Imam Ahmad : 81
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ قَالَ قَالَ أَبِي فَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ وَمَا أَعْجَبَكَ مِنْ ذَلِكَ كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا دَعَا الْأَشْيَاخَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانِي مَعَهُمْ فَقَالَ لَا تَتَكَلَّمْ حَتَّى يَتَكَلَّمُوا قَالَ فَدَعَانَا ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مَا قَدْ عَلِمْتُمْ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وِتْرًا فَفِي أَيِّ الْوِتْرِ تَرَوْنَهَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު ބިން ޒިޔާދު] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [‘އާޝިމް ބިން ކުލައިބް] ކިޔައިދެއްވައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނާ އެ ޙަދީޘުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'ހަގީގަތުގައި ތިބާ ހައިރާންވާނެ ކަމަކީ، [ޢުމަރު] މުޙައްމަދު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން ބޮޑެތި މީހުންނަށް ދަޢުވަތު ދެއްވިއިރު، އެމީހުންނާއެކު އަހަންނަށް ވެސް ދަޢުވަތު ދެއްވައި، ވިދާޅުވީ؛ 'އެމީހުން ބުނާހާ ހިނދަކު ތިބާ ވާހަކަ ނުދައްކާށެވެ'. އެހެންކަމުން އެއްދުވަހަކު ނުވަތަ ރެއަކު އަހަރެމެންނަށް ދައުވަތު ދެއްވައި ވިދާޅުވީ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ލައިލަތުލް ޤަދަރާއި ބެހޭގޮތުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ ކުރިންވެސް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ފަދައިން، ފަހެ، ފަހު ދިހަ ދުވަހުގެ ރޭތަކުގައި އަދި ބައެއް ފަހަރު ތަފާތު ކަމަށް ދެކޭ ފަހަރު އެއަށް ޖާސޫސް ކުރައްވާށެވެ'.
Imam Ahmad : 82
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ عَمْرٍو الْبَجَلِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْقَوْمِ الَّذِينَ سَأَلُوا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالُوا لَهُ إِنَّمَا أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ ثَلَاثٍ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا وَعَنْ الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ وَعَنْ الرَّجُلِ مَا يَصْلُحُ لَهُ مِنْ امْرَأَتِهِ إِذَا كَانَتْ حَائِضًا فَقَالَ أَسُحَّارٌ أَنْتُمْ لَقَدْ سَأَلْتُمُونِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا نُورٌ فَمَنْ شَاءَ نَوَّرَ بَيْتَهُ وَقَالَ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ يَغْسِلُ فَرْجَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يُفِيضُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا وَقَالَ فِي الْحَائِضِ لَهُ مَا فَوْقَ الْإِزَارِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ސިއުބާ] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ޢަޝީމް ބިން ޢަމްރޫ އަލް ބަޖާލީ] [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] އާއި ސުވާލުކުރި ބައެއްގެ ތެރެއިން [ފިރިހެނަކު] ވާހަކައެއް ކިޔައިދިން އަޑު؛ 'އަހަރެމެން ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް މިއައީ ހަމައެކަނި ތިން ކަމަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރުމަށެވެ. ގޭގައި ފިރިހެނަކު ކުރާ ސުންނަތް ނަމާދާއި، ޖުނޫބުން ފެންވަރާލުމާއި، ޙައިޟުވާ އަނބިމީހާގެ ކިބައިން ފިރިހެނަކަށް ހުއްދަ ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން'. އެހެންކަމުން އުމަރު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'ތިޔަބައިމީހުންނަކީ ސިހުރުވެރިންތޯ، ތިޔަބައިމީހުން އަހަރެންނާ ސުވާލުކުރީ، އަހަރެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ސުވާލުކުރި ފަހުން ދުވަހަކުވެސް މީހަކު އަހާފައި ނުވާ ކަމެއް؟' ޑަކާ އޭނާ ބުންޏެވެ؛ 'އޭނާގެ ގޭގައި ހުންނަ މީހެއްގެ ސުންނަތް ނަމާދަކީ އަލިކަމެއް ކަމުން ބޭނުން މީހަކު އޭނާގެ ގެ އަލިވެގެން ދާށެވެ'. އަދި ޖުނޫބުން ފެށިގެން ފެންވަރާ ވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ؛ 'ތިބާގެ ޖިންސީ ގުނަވަން ދޮވެލުމަށްފަހު ވުޟޫކޮށްލުމަށްފަހު ތިން ފަހަރު ބޮލުގައި ފެން އުނގުޅަންވާނެ' ކަމަށާއި އޭނާ ޙައިޟުވަމުން ދިޔަ އަނބިމީހާގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ؛ 'އެހެންކަމުން އޭނާއަކީ ފޮތިގަނޑުގައި ވާ އެއްޗެއް -ފަރުޖީގެ އިތުރުން-'.
