Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadisi
Hadisi
Imam Ahmad : 61
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ الْجُمَحِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ قِيلَ لِأَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ فَقَالَ بَلْ خَلِيفَةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَرْضَى بِهِ
y’a fɔ an ye [Muhammad Bin Yazid] A y’a fɔ an ye [Nafi’ Bin Umar Al Jumahi] ka bɔ [Abdullah Bin Abumulaikah] fɛ a ko; [Abu Bakar] tun bɛ wele o tɔgɔ la; ‘E kalifatullah’ o tuma na a y’a jaabi; "Nka, ne ni kalifa Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam bɛ sɔn ka sɔn nin wele in ma."
Hadisi
Imam Ahmad : 62
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُؤَمَّلِ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كَانَ رُبَّمَا سَقَطَ الْخِطَامُ مِنْ يَدِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَيَضْرِبُ بِذِرَاعِ نَاقَتِهِ فَيُنِيخُهَا فَيَأْخُذُهُ قَالَ فَقَالُوا لَهُ أَفَلَا أَمَرْتَنَا نُنَاوِلُكَهُ فَقَالَ إِنَّ حَبِيبِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَنِي أَنْ لَا أَسْأَلَ النَّاسَ شَيْئًا
A y’a fɔ an ye [Musa Bin Daud] A y’a fɔ an ye [Abdullah Bin Al Mu`ammal] ka bɔ [Ibn Abimulaikah] la, a ko; waati dɔ la, sow ka nɛgɛso binna ka bɔ Abu Bakr Ash Siddiq bolo, o kɔfɛ, a y' a ka ɲɔgɔmɛ ɲɛfɛla gosi walasa kami ka mankan bɔ ka sɔrɔ k'a ta, o kɔfɛ, teriw y'a fɔ; ‘I ma yamaruya di an ma k’a sɔrɔ wa?’ [Abu Bakr] ko; 'Tiɲɛ na, n kanulen Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam ye yamaruya di n ma ko n kana foyi ɲini mɔgɔw fɛ.'
Hadisi
Imam Ahmad : 63
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَامٍ فَقَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ فَقَالَ إِنَّ ابْنَ آدَمَ لَمْ يُعْطَ شَيْئًا أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ وَالْبِرِّ فَإِنَّهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ وَالْفُجُورَ فَإِنَّهُمَا فِي النَّارِ
y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [’Amru Bin Murrah] ka bɔ [Abu ‘Ubaidah] la ka bɔ [Abu Bakr] la, a ko; san kelen kira sallallaahu alahi wasallam salen kɔfɛ , Abu Bakr wulila k' a fɔ ; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam jɔlen tora an ɲɛkɔrɔ san fɔlɔ la o kɔfɛ a ko: ‘Tiɲɛ na, Hadama bɔnsɔnw ma fɛn wɛrɛ di u ma min nafa ka bon ni kisili ye, o la, aw ka kisili deli Allah fɛ, ka kɛ tiɲɛ na ani ka ɲɛ bawo aw fila bɛɛ bɛ Sankolo la, ani ka aw yɔrɔ janya nkalon ni juguya la bawo u fila bɛɛ bɛ jahanama kɔnɔ’.
Hadisi
Imam Ahmad : 64
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوهَا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى قَالَ فَلَمَّا كَانَتْ الرِّدَّةُ قَالَ عُمَرُ لِأَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تُقَاتِلُهُمْ وَقَدْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَاللَّهِ لَا أُفَرِّقُ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَلَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَهُمَا قَالَ فَقَاتَلْنَا مَعَهُ فَرَأَيْنَا ذَلِكَ رَشَدًا
y’a fɔ an ye [Muhammad Bin Yazid] ko a ko; ye kunnafoni di an ma [Sufyan Bin Husain] ka bɔ [Az Zuhri] fɛ ka bɔ [Ubaidullah Bin Abdullah Bin Utbah Bin Mas’ud] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] la, ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam la, a ko: ‘Ne yamaruyara ka hadamadenw kɛlɛ fo u k’a fɔ ko Laa Ilaaha Illallaah - ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye fo Allah -, n'u y'a fɔ, o tuma na fɛ, u joli n'u ka nafolo bɛna lakana, fo ni haq ni jate kɛra Allah Ta'la' ye. Abu Hurairah ko; o la, ni diinɛ tiɲɛna, [Umar] y’a fɔ Abu Bakri ye; 'Yala aw b'u kɛlɛ hali n'aw ye Allah ka ciden (s.a.w) ka nin ni nin fɔli mɛn wa?' O la, [Abu Bakr] y’a jaabi; 'Allah barika la, ne tɛna danfara don delili ni zaka cikanw cɛ, wa mɔgɔ o mɔgɔ bɛ danfara don o fila ni ɲɔgɔn cɛ, ne bɛna o kɛlɛ.' Abu Hurairah ko; 'O la, an ye kɛlɛ kɛ n'a ye, an y'a ye ko nin ye tiɲɛ ye'.
Hadisi
Imam Ahmad : 65
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ قَالَ أُخْبِرْتُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الصَّلَاحُ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ { لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ } فَكُلَّ سُوءٍ عَمِلْنَا جُزِينَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ أَلَسْتَ تَمْرَضُ أَلَسْتَ تَنْصَبُ أَلَسْتَ تَحْزَنُ أَلَسْتَ تُصِيبُكَ اللَّأْوَاءُ قَالَ بَلَى قَالَ فَهُوَ مَا تُجْزَوْنَ بِهِ
y’a fɔ an ye [Abdullah Bin Numair] ko a ko; ye kunnafoni di anw [Isma'il] ma ka bɔ [Abu Bakr Bin Abu Zuhair] fɛ a ko; Ne ye [kibaru sɔrɔ] ko [Abu Bakr] ko; 'E Allah ka ciden, ɲumanya bɛna kɛ cogo di nin aaya in kɔfɛ: 'A tɛ i ka ŋaniya ye, wa gafe mɔgɔw ka ŋaniya tɛ.' Mɔgɔ o mɔgɔ ye kojugu kɛ, siga t’a la ko a bɛna sara ka kɛɲɛ ni o kojugu ye’ -QS An Nisa’ayat 23-, yala an bɛna jurumu bɛɛ sara wa? o kɔfɛ, Rasulullah sallallaahu alahi wasallam y’a jaabi ko: ‘Ala ka yafa i ma, e Abu Bakr, yala i ma bana, i ma sɛgɛn, i dusu kasira, i ma kɔrɔbɔliw degun wa?’ Abu Bakr y’a jaabi ko; 'Ɔwɔ' o tuma na a ko : 'O tuma na fɛ, o bɛɛ ye sara ye i bolo'.
