Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadisi
Hadisi
Imam Ahmad : 81
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ قَالَ قَالَ أَبِي فَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ وَمَا أَعْجَبَكَ مِنْ ذَلِكَ كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا دَعَا الْأَشْيَاخَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانِي مَعَهُمْ فَقَالَ لَا تَتَكَلَّمْ حَتَّى يَتَكَلَّمُوا قَالَ فَدَعَانَا ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مَا قَدْ عَلِمْتُمْ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وِتْرًا فَفِي أَيِّ الْوِتْرِ تَرَوْنَهَا
y'a fɔ an ye ['Affan] A y'a fɔ an ye [Abdul Wahid Bin Ziyad] a ko; A kɛlen k’a fɔ an ye [‘Ashim Bin Kulaib] a ko; [ne fa] y'a fɔ; ye lakali kɛ an ye ni o hadisi [Ibn Abbas] ye a ko; 'Fɛn min bɛna aw kabakoya tiɲɛ na, o ye ko [Umar] ye maakɔrɔw wele tuma min na ka bɔ Muhamadu sallallaahu alahi wasallam ka taamaɲɔgɔnw cɛma, a ye ne fana wele n'u ye, k'a fɔ 'I kana kuma fo n'u y'a fɔ'. O la, don dɔ la walima su dɔ la, a y’an wele k’a fɔ ko; 'Tiɲɛ na, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam y'a fɔ Laylatul Qadar ko la i n'a fɔ aw b'a dɔn cogo min na kaban, o la, aw ka a sɛgɛsɛgɛ tile tan labanw suw la ani waati dɔw la, aw bɛ minnu jate ko gansan ye'.
Hadisi
Imam Ahmad : 82
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ عَمْرٍو الْبَجَلِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْقَوْمِ الَّذِينَ سَأَلُوا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالُوا لَهُ إِنَّمَا أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ ثَلَاثٍ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا وَعَنْ الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ وَعَنْ الرَّجُلِ مَا يَصْلُحُ لَهُ مِنْ امْرَأَتِهِ إِذَا كَانَتْ حَائِضًا فَقَالَ أَسُحَّارٌ أَنْتُمْ لَقَدْ سَأَلْتُمُونِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا نُورٌ فَمَنْ شَاءَ نَوَّرَ بَيْتَهُ وَقَالَ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ يَغْسِلُ فَرْجَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يُفِيضُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا وَقَالَ فِي الْحَائِضِ لَهُ مَا فَوْقَ الْإِزَارِ
y’a fɔ an ye [Muhammad Bin Ja’far] A y’a fɔ an ye [Syu’bah] a ko; N y’a mɛn [‘Ashim Bin ‘Amru Al Bajali] ye maana dɔ fɔ ka bɔ [cɛ dɔ fɛ] mɔgɔw kulu dɔ cɛma minnu ye [Umar Bin Al Khaththab] ɲininka; 'An nana aw fɛ dɔrɔn ka aw ɲininka fɛn saba la; cɛ ka sunna seliw ko la so kɔnɔ, ko ka bɔ junub la ani ko min bɛ se ka kɛ cɛ ye ka bɔ a muso koli la'. O la, Umar y’a jaabi; 'Aw ye jinɛw ye, aw ye fɛn dɔ ɲininka ne la, mɔgɔ si ma deli ka min ɲininka kabini ne ye Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam ɲininka wa?' Daka a ko; 'Cɛ ka sunna seli min bɛ a ka so kɔnɔ, o ye yeelen ye, o la, mɔgɔ o mɔgɔ b'a fɛ, a ka so ka kɛ yeelen ye'. Wa a ye ɲɛfɔli kɛ ko ko la ka bɔ junub la; 'I ka kan k'i cɛya yɔrɔw ko ka sɔrɔ ka sutura kɛ ka sɔrɔ ka ji bɔn i kun na siɲɛ saba' wa a y'a ɲɛfɔ a muso ko la min tun bɛ kalolabɔ la; 'K'a masɔrɔ ale de bɛ fini kan - farji kɔfɛ -'.