Imam Ahmad : 83
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ بِالْعِرَاقِ حِينَ يَتَوَضَّأُ فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِ قَالَ فَلَمَّا اجْتَمَعْنَا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لِي سَلْ أَبَاكَ عَمَّا أَنْكَرْتَ عَلَيَّ مِنْ مَسْحِ الْخُفَّيْنِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ بِشَيْءٍ فَلَا تَرُدَّ عَلَيْهِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ [އަބޫ އަން ނަދުލާރ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ލާޙިޢާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ [ސަޢުދު ބިން އަބީ ވަޤާސް] އިރާޤުގައި ވުޟޫކުރާއިރު އޭނާގެ ދެ ޚުފް ފޮހެލާތަން، ދެން އަޅުގަނޑު އެކަން އިންކާރުކުރީމެވެ. 'ޚުފް ފޮހެލުމާ ގުޅިގެން އަހަންނަށް އިންކާރު ކުރި ކަންތައްތަކާ ބެހޭގޮތުން ބައްޕައާ އަހާށެވެ'. އެހެންކަމުން އަހަރެން އެވާހަކަ ކިޔައިދިނުމުން އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'ސަޢޫދު އެއްޗެއް ކިޔައިދީފިނަމަ ދެން އެކަމަށް އިންކާރު ނުކުރާށެވެ ސަބަބަކީ ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ދެ ޚުފް ފޮހެލެއްވުމުންނެވެ'.
Imam Ahmad : 84
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ سَأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ نَعَمْ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْهُ غَيْرَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހާރޫން ބިން މަޢުރޫފް] ކިޔައިދެއްވައިގެން ވިދާޅުވީ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަހާބު] އަށް [ޢަމްރޫ ބިން އަލް ޙަރީޘް] އިން [އަބޫ އަން ނަދުލާރ] އިން [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އިން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ސަޢްދު ބިން އަބީ ވަޤާސް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އޭނާ ދެ ޚުފް އުނގުޅުއްވިކަން، އަދި ޢަބްދުالله ބިން އުމަރު [ޢުމަރު] އާއި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ އެއީ ދެން އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އާދެ، ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ސަޢީދު އެއްޗެއް ވިދާޅުވެއްޖެނަމަ، ދެން އެކަމާ ބެހޭގޮތުން އެހެން މީހަކާ ނުސުވާލުކުރާށެވެ.'
Imam Ahmad : 85
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رُؤْيَا لَا أُرَاهَا إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ قَالَ وَذَكَرَ لِي أَنَّهُ دِيكٌ أَحْمَرُ فَقَصَصْتُهَا عَلَى أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ امْرَأَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَتْ يَقْتُلُكَ رَجُلٌ مِنْ الْعَجَمِ قَالَ وَإِنَّ النَّاسَ يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَخِلَافَتَهُ الَّتِي بَعَثَ بِهَا نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ يَعْجَلْ بِي أَمْرٌ فَإِنَّ الشُّورَى فِي هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَمَنْ بَايَعْتُمْ مِنْهُمْ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا وَإِنِّي أَعْلَمُ أَنَّ أُنَاسًا سَيَطْعَنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا قَاتَلْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ أُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكُفَّارُ الضُّلَّالُ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَتْرُكُ فِيمَا عَهِدَ إِلَيَّ رَبِّي فَاسْتَخْلَفَنِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَغْلَظَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَحِبْتُهُ أَشَدَّ مَا أَغْلَظَ لِي فِي شَأْنِ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي نَزَلَتْ فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ فَسَأَقْضِي فِيهَا بِقَضَاءٍ يَعْلَمُهُ مَنْ يَقْرَأُ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ وَإِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ إِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَيُبَيِّنُوا لَهُمْ سُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا عُمِّيَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الثُّومُ وَالْبَصَلُ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجِدُ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فَيَأْمُرُ بِهِ فَيُؤْخَذُ بِيَدِهِ فَيُخْرَجُ بِهِ مِنْ الْمَسْجِدِ حَتَّى يُؤْتَى بِهِ الْبَقِيعَ فَمَنْ أَكَلَهُمَا لَا بُدَّ فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا قَالَ فَخَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُصِيبَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޙައްމާމް ބިން ޔަޙްޔާ] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤަތަދާ] އަށް [ސަލީމް ބިން އަބުލްޖަޢުދު އަލް ޣަތަފާނީ] ގެ ފަރާތުން [މަޢުދާން ބިން އަބޫ ތަލްޙާ އަލް ޔަޢުމަރީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] ހުކުރު ދުވަހު މަންޒަރުގައި ހުއްޓިވަޑައިގެން، ދެން الله އަށް ޙަމްދުކޮށް މަތިވެރި ކުރައްވައި، ދެން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އަބޫބަކުރުގެ ނަންފުޅު ވިދާޅުވެ، ދެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެންނަށް ހުވަފެނެއް ފެނުނު އިރު އަހަރެން ހީކުރީ އެއީ އަހަރެންގެ މަރު އަންނާނެ ކަމުގެ ނިޝާނެއް ކަމަށް، އަހަރެން ހުވަފެން ފެނުނީ ކުކުޅެއް އަހަރެންގެ ގައިގައި ދެފަހަރު ކޮށާލި ފަދައިން'. މަޢުދާން ބުންޏެވެ؛ އޭނާ -އުމަރު- ކުކުޅު ރަތް ކަމަށް ބުނި އިރު، ދެން އަހަރެން އަބޫބަކުރުގެ އަނބިކަނބަލުން އަސްމާޢު ބިންތު އުމައިސް ގާތު ބުނީމެވެ، އެހެންވެ ބުންޏެވެ؛ 'ބިދޭސީއަކު/ޢަރަބި މީހަކު ނޫން އެހެން މީހަކު ތިބާ މަރާލާނެ'. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން މީސްތަކުން ބުނީ ވަލީވެރިއަކު އައްޔަން ކުރައްވާށޭ، އަދި ހަމަކަށަވަރުން الله އެކަލާނގެ ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އައްޔަން ކުރައްވައިގެން ފޮނުއްވި އެކަލާނގެ ދީނާއި ޚިލާފަތް ބޭކާރު ނުކުރައްވާނެއެވެ ބައިއަތު ހިފާ ކޮންމެ މީހަކަށް އަޑުއަހަންވީއެވެ. އަދި ކިޔަމަންތެރިވެ، ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ މި މައްސަލައަށް ބުރޫއަރާނެ ބަޔަކު ތިބޭނެކަން، އަދި އަޅުގަނޑަކީ އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސްގައި އަޅުގަނޑުގެ އަތުން އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރާނެ މީހާ، އެއީ الله ގެ ދުޝްމަނުން، ކާފިރުންނާއި މަގުފުރެދިފައިވާ މީހުން، الله ގެ ޙަޟްރަތުން، އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަހަންނަށް ވަޢުދުވެވޮޑިގެންވާ ކަންތައްތައް ދޫކޮށްލާފައި ދެން އަހަރެންގެ ބަދަލުގައި އަލް ކަލާލާއަށްވުރެ މުހިންމު އެއްޗެއް - މަރުވެ ބައްޕައާއި ދަރިއަކު ދޫކޮށްނުލާ މީހަކު -، އަދި ބައި الله، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެންނާއެކު ދިޔަފަހުން ދުވަހަކުވެސް އަޅުގަނޑަށް ކަމެއް ކަށަވަރުކޮށްދީފައެއް ނުވެއެވެ، ކަލާލާގެ މައްސަލައިގައި އަޅުގަނޑާ މެދު އިތުރަށް ހަރުކަށިވެވަޑައިގަތީ އަޅުގަނޑުގެ މޭމަތީގައި އިނގިލި ވައްދައިގެން ވިދާޅުވެއެވެ ނުކިޔަވާ މީހުންނާއި، ޤައުމުގެ ވެރިންގެ މައްޗަށް الله އަށް ހެކިބަސް ދޭން، އެމީހުން ފޮނުއްވީ އެމީހުންގެ ދީނީ ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން މީހުންނަށް އުނގަންނައިދިނުމަށާއި، އެމީހުންގެ ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތް ބަޔާންކޮށްދީ، އެމީހުންނަށް ނޭނގޭ ކަންތައްތަކުގެ ޝަކުވާ އަޅުގަނޑަށް ކުރުމަށެވެ އަޅުގަނޑަށް ފެނިފައިވަނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މި ދެމީހުންގެ ވަސް ފިރިހެނެއްގެ ވަސް ދުވުމުން، އަތުގައި ހިފައިގެން ހުރެ މިސްކިތުން ނުކުމެ ބާޤީއަށް ލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. މަޢުދާން ބުންޏެވެ؛ 'އުމަރު ހުކުރު ދުވަހު މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ދަރުސް ދެއްވިއިރު، ބުދަ ދުވަހު އޭނާ މަރާލާފައިވެ އެވެ'.