Hadisi
Imam Ahmad : 66
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ أَظُنُّهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الصَّلَاحُ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ قَالَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ يَا أَبَا بَكْرٍ أَلَسْتَ تَمْرَضُ أَلَسْتَ تَحْزَنُ أَلَسْتَ تُصِيبُكَ اللَّأْوَاءُ قَالَ بَلَى قَالَ فَإِنَّ ذَاكَ بِذَاكَ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الثَّقَفِيِّ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الصَّلَاحُ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ { مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ } فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
kɛlen k’a fɔ an ye [Sufyan] a ko; Kabini n y’a fɔ an ye [Ibn Abu Khalid] ka bɔ [Abu Bakr Bin Abu Zuhair] fɛ n y’a miiri ko a bɛ i n’a fɔ [Abu Bakr y’a fɔ]; 'E Allah ka ciden, ɲumanya bɛna kɛ cogo di nin aaya in kɔfɛ'. A y'a jaabi ko: 'Allah ka hinɛ i la, e Abu Bakr, yala i ma dimi, dusukasi, walima kɔrɔbɔliw sɔrɔ wa?' Abu Bakr y’a jaabi ko; 'ɔwɔ' o tuma na kira ko : 'o tuma na tiɲɛ na o bɛɛ ye sara ye'. A y’a fɔ an ye [Ya’la Bin ‘Ubaid] A y’a fɔ an ye [Ismail] ka bɔ [Abu Bakr Ats Tsaqafi] fɛ a ko; [Abu Bakr] ko; 'E Allah ka ciden, ɲumanya bɛna kɛ cogo di nin aaya in kɔfɛ: 'Mɔgɔ o mɔgɔ ye kojugu kɛ, siga t'a la, o bɛ sara ka kɛɲɛ ni o juguya ye'. -QS Nisa'ayat dɔ 123-. o kɔfɛ, a bɛ hadisi kofɔ.
Hadisi
Imam Ahmad : 67
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ الثَّقَفِيِّ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ } قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَنُجَازَى بِكُلِّ سُوءٍ نَعْمَلُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ يَا أَبَا بَكْرٍ أَلَسْتَ تَنْصَبُ أَلَسْتَ تَحْزَنُ أَلَسْتَ تُصِيبُكَ اللَّأْوَاءُ فَهَذَا مَا تُجْزَوْنَ بِهِ
y’a fɔ an ye [Waki’] A y’a fɔ an ye [Ibn Abu Khalid] ka bɔ [Abu Bakar Bin Abu Zuhair Ats Tsaqafi] fɛ a ko; tuma min na tɛmɛsira jirala ko : ‘A tɛ aw ka nege ye, wa gafe kɔnɔmɔgɔw ka nege tɛ. Mɔgɔ o mɔgɔ ye kojugu kɛ, siga t'a la, a bɛna sara ka kɛɲɛ ni o juguya ye-' -QS An Nisa'ayat 123-, a ko, [Abu Bakr] ko; 'E Allah ka ciden, an ye kojugu o kojugu kɛ, yala an bɛna sara wa?' O la, Rasulullah sallallaahu alahi wasallam y’a jaabi ko: ‘Allah ka hinɛ i la, e Abu Bakr, yala i ma dimi, dusukasi, ka gosi kɔrɔbɔliw fɛ wa? Donc (o la) o de ye i ka jaabi ye'.
Hadisi
Imam Ahmad : 68
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخَذْتُ هَذَا الْكِتَابَ مِنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَتَبَ لَهُمْ إِنَّ هَذِهِ فَرَائِضُ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنْ سُئِلَهَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى وَجْهِهَا فَلْيُعْطِهَا وَمَنْ سُئِلَ فَوْقَ ذَلِكَ فَلَا يُعْطِهِ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فَفِي كُلِّ خَمْسِ ذَوْدٍ شَاةٌ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ فَفِيهَا ابْنَةُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِنْ لَمْ تَكُنِ ابْنَةُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتَّةً وَثَلَاثِينَ فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتَّةً وَأَرْبَعِينَ فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْفَحْلِ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَسِتِّينَ فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتَّةً وَسَبْعِينَ فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَتِسْعِينَ فَفِيهَا حِقَّتَانِ طَرُوقَتَا الْفَحْلِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ فَإِذَا تَبَايَنَ أَسْنَانُ الْإِبِلِ فِي فَرَائِضِ الصَّدَقَاتِ فَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْجَذَعَةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ جَذَعَةٌ وَعِنْدَهُ حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ إِلَّا جَذَعَةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ وَعِنْدَهُ بِنْتُ لَبُونٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ ابْنَةِ لَبُونٍ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ إِلَّا حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ ابْنَةِ لَبُونٍ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ ابْنَةُ لَبُونٍ وَعِنْدَهُ ابْنَةُ مَخَاضٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ صَدَقَتُهُ بِنْتَ مَخَاضٍ وَلَيْسَ عِنْدَهُ إِلَّا ابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِنَّهُ يُقْبَلُ مِنْهُ وَلَيْسَ مَعَهُ شَيْءٌ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ إِلَّا أَرْبَعٌ مِنْ الْإِبِلِ فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي صَدَقَةِ الْغَنَمِ فِي سَائِمَتِهَا إِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ فَفِيهَا شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ زَادَتْ فَفِيهَا شَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةٌ فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ فَفِي كُلِّ مِائَةٍ شَاةٌ وَلَا تُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ وَلَا تَيْسٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ الْمُصَدِّقُ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ خَشْيَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ وَإِذَا كَانَتْ سَائِمَةُ الرَّجُلِ نَاقِصَةً مِنْ أَرْبَعِينَ شَاةً وَاحِدَةً فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي الرِّقَةِ رُبْعُ الْعُشْرِ فَإِذَا لَمْ يَكُنْ الْمَالُ إِلَّا تِسْعِينَ وَمِائَةَ دِرْهَمٍ فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا
kɛlen k’a fɔ an ye [Abu Kamil] a ko; A kɛlen k’a fɔ an ye [Hammad Bin Salamah] a ko; N ye nin bataki in ta ka bɔ [Tsumamah Bin Abdullah Bin Anas] fɛ ka bɔ [Anas Bin Malik] fɛ, ko [Abu Bakr] ye o sɛbɛn ci u ma; 'Tiɲɛ na, nin ye zaka tilali ye, Allah ka ciden ye min latigɛ silamɛw ye ani ko Allah ye ci bila Ala ka ciden sallallaahu alahi wasallam ma, o la, mɔgɔ o mɔgɔ ɲinina silamɛw cɛma ka kɛɲɛ ni sariya ye, o k'a di, ani mɔgɔ min ɲinina ka tɛmɛ balo kan, o tuma na, i kana a di ɲɔgɔmɛ minnu si ma se san mugan ni duuru ma , ka bɔ ɲɔgɔmɛ duuru o tan la zaka bɛ kɛ bakɔrɔn kelen ye , ni a sera san mugan ni duuru ma o tuma na zaka ye ɲɔgɔmɛ muso kelen ye min si bɛ san fila la , fo ka se san bisaba ni duuru ma , ni ɲɔgɔmɛ musoman si tɛ san fila la , o tuma na ɲɔgɔmɛ cɛman bɛ san saba bɔ , wa ni a hakɛ sera bi saba ni wɔɔrɔ ma o tuma na zaka bɛ kɛ ɲɔgɔmɛ cɛman kelen si bɛ san saba la fo ka se san binaani ni duuru ma , ni a hakɛ sera bi naani ni wɔɔrɔ ma o tuma na zaka bɛ kɛ kelen ye Ni o hakɛ sera bi wɔɔrɔ ni kelen ma , zaka bɛ di ɲɔgɔmɛ muso kelen ma min si bɛ san duuru la , fo ka se san biwolonwula ni duuru ma , ni a sera bi wolonwula ni wɔɔrɔ ma , o tuma zaka bɛ di ɲɔgɔmɛ muso fila ma minnu si bɛ san saba la , ka tɛmɛ ka se bi kɔnɔntɔn ma , n' a sera bi kɔnɔntɔn ni kelen ma , o tuma na zaka bɛ di ɲɔgɔmɛ fila ma minnu si bɛ san naani bɔ , i n' a fɔ ɲɔgɔmɛ cɛman fila fo ka se san kɛmɛ ni mugan ma , wa ni a tɛmɛna kɛmɛ ni mugan kan o tuma binaani o binani Zakati hakɛ ye ɲɔgɔmɛ denmisɛn kelen bɛ se san saba ma , wa ɲɔgɔmɛ muso bi duuru o bi duuru , ɲɔgɔmɛ muso kelen bɛ se san naani ma san , wa ni ɲɔgɔmɛw si hakɛ tɛ kelen ye zaka wajibiya la o tuma na mɔgɔ min sera zaka wajibiyalen ma ɲɔgɔmɛ muso kan min si bɛ san duuru la , ni ɲɔgɔmɛ muso tɛ san duuru la , nka ɲɔgɔmɛ muso bɛ san naani sɔrɔ , o tuma na o bɛ se ka sɔn a ma , nka bakɔrɔn fila fara a kan n' a sɔrɔli ka nɔgɔn walima dirhamu mugan , ani min sera wajibi la zaka bɛ ɲɔgɔmɛ muso kelen kan min si bɛ san naani la , ni foyi t' a bolo fo san duuru , o tuma na o bɛ se ka sɔn ka di mɔgɔ ma min ka zaka juru bɛ dirhamu mugan walima bakɔrɔn fila la . ni mɔgɔ o mɔgɔ sera ɲɔgɔmɛmuso san naani ka zaka wajibiyalen ma, n'a tɛ kelen ye nka ɲɔgɔmɛmuso san saba b'a bolo, o tuma na, o bɛ se ka sɔn a ma, bakɔrɔn fila bɛ fara a kan n'o sɔrɔli ka nɔgɔn walima dirhamu mugan. Wa mɔgɔ min sera zaka wajibiyalen ma san saba ɲɔgɔmɛ muso la, nka a tɛ ɲamɛ muso san naani la, o tuma na, o bɛ se ka sɔn ka di mɔgɔ ma min bɛ zaka sara dirhamu mugan walima bakɔrɔn fila. Wa mɔgɔ min sera ɲɔgɔmɛ muso san saba ka zaka wajibiyalen ma, nka a ma kɛ a tigi ye ani san fila den bɛ a bolo, o tuma na, o bɛ se ka sɔn a ma ani bakɔrɔn fila bɛ fara a kan ni a sɔrɔli ka nɔgɔn walima dirhamu mugan. Wa mɔgɔ min sera zaka wajibiyalen ma san fila ɲɔgɔmɛ muso la, nka a tɛ tigi ye fo san saba ɲɔgɔmɛ cɛman, o tuma na, o bɛ se ka sɔn a ma wa foyi tɛ fara a kan. Wa min tɛ foyi sɔrɔ ni ɲɔgɔmɛ naani tɛ, o tuma na, zaka tɛ a ye fo n'u tigiw b'a fɛ. Wa bakɔrɔn baganmara zaka la, ni a hakɛ sera kun binaani ma, o tuma na, zaka bɛ kɛ bakɔrɔn kelen ye fo ka se kɛmɛ ni mugan hakɛ ma, wa ni a tɛmɛna o kan o tuma na zaka bɛ kɛ bakɔrɔn fila ye fo ka se kɛmɛ fila hakɛ ma, wa ni a tɛmɛna kelen kan o tuma na zaka bɛ kɛ bakɔrɔn saba ye fo ka se kɛmɛ saba hakɛ ma, wa ni a cayara o tuma na kɛmɛ kelen-kelen bɛɛ la, zaka bɛ kɛ bakɔrɔn kelen ye, wa zaka bɛ kɛ bakɔrɔn fila ye a tɛ bɔ bakɔrɔnw na minnu kɔrɔla ka se, minnu barika ka dɔgɔ, minnu nafa ka bon walima minnu bɛ ni bakɔrɔnw ye, fo ni mɔgɔ min bɛ zaka di, o b'a fɛ, ani Nafolo danfaralenw man kan ka lajɛ - ka zaka lajɛ - ani fana nafolo dalajɛlenw man kan ka faranfasi zaka siran fɛ, wa nafolo ɲagaminen ka bɔ yɔrɔ fila la, ka segin u kelen-kelen bɛɛ ma cogo kelen na, ani ni mɔgɔ dɔ ka baganmara bakɔrɔn ka dɔgɔ ni bakɔrɔn kelen ka bɔ binaani na o tuma na zaka tɛ yen fo n' a tigi y' a fɛ . Wa jɔnw kan zaka ye tannan naani ye wa n'u ka nafolo ma se dirham kɛmɛ ni bi kɔnɔntɔn dɔrɔn ma o tuma na zaka tɛ yen fo ni a tigi b'a fɛ'.
Hadisi
Imam Ahmad : 69
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَهْلُ مَكَّةَ يَقُولُونَ أَخَذَ ابْنُ جُرَيْجٍ الصَّلَاةَ مِنْ عَطَاءٍ وَأَخَذَهَا عَطَاءٌ مِنْ ابْنِ الزُّبَيْرِ وَأَخَذَهَا ابْنُ الزُّبَيْرِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَأَخَذَهَا أَبُو بَكْرٍ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَحْسَنَ صَلَاةً مِنْ ابْنِ جُرَيْجٍ
kɛlen k’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] a ko; Makkakaw ko ; ' [Ibn Juraij] ye delili taabolo ta ['Atho'] fɛ, Atho' y'u ta [Ibn Az Zubair] fɛ, Ibn Zubair ka bɔ [Abu Bakr] fɛ ani Abu Bakr ka bɔ kira sallallaahu 'alaihi wasallam fɛ, ne ma mɔgɔ si ye min ye delili kɛ ka tɛmɛ Ibn Juraij kan'.
Hadisi
Imam Ahmad : 70
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ تَأَيَّمَتْ حَفْصَةُ بِنْتُ عُمَرَ مِنْ خُنَيْسٍ أَوْ حُذَيْفَةَ بْنِ حُذَافَةَ شَكَّ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا فَتُوُفِّيَ بِالْمَدِينَةِ قَالَ فَلَقِيتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَفْصَةَ فَقُلْتُ إِنْ شِئْتَ أَنْكَحْتُكَ حَفْصَةَ قَالَ سَأَنْظُرُ فِي ذَلِكَ فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ فَلَقِيَنِي فَقَالَ مَا أُرِيدُ أَنْ أَتَزَوَّجَ يَوْمِي هَذَا قَالَ عُمَرُ فَلَقِيتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُلْتُ إِنْ شِئْتَ أَنْكَحْتُكَ حَفْصَةَ ابْنَةَ عُمَرَ فَلَمْ يَرْجِعْ إِلَيَّ شَيْئًا فَكُنْتُ أَوْجَدَ عَلَيْهِ مِنِّي عَلَى عُثْمَانَ فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ فَخَطَبَهَا إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْكَحْتُهَا إِيَّاهُ فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَعَلَّكَ وَجَدْتَ عَلَيَّ حِينَ عَرَضْتَ عَلَيَّ حَفْصَةَ فَلَمْ أَرْجِعْ إِلَيْكَ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْكَ شَيْئًا حِينَ عَرَضْتَهَا عَلَيَّ إِلَّا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُهَا وَلَمْ أَكُنْ لِأُفْشِيَ سِرَّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَوْ تَرَكَهَا لَنَكَحْتُهَا
kɛlen k’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] a ko; ye kunnafoni di anw ma [Ma'mar] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [Salim] ka bɔ [Ibn Umar] ka bɔ [Umar] la a ko; Hafshoh Bint Umar tun ye musocɛ salen ye, ka to Hunais walima Hudzaifah Bin Hudzafah fɛ - Abdurrazzaq bɛ sigasiga - wa a tun ye kira sallallaahu alahi wasallam taamaɲɔgɔn dɔ ye min ye Badr kɛlɛ ko kɛlenw ye, ka sa Madina, Umar y’a fɔ o de la ne ye Usman Bin Affan kunbɛn ani ne ye Hafshah di a ma , ne ko ; ‘N’i b’a fɛ o tuma na ne bɛna i furu Hafshah ma,’ Usman y’a jaabi; 'Ne bɛna miiri o la fɔlɔ'. Su damadɔ tɛmɛna o kɔfɛ Usman ye n kunbɛn k’a fɔ ko; 'Ne tɛ furu nege foyi la nin donw in na'. Umar ko; o kɔ, n ye Abu Bakr kunbɛn k' a fɔ a ye ; 'N'i b'a fɛ n b'i furu Hafshah Bint Umar ma'. Nka a ma jaabi foyi di n ma, o la, dusukunnata dɔ tun bɛ n dusukun na min tɛmɛna dusukunnata kan n tun bɛ Usman fɛ, wa tile damadɔ tɛmɛna fo laban na Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam nana n fɛ ka furusiri ɲini Hafshah fɛ, o kɔfɛ n ye Hafshah furu a ma, Abu Bakr nana n ye k’a fɔ 'N'a sɔrɔla i dusukun na, dusukunnata dɔ tun bɛ ne la tuma min na i ye Hafshah di n ma, n ma jaabi foyi di i ma wa?' Umar ko: Ne y'a jaabi; ‘Ɔwɔ’ [Abu Bakr] y’a fɔ; 'Tiɲɛ na, foyi tɛ ne bali ka segin i ma ni jaabi ye n'i ye Hafshah di n ma, nka ne ye Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam fɔli mɛn, wa ne tɛna Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam gundo jɛnsɛn, n'a y'a to ne bɛna a furu sisan sisan'.
