Imam Ahmad : 81
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ قَالَ قَالَ أَبِي فَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ وَمَا أَعْجَبَكَ مِنْ ذَلِكَ كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا دَعَا الْأَشْيَاخَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانِي مَعَهُمْ فَقَالَ لَا تَتَكَلَّمْ حَتَّى يَتَكَلَّمُوا قَالَ فَدَعَانَا ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مَا قَدْ عَلِمْتُمْ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وِتْرًا فَفِي أَيِّ الْوِتْرِ تَرَوْنَهَا
Wakatwaambila ['Affan] wakatwaambila [Abdul Wahid Bin Ziyad] wakati; Naakatwaambila ['Ashim Bin Kulaib] wakati; [taata] wakaamba; wakatwaambila a hadith eeyo [Ibn Abbas] njaakaamba; 'Chimwi chintu chiyookugambya nchakuti [Umar] naakatamba bapati kuzwa akati kabeenzinyina ba Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam, awalo wakanditamba ambabo, mpawo wakati; 'Toyelede kwaambuula kusikila bakaamba'. Aboobo buzuba bumwi naa masiku wakatutamba mpawo wakati; 'Masimpe, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wakaamba aatala a Laylatul Qadar mbuli mbomuzyi kale, aboobo amulange-lange masiku aamazuba aali kkumi aakainda alimwi aziindi nzyomubona kuti tazili kabotu'.
Imam Ahmad : 82
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ عَمْرٍو الْبَجَلِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْقَوْمِ الَّذِينَ سَأَلُوا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالُوا لَهُ إِنَّمَا أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ ثَلَاثٍ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا وَعَنْ الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ وَعَنْ الرَّجُلِ مَا يَصْلُحُ لَهُ مِنْ امْرَأَتِهِ إِذَا كَانَتْ حَائِضًا فَقَالَ أَسُحَّارٌ أَنْتُمْ لَقَدْ سَأَلْتُمُونِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا نُورٌ فَمَنْ شَاءَ نَوَّرَ بَيْتَهُ وَقَالَ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ يَغْسِلُ فَرْجَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يُفِيضُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا وَقَالَ فِي الْحَائِضِ لَهُ مَا فَوْقَ الْإِزَارِ
Wakatwaambila [Muhammad Bin Ja'far] wakatwaambila [Syu'bah] wakati; Ndakamvwa ['Ashim Bin 'Amru Al Bajali] kaamba makani kuzwa kuli [mwaalumi] akati kankamu yabantu bakabuzya [Umar Bin Al Khaththab]; 'Twaboola kulinduwe kuti tuzookubuzye zintu zyotatwe; aatala amipailo ya sunnah yamwaalumi kung'anda, aatala akusamba kuzwa ku junub alubo aatala azintu zizumizigwa kumwaalumi kuzwa kumukaintu wakwe uuzwa kumwezi'. Aboobo Umar wakasandula; 'Sena muli basimasalamuzi, mwakandibuzya chintu nchatakabuzyi muntu kuzwa nindakabuzya Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam?' Daka wakati; 'Mupailo wa sunnah wamuntu muŋanda yakwe muuba, aboobo kufumbwa uuyanda, ŋanda yakwe abe mumuni'. Mpawo wakapandulula aatala akusamba kuzwa ku junub; 'Weelede kusamba zizo zyako zyakoonana mpawo usamba mpawo utile maanzi kumutwe ziindi zyotatwe' mpawo wakapandulula aatala amukayintu wakwe wakali kumwezi; 'Kulinguwe nzizyo zili achisani - kunze lya farji-'.
Imam Ahmad : 83
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ بِالْعِرَاقِ حِينَ يَتَوَضَّأُ فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِ قَالَ فَلَمَّا اجْتَمَعْنَا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لِي سَلْ أَبَاكَ عَمَّا أَنْكَرْتَ عَلَيَّ مِنْ مَسْحِ الْخُفَّيْنِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ بِشَيْءٍ فَلَا تَرُدَّ عَلَيْهِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Wakatwaambila [Qutaibah Bin Sa'id] wakatwaambila [Ibn Lahi'ah] kuzwa kuli [Abu An Nadlar] kuzwa kuli [Abu Salamah] kuzwa kuli [Ibn Umar] kuti wakati; Ndakabona [Sa'd Bin Abi Waqqas] kapukuta khuf yakwe yobile muIraq naakali kusamba, mpawo ndakakaka, aboobo nitwakabungene kulubazu lwa [Umar Bin Al Khaththab] wakati; 'Kobuzya wisi wako aatala akuti wakandikaka aatala akupukuta khuf'. Mpawo ndakamwaambila aatala anzizyo, mpawo wakasandula; 'Ikuti Sa'd wakubuzya chimwi chintu utachikaka nkaambo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wakapukunya khuf yakwe yobile'.