Imam Ahmad : 86
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَالزُّبَيْرُ والْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ إِلَى أَمْوَالِنَا بِخَيْبَرَ نَتَعَاهَدُهَا فَلَمَّا قَدِمْنَاهَا تَفَرَّقْنَا فِي أَمْوَالِنَا قَالَ فَعُدِيَ عَلَيَّ تَحْتَ اللَّيْلِ وَأَنَا نَائِمٌ عَلَى فِرَاشِي فَفُدِعَتْ يَدَايَ مِنْ مِرْفَقِي فَلَمَّا أَصْبَحْتُ اسْتُصْرِخَ عَلَيَّ صَاحِبَايَ فَأَتَيَانِي فَسَأَلَانِي عَمَّنْ صَنَعَ هَذَا بِكَ قُلْتُ لَا أَدْرِي قَالَ فَأَصْلَحَا مِنْ يَدَيَّ ثُمَّ قَدِمُوا بِي عَلَى عُمَرَ فَقَالَ هَذَا عَمَلُ يَهُودَ ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ خَطِيبًا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَنَّا نُخْرِجُهُمْ إِذَا شِئْنَا وَقَدْ عَدَوْا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَفَدَعُوا يَدَيْهِ كَمَا بَلَغَكُمْ مَعَ عَدْوَتِهِمْ عَلَى الْأَنْصَارِ قَبْلَهُ لَا نَشُكُّ أَنَّهُمْ أَصْحَابُهُمْ لَيْسَ لَنَا هُنَاكَ عَدُوٌّ غَيْرَهُمْ فَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ بِخَيْبَرَ فَلْيَلْحَقْ بِهِ فَإِنِّي مُخْرِجٌ يَهُودَ فَأَخْرَجَهُمْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔަޢުޤޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] [އިބްނު އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. އަޅުގަނޑަށް [ނާފިޢުގެ ކުރީގެ އަޅުން އަބްދުالله ބިން އުމަރު] ކިޔައިދީފި [ޢަބްދުالله ބިން އުމަރު] ގެ އަރިހުން، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން ޒުބައިރާއި މިޤްދާދު ބިން އަސްވާދާއެކު ދިޔައީ ޚައިބަރުގައި ހުރި އަހަރެމެންގެ ޚަޒާނާތައް ބަލާލަން އެތަންތަން ޗެކް ކުރަން، އެތަނަށް ދިޔައިރު، އަހަރެމެންގެ އެކި ބިންތަކަށް ބައިބައިވެ، ރޭގަނޑުގެ ވަގުތެއްގައި އަހަރެންގެ އެނދުގައި ނިދާފައި އޮއްވާ އަހަރެންނަށް ހަމަލާދިނީ، އަހަރެންގެ އަތްތިލަ އުނަގަނޑުން ވައްޓާލާފައި، ހެނދުނާ ދިމާލަށް އަހަރެންގެ ދެ ރައްޓެހިން އަހަރެންނަށްޓަކައި ހަޅޭއްލަވައިގަތުމުން، އެމީހުން އަހަރެންގެ ގާތަށް އައިސް އެދުނީ؛ 'ކަލެއަށް މިކަން ކޮށްފައިވަނީ ކާކު'. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ 'ނޭނގެ'. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ؛ އެހެންކަމުން ޒުބައިރާއި މިޤްދާދު އަހަރެންގެ އަތް އިސްލާހުކޮށް އަހަރެން އުމަރުގެ އަރިހަށް ގެނެސް، [ޢުމަރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މިއީ ޔަހޫދީން ކުރި ކަމެއް'. ދެން ތެދުވެވަޑައިގެން މީސްތަކުންގެ ކުރިމަތީގައި ދަރުސް ދެއްވިއެވެ. އޭ މީސްތަކުންނޭވެ، ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޚައިބަރުގެ ޔަހޫދީން ވަޒީފާއަށް ނެރުއްވީ، އެއްބަސްވުމަކާއެކު އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންނަމަ އެމީހުން ފޮނުވާލީ، އަދި އެމީހުން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރަށް އަނިޔާކޮށްފައިވަނީ ތިޔަބައިމީހުންނަށް އައިސްފައިވާ ގޮތަށް އަތްތިލަ އަނބުރާލައިގެންނެވެ އެމީހުންނަށް، ފަހެ ޚައިބަރުގައި މުދާ ހުރި މީހަކު އެ މުދާ ނަގަންވީ އަހަރެން ޔަހޫދީން ފޮނުވާލާނަމޭ'. ދެން އުމަރު އެމީހުން ދުއްވާލިއެވެ.
Imam Ahmad : 87
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ لِمَ تَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ أَيْضًا أَوَلَمْ تَسْمَعُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި [ޙަސަން ބިން މޫސާ] އާއި [ޙުސައިން ބިން މުޙައްމަދު] ވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝައިބާން] އަށް [ޔަޙްޔާ] އިން [އަބޫ ސަލާމާ] އިން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު ހުކުރު ދުވަހު ދަރުސް ދެއްވަމުން ގެންދެވިއިރު، ކުއްލިއަކަށް މީހަކު އައިސް، އެހެންކަމުން ޢުމަރު އެދުނެވެ؛ 'ކީއްވެ ނަމާދު ލަސްކުރަނީ؟' ދެން އެމީހާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'ނަމާދުގެ އަޑު އިވުމުން ވަގުތުން ވުޟޫ ކުރުން ނޫން އެހެން ކަމެއް ނެތެވެ.' [ޢުމަރު] އަނެއްކާވެސް އަހާލިއެވެ؛ 'ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްފަހަރަކު ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެއް އަޑުއަހާފައެއް ނުވެއެވެ.
Imam Ahmad : 88
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَنَحْنُ بِأَذْرَبِيجَانَ يَا عُتْبَةَ بْنَ فَرْقَدٍ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَعُّمَ وَزِيَّ أَهْلِ الشِّرْكِ وَلَبُوسَ الْحَرِيرِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا عَنْ لَبُوسِ الْحَرِيرِ وَقَالَ إِلَّا هَكَذَا وَرَفَعَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِصْبَعَيْهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަސަން ބިން މޫސާ] ކިޔައިދީފައި އެބަހުރި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒުހައިރު] ކިޔައިދިނުމަށްފަހު އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. [އަބޫ ޢުޘްމާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަޝީމް އަލް އަޙްވާލް] ރިވާކުރައްވައިގެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުމަރުގެފާނުގެ] ސިޓީއެއް އައިސް، އަޅުގަނޑުމެން އެވަގުތު ތިބީ އަޒަރުބައިޖާނުގައި، އޭގައި ލިޔެފައި އޮތީ؛ 'އޭ ޢުޘްބާ ބިން ފަރުޤާދު، މަޖާކޮށް މުޝްރިކުންގެ ގަހަނާ ނުލައި، އަދި ސިލްކް ހެދުން އަޅާށެވެ.