Hadisi
Imam Ahmad : 71
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ مُسْلِمٍ أَبَا سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ مُرَّةَ الطَّيِّبِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ سَيِّئُ الْمَلَكَةِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ أَخْبَرْتَنَا أَنَّ هَذِهِ الْأُمَّةَ أَكْثَرُ الْأُمَمِ مَمْلُوكِينَ وَأَيْتَامًا قَالَ بَلَى فَأَكْرِمُوهُمْ كَرَامَةَ أَوْلَادِكُمْ وَأَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ قَالُوا فَمَا يَنْفَعُنَا فِي الدُّنْيَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَرَسٌ صَالِحٌ تَرْتَبِطُهُ تُقَاتِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَمْلُوكٌ يَكْفِيكَ فَإِذَا صَلَّى فَهُوَ أَخُوكَ
kɛlen k’a fɔ an ye [Ishaq Bin Sulaiman] a ko; N ye [Al Mughirah Bin Muslim Abu Salamah] mɛn ka bɔ [Farqad As Subakhi] fɛ ka bɔ [Murrah Ath Thayyib] fɛ ka bɔ [Abu Bakar Ash Shiddiq] fɛ, a ko; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Mɔgɔ min jogo ka jugu, o tɛ don Sankolo la’, o de la cɛ dɔ ye ɲininkali kɛ; 'E Allah ka ciden, yala i ma laseli kɛ ko nin ummah in ye ummah ye min ka jɔnw ni yatɔw ka ca wa?' O la, Allah ka ciden y’a jaabi ko: ‘Ɔwɔ, o tuma na fɛ, aw ka u bonya i n’a fɔ aw bɛ aw denw bonya cogo min na, aw ka dumuni di u ma, aw bɛ dumuni min dun’. Teriw ye ɲininkali kɛ; 'E Allah ka ciden, mun bɛ se ka an nafa diɲɛ kɔnɔ?' A y'a jaabi ko : 'Mobili ɲuman min bɛ jɔ ka kɛlɛ kɛ Allah sira kan ani jɔn min bɛ se i ma, n'a ye delili kɛ o tuma na a ye i balimakɛ ye'.
Hadisi
Imam Ahmad : 72
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ السَّبَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَرْسَلَ إِلَيْهِ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَإِذَا عُمَرُ عِنْدَهُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ بِأَهْلِ الْيَمَامَةِ مِنْ قُرَّاءِ الْقُرْآنِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ لَا يُوعَى وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ فَقُلْتُ لِعُمَرَ وَكَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ بِذَلِكَ صَدْرِي وَرَأَيْتُ فِيهِ الَّذِي رَأَى عُمَرُ قَالَ زَيْدٌ وَعُمَرُ عِنْدَهُ جَالِسٌ لَا يَتَكَلَّمُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّكَ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ وَقَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْمَعْهُ قَالَ زَيْدٌ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفُونِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ بِأَثْقَلَ عَلَيَّ مِمَّا أَمَرَنِي بِهِ مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ فَقُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلُونَ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
kɛlen k’a fɔ an ye [Usman Bin Umar] a ko; ye anw [Yunus] kunnafoni ka bɔ [Az Zuhri] a ko; ye n ladɔnniya [Ibn As Sabbaq] a ko; tun ye n [Zaid Bin Thabit] ladɔnniya , ko [Abu Bakr] y' a bila ka taa Yamama mɔgɔw ka kɛlɛyɔrɔ la k' a sɔrɔ Umar bɛ a kɛrɛfɛ , o kɔfɛ Abu Bakri ko ; 'Tiɲɛ na Umar ye n kunbɛn k' a ko ; ‘Tiɲɛ na, Yamamah kɛlɛ la mɔgɔ caman binna, u bɔra silamɛw ka Qori’ la, wa ne bɛ siran ko Qori’ caman bɛna faga kɛlɛyɔrɔ wɛrɛw la walasa Kuranɛ hakɛ caman ka tunun bawo u ma dɔn, wa tiɲɛ na, ne hakilina ye ko aw ka kan ka yamaruya di ne ma ka Kuranɛ lajɛ o de la ne y' a fɔ Umar ye ; 'Ne bɛ se ka fɛn kɛ cogo di, kira sallallaahu alahi wasallam ma deli ka min kɛ? ' O la, Umar y'a jaabi; 'Allah barika la, a ka ɲi'. O kɛlen Umar tora ka na n fɛ ka n hakilina ɲini o ko la, fo Allah ye n dusukun da wuli ani n sɔnna Umar ka miiriliw ma. A ko; k'a sɔrɔ Zaid ni Umar sigilen tun bɛ a kɛrɛ fɛ k'a sɔrɔ u ma kuma foyi fɔ, Abu Bakr ko : 'Tiɲɛ na, i ye kamalennin hakilitigi ye, an tɛ sigasiga i seko la bawo i ye jirali sɛbɛn Allah ka ciden sallallaahu alaihi wasallam ye, o la, i ka Kuranɛ lajɛ. Zaid ko : 'Allah tɔgɔ la, n'u ye doni da n kan ni kulu dɔ lamaga ye, o man gɛlɛn i n'a fɔ a ye min yamaruya n na ka Kuranɛ lajɛ, o tuma na, n ko: 'I bɛ se ka fɛn kɛ cogo di, Allah ka ciden sallallaahu 'alaihi wasallam ma min kɛ?'