Imam Ahmad : 84
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ سَأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ نَعَمْ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْهُ غَيْرَهُ
Naakatwaambila [Harun Bin Ma'ruf] wakati; Twakaambilwa [Ibn Wahab] kuzwa kuli ['Amru Bin Al Harith] kuzwa kuli [Abu An Nadlar] kuzwa kuli [Abu Salamah Bin Abdurrahman] kuzwa kuli [Abdullah Bin Umar] kuzwa kuli [Sa'd Bin Abi Waqqas] kuzwa kuli Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, kuti wakaswida boonse bobile Abkhur, a Abdullah Binmar mpawo wakabuzya kujatikizya wakasandula; 'Iyi, ikuti Sa'd wakubuzya chimwi chintu kuzwa kuli Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, mpawo utabuzyi muntu umbi aatala anzizyo.'
Imam Ahmad : 85
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رُؤْيَا لَا أُرَاهَا إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ قَالَ وَذَكَرَ لِي أَنَّهُ دِيكٌ أَحْمَرُ فَقَصَصْتُهَا عَلَى أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ امْرَأَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَتْ يَقْتُلُكَ رَجُلٌ مِنْ الْعَجَمِ قَالَ وَإِنَّ النَّاسَ يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَخِلَافَتَهُ الَّتِي بَعَثَ بِهَا نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ يَعْجَلْ بِي أَمْرٌ فَإِنَّ الشُّورَى فِي هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَمَنْ بَايَعْتُمْ مِنْهُمْ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا وَإِنِّي أَعْلَمُ أَنَّ أُنَاسًا سَيَطْعَنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا قَاتَلْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ أُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكُفَّارُ الضُّلَّالُ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَتْرُكُ فِيمَا عَهِدَ إِلَيَّ رَبِّي فَاسْتَخْلَفَنِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَغْلَظَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَحِبْتُهُ أَشَدَّ مَا أَغْلَظَ لِي فِي شَأْنِ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي نَزَلَتْ فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ فَسَأَقْضِي فِيهَا بِقَضَاءٍ يَعْلَمُهُ مَنْ يَقْرَأُ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ وَإِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ إِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَيُبَيِّنُوا لَهُمْ سُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا عُمِّيَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الثُّومُ وَالْبَصَلُ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجِدُ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فَيَأْمُرُ بِهِ فَيُؤْخَذُ بِيَدِهِ فَيُخْرَجُ بِهِ مِنْ الْمَسْجِدِ حَتَّى يُؤْتَى بِهِ الْبَقِيعَ فَمَنْ أَكَلَهُمَا لَا بُدَّ فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا قَالَ فَخَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُصِيبَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ
Wakatwaambila ['Affan] wakatwaambila [Hammam Bin Yahya] wakati; Twakaambilwa [Qatadah] kuzwa kuli [Salim Bin Abul Ja'd Al Ghatafani] kuzwa kuli [Ma'dan Bin Abu Thalhah Al Ya'mari] kuti [Umar Bin Al Khaththab] wakaima achibbula muli Bwasanu, mpawo wakalumbaizya akulemeka Allah mpawo wakaamba Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam mpawo Abu Bakr, mpawo wakati; 'Ndakalota mpawo ndakali kuyeeya kuti ncitondezyo chakuti lufu lwangu luyoosika, ndakalota mbuli kuti nkumba yakandiluma tubili'. Ma'dan wakati; walo -Umar- wakaamba kuti nkuku yakasalala, mpawo ndakaambila Asma' Bint Umais, imukayintu wa Abu Bakr, mpawo wakati; 'Mwaalumi wakunze/kunze lya mu Arabu ulakonzya kukujaya'. Umar wakati; 'Masimpe, bantu bakandaambila kuti ndisale sikutobelezya, mpawo masimpe Allah takonzyi kusowa bukombi bwakwe abulelo bwakwe, ooyo wakatuma Musinsimi wakwe sallallaahu 'alaihi wasallam kwiinda mukumusala, mpawo kuti lufu lwasika kulindime mpawo makani aaya ayoopegwa mu Shuraa - kubandika - aakati kabantu bali lusele aabo musinsimi sallallaahu alaihi wasallam naakasalwa kobotelwa ambabo, mpawo weelede kuswiilizya kuli kufumbwa ngopa kusyomeka kuli nguwe. mpawo swiilila, mpawo masimpe ndilizi kuti kuyooba bantu bayoonyonganya kaambo aaka, mpawo ndime ndiyoobalwana amaanza aangu nkaambo kachi Islamu, mbasinkondonyina ba Allah, batasyomi abaabo baleya, kuli Allah, nsikonzyi kusiya eezyo Mwami wangu nzyaakandisyomezya mpawo kundibikka mubusena bwangu achimwi chintu chiyandikana kulindime kwiinda Al Kalalah - umwi uutafwi, alimwi wisi, a Allah - amwanaakwe Musinsimi sallallaahu 'alaihi wasallam kunyina naakasinizya chintu kuli ndime aatala achimwi chintu kuzwa nindakaunka anguwe, wakandiyumya loko mumakani aa kalalah mane kusikila naakabikka munwe wakwe muchifuwa changu akwaamba kuti: 'Cilazula kuli nduwe kapango kaamba zya shaif kakali kumamanino aa Surah An Nisa', masimpe ikuti naa ndiyoopona aawo mpondikonzya kusala aabo mbondikonzya kubala abaabo batabali, mpawo ndipa bumboni kuli Allah atala abasololi bamucisi, kuti ndakabatuma kuti bayiisye bantu aatala abukombi bwabo akuti bapandulule sunnah yamusinsimi wabo sallallaahu 'alaihi wasallam mpawo bakatongooka kuli ndime aatala anzyobatazyi, mpawo masimpe nywebo, nobantu, mwakalya misamu yobile njondakali kubona kunze lyakuti yakali kusesemya, nkokuti, kuli Allah ndakabona Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wasallam naakanunkizya kununkilila kwabaabo bobile kuzwa kumwaalumi, wakamulailila kumwi kajatilide janza lyakwe kuti azwe mu mosque akulibikka mu Baqi', aboobo kufumbwa uulya zyoonse zyobile weelede kuzijika kusikila mane kutabi kununkilila.' Ma'dan wakati; 'Umar wakakambauka kunembo lyabantu muli Bwasanu mpawo wakajaigwa muli Bwasanu'.
Imam Ahmad : 86
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَالزُّبَيْرُ والْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ إِلَى أَمْوَالِنَا بِخَيْبَرَ نَتَعَاهَدُهَا فَلَمَّا قَدِمْنَاهَا تَفَرَّقْنَا فِي أَمْوَالِنَا قَالَ فَعُدِيَ عَلَيَّ تَحْتَ اللَّيْلِ وَأَنَا نَائِمٌ عَلَى فِرَاشِي فَفُدِعَتْ يَدَايَ مِنْ مِرْفَقِي فَلَمَّا أَصْبَحْتُ اسْتُصْرِخَ عَلَيَّ صَاحِبَايَ فَأَتَيَانِي فَسَأَلَانِي عَمَّنْ صَنَعَ هَذَا بِكَ قُلْتُ لَا أَدْرِي قَالَ فَأَصْلَحَا مِنْ يَدَيَّ ثُمَّ قَدِمُوا بِي عَلَى عُمَرَ فَقَالَ هَذَا عَمَلُ يَهُودَ ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ خَطِيبًا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَنَّا نُخْرِجُهُمْ إِذَا شِئْنَا وَقَدْ عَدَوْا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَفَدَعُوا يَدَيْهِ كَمَا بَلَغَكُمْ مَعَ عَدْوَتِهِمْ عَلَى الْأَنْصَارِ قَبْلَهُ لَا نَشُكُّ أَنَّهُمْ أَصْحَابُهُمْ لَيْسَ لَنَا هُنَاكَ عَدُوٌّ غَيْرَهُمْ فَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ بِخَيْبَرَ فَلْيَلْحَقْ بِهِ فَإِنِّي مُخْرِجٌ يَهُودَ فَأَخْرَجَهُمْ