Imam Ahmad : 89
حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ لَبِيبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعِنْدَهُ نَفَرٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى سَفَطٍ أُتِيَ بِهِ مِنْ قَلْعَةٍ مِنْ الْعِرَاقِ فَكَانَ فِيهِ خَاتَمٌ فَأَخَذَهُ بَعْضُ بَنِيهِ فَأَدْخَلَهُ فِي فِيهِ فَانْتَزَعَهُ عُمَرُ مِنْهُ ثُمَّ بَكَى عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ لِمَ تَبْكِي وَقَدْ فَتَحَ اللَّهُ لَكَ وَأَظْهَرَكَ عَلَى عَدُوِّكَ وَأَقَرَّ عَيْنَكَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُفْتَحُ الدُّنْيَا عَلَى أَحَدٍ إِلَّا أَلْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بَيْنَهُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أُشْفِقُ مِنْ ذَلِكَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަސަން] ކިޔައިދެއްވުމަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އިބްނު ލާހިޢާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަލް އަސްވާދަށް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ލަބީބާ] [އަބޫ ސިނާން އައް ދާއުލީ] ގެ ފަރާތުން ވާހަކައެއް ކިޔައިދިން އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށާއި، އޭނާ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] ބައްލަވަން އައިސް، އަދި އޭނާގެ ފަރާތުގައި ކުރިން މުހާޖިރީން ތިއްބެވި ކަމަށް، ދެން އުމަރު ނެރުއްވީ އިރާގުގެ ކިއްލާއަކުން ގެނައި ބާސްކެޓެއް ކަމަށާއި، އެ ދަޅުގައި 1 އަނގޮޓި، ދެން އޭނާގެ ދަރިންގެ ތެރެއިން އެކަކު އަނގޮޓި ނަގައި އަނގައަށް ލާފައި، ދެން އުމަރު އަނގައިން ނަގައިގެން ދެން އުމަރު ރޮއެގަތީ، އޭނާގެ ކައިރީގައި ތިބި މީހުން ސުވާލު ކުރިއެވެ؛ 'ތިޔަ ރޮނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އުމަރު ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑުއަހަން: 'އަޅާއަކަށް ދުނިޔެ ހުޅުވިގެން ނުދާނެ، ޤިޔާމަތް ދުވަހު އެދެމީހުންގެ މެދުގައި ނަފްރަތާއި ޢަދާވާތްތެރިކަން އުފެއްދެވިނަމަ ނޫނީ'. އަދި އަހަރެން އެކަމާ ބިރުގަނޭ'.
Imam Ahmad : 90
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَصْنَعُ أَحَدُنَا إِذَا هُوَ أَجْنَبَ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ لِيَنَمْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔަޢުޤޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ކިޔައިދީފައިވަނީ [އިބްނު އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [ނާފީޢު] ކިޔައިދީފައިވަނީ [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލުކުރީ ޖުނޫބުވެ ދެން ފެންވަރާލުމުގެ ކުރިން ނިދަން ބޭނުންވާ މީހަކު ހަދަންވީ ކީއްހެއްޔެވެ؟ ރަސޫލުالله صلى الله عليه وسلم ޖަވާބު ދެއްވީ: ނަމާދަށް ވުޟޫއެއް ފަދައިން ވުޟޫކޮށް، ދެން ނިދާށެވެ.
Imam Ahmad : 91
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا يُعَدِّدُ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ وَقَدْ قِيلَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ } لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعَجَبٌ لِي وَجَرَاءَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ } فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔަޢުޤޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ކިޔައިދީފައިވަނީ [އިބްނު އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [ޢުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުޘްބާ ބިން މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [އަޒް ޒުހުރީ] ކިޔައިދީފައި، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ؛ ޢަބްދުالله ބިން އުބައި އަވަހާރަވުމުން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ދުޢާ ކުރެއްވުމަށް ގޮވާލެއްވުމުން، އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ދުއްވައިގަތީ، އެކަލޭގެފާނަށް ދުޢާ ކުރަން ކުރިމަތީގައި ހުއްޓިވަޑައިގަތުމުން އަޅުގަނޑު އޭނާ ހުއްޓުވީ އެހެންވެ އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ހުއްޓިފައި ބުނީމެވެ؛ 'އޭ ރަސޫލުالله، ޢަބްދުﷲ ބިން އުބައި އަކީ މިދުވަހާއި މިދުވަހު ބުނި الله ގެ ދުޝްމަނެއް،' އޭނާ އެދުވަހުގެ ނަން ބުނުމުން ދެން އުމަރު ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ؛ ނަމަވެސް ރަސޫލުالله ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ހަމަ ހިނިތުންވެވަޑައިގަތީ އަހަރެންގެ ބަސްފުޅު ތަކުރާރު ކުރެއްވުމުން ވިދާޅުވަމުންނެވެ. އެމީހުންނަށްޓަކައި ހަތްދިހަ ފަހަރު މާފުކުރުމަށް އެދުނު ނަމަވެސް، الله ދުވަހަކުވެސް އެމީހުންނަށް މާފު ނުކުރައްވާނެއެވެ." -QS Al Anfal verse 80- އަހަރެންގެ އެދުން ހަތްދިހަ ގުނައަށް އިތުރުކޮށްފިނަމަ އޭނާއަށް މާފު ލިބޭނެކަން އެނގުނުނަމަ އިތުރަށް އިތުރުކުރީސް' އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި މެދު އަހަރެން ކިހާ ބޮޑާވެގަތީތޯ، الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާ ނަމަވެސް' އުމަރު އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާގައި އަދި އެމީހުން މަރުވީ ނުބައިކަމުގެ ޙާލަތެއްގައި' ދެން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭގެ ފަހުން ދެން ދުވަހަކުވެސް މުނާފިޤަށް ދުޢާ ނުކުރައްވައެވެ.