Hadisi
Imam Ahmad : 83
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ بِالْعِرَاقِ حِينَ يَتَوَضَّأُ فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِ قَالَ فَلَمَّا اجْتَمَعْنَا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لِي سَلْ أَبَاكَ عَمَّا أَنْكَرْتَ عَلَيَّ مِنْ مَسْحِ الْخُفَّيْنِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ بِشَيْءٍ فَلَا تَرُدَّ عَلَيْهِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ
[Qutaibah Bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Ibn Lahi’ah] y’a fɔ an ye ka bɔ [Abu An Nadlar] fɛ ka bɔ [Abu Salamah] fɛ ka bɔ [Ibn Umar] fɛ ko a ko; N y’a ye ko [Sa’d Bin Abi Waqqas] y’a ka khuf fila ko Irak jamana na k’a to wuluwulu kɛli la, o kɔfɛ, n ye ban o la, o de la, an ni [Umar Bin Al Khaththab] ye ɲɔgɔn lajɛ tuma min na, a ko; 'I bɛ ban min na ne fɛ khuf ko la, i k'o ɲininka i fa la'. O la, ne y’o fɔ a ye, a y’a jaabi ko: ‘Ni Sa’d ye fɛn dɔ fɔ i ye o tuma na, i kana ban o la bawo Allah ka ciden shallallahu ‘alaihi wasallam y’a ka khuf fila ko’.
Hadisi
Imam Ahmad : 84
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ سَأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ نَعَمْ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْهُ غَيْرَهُ
kɛlen k’a fɔ an ye [Harun Bin Ma’ruf] a ko; A fɔra an ye [Ibn Wahab] ka bɔ ['Amru Bin Al Harith] ka bɔ [Abu An Nadlar] ka bɔ [Abu Salamah Bin Abdurrahman] ka bɔ [Abdullah Bin Umar] ka bɔ [Sa'd Bin Abi Waqqas] ka bɔ [Sa'd Bin Abi Waqqas] ka bɔ Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ko a ye khuf fila bɛɛ maga, ani Abdullah Bin Umar ye [Umar] ɲininka o ko la o kɔfɛ a y' a jaabi ; 'Ɔwɔ, ni Sa'd ye fɛn dɔ fɔ i ye ka bɔ Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam fɛ, o tuma na, i kana mɔgɔ wɛrɛ ɲininka o ko la.'
Hadisi
Imam Ahmad : 85
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رُؤْيَا لَا أُرَاهَا إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ قَالَ وَذَكَرَ لِي أَنَّهُ دِيكٌ أَحْمَرُ فَقَصَصْتُهَا عَلَى أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ امْرَأَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَتْ يَقْتُلُكَ رَجُلٌ مِنْ الْعَجَمِ قَالَ وَإِنَّ النَّاسَ يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَخِلَافَتَهُ الَّتِي بَعَثَ بِهَا نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ يَعْجَلْ بِي أَمْرٌ فَإِنَّ الشُّورَى فِي هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَمَنْ بَايَعْتُمْ مِنْهُمْ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا وَإِنِّي أَعْلَمُ أَنَّ أُنَاسًا سَيَطْعَنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا قَاتَلْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ أُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكُفَّارُ الضُّلَّالُ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَتْرُكُ فِيمَا عَهِدَ إِلَيَّ رَبِّي فَاسْتَخْلَفَنِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَغْلَظَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَحِبْتُهُ أَشَدَّ مَا أَغْلَظَ لِي فِي شَأْنِ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي نَزَلَتْ فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ فَسَأَقْضِي فِيهَا بِقَضَاءٍ يَعْلَمُهُ مَنْ يَقْرَأُ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ وَإِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ إِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَيُبَيِّنُوا لَهُمْ سُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا عُمِّيَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الثُّومُ وَالْبَصَلُ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجِدُ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فَيَأْمُرُ بِهِ فَيُؤْخَذُ بِيَدِهِ فَيُخْرَجُ بِهِ مِنْ الْمَسْجِدِ حَتَّى يُؤْتَى بِهِ الْبَقِيعَ فَمَنْ أَكَلَهُمَا لَا بُدَّ فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا قَالَ فَخَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُصِيبَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ
y'a fɔ an ye ['Affan] A y'a fɔ an ye [Hammam Bin Yahya] a ko; A fɔra an ye [Qatadah] ka bɔ [Salim Bin Abul Ja’d Al Ghatafani] fɛ ka bɔ [Ma’dan Bin Abu Thalhah Al Ya’mari] fɛ ko [Umar Bin Al Khaththab] jɔlen tora minɛn kan jumadon, o kɔfɛ a ye Allah tanu ani ka bonya da a kan o kɔfɛ a ye Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ni Abu Bakram kofɔ, o kɔfɛ a ko 'Ne ye sugo kɛ ani ne y'a miiri ko o ye taamasyɛn ye min b'a jira ko ne ka saya bɛ na, ne ye sugo kɛ i n'a fɔ kɔnɔnin dɔ ye ne sɔgɔ siɲɛ fila'. Ma'dan ko; a -Umar- y' a fɔ ko sogo bilennen don , o kɔ n y' a fɔ Asma' Bint Umais ye , Abu Bakr muso , o de y' a fɔ ; 'Dana wɛrɛ cɛ/min tɛ Arabu ye, o bɛna i faga'. Umar ko; 'Tiɲɛ na, mɔgɔw y'a fɔ ne ye ko ne ka nɔnabila dɔ sigi, wa tiɲɛ na Allah tɛna a ka diinɛ ni kalifa tiɲɛ, min y'a ka kira sallallaahu alahi wasallam ci a sigili fɛ, wa ni saya nana ne ma o tuma na nin ko in bɛna di Shuraa - hakilijagabɔ la - mɔgɔ wɔɔrɔ cɛ minnu ni kira sallallaahu alahi wasallam sara a diyara u ye, o tuma na aw i ka kan ka kantigiya di mɔgɔ o mɔgɔ ma, i ka kan k’o lamɛn. ani ka kanminɛli kɛ, wa tiɲɛ na ne b’a dɔn ko mɔgɔ dɔw bɛna kɛ minnu bɛna nin ko in tiɲɛ, wa ne de bɛna u kɛlɛ ni ne bolo ye silamɛya kan, u ye Allah juguw ye, kafiriw ni fililenw, Allah tɔgɔ la, ne tɛna ne Matigi ye layidu min ta ne ye, ne tɛna o bila ka sɔrɔ ka fɛn dɔ bila ne nɔ na min nafa ka bon ne bolo ka tɛmɛ Al Kalalah kan - mɔgɔ min bɛ sa ka fa ni denkɛ to yen -, ani ka kɛ Allah, kira sallallaahu alaihi wasallam ma foyi Sɛmɛntiya ne ye abada fɛn dɔ kan kabini ne y'a Fàra a kan ka Tɛmɛ a ka jɔrɔnanko kan ne fɛ kalalah ko la fo k'a bolokɔnincinin Dòn ne disi la k'a Fɔ ko: 'A bɛ Se i ma, aya ye shaif ko la min bɛ Sura An Nisa laban na', tiɲɛ na ni ne bɛ balo o tuma na ne bɛna o ko latigɛ ni latigɛ ye min bɛ Se ka Dɔn mɔgɔ minnu bɛ kalan Kɛ ani minnu tɛ kalan kɛ, wa ne bɛ seereya kɛ Allah ye jamana ɲɛmɔgɔw kan, ko ne ye u ci walasa u ka mɔgɔw kalan u ka diinɛko la ani walasa u ka u ka kira sallallaahu alahi wasallam ka sunna ɲɛfɔ ani ka ŋunan ne la u tɛ min dɔn, o tuma tiɲɛ na, aw jama, aw ye jiri fila dun, ne ma minnu jate fo n’u tun ye fɛn haramulenw ye, n’o ye alikama ni shallot ye. Allah fɛ ne ye kira sallallaahu alahi wasallam ye tuma min na a ye nin fila kasa mɛn cɛ dɔ fɛ, a ye yamaruya di a ma k'a bolo minɛ ka bɔ misiri la walasa a k'a bila Baqi' kɔnɔ, o la mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nin fila dun, o ka u tobi fo kasa ma bɔ. Ma'dan ko; 'Umar ye waajuli kɛ mɔgɔw ɲɛkɔrɔ jumadon, a fagara karidon'.
Hadisi
Imam Ahmad : 86
