَهُودُ قَالَ نَافِعٌ وَلَوْ قُلْتُ لَكُمْ إِنَّهُ أَسْنَدَ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَرَجَوْتُ أَنْ لَا أَكُونَ كَذَبْتُ

Ɔ seli e [Ya’qub] Ɔ seli e [min si] kɛ [Ibn Ishaq] seli kɛ; Kɛ Nafi’ seli min [Nafi’ Abdullah i kanga laa’n] m’ɔ fin [Abdullah]’n, ɔ seli kɛ; Abdula Bin Omar seli kɛ; Sɛ sran kun leman tralɛ fi saan kunngba cɛ’n, nn ɔ wla tralɛ’n kɛ sarong sa, kpɛkun ɔ srɛ Ɲanmiɛn, afin nanwlɛ, cɛn kun’n, n tili [Umar Bin Al Khaththab] i ndɛ sɔ’n, kpɛkun ɔ seli kɛ; ‘Sɛ tralɛ kunngba cɛ yɛ amun le’n, nán amun kata amun wun kɛ Zuifu’m be fa yo’n sa’. Nafi’ seli kɛ; 'Sɛ n se amun kɛ Abdullah Bin Omar lafili Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam su'n, nn n lafi su kɛ n su buaman ato.'

Hadith

Imam Ahmad : 93

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ عَنْ شَهْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قِيلَ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شِئْتَ

Ɔ seli e kɛ [Mu`ammal] Ɔ seli e kɛ [Hammad] ɔ seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Ziyad Bin Mikhrak] m’ɔ fin [Shahr] m’ɔ fin [Uqba Bin ‘Amir] m’ɔ fin [Uqba Bin ‘Amir]’n, ɔ seli kɛ; Ɔ seli min [Omar] kɛ ɔ tili kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n (Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n) seli kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ lafi Ɲanmiɛn nin cɛn kasiɛn’n be su’n, ɔ wu’n, bé sé i kɛ; ‘Anuan mɔcuɛ nga a klo’n, be nun kun wlu ɲanmiɛn su lɔ. ''

Hadith

Imam Ahmad : 94

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَذَفَ رَجُلٌ ابْنًا لَهُ بِسَيْفٍ فَقَتَلَهُ فَرُفِعَ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ الْوَالِدُ مِنْ وَلَدِهِ لَقَتَلْتُكَ قَبْلَ أَنْ تَبْرَحَ

Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Aswad Bin Amir]’n, ɔ seli kɛ; ɔ kannin ndɛ kleli e [Ja’far yɛle kɛ Al Ahmar] m’ɔ fin [Mutharrif] m’ɔ fin [Al Hakam] m’ɔ fin [Mujahid] m’ɔ seli kɛ; sran kun fali trɔ kpɛli i wa’n, ɔ kunnin i, i sin’n, be fali ndɛ sɔ’n be ko mannin Omar, ɔ maan [Omar] seli kɛ; Sɛ ɔ ti kɛ m’an timan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ’n cɛn kun’n, ɔ seli kɛ: ‘Sɛ sran kun kun i wa’n, be tumɛn i fɔ. ‘Nanwlɛ, ń kún wɔ ka naan w’a di kɔnguɛ’.

Hadith

Imam Ahmad : 95

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ نَظَرَ إِلَى الْحَجَرِ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَبَّلَهُ

Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Aswad Bin Amir]’n, ɔ seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Zuhair] m’ɔ fin [Sulaiman Al A’masy] Ɔ seli e kɛ [Ibrahim] m’ɔ fin [Abis Bin Rabi’ah] i ndɛ’n; N wunnin kɛ [Omar] su nian Yɛbuɛ ble’n su, kpɛkun ɔ se kɛ; 'Alahi, sɛ ɔ ti kɛ m'an wunman Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam m'ɔ su bo ɔ nuan'n, nn m'an boman ɔ nuan' i sin'n, ɔ boli i nuan.