Imam Ahmad : 92
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ كَمَا حَدَّثَنِي عَنْهُ نَافِعٌ مَوْلَاهُ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِذَا لَمْ يَكُنْ لِلرَّجُلِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَلْيَأْتَزِرْ بِهِ ثُمَّ لِيُصَلِّ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَيَقُولُ لَا تَلْتَحِفُوا بِالثَّوْبِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ كَمَا تَفْعَلُ الْيَهُودُ قَالَ نَافِعٌ وَلَوْ قُلْتُ لَكُمْ إِنَّهُ أَسْنَدَ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَرَجَوْتُ أَنْ لَا أَكُونَ كَذَبْتُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔަޢުޤޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] [އިބްނު އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [ނާފިޢީ ޢަބްދުاللهގެ ކުރީގެ އަޅު] ކިޔައިދެއްވުމުން، ނާފިޢު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަބްދުﷲ ބިން އުމަރު ވިދާޅުވީ؛ ފިރިހެނެއްގެ އަތުގައި އެއް ހެދުމެއް ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ހެދުމެއް ނެތްނަމަ، އެ ހެދުންތައް ސާރޮންގް ފަދައިން ލައިގެން ދެން ނަމާދު ކުރަންވީ، ސަބަބަކީ ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] އެގޮތަށް ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައި ވާތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ޔަހޫދީން ކުރާ ފަދައިން ހަމައެކަނި އެއް ހެދުމެއް އޮތްނަމަ ހެދުންތަކުން ނިވާނުވާށެވެ'. ނާފިޢު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބުދުالله ބިން ޢުމަރު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ބަރޯސާވެވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ބުނިނަމަ، އަޅުގަނޑު ދޮގުހެދި ކަމަށް އުންމީދު ކުރަމެވެ.'
Imam Ahmad : 93
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ عَنْ شَهْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قِيلَ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شِئْتَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޢުމަލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޙައްމާދަށް] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒިޔާދު ބިން މިޚްރާޤު] [ޝަހުރު] އިން [އުޤްބާޙް ބިން ޢާމިރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް [ޢުމަރު] ގާތު ވިދާޅުވީ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ. 'ތިބާއަށް ކަމުދާ އަށް ދޮރުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ދޮރުން ވެސް ސުވަރުގެ ވަދެވޭނެ.' '' .
Imam Ahmad : 94
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَذَفَ رَجُلٌ ابْنًا لَهُ بِسَيْفٍ فَقَتَلَهُ فَرُفِعَ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ الْوَالِدُ مِنْ وَلَدِهِ لَقَتَلْتُكَ قَبْلَ أَنْ تَبْرَحَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަސްވާދު ބިން ޢާމިރު] ކިޔައިދެއްވުމަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަޢުފަރު މާނައީ އަލް އަޙްމަރު] [މުތަރިފް] އިން [އަލްޙަކަމް] ގެ އަރިހުން [މުޖާހިދު] ގެ އަރިހުން ރިޕޯޓް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. މީހަކު އޭނާގެ ދަރިފުޅު ކަނޑިއަކުން ކަނޑާލައި، މަރާލުމަށްފަހު، ދެން މި މައްސަލަ އުމަރުގެ އަރިހަށް ގެނެސްދިނީ، އެހެންކަމުން [ޢުމަރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑު އަހާފައި ނުވާނަމަ ބައްޕައަކު އޭނާގެ ދަރިފުޅު މަރާލުމުން އަދަބު ނުލިބޭނެއެވެ. 'ކަލޭ ރޭގަނޑު ހޭދަކުރުމުގެ ކުރިން އަހަރެން ކަލޭ މަރާލާނަން ހަމަ ޔަގީނުންވެސް'.