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَالزُّبَيْرُ والْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ إِلَى أَمْوَالِنَا بِخَيْبَرَ نَتَعَاهَدُهَا فَلَمَّا قَدِمْنَاهَا تَفَرَّقْنَا فِي أَمْوَالِنَا قَالَ فَعُدِيَ عَلَيَّ تَحْتَ اللَّيْلِ وَأَنَا نَائِمٌ عَلَى فِرَاشِي فَفُدِعَتْ يَدَايَ مِنْ مِرْفَقِي فَلَمَّا أَصْبَحْتُ اسْتُصْرِخَ عَلَيَّ صَاحِبَايَ فَأَتَيَانِي فَسَأَلَانِي عَمَّنْ صَنَعَ هَذَا بِكَ قُلْتُ لَا أَدْرِي قَالَ فَأَصْلَحَا مِنْ يَدَيَّ ثُمَّ قَدِمُوا بِي عَلَى عُمَرَ فَقَالَ هَذَا عَمَلُ يَهُودَ ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ خَطِيبًا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَنَّا نُخْرِجُهُمْ إِذَا شِئْنَا وَقَدْ عَدَوْا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَفَدَعُوا يَدَيْهِ كَمَا بَلَغَكُمْ مَعَ عَدْوَتِهِمْ عَلَى الْأَنْصَارِ قَبْلَهُ لَا نَشُكُّ أَنَّهُمْ أَصْحَابُهُمْ لَيْسَ لَنَا هُنَاكَ عَدُوٌّ غَيْرَهُمْ فَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ بِخَيْبَرَ فَلْيَلْحَقْ بِهِ فَإِنِّي مُخْرِجٌ يَهُودَ فَأَخْرَجَهُمْ
y’a fɔ an ye [Ya’qub] A y’a fɔ an ye [ne fa] ka bɔ [Ibn Ishaq] fɛ a ko; A y’a fɔ n ye [Nafi’ jɔn kɔrɔ Abdulayi Bin Umar] Ka bɔ [Abdullah Bin Umar] la, a ko; N taara ni Zubair ni Miqdad Bin Aswad ye k’an ka nafolo lajɛ Khaibar k’u lajɛ, an sera yen tuma min na, an farala ɲɔgɔn kan ka taa an ka dugukolow la, su cɛmancɛ la k’a sɔrɔ n tun bɛ sunɔgɔ la n ka dilan kan, binkanni kɛra n kan, n bolokɔni kurulen don ka bɔ n kɔkili la, tuma min na sɔgɔma fan fɛ n teri fila ye kulekan bɔ n ye, u nana n fɛ ka ɲininkali kɛ 'Jɔn de ye nin kɛ i la'. Ne y'a jaabi ko; 'I t'a Dɔn'. A taara a fɛ; O la, Zubair ni Miqdad ye n bolo latilen ka na ni n ye Umar fɛ, [Umar] ko; ‘Yahutuw ye min kɛ’. O kɔ, a wulila ka waajuli kɛ jama ɲɛ kɔrɔ. 'E mɔgɔw, tiɲɛ na, Allah ka ciden (s.a.w) ye Khaibar Yahutuw baara, ni bɛnkan ye ko an bɛ se k'u gɛn n'an b'a fɛ, wa u tun ye kojugu kɛ Abdulayi Ibnu Umar la k'a bolokɔni tigɛli kɛ i n'a fɔ a fɔra aw ye cogo min na, ka fara u ka juguya kan Ansarw ma ka kɔrɔ, siga t'a la k'u ye u teriw ye - Yahutuw -, bawo an y'o kɛ jugu si tɛ yen fo olu, o la nafolo bɛ mɔgɔ o mɔgɔ bolo Khaibar, o k'a ta, bawo ne bɛna Yahutuw gɛn.' O kɔ, Umar y'u gɛn.
Hadisi
Imam Ahmad : 87
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ لِمَ تَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ أَيْضًا أَوَلَمْ تَسْمَعُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
fɔra an ye ko [Hasan Bin Musa] ni [Husain Bin Muhammad] fila bɛɛ ko; A fɔra an ye [Syaiban] ka bɔ [Yahya] ka bɔ [Abu Salamah] ka bɔ [Abu Hurairah] ko Umar Bin Al Khaththab tun bɛ waajuli kɛ jumadon tuma min na, cɛ dɔ barika banna, o de la Umar ye ɲininkali kɛ ‘Mun na i bɛ delili bila kɔfɛ?’ o kɔ, cɛ y'a jaabi; ‘Foyi tɛ fo ni ne ye delili welekan mɛn, ne bɛ sutura kɛ o yɔrɔnin bɛɛ.’ [Umar] ye ɲininkali kɛ tugun; 'Yala aw ma mɛn ko kira sallallaahu alahi wasallam y'a fɔ siɲɛ kelen ko: 'Ni i taara juma seli la o tuma na i ka i ko'.
Hadisi
Imam Ahmad : 88
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَنَحْنُ بِأَذْرَبِيجَانَ يَا عُتْبَةَ بْنَ فَرْقَدٍ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَعُّمَ وَزِيَّ أَهْلِ الشِّرْكِ وَلَبُوسَ الْحَرِيرِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا عَنْ لَبُوسِ الْحَرِيرِ وَقَالَ إِلَّا هَكَذَا وَرَفَعَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِصْبَعَيْهِ
y’a fɔ an ye [Hasan Bin Musa] a ko; A kɛlen k’a fɔ an ye [Zuhair] a ko; A kɛlen kɔ ka [‘Ashim Al Ahwal] fɔ an ye ka bɔ [Abu Uthman] fɛ a ko; bataki dɔ nana an ma ka bɔ [Umar] fɛ , an tun bɛ o waati la Azerbaïdjan , o min ko ; 'E Utbah Bin Farqad, i kana ɲɛnajɛ kɛ ani ka mushiriw ka biyew don, ka siliki finiw don, bawo Allah ka ciden (s.a.w) ye an bali ka siliki don, o kɔfɛ a ko: 'N'a ma kɛ nin cogo la' ani Allah ka ciden (s.a.w) y'a bolokɔnincinin fila kɔrɔta an ye.'
