Imam Ahmad : 61
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ الْجُمَحِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ قِيلَ لِأَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ فَقَالَ بَلْ خَلِيفَةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَرْضَى بِهِ
Owaco botwa [Muhammad Bin Yazid] Owaco botwa [Nafi' Bin Umar Al Jumahi] ki bot [Abdullah Bin Abumulaikah] en owaco; [Abu Bakar] ki lwongo ki nying ni; 'O khalifatullah' en ogamo ni; "Ento, Caliph Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam ki an wa tye atera me jolo lwongo man."
Imam Ahmad : 62
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُؤَمَّلِ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كَانَ رُبَّمَا سَقَطَ الْخِطَامُ مِنْ يَدِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَيَضْرِبُ بِذِرَاعِ نَاقَتِهِ فَيُنِيخُهَا فَيَأْخُذُهُ قَالَ فَقَالُوا لَهُ أَفَلَا أَمَرْتَنَا نُنَاوِلُكَهُ فَقَالَ إِنَّ حَبِيبِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَنِي أَنْ لَا أَسْأَلَ النَّاسَ شَيْئًا
Owaco botwa [Musa Bin Daud] Owaco botwa [Abdullah Bin Al Mu`ammal] ki bot [Ibn Abimulaikah], en owaco; i kare mo acel dul aguragura opoto ki i cing Abu Bakr Ash Siddiq, lacen en ogoyo cinge me anyim pa kana ne wek kana ni okok ki lacen otingo malo, ki lurem ni owaco ni; 'In pe imiyo cik botwa me nongo ne?' [Abu Bakr] owaco ni; 'Adaa, larema ma amaro Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ociko ni pe apeny gin mo ki bot dano.'
Imam Ahmad : 63
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَامٍ فَقَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ فَقَالَ إِنَّ ابْنَ آدَمَ لَمْ يُعْطَ شَيْئًا أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ فَاسْأَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ وَالْبِرِّ فَإِنَّهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ وَالْفُجُورَ فَإِنَّهُمَا فِي النَّارِ
En owaco botwa [Abdurrazzaq] owaco botwa [Sufyan] ki bot ['Amru Bin Murrah] ki bot [Abu 'Ubaidah] ki bot [Abu Bakr], en owaco; mwaka acel inge to pa lanebi, Abu Bakr ocung malo ki owaco ni; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ocung i nyimwa i mwaka me acel ki lacen owaco ni: 'Adaa, likwayo pa Adam pe kimiyo gin mo ma pire tek loyo larre, pi meno peny bot Allah pi larre, tim jami ma atir ki maber pien wun aryo ni wutye i polo, ki bed cen ki lok goba ki tim marac pien gin aryo ni wutye i mac me kapiny'.
Imam Ahmad : 64
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوهَا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى قَالَ فَلَمَّا كَانَتْ الرِّدَّةُ قَالَ عُمَرُ لِأَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تُقَاتِلُهُمْ وَقَدْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَاللَّهِ لَا أُفَرِّقُ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَلَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَهُمَا قَالَ فَقَاتَلْنَا مَعَهُ فَرَأَيْنَا ذَلِكَ رَشَدًا
Owaco botwa [Muhammad Bin Yazid] en owaco ni; owaco botwa [Sufyan Bin Husain] ki bot [Az Zuhri] ki bot [Ubaidullah Bin Abdullah Bin 'Utbah Bin Mas'ud] ki bot [Abu Hurairah], ki bot lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam, en owaco ni: 'Kiciko ni alweny ki dano nio ka giwaco ni Laa Ilaaha Illaah - pe tye woro mo keken ma rwate ki Lubanga -, ka gi waco ne, ki dong remo gi ki jami gi obi bedo ma ki gwoko, labongo i kom haq ki kwano bot Allah Ta'la'. Abu Hurairah owaco ni; pi meno i kare ma jemo otimme, [Umar] owaco bot Abu Bakr; 'Itye ka lweny kwed gi kadi bed ni iwinyo lakwena pa Allah (kuc ki gum pa Allah obed i kome) owaco lok man ki meno?' Pi meno [Abu Bakr] ogamo; 'Pi Allah, pe abi poko kin cik me lega ki zakat, ki abi lweny ki ngat mo kiken ma poko kin gin aryo ni.' Abu Hurairah owaco ni; 'Pi meno walwenyo kwede ki waneno ni lok man tye ada'.