Wakatwaambila [Ya'qub] wakatwaambila [taata] kuzwa kuli [Ibn Ishaq] wakati; Wandaambila [Nafi' muzike wakaindi Abdullah Bin Umar] Kuzwa kuli [Abdullah Bin Umar], wakati; Ndakayinka a Zubair a Miqdad Bin Aswad kuyoobona lubono lwesu ku Khaibar kuti tukabone, nitwakasika ooko, twakaandaana kuya kunyika zyesu, akati kamasiku nindakali koona abulo bwangu ndakalwanwa, janza lyangu lyakakotama kuzwa kucibuno, aawo mafwumofwumo beenzuma bobile nibakandikoongolola, bakaboola kulindime mpawo bakandibuzya; 'Ngwani wakakuchita ezi kulinduwe'. Ndakaingula kuti; 'Nsezi'. wakayinkila kunembo; Aboobo Zubair a Miqdad bakalulamika janza lyangu mpawo bakanditola kuli Umar, mpawo [Umar] wakati; 'Oobu mbobakachita baJuuda'. Mpawo wakanyampuka mpawo wakakambawuka kunembo lyabantu; 'O nobantu, masimpe Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wakabelesya baJuuda bakuKhaibar, achizuminano twakalikubatanda kuti twayanda, mpawo bakabisizya Abdullah Bin Umar kwiinda mukusandula janza lyakwe mbuli mbukwakasika kulindinywe antoomwe abuzangi kubantu baAnsar musule, tatudooneki kuti mbabalongwe baJuuda nkaambo tatukwe - kunze lyabo, aboobo kufumbwa uujisi lubono muKhaibar weelede kulubweza nkaambo ndiyootanda baJuuda. Mpawo Umar wakabatanda.
Imam Ahmad : 87
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ لِمَ تَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ أَيْضًا أَوَلَمْ تَسْمَعُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
Twaambilwa kuti [Hasan Bin Musa] a [Husain Bin Muhammad] boonse bakaamba kuti; Twakaambilwa [Syaiban] kuzwa kuli [Yahya] kuzwa kuli [Abu Salamah] kuzwa kuli [Abu Hurairah] kuti aawo Umar Bin Al Khaththab naakali kukambauka muli Bwasanu, mpawo kwakasika mwaalumi umwi, aboobo Umar wakabuzya; 'Nkaambo nzi ncochedezya kupaila?' mpawo mwaalumi wakasandula; 'Kunyina pe pele nindamvwa lwiito lwamupailo, ndilafwambaana kusamba.' [Umar] wakabuzya alimwi; 'Sena tonamvwide kuti Musinsimi sallallaahu 'alaihi wasallam wakaamba kuti: 'Eelyo noya kumipailo ya muli Bwasanu kosamba'.
Imam Ahmad : 88
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَنَحْنُ بِأَذْرَبِيجَانَ يَا عُتْبَةَ بْنَ فَرْقَدٍ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَعُّمَ وَزِيَّ أَهْلِ الشِّرْكِ وَلَبُوسَ الْحَرِيرِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا عَنْ لَبُوسِ الْحَرِيرِ وَقَالَ إِلَّا هَكَذَا وَرَفَعَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِصْبَعَيْهِ
Wakatwaambila [Hasan Bin Musa] wakati; Naakatwaambila [Zuhair] wakati; Naakatubuzya ['Ashim Al Ahwal] kuzwa kuli [Abu Uthman] wakati; kwakasika lugwalo kuzwa kuli [Umar], mpawo twakali achiindi eecho mu Azerbaijan, lwakali kwaamba kuti; 'O Utbah Bin Farqad, utalibonyi akusama zintu zyakusama zyabasikukazya baleza, mpawo uzwe zizwaato zya silika, nkaambo Mutumwa wa Allah (luumuno azilongezyo zya Allaah zibe ali nguwe) wakatukasya kusama silika, mpawo wakati: 'Kunze lyaboobo' mpawo Mutumwa wa Allah (luumuno alulongezyo lwa Allaah abe ali nguwe) wakabikka minwe yakwe yobile kulindiswe.'