Hadith

Imam Ahmad : 96

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِىِّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ كَرِهْتَهَا قَالَ فَقُلْتُ بَلَى فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّ لِي أَفْرَاسًا وَأَعْبُدًا وَأَنَا بِخَيْرٍ وَأُرِيدُ أَنْ تَكُونَ عُمَالَتِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي قَدْ كُنْتُ أَرَدْتُ الَّذِي أَرَدْتَ فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي قَالَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ

Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Abul Yaman]’n, ɔ seli kɛ; ɔ kannin ndɛ kleli e [Syu’aib] m’ɔ fin [Az Zuhri] ɔ seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Kɛ Sa`ib Bin Yazid] Namir i niaan bla’n i wa’n sa’n, [Huwaithib Bin Abdul ‘Uzza] seli i kɛ, kɛ [Abdullah Bin Sa’di] seli i kɛ ɔ bali Omar Bin Al Khaththab i wun lɔ i kalifa blɛ nun’n, i sɔ’n ti’n, Omar seli i kɛ; ‘?Be nin a seman min -like kun su-, kɛ a ti sran’m be junman’n i lika nianlɛ’n i su kpɛn, i sin’n, kɛ be man wɔ akatua’n, a klomɛn i?’ Abdula Bin Sa’di seli kɛ; ɔ maan n tɛli su kɛ; ‘Ɔ ti su’ Umar seli kɛ; ?Ngue yɛ amun kunndɛ i nun ɔn? Ɔ tɛli su kɛ; ɔ maan n tɛli su kɛ; ‘Nanwlɛ, n le nnɛn kpanngɔ nin kanga kpanngban, yɛ n le sika kpa, n kunndɛ kɛ be fa min akatua’n be man Mizilɛmufuɛ mun’. [Omar] seli kɛ; 'Nán amun yo sɔ, afin i kpa bɔbɔ'n, min kusu n kunndɛli kɛ amun kunndɛli'n sa, sanngɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam mannin min like kun yɛ n seli kɛ; ‘Fa man sran ng’ɔ ti yalɛfuɛ tra min’n,’ lele m’ɔ́ fá jú cɛn kun’n, ɔ mannin min aɲanbeun ninnge mun naan m’an se kɛ; 'Fa man sran ng'ɔ ti yalɛfuɛ tra min', Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam tuli min fɔ, kpɛkun ɔ seli min kɛ: 'Fa fa yi i nglo - fa sika gua nun - kpɛkun fa sika gua nun. Like kwlaa ng’ɔ fin aɲanbeun ninnge sɔ’m be nun m’ɔ ba amun su mɔ amun a bumɛn i akunndan’n, mɔ amun a srɛmɛn i’n, amun fa, sɛ ɔ timan sɔ’n, nán amun se kɛ ɔ ti amun liɛ’n’.

Hadith

Imam Ahmad : 97

حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ دَرَّاجٍ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَبَّحَ بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَرَآهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا

Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [Sakan Bin Nafi’ Al Bahili]’n, ɔ seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [Salih] m’ɔ fin [Az Zuhri]’n, ɔ seli kɛ; Ɔ seli min kɛ [Rabi’ah Bin Darraj] [Ali Bin Abu Talib] yoli Sunnah srɛlɛ rak’a nɲɔn Asr sin’n, kɛ ɔ́ kɔ́ Mɛki lɔ’n, i sin’n, Omar wunnin i sɔ’n, ɔ fali ya i wun, i sin’n, ɔ seli kɛ; ‘?Amun a dun mmua siman kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n (Allahi i aklunye’n w’a tran i su) w’a tannin i sɔ yolɛ?