Imam Ahmad : 95
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ نَظَرَ إِلَى الْحَجَرِ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَبَّلَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަސްވާދު ބިން ޢާމިރު] ކިޔައިދެއްވުމަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒުހައިރު] [ސުލައިމާން އަލް އަޢުމާސީ] ގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަބީސް ބިން ރަބިޢާ] ގެ ފަރާތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހީމް] އަށް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ؛ އަހަރެންނަށް ފެނުނީ [ޢުމަރު] ކަޅު ހިލައަށް ބަލަން ހުރެފައި ބުނީ؛ 'اللهގެ ޙަޟްރަތުގައި ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަލޭގެފާނަށް ބޮސްދެމުން ދިޔަތަން ނުފެނުނުނަމަ އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ބޮސް ނުދިނީސް’ ދެން އޭނާ ބޮސްދިނެވެ.
Imam Ahmad : 96
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِىِّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ كَرِهْتَهَا قَالَ فَقُلْتُ بَلَى فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّ لِي أَفْرَاسًا وَأَعْبُدًا وَأَنَا بِخَيْرٍ وَأُرِيدُ أَنْ تَكُونَ عُمَالَتِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي قَدْ كُنْتُ أَرَدْتُ الَّذِي أَرَدْتَ فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي قَالَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބުލް ޔަމާން] ކިޔައިދެއްވުމަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުޢޫޢީބަށް] [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން ރިޕޯޓް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [ސަޢީބު ބިން ޔަޒީދު] ނަމީރުގެ ކޮއްކޮގެ ދަރިކަލުންނަށް، [ހުވައިތުބު ބިން ޢަބްދުލްޢުއްޒާ] އޭނާއަށް އަންގަވާފައިވާކަން، [ޢަބްދުﷲ ބިން ސަޢީދީ] އޭނާއަށް އަންގަވާފައިވާކަން، އޭނާ ޚިލާފަތުގެ ދުވަސްވަރު އުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބުގެ އަރިހަށް އައިސްފައިވާކަން، އެހެންވެ ޢުމަރު އޭނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައެއް ނުވޭ -އެއް ކަމަކާ ބެހޭގޮތުން-، ތިމާގެ މަސައްކަތް ބަލަހައްޓަން އިސްކޮށް ހުންނަނީ ތިމާ ކަމަށް، ދެން މުސާރަ ދިނުމުން ތިމާއަށް ޑިސްލައިކް ނުވޭތަ؟' އަބްދުﷲ ބިން ސަޢުދީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އެހެންކަމުން އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ. 'އެއީ ތެދެއް' އުމަރު ބުންޏެވެ؛ 'އެއިން ބޭނުންވަނީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ. 'ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެންގެ އަތުގައި އެތައް އަސްތަކާއި އަޅުންތަކެއް އެބަތިބި، އަދި އަހަރެންގެ ހާލު ރަނގަޅު، އަހަރެން ބޭނުންވަނީ އަހަރެންގެ އުޖޫރަ މުސްލިމުންނަށް ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި ދިނުމަށް'. [ޢުމަރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެހެން ނުހަދާށެވެ، ސަބަބަކީ ހަގީގަތުގައި އަހަރެން ވެސް ބޭނުންވީ ކަލޭ ބޭނުންވި ގޮތަށް ނަމަވެސް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަންނަށް ހަދިޔާއެއް ދެއްވައި އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'އަހަންނަށް ވުރެ ނިކަމެތި މީހަކަށް ދޭށެވެ،' އެއްދުވަހަކު އޭނާ އަހަންނަށް މުއްސަނދިކަން ދެއްވައި އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'އަހަންނަށް ވުރެ ނިކަމެތި މީހަކަށް ދޭށެވެ'، ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަޅުގަނޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެ ވިދާޅުވީ: 'އެ ނަގައިގެން ތަރައްޤީ ކުރައްވާ - އެއަށް އިންވެސްޓް ކުރައްވާ - ދެން އެއަށް އިންވެސްޓް ކުރައްވާށެވެ. މި މުއްސަނދިކަމުން ތިބާއަށް ލިބޭ ކޮންމެ އެއްޗެއް އަދި ތިބާ އުންމީދު ނުކުރާ އަދި އެކަމަށް އެދިފައި ނުވާ ކޮންމެ އެއްޗެއް، ދެން އެ އެއްޗެއް ނަގާ، އަދި އެއީ އެގޮތަށް ނުވާނަމަ ދެން އެއީ ތިބާގެ އެއްޗެއް ކަމަށް ދައުވާ ނުކުރާށެވެ'.