Imam Ahmad : 89
حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ لَبِيبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعِنْدَهُ نَفَرٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى سَفَطٍ أُتِيَ بِهِ مِنْ قَلْعَةٍ مِنْ الْعِرَاقِ فَكَانَ فِيهِ خَاتَمٌ فَأَخَذَهُ بَعْضُ بَنِيهِ فَأَدْخَلَهُ فِي فِيهِ فَانْتَزَعَهُ عُمَرُ مِنْهُ ثُمَّ بَكَى عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ لِمَ تَبْكِي وَقَدْ فَتَحَ اللَّهُ لَكَ وَأَظْهَرَكَ عَلَى عَدُوِّكَ وَأَقَرَّ عَيْنَكَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُفْتَحُ الدُّنْيَا عَلَى أَحَدٍ إِلَّا أَلْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بَيْنَهُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أُشْفِقُ مِنْ ذَلِكَ
Naakatwaambila [Hasan] wakati; Wakatwaambila [Ibn Lahi'ah] wakatwaambila [Abu Al Aswad] kuti wakamvwa [Muhammad Bin Abdurrahman Bin Labibah] kaamba makani kuzwa kuli [Abu Sinan Ad Dauli], kuti wakaboola kuzoobona [Umar Bin Al Khaththab], mpawo kumbali lyakwe kwakali ba Muhajirin bakasaanguna, mpawo Umar wakagwisya chibbeeke chakajisi Iqra nkomo, mpawo umwi wabana bakwe basankwa wakabweza nkomo mpawo waibikka mumulomo wakwe, mpawo Umar wakagwisya mumulomo wakwe mpawo Umar wakalila, bantu bakali afwaafwi anguwe bakabuzya; 'Nkaambo nzi ncolila, sena Allah tanaakakuzundila akukuzunda basinkondonyoko akupa kuti bulangizi bwako bube bwaluumuno?' Umar wakasandula; 'Nchoonzyo, ndakamvwa mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam kaamba kuti: 'Nyika taikajulwi kumubelesi, kunze kwakuti Allah waleta lusulo abuzangi akati kabo mubuzuba bwabubuke'. mpawo ndilayoowa eecho'.
Imam Ahmad : 90
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَصْنَعُ أَحَدُنَا إِذَا هُوَ أَجْنَبَ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ لِيَنَمْ
Wakatwaambila [Ya'qub] wakatwaambila [taata] kuzwa kuli [Ibn Ishaq] wakatwaambila [Nafi'] kuzwa kuli [Abdullah Bin Umar] kuzwa kuli [wisi] wakati; Ndakabuzya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kuti ino muntu uuli junub weelede kuchita biyeni mpawo uyanda koona katanasamba? Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wakasandula kuti: 'Weelede kusamba mbuli kusamba mumupailo mpawo koona'.
Imam Ahmad : 91
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا يُعَدِّدُ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ وَقَدْ قِيلَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ } لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعَجَبٌ لِي وَجَرَاءَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ } فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Wakatwaambila [Ya'qub] wakatwaambila [taata] kuzwa kuli [Ibn Ishaq] wakatwaambila [Az Zuhri] kuzwa kuli [Ubaidullah Bin Abdullah Bin 'Utbah Bin Mas'ud] kuzwa kuli [Abdullah bin Abbas], wakaamba; Ndakamvwa [Umar Bin Khattab] kaamba; aawo Abdullah Bin Ubai naakafwa, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wakaitwa kuti amupailile, aboobo wakafwambaana kuya kuli nguwe, naakaima kunembo lyakwe kuti amupailile ndakamuimika aboobo ndakaima kunembo lyakwe akwaamba kuti; 'O Rasulullah, Abdullah Bin Ubai ngusinkondo wa Allah ooyo wakaamba kuti sunu abuzuba,' wakaamba zina lyabuzuba, mpawo Umar wakayinkila kunembo; Nokuba boobo, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wakamweta-mweta kusikila nindakainduluka kwaamba majwi aangu wakati: 'Kozwa kulindime, O Umar, mubwini ndakapegwa kusala aboobo ndakasala, alimwi kwakaambwa kuti: 'Kufumbwa naa ubakumbila lulekelelo naa tobalombi lulekelelo kuli mbabo - ncimwi buyo. Nikuba kuti wabalomba lulekelelo ziindi zili makumi musanu ababili, Allah takonzyi kubalekelela pe." -QS Al Anfal kapango 80- ikuti nindalizi kuti nindakayungizya kulomba kwangu kusika kuziindi zili makumi musanu ababili wakali kuyootambula lulekelelo, nindakayungizya zyiingi' Umar wakaamba; mpawo wakamupailila mpawo wakabweza mutunta wakwe akwiima atala aacuumbwe kusikila wakazikkwa, 'Ndakagambwa wakati Umar mebo lwangu mbuli mbondakali kulisumpula kuli Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, nikuba kuti Allah aMutumwa Wakwe balizyi kabotu' Umar wakati alimwi; 'Aboobo kuli Allah, kakutanainda chiindi chilamfu kuzwa waawo tupango ootu tobilo twakasika -QS At Taubah verse 80, 84-' Alimwi kunyina nomukomba - mutunta - wamuntu ufwide akati kabo, alimwi tabakonzyi kwiima kucuumbwe cakwe. tiibakasyoma muli Allah a Mutumwa wakwe mpawo bakafwa kabali muchiimo chabubi'. Mpawo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kuzwa waawo tanaakapaila limbi kuli munafiq nokuba kwiima atalaa zyuumbwe zyabo.