Hadisi
Imam Ahmad : 73
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى الْعَبَّاسِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ خَاصَمَ الْعَبَّاسُ عَلِيًّا فِي أَشْيَاءَ تَرَكَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ شَيْءٌ تَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُحَرِّكْهُ فَلَا أُحَرِّكُهُ فَلَمَّا اسْتُخْلِفَ عُمَرُ اخْتَصَمَا إِلَيْهِ فَقَالَ شَيْءٌ لَمْ يُحَرِّكْهُ أَبُو بَكْرٍ فَلَسْتُ أُحَرِّكُهُ قَالَ فَلَمَّا اسْتُخْلِفَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اخْتَصَمَا إِلَيْهِ قَالَ فَأَسْكَتَ عُثْمَانُ وَنَكَسَ رَأْسَهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَشِيتُ أَنْ يَأْخُذَهُ فَضَرَبْتُ بِيَدِي بَيْنَ كَتِفَيْ الْعَبَّاسِ فَقُلْتُ يَا أَبَتِ أَقْسَمْتُ عَلَيْكَ إِلَّا سَلَّمْتَهُ لِعَلِيٍّ قَالَ فَسَلَّمَهُ لَهُ
y’a fɔ an ye [Yahya Bin Hammad] A y’a fɔ an ye [Abu ‘Awanah] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Isma’il Bin Raja’] ka bɔ [Umair la Al Abbas ka jɔn kɔrɔ] ka bɔ [Ibn Abbas] la a ko Tuma min na Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam sara ani Abu Bakr kɛra kalifa ye, Abbas ye Ali ɲininka ciyɛn min tora Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam fɛ, o kɔfɛ [Abu Bakr] y’a fɔ 'Fɛn min tora Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam fɛ k'a ma a lamaga, ne tɛna a lamaga'. Umar kɛra kalifa ye tuma min na, u fila bɛɛ ye u ka ko fɔ Umar fɛ, o kɔfɛ Umar ko; 'Abu Bakr tɛ min Lamaga, ne tɛna o Lamaga'. Wa Usman kɛra kalifa ye tuma min na, u fila ye ŋunankan fɔ Usman fɛ, Usman ma kuma, a y’a kun biri, Ibn Abbas y’a fɔ; N siranna ko a bɛna a ta, o de la n ye n bolow da Abbas kamankun cɛmancɛ la k’a fɔ ko : ‘E n fa, n bɛ kali i la, i ka kan k’a di Ali ma.’ Ibn Abbas ko : 'O la, a y'a di Ali ma.'
Hadisi
Imam Ahmad : 74
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَيْخٌ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي تَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنِي فُلَانٌ وَفُلَانٌ وَقَالَ فَعَدَّ سِتَّةً أَوْ سَبْعَةً كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ فِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ عُمَرَ إِذْ دَخَلَ عَلِيٌّ وَالْعَبَّاسُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَدْ ارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا فَقَالَ عُمَرُ مَهْ يَا عَبَّاسُ قَدْ عَلِمْتُ مَا تَقُولُ تَقُولُ ابْنُ أَخِي وَلِي شَطْرُ الْمَالِ وَقَدْ عَلِمْتُ مَا تَقُولُ يَا عَلِيُّ تَقُولُ ابْنَتُهُ تَحْتِي وَلَهَا شَطْرُ الْمَالِ وَهَذَا مَا كَانَ فِي يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدْ رَأَيْنَا كَيْفَ كَانَ يَصْنَعُ فِيهِ فَوَلِيَهُ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ بَعْدِهِ فَعَمِلَ فِيهِ بِعَمَلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَلِيتُهُ مِنْ بَعْدِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَحْلِفُ بِاللَّهِ لَأَجْهَدَنَّ أَنْ أَعْمَلَ فِيهِ بِعَمَلِ رَسُولِ اللَّهِ وَعَمَلِ أَبِي بَكْرٍ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَحَلَفَ بِأَنَّهُ لَصَادِقٌ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ لَا يُورَثُ وَإِنَّمَا مِيرَاثُهُ فِي فُقَرَاءِ الْمُسْلِمِينَ وَالْمَسَاكِينِ و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَحَلَفَ بِاللَّهِ إِنَّهُ صَادِقٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ لَا يَمُوتُ حَتَّى يَؤُمَّهُ بَعْضُ أُمَّتِهِ وَهَذَا مَا كَانَ فِي يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدْ رَأَيْنَا كَيْفَ كَانَ يَصْنَعُ فِيهِ فَإِنْ شِئْتُمَا أَعْطَيْتُكُمَا لِتَعْمَلَا فِيهِ بِعَمَلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَمَلِ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى أَدْفَعَهُ إِلَيْكُمَا قَالَ فَخَلَوَا ثُمَّ جَاءَا فَقَالَ الْعَبَّاسُ ادْفَعْهُ إِلَى عَلِيٍّ فَإِنِّي قَدْ طِبْتُ نَفْسًا بِهِ لَهُ
[Yahya Bin Hammad] y’a fɔ an ye ko a ko; [Abu ‘Awanah] y’a fɔ an ye ka bɔ [‘Ashim Bin Kulaib] fɛ ko a ko; [Quraysh sheikh dɔ bɔra Bani Taim] y’a fɔ n ye ko a ko; [O cogo la ani o cogo la ... Wa ne fana b’a dɔn i bɛna min fɔ, e Ali, i bɛna a fɔ ko a denmuso bɛ ne ka ladonni kɔrɔ, o la a ye nafolo tilancɛ, wa o kɛra Ala ka ciden (s.a.w) ka waati la, o de la an y’a ye a ye ko latigɛ cogo min na nin ko in na, o kɔfɛ Abu Bakr tora Ala ka ciden (s.a.w ni Allah ka dugawuw ka kɛ a kan) kɔfɛ, ka min kɛ Allah ka ciden (s.a.w) y’o kɛ, o kɔfɛ, ne tɛmɛna Abu Bakr kɔfɛ, o la ne bɛ kali Allah la ko ne bɛna nin ko in latigɛ tiɲɛ na i n’a fɔ Allah ka ciden (s.a.w) y’a kɛ cogo min na. O kɔ, a ko; 'Wa Abu Bakr ye lakali kɛ ne ye, ka kali ko a ye tiɲɛ fɔ ko a ye kira (s.a.w) mɛn a ko: 'Tiɲɛ na, kira tɛ ciyɛn ye, nka a ka ciyɛn bɛ tila faantanw ni dɛsɛbagatɔw cɛ silamɛw cɛ.' Wa [Abu Bakr] ye lakali kɛ ne ye, ka kali Allah la ko a ye tiɲɛtigi ye, ko kira (s.a.w) ko: ‘Tiɲɛ na, kira tɛ sa fo a ka mɔgɔw dɔw k’a kɛ Alimami ye. Wa nin -nafolo- tun bɛ Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam bolo fɔlɔ, wa an y’a ye a y’o kɛ cogo min na nin ko in na, n’aw b’a fɛ ne b’a di aw fila ma walasa aw k’a furakɛ ka kɛɲɛ ni Rasulullah ni Abu Bakr ye min kɛ, o la ne bɛna a di aw fila ma Abdulayi bin Zubair ko; o de la u fila bɛɛ taara , o kɔfɛ u fila bɛɛ seginna , Abasi ko ; 'A di Ali ma bawo tiɲɛ na ni bɛ kɛ hɛrɛ ye k'a di Ali ma'.