Hadisi
Imam Ahmad : 89
حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ لَبِيبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعِنْدَهُ نَفَرٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى سَفَطٍ أُتِيَ بِهِ مِنْ قَلْعَةٍ مِنْ الْعِرَاقِ فَكَانَ فِيهِ خَاتَمٌ فَأَخَذَهُ بَعْضُ بَنِيهِ فَأَدْخَلَهُ فِي فِيهِ فَانْتَزَعَهُ عُمَرُ مِنْهُ ثُمَّ بَكَى عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ لِمَ تَبْكِي وَقَدْ فَتَحَ اللَّهُ لَكَ وَأَظْهَرَكَ عَلَى عَدُوِّكَ وَأَقَرَّ عَيْنَكَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُفْتَحُ الدُّنْيَا عَلَى أَحَدٍ إِلَّا أَلْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بَيْنَهُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أُشْفِقُ مِنْ ذَلِكَ
kɛlen k’a fɔ an ye [Hasan] a ko; A y’a fɔ an ye [Ibn Lahi’ah] y’a fɔ an ye [Abu Al Aswad] ko a ye [Muhammad Bin Abdurrahman Bin Labibah] mɛn ka maana dɔ fɔ ka bɔ [Abu Sinan Ad Dauli] fɛ, ko a nana [Umar Bin Al Khaththab] ye, ani a kɛrɛfɛ Muhajirin ɲɛfɛmɔgɔw tun bɛ yen, o kɔfɛ Umar ye segi dɔ bɔ min nana ka bɔ foro dɔ la Irak min kɔnɔ bololanɛgɛ , o kɔ a denkɛ dɔ ye bololanɛgɛ ta k' a don a da la , o kɔ Umar y' a bɔ a da la o kɔ Umar kulela , a kɛrɛfɛ mɔgɔw y' a ɲininka ; 'Mun na aw bɛ kasi, yala Allah ma se sɔrɔ aw ye, ka se sɔrɔ aw juguw kan, ka aw ka jateminɛ kɛ hɛrɛ ye wa?' Umar y'a jaabi; 'Tiɲɛ na, ne ye Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam mɛn ko: 'Diɲɛ tɛna dabɔ baarakɛla dɔ ye, fo ni Allah ye koniya ni juguya don u ni ɲɔgɔn cɛ lakununni don na'. ani n bɛ siran o ɲɛ'.
Hadisi
Imam Ahmad : 90
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَصْنَعُ أَحَدُنَا إِذَا هُوَ أَجْنَبَ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ لِيَنَمْ
y’a fɔ an ye [Ya’qub] A y’a fɔ an ye [n fa] ka bɔ [Ibn Ishaq] A y’a fɔ n ye [Nafi’] ka bɔ [Abdullah Bin Umar] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ a ko; Ne ye Rasulullah sallallaahu alahi wasallam ɲininka mɔgɔ min ye junub ye, o kɔfɛ a b’a fɛ ka sunɔgɔ ka sɔrɔ ka ko? Rasulullah sallallaahu alahi wasallam y’a jaabi ko: ‘A ka kan ka wudugu kɛ i n’a fɔ wuluwulu delili kama, o kɔfɛ sunɔgɔ’.
Hadisi
Imam Ahmad : 91
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا يُعَدِّدُ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ وَقَدْ قِيلَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ } لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعَجَبٌ لِي وَجَرَاءَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ } فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
y’a fɔ an ye [Ya’qub] A y’a fɔ an ye [n fa] ka bɔ [Ibn Ishaq] A y’a fɔ n ye [Az Zuhri] ka bɔ [Ubaidullah Bin Abdullah Bin ‘Utbah Bin Mas’ud] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Abbas] fɛ, a ko N y’a mɛn [Umar Bin Khattab] ko; tuma min na Abdulayi Bin Ubai sara, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam welera ka delili kɛ a ye, o de la a girinna ka na a fɛ, tuma min na a jɔlen tora a ɲɛfɛ ka delili kɛ a ye n y'a bali o la n y'i jɔ a ɲɛfɛ k'a fɔ; ‘E Rasulullah, Abdulayi Bin Ubai ye Allah jugu ye min y’a fɔ nin don in na ani bi don in na,’ a ye don tɔgɔ fɔ, o kɔfɛ Umar tɛmɛna; Nka, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye nisɔndiya dɔrɔn fo n'a seginna n ka kumaw kan tuma min na a ko : 'I ka i yɛrɛ mabɔ ne la, e Umar, tiɲɛ na, sugandili dira ne ma o de la ne ye sugandi, wa a fɔra ko: 'I ye yafa ɲini u ye walima i ma yafa ɲini u ye - o ye kelen ye Hali n'i ye yafa ɲini u ye siɲɛ biwolonwula, Allah tɛna yafa u ma abada." -QS Al Anfal verse 80- ni ne tun y'a dɔn ko ni ne ye dɔ fara ne ka ɲinini kan ka se siɲɛ biwolonwula ma a bɛna yafa sɔrɔ, ne tun bɛna dɔ fara a kan' Umar ko; o kɔfɛ a ye delili kɛ a ye k'a su ta ka jɔ a kaburu kan fo ka a su don,' Umar ko; 'Ne kabakoyara ne yɛrɛ la at ne tun ye kuncɛbaya kɛ cogo min na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’ fɛ, hali ni Allah n’a ka ciden tun b’a dɔn ka tɛmɛ o kan’ Umar y’a fɔ tugun ko: ‘O la sa, a ma mɛn, nin aya fila in jigira -QS Taubah la, aya 80nan na, 84-’ Wa, aw kana bato abada - mɔgɔ salen dɔ la, wa u ma jɔ - delili kɛ - a kaburu la Allah n'a ka ciden la ani u sara juguya cogo la' O kɔfɛ Rasulullah sallallaahu alahi wasallam o kɔfɛ a ma delili kɛ munafiq ye tugun abada wa a ma jɔ u kaburuw sanfɛ fana.