Imam Ahmad : 92
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ كَمَا حَدَّثَنِي عَنْهُ نَافِعٌ مَوْلَاهُ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِذَا لَمْ يَكُنْ لِلرَّجُلِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَلْيَأْتَزِرْ بِهِ ثُمَّ لِيُصَلِّ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَيَقُولُ لَا تَلْتَحِفُوا بِالثَّوْبِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ كَمَا تَفْعَلُ الْيَهُودُ قَالَ نَافِعٌ وَلَوْ قُلْتُ لَكُمْ إِنَّهُ أَسْنَدَ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَرَجَوْتُ أَنْ لَا أَكُونَ كَذَبْتُ
Wakatwaambila [Ya'qub] wakatwaambila [taata] kuzwa kuli [Ibn Ishaq] wakati; Nafi' naakandaambila [muzike wakaindi waNafi' Abdullah] kuzwa kuli [Abdullah], Nafi' wakati; Abdullah Bin Umar wakati; Kuti mwaalumi katakwe zizwaato kunze lyachimwi, mpawo weelede kusama zizwaato mbuli sarung mpawo achite mupailo, nkaambo masimpe ndakamvwa [Umar Bin Al Khaththab] kaamba boobo, mpawo wakati; 'Utalivumbi zizwaato kuti koli achisani chomwe, mbuli baJuuda mbobachita'. Nafi' wakati; 'Ikuti ndakwaambila kuti Abdullah Bin Umar wakasyoma Musinsimi sallallaahu 'alaihi wasallam, mpawo ndilangila kuti teensi ndakali kubeja pe.'
Imam Ahmad : 93
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ عَنْ شَهْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قِيلَ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شِئْتَ
Wakatwaambila [Mu`ammal] wakatwaambila [Hammad] wakati; Wakatwaambila [Ziyad Bin Mikhraq] kuzwa kuli [Shahr] kuzwa kuli [Uqbah Bin 'Amir] wakati; Wakandaambila [Umar] kuti wakamvwa Mutumwa wa Allah (luumuno azilongezyo zya Allaah zibe alinguwe) kaamba kuti: 'Kufwumbwa uufwa kasyoma muli Allah a Buzuba Bwamamanino, uyooambilwa kulinguwe; 'Njila kujulu kuzwa kuli kufumbwa milyango iili cisambomwe njouyanda. ''
Imam Ahmad : 94
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَذَفَ رَجُلٌ ابْنًا لَهُ بِسَيْفٍ فَقَتَلَهُ فَرُفِعَ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ الْوَالِدُ مِنْ وَلَدِهِ لَقَتَلْتُكَ قَبْلَ أَنْ تَبْرَحَ
Naakatwaambila [Aswad Bin 'Amir] wakati; wakatubuzya [Ja'far nkokuti Al Ahmar] kuzwa kuli [Mutharrif] kuzwa kuli [Al Hakam] kuzwa kuli [Mujahid] wakati; mwaalumi wakauma mwanaakwe apanga, akumujaya, mpawo makani aaya akatolwa kuli Umar, aboobo [Umar] wakati; Kuti nindatakamvwa Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wasallam naakaamba kuti: 'Taata tasubulwi pe akaambo kakujaya mwanaakwe. 'Ncobeni ndiyookujaya katanalala masiku'.