Hadisi
Imam Ahmad : 75
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا جَاءَتْ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا تَطْلُبُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَا إِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَا أُورَثُ
kɛlen k’a fɔ an ye [Abdul Wahab Bin ‘Atho`] a ko; ye kunnafoni di an ma [Muhammad Bin ‘Amru] ka bɔ [Abu Salamah] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko Fatima nana Abu Bakr ni Umar fɛ, k’u ka ciyɛn niyɔrɔ ɲini Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam fɛ, o kɔfɛ [Abu Bakr] ni [Umar] ko 'Tiɲɛ na, an ye Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam mɛn ko: 'Tiɲɛ na, ne tɛ ciyɛn ye'.
Hadisi
Imam Ahmad : 76
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى يَعْنِي ابْنَ الْمُسَيَّبِ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ قَالَ إِنِّي لَجَالِسٌ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَلِيفَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَهْرٍ فَذَكَرَ قِصَّةً فَنُودِيَ فِي النَّاسِ أَنَّ الصَّلَاةَ جَامِعَةٌ وَهِيَ أَوَّلُ صَلَاةٍ فِي الْمُسْلِمِينَ نُودِيَ بِهَا إِنَّ الصَّلَاةَ جَامِعَةٌ فَاجْتَمَعَ النَّاسُ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ شَيْئًا صُنِعَ لَهُ كَانَ يَخْطُبُ عَلَيْهِ وَهِيَ أَوَّلُ خُطْبَةٍ خَطَبَهَا فِي الْإِسْلَامِ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ وَلَوَدِدْتُ أَنَّ هَذَا كَفَانِيهِ غَيْرِي وَلَئِنْ أَخَذْتُمُونِي بِسُنَّةِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أُطِيقُهَا إِنْ كَانَ لَمَعْصُومًا مِنْ الشَّيْطَانِ وَإِنْ كَانَ لَيَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ مِنْ السَّمَاءِ
kɛlen k’a fɔ an ye [Hasyim Bin Al Qasim] a ko; A y’a fɔ an ye [Isa n’o ye Ibn Al Musayyab] ye ka bɔ [Qais Bin Abu Hazim] fɛ a ko; tuma min na ne sigilen tun bɛ [Abu Bakar] Ash Siddiq kɛrɛfɛ, n’o ye Rasulullah sallallaahu alahi wasallam ka kalifa ye kalo kelen kira sallallaahu alaihi wasallam salen kɔfɛ, Abu Bakr ye maana dɔ fɔ n ye o kɔfɛ a barika banna ka weleweleda jama ma; ‘Tiɲɛ na, delili bɛ jɛkulu kɔnɔ’. Wa o tun ye delili fɔlɔ ye min kɛra silamɛw fɛ a fɔli fɛ; ‘Tiɲɛ na, delili bɛ jɛkulu kɔnɔ’. O la, jama ye ɲɔgɔn lajɛ, o kɔfɛ Abu Bakr wulila ka wuli minɛn kan, yɔrɔ min dabɔra a ye ka waajuli kɛ o kan, wa o de kɛra waajuli fɔlɔ ye a ye min sɔrɔ silamɛya la’. Qais ko; o kɔ, Abu Bakri ye Allah tanu ani ka nɔɔrɔ da a kan k' a fɔ ; 'E mɔgɔw, ne b'a fɛ mɔgɔ wɛrɛ ka bila ne nɔ na nin ko in na, wa ni aw ye aw ka kira sallallaahu alahi wasallam ka sunna ɲini ne fɛ, o tuma na ne tɛna se k'o kɛ, bawo a lakananen don sitanɛ ma ani jirali jigira a ma ka bɔ sankolo la.
Hadisi
Imam Ahmad : 77
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَقُولَ إِذَا أَصْبَحْتُ وَإِذَا أَمْسَيْتُ وَإِذَا أَخَذْتُ مَضْجَعِي مِنْ اللَّيْلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكُهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي وَشَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرْكِهِ وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِي سُوءًا أَوْ أَجُرَّهُ إِلَى مُسْلِمٍ آخِرُ مُسْنَدِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
y’a fɔ an ye [Hasyim Bin Al Qasim] A y’a fɔ an ye [Shaiban] ka bɔ [Laits] ka bɔ [Mujahid] la a ko, [Abu Bakr] Ash Shiddiq ko; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye yamaruya di ne ma ka kalan kɛ sɔgɔma o sɔgɔma, wula fɛ ani sani ne ka taa su fɛ: 'ALLAHUMMA FAATHIRAS SAMAAWAATI WAL ARDLI 'AALIMAL GHAIBI WASY SYAHAADAH ANTA RABBA KULLI SYAI'IN WA MAALIKUHU, ASYHADU ANLAA ILAAHA ILLA ANTA WAHDAKA LAA SYARIIKALAKA WA ANNA MUHAMMADAN 'ABDUKA WA RASUULUKA A'UUDZUBIKA MIN SYARRI NAFSII WA SYARRISY SYAITHAANI WA SYIRKIHI WA AN AQTARIFA 'ALA NAFSII SUU'AN AW AJURRUHU ILAA silamɛ - Ala, sankolow ni dugukolo Dabaga, bɛɛ dɔnbaga yebali ni yelen, I ye fɛn bɛɛ Matigi ye ani a tigi, ne bɛ seereya kɛ ko ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - fo e kelen, ni jɛɲɔgɔn si tɛ I ye, wa ne bɛ seereya kɛ ko Muhamadu ye I ka baarakɛla ni i ka ciden ye, ne bɛ dogoyɔrɔ ɲini I fɛ ka bɔ ne ni ni Sitanɛ n’a jɛɲɔgɔnw ka juguya la, ani ka kojugu kɛ ne ni la walima k’a ɲɛsin silamɛ wɛrɛ ma’.