Hadisi
Imam Ahmad : 92
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ كَمَا حَدَّثَنِي عَنْهُ نَافِعٌ مَوْلَاهُ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِذَا لَمْ يَكُنْ لِلرَّجُلِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَلْيَأْتَزِرْ بِهِ ثُمَّ لِيُصَلِّ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَيَقُولُ لَا تَلْتَحِفُوا بِالثَّوْبِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ كَمَا تَفْعَلُ الْيَهُودُ قَالَ نَافِعٌ وَلَوْ قُلْتُ لَكُمْ إِنَّهُ أَسْنَدَ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَرَجَوْتُ أَنْ لَا أَكُونَ كَذَبْتُ
y’a fɔ an ye [Ya’qub] A y’a fɔ an ye [ne fa] ka bɔ [Ibn Ishaq] fɛ a ko; Kabini a ye [Nafi’ Abdulayi ka jɔn kɔrɔ] fɔ n ye ka bɔ [Abdulayi] fɛ, Nafi’ ko; Abdulayi Bin Umar ko; Ni fini tɛ cɛ fɛ fo kelen, o tuma na fɛ, a ka kan ka finiw don i n’a fɔ sarong, ka sɔrɔ ka delili kɛ, bawo tiɲɛ na, ne ye [Umar Bin Al Khaththab] ka o fɔlen mɛn siɲɛ kelen, wa a ko 'I kana i yɛrɛ datugu ni fini ye ni fini kelen dɔrɔn de b'i bolo, i n'a fɔ Yahutuw b'a kɛ cogo min na'. Nafi' ko; 'Ni n y'a fɔ aw ye ko Abdulayi Bin Umar y'a jigi da kira sallallaahu alahi wasallam kan, o tuma na ne jigi b'a kan ko ne tun tɛ nkalon tigɛ.'
Hadisi
Imam Ahmad : 93
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ عَنْ شَهْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قِيلَ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شِئْتَ
y’a fɔ an ye [Mu`ammal] A y’a fɔ an ye [Hammad] a ko; A y’a fɔ an ye [Ziyad Bin Mikhraq] ka bɔ [Shahr] ka bɔ [Uqbah Bin ‘Amir] la a ko; A y’a fɔ n ye [Umar] ko a ye Allah ka ciden (s.a.w) mɛn ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ sara k’a sɔrɔ a dalen bɛ Allah la ani don laban na, o bɛna fɔ a ye ‘I ka don sankolo la ka bɔ da 8 minnu ka di i ye. '' .
Hadisi
Imam Ahmad : 94
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَذَفَ رَجُلٌ ابْنًا لَهُ بِسَيْفٍ فَقَتَلَهُ فَرُفِعَ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ الْوَالِدُ مِنْ وَلَدِهِ لَقَتَلْتُكَ قَبْلَ أَنْ تَبْرَحَ
kɛlen k’a fɔ an ye [Aswad Bin ‘Amir] a ko; ye kunnafoni di an ma [Ja’far i.e. Al Ahmar] ka bɔ [Mutharrif] ka bɔ [Al Hakam] ka bɔ [Mujahid] la a ko; cɛ dɔ y' a denkɛ tigɛ ni npan ye , k' a faga , o kɔfɛ nin ko in laseginna Umar ma , o de la [ Umar ] y' a fɔ ; Ni ne tun ma kira sallallaahu alahi wasallam ka kuma mɛn siɲɛ kelen ko: ‘Fa tɛ ɲangi a den fagali la. 'Siga t'a la, ne bɛna i faga sanni i ka su kɛ'.