Imam Ahmad : 95
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ نَظَرَ إِلَى الْحَجَرِ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَبَّلَهُ
Naakatwaambila [Aswad Bin 'Amir] wakati; Wakatwaambila [Zuhair] kuzwa kuli [Sulaiman Al A'masy] wakatwaambila [Ibrahim] kuzwa kuli ['Abis Bin Rabi'ah] nguwe; Ndakabona [Umar] kalanga ku Bbwe Lisiya akwaamba kuti; 'Ali Allah, ikuti nindatakali kumubona Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kakumyonta, nindatakali kumyonta' mpawo wakamumyonta.
Imam Ahmad : 96
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِىِّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ كَرِهْتَهَا قَالَ فَقُلْتُ بَلَى فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّ لِي أَفْرَاسًا وَأَعْبُدًا وَأَنَا بِخَيْرٍ وَأُرِيدُ أَنْ تَكُونَ عُمَالَتِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي قَدْ كُنْتُ أَرَدْتُ الَّذِي أَرَدْتَ فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي قَالَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
Naakatwaambila [Abul Yaman] wakati; wakatubuzya [Syu'aib] kuzwa kuli [Az Zuhri] wakati; wakatuzyibya [As Sa`ib Bin Yazid] mwana wamucizyi wa Namir, kuti [Huwaithib Bin Abdul 'Uzza] wakamwaambila, kuti [Abdullah Bin Sa'di] wakamwaambila, kuti wakaboola kuli Umar Bin Al Khaththab muchiindi chakwe, aboobo Umar wakati kulinguwe; 'Nsikwe ndakaambilwa -aatala achintu chomwe-, kuti nduwe ulanganya milimu yabantu, mpawo nupegwa mali toyandi pe?' Abdullah Bin Sa'di wakati; aboobo ndakasandula; 'Mbombubo' Umar wakaamba; 'ninzi nchoyanda kuli ncico?' wakasandula kuti; aboobo ndakasandula; 'Masimpe, ndijisi mabbiza abazike banji, mpo ndili kabotu, ndiyanda kuti mali ngondivwola apegwe mukugwasya ba Mozilemu'. [Umar] wakati; 'Utachiti oobo, nkaambo mubwini andime ndakali kuyanda mbuli mbowakali kuyanda, asi Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wasallam wakandipa chipego mpawo ndakati; 'Kopa muntu uucete kwiinda ndime,' kusikila buzuba bumwi wakandipa buvubi mpawo ndakati; 'Kopa muntu uucete kwiinda ndime', Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wasallam wakandikalalila akwaamba kuti: 'Kobweza mpawo uchisumpule - kobikka mali mulinjiyo - mpawo kobikka mali mulinjiyo. Kufumbwa chintu chiboola kuli nduwe kuzwa kubuvubi oobu mpawo kotaninga kuchilangila alubo kotachikumbila, mpawo uchibweze, mpawo kuti kachitali boobo utachiambi kuti nchako.
Imam Ahmad : 97
حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ دَرَّاجٍ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَبَّحَ بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَرَآهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا
Naakatwaambila [Sakan Bin Nafi' Al Bahili] wakati; Naakatwaambila [Salih] kuzwa kuli [Az Zuhri] wakati; Wakandaambila [Rabi'ah Bin Darraj] kuti [Ali Bin Abu Talib] wakachita zibeela zyobile zyakupaila kwa Sunnah musule lya Asr munzila kuya ku Mecca, mpawo Umar wakabona eezi mpawo wakamunyemena, mpawo wakati; 'A Allah, sena tee mwakazyi kale kuti Mutumwa wa Allah (luumuno azilongezyo zya Allah zibe alinguwe) wakakasya.