Hadisi
Imam Ahmad : 78
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ حَارِثَةَ قَالَ جَاءَ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالُوا إِنَّا قَدْ أَصَبْنَا أَمْوَالًا وَخَيْلًا وَرَقِيقًا نُحِبُّ أَنْ يَكُونَ لَنَا فِيهَا زَكَاةٌ وَطَهُورٌ قَالَ مَا فَعَلَهُ صَاحِبَايَ قَبْلِي فَأَفْعَلَهُ وَاسْتَشَارَ أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِمْ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ عَلِيٌّ هُوَ حَسَنٌ إِنْ لَمْ يَكُنْ جِزْيَةً رَاتِبَةً يُؤْخَذُونَ بِهَا مِنْ بَعْدِكَ
kɛlen k’a fɔ an ye [Abdurrahman Bin Mahdi] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Abu Ishaq] ka bɔ [Haritsah] la a ko; mɔgɔ kulu dɔ bɔra siri jamana na nana Umar ma , o kɔ u ko ; 'Tiɲɛ na, nafolo, sow ani jɔnw b'an bolo, an b'a fɛ ka zaka ni saniya sara u la'. [Umar] y’a jaabi; ‘I n’a fɔ ne teri fila y’a kɛ cogo min na ka kɔn ne ɲɛ, ne bɛna o kɛ i n’a fɔ u fila bɛɛ y’a kɛ cogo min na’. O kɔfɛ a ye lajɛ kɛ ni kira Muhamadu sallallaahu alahi wasallam taamaɲɔgɔnw ye ani u cɛma Ali tun bɛ yen, o kɔfɛ Ali ko; ‘A ka ɲi ni a tɛ impositi basigilen ye min bɛ bɔ u la i kɔfɛ’.
Hadisi
Imam Ahmad : 79
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ أَنَّ الصُّبَيَّ بْنَ مَعْبَدٍ كَانَ نَصْرَانِيًّا تَغْلِبِيًّا أَعْرَابِيًّا فَأَسْلَمَ فَسَأَلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ فَقِيلَ لَهُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَرَادَ أَنْ يُجَاهِدَ فَقِيلَ لَهُ حَجَجْتَ فَقَالَ لَا فَقِيلَ حُجَّ وَاعْتَمِرْ ثُمَّ جَاهِدْ فَانْطَلَقَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْحَوَابِطِ أَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا فَرَآهُ زَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ فَقَالَا لَهُوَ أَضَلُّ مِنْ جَمَلِهِ أَوْ مَا هُوَ بِأَهْدَى مِنْ نَاقَتِهِ فَانْطَلَقَ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخْبَرَهُ بِقَوْلِهِمَا فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْحَكَمُ فَقُلْتُ لِأَبِي وَائِلٍ حَدَّثَكَ الصُّبَيُّ فَقَالَ نَعَمْ
y’a fɔ an ye [Muhammad Bin Ja’far] ko a ko; A fɔra an ye [Syu’bah] ka bɔ [Al Hakam] ka bɔ [Abu Wa`il] ko [Shubay Bin Ma’bad] tun ye kerecɛn ye ka bɔ Arabu Taghlib kabila la, o kɔfɛ a donna silamɛya la, o kɔfɛ a ye ɲininkali kɛ ‘Waleya jumɛn de nafa ka bon kosɛbɛ?’ A fɔra a ye ten ko; ‘Jihadi Allah sira kan’ o tuma na a tun b’a fɛ ka jihadi kɛ nka a ɲininkara; 'I ye Haji kɛ wa?' A y'a jaabi ko; ‘Fɔlɔ tɛ’ a fɔra a ye; 'Aw ka Haji ni Umrah kɛ o kɔfɛ ka jihadi kɛ'. O la, a taamana fo ka se yɔrɔ jalen dɔ la, o kɔfɛ, a tun bɛna a laɲini ka Haji ni Umrah kɛ, wa a ye Zaid Bin Shuhan ni Salman Bin Rabi’ah ye tuma min na, u fila bɛɛ ko; ‘A tununnen don ka tɛmɛ a ka ɲɔgɔmɛ kan,’ walima; ‘A tɛ ɲɛminɛ ka tɛmɛ a ka ɲɔgɔmɛ kan’. O la, a nana Umar fɛ k’a fɔ a ye Zaid ni Salman ye min fɔ, o de la [Umar] y’a fɔ; 'Aw ye aw ka kira sallallaahu alahi wasallam ka sunna labato'. Al Hakam ko; o de la ne ye Abu Wa`il ɲininka; 'Shubay y'o fɔ i ye wa?' A y'a jaabi ko; 'Awɔ'.
Hadisi
Imam Ahmad : 80
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ قَالَ صَلَّى بِنَا عُمَرُ بِجَمْعٍ الصُّبْحَ ثُمَّ وَقَفَ وَقَالَ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لَا يُفِيضُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالَفَهُمْ ثُمَّ أَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ
ye anw lakali ['Affan] A ye anw [Syu'bah] lakali ka bɔ [Abu Ishaq] fɛ a ko; N y’a mɛn [‘Amru Bin Maimun] ko; [Umar] ye sɔgɔmada seli kɛ n’an ye Muzdalifah o kɔfɛ a wulila k’a fɔ ko ; 'Tiɲɛ na, murikariw ma bɔ Muzdalifah fo tile ka bɔ ani tiɲɛ na, Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam tun ye danfara don u ni ɲɔgɔn cɛ, fo a bɔra Muzdalifah sanni tile ka bɔ'.