Hadisi
Imam Ahmad : 95
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ نَظَرَ إِلَى الْحَجَرِ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَبَّلَهُ
[Aswad bin ‘Amir] y’a fɔ an ye, a ko; [Zuhair] y’a fɔ an ye ka bɔ [Sulaiman Al A’mash] fɛ A y’a fɔ an ye ka bɔ [Abis bin Rabi’ah] fɛ ale; N ye [Umar] ye ka Kabakurun Dugulen filɛ k’a fɔ ko; 'Allah tɔgɔ la, ni ne tun ma Allah ka ciden (s.a.w) ye a bɛ ka i susu, ne tun tɛna i susu,' o kɔfɛ, a y'o susu.
Hadisi
Imam Ahmad : 96
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِىِّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ كَرِهْتَهَا قَالَ فَقُلْتُ بَلَى فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّ لِي أَفْرَاسًا وَأَعْبُدًا وَأَنَا بِخَيْرٍ وَأُرِيدُ أَنْ تَكُونَ عُمَالَتِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي قَدْ كُنْتُ أَرَدْتُ الَّذِي أَرَدْتَ فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي قَالَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
kɛlen k’a fɔ an ye [Abul Yaman] a ko; ye kunnafoni di anw ma [Syu'aib] ka bɔ [Az Zuhri] fɛ a ko; ye an ladɔnniya [I n'a fɔ Sa`ib Bin Yazid] Namir balimamuso denkɛ, ko [Huwaithib Bin Abdul 'Uzza] y'a ladɔnniya, ko [Abdullah Bin Sa'di] y'a ladɔnniya, ko a nana Umar Bin Al Khaththab fɛ a ka kalifa waati la, o de la Umar y'a fɔ a ye 'A ma fɔ n ye -ko kelen ko la-, ko i de bɛ mɔgɔw ka baara ladonni kun na, o tuma ni sara dira i ma, o man di i ye wa?' Abdulayi Bin Sa'di ko; o de la ne y'a jaabi; 'O ye tiɲɛ ye' Umar ko; 'i b'a fɛ mun ka bɔ a la?' A y'a jaabi ko; o de la ne y'a jaabi; 'Tiɲɛ na, sow ni jɔn caman bɛ n bolo, wa n ka ɲɛtaa ka ɲi, n b'a fɛ n ka sara ka di silamɛw ma dɛmɛni na'. [Umar] ko; 'Aw kana o kɛ, bawo tiɲɛ na ne fana tun b'a fɛ i n'a fɔ aw b'a fɛ cogo min na, nka kira sallallaahu alahi wasallam ye nilifɛn di ne ma ani ne ko; ‘A di mɔgɔ ma min ka dɔgɔ ni ne ye,’ fo don dɔ a ye nafolo di ne ma ani ne ko; 'A di mɔgɔ ma min ka dɔgɔ ni ne ye', kira sallallaahu alahi wasallam ye n kɔrɔfɔ k'a fɔ ko : 'A ta k'a yiriwa - i ka wari bila a la - o kɔfɛ i ka wari bila a la. Fɛn o fɛn bɛ Nà i ma ka Bɔ nin nafolo in na k'i m'a Jira k'i m'a Лini, o tuma na fɛ, n'a ma Kɛ ten o tuma na i kana a Fɔ i ta ye.
Hadisi
Imam Ahmad : 97
حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ دَرَّاجٍ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَبَّحَ بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَرَآهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا
kɛlen k’a fɔ an ye [Sakan Bin Nafi’ Al Bahili] a ko; A kɛlen k’a fɔ an ye [Salih] ka bɔ [Az Zuhri] la a ko; A y’a fɔ n ye [Rabi’ah Bin Darraj] ko [Ali Bin Abu Talib] ye sunna seli raka fila kɛ Asr kɔfɛ Makka sira kan, o kɔfɛ Umar y’o ye, a dimina a kɔrɔ, o kɔfɛ, a ko; 'Allah tɔgɔ la, yala aw m'a dɔn kaban ko Allah ka ciden (s.a.) ye o bali wa.