Imam Ahmad : 97
حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ دَرَّاجٍ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَبَّحَ بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَرَآهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސަކާން ބިން ނާފިޢު އަލް ބަހިލީ] ކިޔައިދެއްވުމަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞާލިޙް] ކިޔައިދެއްވުމަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑަށް [ރަބިޢަ ބިން ދައްރާޖް] ގާތު ވިދާޅުވެފައިވަނީ [ޢަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބު] މައްކާއަށް ދާ މަގުމަތީގައި ޢަޞްރަށްފަހު ސުންނަތް ނަމާދުގެ ދެ ރަކުޢަތް ކުރެއްވި ވާހަކަ، ދެން ޢުމަރަށް މިކަން ފެނިވަޑައިގަތުމުން އޭނާދެކެ ރުޅިއައީ، ދެން ވިދާޅުވީ؛ 'الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަން މަނާކުރައްވާފައިވާކަން ކުރިންވެސް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވަނީ ހެއްޔެވެ؟
Imam Ahmad : 98
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَاجِدَةُ قَالَ عَارَمْتُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَعَضَّ أُذُنِي فَقَطَعَ مِنْهَا أَوْ عَضِضْتُ أُذُنَهُ فَقَطَعْتُ مِنْهَا فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَاجًّا رُفِعْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِمَا إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنْ كَانَ الْجَارِحُ بَلَغَ أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ فَلْيَقْتَصَّ قَالَ فَلَمَّا انْتُهِيَ بِنَا إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ نَعَمْ قَدْ بَلَغَ هَذَا أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ ادْعُوا لِي حَجَّامًا فَلَمَّا ذَكَرَ الْحَجَّامَ قَالَ أَمَا إِنِّي قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَدْ أَعْطَيْتُ خَالَتِي غُلَامًا وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَارِكَ اللَّهُ لَهَا فِيهِ وَقَدْ نَهَيْتُهَا أَنْ تَجْعَلَهُ حَجَّامًا أَوْ قَصَّابًا أَوْ صَائِغًا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنِ ابْنِ مَاجِدَةَ السَّهْمِيِّ أَنَّهُ قَالَ حَجَّ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޒީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޢަލާ` ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޔަޢުޤޫބު] [ބަނީ ސަޙްމްގެ ޤުރައިޝުން] ގެ އަރިހުން [އެމީހުންގެ ތެރެއިން މަޖީދާ ކިޔާ މީހަކު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން މައްކާގައި ފިރިހެން ކުއްޖަކާ ޒުވާބު ކުރިން، ދެން އޭނާ ދަތްއަޅައިގެން އަހަރެންގެ ކަންފަތް ކަނޑާލީ -ނުވަތަ- އަހަރެން ދަތްއަޅައިގެން އަހަރެންގެ ކަންފަތް ކަނޑާލީ، އެހެންކަމުން އަބޫބަކުރު އަހަރެމެންގެ އަރިހަށް ޙައްޖުވުމަށް ވަޑައިގަތުމުން، އަހަރެމެން އެމައްސަލަ އޭނާއަށް ހުށަހެޅި، އެހެންކަމުން އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އެދެމީހުންވެސް އުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބުގެ އަރިހަށް ގެންނަވާ، އެކަން ޒަޚަމްކުރި މީހާ ކުރިއަށް ގެންދަން ޤިޝާޝް ވާނަމަ، ދެން އޭނާ ޤިޝާޝް ކުރުވާށެވެ'. އޭނާ ބުނަނީ؛ އެހެންކަމުން [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] ގެ ކުރިން އަޅުގަނޑުމެން އާދެވުނުއިރު، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބަލާލަމުން ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އާނ، އަހަރެން ޤިޝާޝް ކުރުމުގެ ހައްދަށް ވާސިލްވެއްޖެ، އަހަންނަށް ކަޕިން މޭން އޭ ކިޔާށެވެ'. އެހެންކަމުން ތަށިގަނޑުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ވަގުތު އަހަރެންނަށް އިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ: 'އަހަރެންގެ މަންމަގެ ދައްތައަށް އަޅާއެއް ދީފައިވަނީ އެކަމުން الله ތަޢާލާ އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވާނެ ކަމުގެ އުންމީދުގައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔަޢުޤޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [އިބްނު އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [އިބްނު މާޖިދާ އަސް ސަޙްމީ] ގެ އަރިހުން [އަލްޢަލާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ބަނީ ޞަޙްމްގެ މީހަކު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. 'އަބޫބަކުރު ޚިލާފަތުގެ ދުވަސްވަރު އަހަރެމެންގެ އަރިހަށް ޙައްޖު ކުރެއްވިއެވެ.
Imam Ahmad : 99
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ رَخَّصَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَضَى لِسَبِيلِهِ فَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَحَصِّنُوا فُرُوجَ هَذِهِ النِّسَاءِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދާ ބިން ޙުމައިދު] [ދާއުދު ބިން އަބޫ ހިންދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ނަދުލާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢުމަރު] މީސްތަކުންގެ ކުރިމަތީގައި ދަރުސް ދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން الله އެކަލޭގެފާނު އެދިވަޑައިގެންނެވި ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން އެކަލާނގެ ނަބިއްޔާއަށް ލުއި ދެއްވާފައި ވާއިރު، ހަމަކަށަވަރުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ އެކަލޭގެފާނުގެ މަގަށް ވަޑައިގެންފައެވެ.
Imam Ahmad : 100
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَرْقُدُ الرَّجُلُ إِذَا أَجْنَبَ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢުބައިދާ ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑަށް [ޢުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު] [ނާފީގެ] ކިބައިން] [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލު ކުރެވުނެވެ؛ މީހަކު ޖުނޫބުވެއްޖެނަމަ ނިދުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'އާނ، ވުޟޫކޮށްފިނަމަ' އެވެ.