Hadith

Imam Ahmad : 98

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَاجِدَةُ قَالَ عَارَمْتُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَعَضَّ أُذُنِي فَقَطَعَ مِنْهَا أَوْ عَضِضْتُ أُذُنَهُ فَقَطَعْتُ مِنْهَا فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَاجًّا رُفِعْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِمَا إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنْ كَانَ الْجَارِحُ بَلَغَ أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ فَلْيَقْتَصَّ قَالَ فَلَمَّا انْتُهِيَ بِنَا إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ نَعَمْ قَدْ بَلَغَ هَذَا أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ ادْعُوا لِي حَجَّامًا فَلَمَّا ذَكَرَ الْحَجَّامَ قَالَ أَمَا إِنِّي قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَدْ أَعْطَيْتُ خَالَتِي غُلَامًا وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَارِكَ اللَّهُ لَهَا فِيهِ وَقَدْ نَهَيْتُهَا أَنْ تَجْعَلَهُ حَجَّامًا أَوْ قَصَّابًا أَوْ صَائِغًا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنِ ابْنِ مَاجِدَةَ السَّهْمِيِّ أَنَّهُ قَالَ حَجَّ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Ɔ seli e kɛ [Mohamɛdi Bin Yazid] Ɔ seli e kɛ [Mohamɛdi Bin Ishaq] ɔ seli kɛ; Kɛ [Al ‘Ala` Bin Abdurrahman Bin Ya’qub] m’ɔ fin [Kuraish bian kun m’ɔ fin Bani Sahm’n] m’ɔ fin [be nun bian kun mɔ be flɛ i kɛ Majidah’n] i ndɛ kleli e’n, ɔ seli kɛ; N nin ba yasua kun e si akplowa Mɛki lɔ, kpɛkun ɔ toli min su’n -annzɛ- n toli min su’n, ɔ maan kɛ Abu Bakr bali e wun lɔ kɛ ɔ́ yó Hajj’n, e fa ndɛ’n e ko mannin i, ɔ maan ɔ tɛli su kɛ; 'An fa be nɲɔn'n be bla Umar Bin Al Khaththab i wun lɔ, sɛ sran ng'ɔ yoli i like yaya'n, ɔ fata kɛ be yo qishash, nn maan ɔ qishash i'. Ɔ se kɛ; ɔ maan kɛ e juli [Omar Bin Al Khaththab] i ɲrun lɛ’n, ɔ niannin e, kpɛkun ɔ seli kɛ; ‘Ɛɛn, n juli qishash yolɛ’n i awieliɛ lɔ, flɛ min kɛ cupping man’. Ɔ maan kɛ ɔ kannin kpanwun’n i ndɛ’n, ɔ seli kɛ; 'I sɔ nun'n, n tili kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ'n (Allahi i aklunye nin i suyralɛ'n) seli kɛ: 'N fali junman difuɛ kun n mannin min nin’n i tannin bla’n, n lafi su kɛ Ɲanmiɛn fá yrá i su, yɛ n tanninnin i kɛ nán maan ɔ yo i kpanwun yofuɛ, annzɛ nnɛn kunfuɛ, annzɛ sika ɔkwlɛ yofuɛ'. Ɔ seli e kɛ [Ya’qub] seli e kɛ [min si] fin [Ibn Ishaq] ɔ seli kɛ; Yɛ ɔ seli e kɛ [Al ‘Ala` Bin Abdurrahman] m’ɔ fin [sran kun m’ɔ fin Bani Sahm’n] m’ɔ fin [Ibn Majida As Sahmi] i sa nun’n, ɔ seli kɛ ɔ seli kɛ; I sin’n, ɔ kannin hadith’n i ndɛ kɛ: ‘Abu Bakr ɔli e wun lɔ i kalifa blɛ nun.

Hadith

Imam Ahmad : 99

حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ رَخَّصَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَضَى لِسَبِيلِهِ فَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَحَصِّنُوا فُرُوجَ هَذِهِ النِّسَاءِ

Kɛ e seli e kɛ [Ubaida Bin Humaid] m’ɔ fin [Daud Bin Abu Hind] m’ɔ fin [Abu Nadlrah] m’ɔ fin [Abu Sa’id] i ndɛ’n, ɔ seli kɛ; [Omar] boli jasin fɛ’n sran’m be ɲrun lɛ, kpɛkun ɔ seli kɛ; 'Nanwlɛ, Allah mannin i nuan ijɔfuɛ'n i wunmiɛn lolɛ like ng'ɔ kunndɛli'n i ti, yɛ nanwlɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam w'a ɔ i atin'n su, ɔ maan amun wie Hajj nin Umrah kɛ nga Allah fa seli'n sa, yɛ amun nian bla sɔ'm be wunnɛn'n i lika'm be su'.

Hadith

Imam Ahmad : 100

حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَرْقُدُ الرَّجُلُ إِذَا أَجْنَبَ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَ

Ɔ seli e kɛ [‘Ubaida Bin Humaid] Ɔ seli min kɛ [Ubaida Bin Omar] m’ɔ fin [Nafi’] m’ɔ fin [Ibn Omar] m’ɔ fin [Omar Bin Al Khathab], ɔ seli min kɛ; Be usali min kɛ: ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam; ?Sɛ sran kun ti junub’n, ɔ le atin lafi? Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn, sɛ amun yoli ablution’.