Imam Ahmad : 98
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَاجِدَةُ قَالَ عَارَمْتُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَعَضَّ أُذُنِي فَقَطَعَ مِنْهَا أَوْ عَضِضْتُ أُذُنَهُ فَقَطَعْتُ مِنْهَا فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَاجًّا رُفِعْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِمَا إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنْ كَانَ الْجَارِحُ بَلَغَ أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ فَلْيَقْتَصَّ قَالَ فَلَمَّا انْتُهِيَ بِنَا إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ نَعَمْ قَدْ بَلَغَ هَذَا أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ ادْعُوا لِي حَجَّامًا فَلَمَّا ذَكَرَ الْحَجَّامَ قَالَ أَمَا إِنِّي قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَدْ أَعْطَيْتُ خَالَتِي غُلَامًا وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَارِكَ اللَّهُ لَهَا فِيهِ وَقَدْ نَهَيْتُهَا أَنْ تَجْعَلَهُ حَجَّامًا أَوْ قَصَّابًا أَوْ صَائِغًا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنِ ابْنِ مَاجِدَةَ السَّهْمِيِّ أَنَّهُ قَالَ حَجَّ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
Wakatwaambila [Muhammad Bin Yazid] wakatwaambila [Muhammad Bin Ishaq] wakati; Naakatwaambila [Al 'Ala` Bin Abdurrahman Bin Ya'qub] kuzwa kuli [mwaalumi waku Quraish kuzwa ku Bani Sahm] kuzwa kuli [mwaalumi akati kabo wiitwa kuti Majidah] wakati; Ndakazwangana amwana musankwa kuMecca, mpawo wakaluma akukosola kutwi kwangu -naa- ndakaluma akukosola kutwi kwangu, aboobo aawo Abu Bakr naakaboola kulindiswe kuti akachite Hajj, twakamwaambila makani aaya, mpawo wakasandula; 'Amulete boonse bobile kuli Umar Bin Al Khaththab, ikuti muntu wakachisa ulakonzya kuchitwa qishash, mpawo amuleke amuchishe'. Waamba kuti; aboobo notwakasika kakutanaba [Umar Bin Al Khaththab], wakatulanga mpawo wakati; 'Iyi, ndasika aawo mpokugolela kuchita qishash, kondiita kuti ndili muntu wakukopa'. Aboobo naakaamba zyamukopo wakati; 'Muchiindi eecho, ndakamvwa mutumwa wa Allah (luumuno azilongezyo zya Allah zibe alinguwe) kaamba kuti: 'Ndapa mubelesi kuli banyinazyala bangu mubulangizi bwakuti Allah uyoobalongezya anguwe, mpawo ndakamukasya kuti atabi mubelesi wamukuba, sikujaya nyama naakuti sikupanga ngolida'. Wakatwaambila [Ya'qub] wakatwaambila [taata] kuzwa kuli [Ibn Ishaq] wakati; mpawo wakatwaambila [Al 'Ala` Bin Abdurrahman] kuzwa kuli [mwaalumi waku Bani Sahm] kuzwa kuli [Ibn Majidah As Sahmi] kuti wakati; 'Abu Bakr wakaunka kuyooswaya kulindiswe muchiindi chakwe,' mpawo wakaamba hadith.
Imam Ahmad : 99
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ رَخَّصَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَضَى لِسَبِيلِهِ فَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَحَصِّنُوا فُرُوجَ هَذِهِ النِّسَاءِ
Naakatwaambila ['Ubaidah Bin Humaid] kuzwa kuli [Daud Bin Abu Hind] kuzwa kuli [Abu Nadlrah] kuzwa kuli [Abu Sa'id] wakati; [Umar] wakakambawuka kunembo lyabantu mpawo wakati; 'Nchoonzyo Allah wakapa lufutuko kuli Musinsimi wakwe kuli ceeco ncaakali kuyanda, alimwi masimpe Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wasallam wakaunka munzila yakwe, aboobo amumanizye Hajj a Umrah mbuli mbwaakalaililwa a Allah, akukwabilila zizo zyabanakazi aaba'.
Imam Ahmad : 100
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَرْقُدُ الرَّجُلُ إِذَا أَجْنَبَ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَ
Watwaambila ['Ubaidah Bin Humaid] Wandaambila [Ubaidullah Bin Umar] kuzwa kuli [Nafi'] kuzwa kuli [Ibn Umar] kuzwa kuli [Umar Bin Al Khaththab], wakati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wakabuzyigwa; Nchazumizigwa na kuti muntu akoone kuti kali junub? Wakasandula kuti: 'Iyi, ikuti naa walisamba'.