Hadisi
Imam Ahmad : 98
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَاجِدَةُ قَالَ عَارَمْتُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَعَضَّ أُذُنِي فَقَطَعَ مِنْهَا أَوْ عَضِضْتُ أُذُنَهُ فَقَطَعْتُ مِنْهَا فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَاجًّا رُفِعْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِمَا إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنْ كَانَ الْجَارِحُ بَلَغَ أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ فَلْيَقْتَصَّ قَالَ فَلَمَّا انْتُهِيَ بِنَا إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ نَعَمْ قَدْ بَلَغَ هَذَا أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ ادْعُوا لِي حَجَّامًا فَلَمَّا ذَكَرَ الْحَجَّامَ قَالَ أَمَا إِنِّي قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَدْ أَعْطَيْتُ خَالَتِي غُلَامًا وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَارِكَ اللَّهُ لَهَا فِيهِ وَقَدْ نَهَيْتُهَا أَنْ تَجْعَلَهُ حَجَّامًا أَوْ قَصَّابًا أَوْ صَائِغًا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنِ ابْنِ مَاجِدَةَ السَّهْمِيِّ أَنَّهُ قَالَ حَجَّ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
y’a fɔ an ye [Muhammad Bin Yazid] A y’a fɔ an ye [Muhammad Bin Ishaq] a ko; A kɛlen k’a fɔ an ye [Al ‘Ala` Bin Abdurrahman Bin Ya’qub] ka bɔ [Kuraish cɛ dɔ fɛ ka bɔ Bani Sahm] ka bɔ [cɛ dɔ la u cɛma min tɔgɔ ye ko Majidah] a ko; Ne ye sɔsɔli kɛ ni cɛnin dɔ ye Makka, o kɔfɛ a ye n tulo kin ka tigɛ -walima- n ye n tulo kin ka tigɛ, o de la Abu Bakr nana an fɛ ka Haji kɛ tuma min na, an ye ko in bila a la, o de y’a jaabi; 'Aw ka na n'u fila bɛɛ ye Umar Bin Al Khaththab fɛ, ni mɔgɔ min y'a jogin, o bɛ se qishash ma ka kɛ, o tuma na, a ka qishash kɛ a la'. A ko; o la an sera [Umar Bin Al Khaththab] ɲɛ tuma min na , a y' an filɛ k' a fɔ ; 'Ɔwɔ, n sera dan na qishash kɛli la, i ka n wele cupping man'. O la, a ye kupu kofɔ tuma min na a ko; 'O waati kelen na, ne ye Allah ka ciden (s.a.w) mɛn a ko: 'Ne ye baarakɛla dɔ di n ba kɔrɔmuso ma ni jigiya ye ko Allah bɛna dugawu kɛ a ye n'o ye, wa ne y'a bali a kana a kɛ tasa ye, sogofeerela walima sanubɔla ye'. A y’a fɔ an ye [Ya’qub] y’a fɔ an ye [n fa] ka bɔ [Ibn Ishaq] fɛ a ko; ani a y’a fɔ an ye [Al ‘Ala` Bin Abdurrahman] ka bɔ [cɛ dɔ la ka bɔ Bani Sahm] ka bɔ [Ibn Majidah As Sahmi] fɛ ko a y’a fɔ; ‘Abu Bakr taara haji kɛ an fɛ a ka kalifa waati la,’ o kɔfɛ, a ye hadisi kofɔ.
Hadisi
Imam Ahmad : 99
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ رَخَّصَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَضَى لِسَبِيلِهِ فَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَحَصِّنُوا فُرُوجَ هَذِهِ النِّسَاءِ
kɛlen k’a fɔ an ye [‘Ubaidah Bin Humaid] ka bɔ [Daud Bin Abu Hind] fɛ ka bɔ [Abu Nadlrah] fɛ ka bɔ [Abu Sa’id] fɛ a ko; [Umar] ye waajuli kɛ mɔgɔw ɲɛ kɔrɔ k’a fɔ ko; 'Tiɲɛ na, Allah ye lafiya di a ka kira ma a sago la, wa tiɲɛ na, kira sallallaahu alahi wasallam taara a ka sira fɛ, o la, hiji ni umra dafa i n'a fɔ Allah y'a fɔ cogo min na, ani ka nin musow cɛya yɔrɔw kɔlɔsi'.
Hadisi
Imam Ahmad : 100
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَرْقُدُ الرَّجُلُ إِذَا أَجْنَبَ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَ
A y’a fɔ an ye [‘Ubaidah Bin Humaid] A y’a fɔ n ye [Ubaidullah Bin Umar] ka bɔ [Nafi’] fɛ ka bɔ [Ibn Umar] fɛ ka bɔ [Umar Bin Al Khaththab] fɛ, a ko; 'Rasulullah sallallaahu alahi wasallam ye ɲininkali kɛ; Yala a bɛ se ka kɛ mɔgɔ ka sunɔgɔ ni a ye junub ye wa? A y'a jaabi ko : 'Ɔwɔ, n'i ye wusu kɛ'.