Imam Ahmad : 65
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ قَالَ أُخْبِرْتُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الصَّلَاحُ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ { لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ } فَكُلَّ سُوءٍ عَمِلْنَا جُزِينَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ أَلَسْتَ تَمْرَضُ أَلَسْتَ تَنْصَبُ أَلَسْتَ تَحْزَنُ أَلَسْتَ تُصِيبُكَ اللَّأْوَاءُ قَالَ بَلَى قَالَ فَهُوَ مَا تُجْزَوْنَ بِهِ
Owaco botwa [Abdullah Bin Numair] en owaco ni; owaco botwa [Isma'il] ki bot [Abu Bakr Bin Abu Zuhair] en owaco; Anongo [kwena] ni [Abu Bakr] owaco ni; 'O lakwena pa Lubanga, ber bedo tye nining inge tyeng man: 'Pe obedo tam ni onyo tam pa jo ma i buk ni. Ngat mo keken ma otimo bal obi nongo cul ma rwate ki bal meno' -QS An Nisa'ayat 23-, tika wa bi culo cul pi bal weny ma wa timo? lacen Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ogamo ni: 'Allah otim kica boti, O Abu Bakr, pe itye ki two, olo, cwinyi cwer, ki peko mapol?' Abu Bakr ogamo ni; 'Ada' en owaco ni: 'Ka dong eni weng obedo mot piri'.
Imam Ahmad : 66
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ أَظُنُّهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الصَّلَاحُ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ قَالَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ يَا أَبَا بَكْرٍ أَلَسْتَ تَمْرَضُ أَلَسْتَ تَحْزَنُ أَلَسْتَ تُصِيبُكَ اللَّأْوَاءُ قَالَ بَلَى قَالَ فَإِنَّ ذَاكَ بِذَاكَ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الثَّقَفِيِّ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الصَّلَاحُ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ { مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ } فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
I nge waco botwa [Sufyan] en owaco ni; I nge waco botwa [Ibn Abu Khalid] ki bot [Abu Bakr Bin Abu Zuhair] atamo ni obedo calo [Abu Bakr owaco]; 'O lakwena pa Lubanga, ber bedo tye nining inge tyeng man'. En ogamo ni: 'Allah otim kica i komi, O Abu Bakr, in pe i kato ki i arem, cwer cwiny, onyo atematema?' Abu Bakr ogamo ni; 'ee' lacen lanebi owaco ni: 'lacen adaa eni weng obedo mot'. Owaco botwa [Ya'la Bin 'Ubaid] Owaco botwa [Ismail] ki bot [Abu Bakr Ats Tsaqafi] en owaco ni; [Abu Bakr] owaco ni; 'O lakwena pa Allah, ber bedo tye nining inge tyeng man: 'Ngat mo keken ma otimo gin marac ki bi culo kwor ma rwate ki gin marac meno'. -QS An Nisa'ayat 123-. ki dong oloko i kom hadith ni.
Imam Ahmad : 67
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ الثَّقَفِيِّ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ } قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَنُجَازَى بِكُلِّ سُوءٍ نَعْمَلُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ يَا أَبَا بَكْرٍ أَلَسْتَ تَنْصَبُ أَلَسْتَ تَحْزَنُ أَلَسْتَ تُصِيبُكَ اللَّأْوَاءُ فَهَذَا مَا تُجْزَوْنَ بِهِ
Owaco botwa [Waki'] Owaco botwa [Ibn Abu Khalid] ki bot [Abu Bakar Bin Abu Zuhair Ats Tsaqafi] en owaco ni; i kare ma kinyuto tyeng meno ni, ‘Pe obedo tamwu nyo tam pa jo ma i buk-ki. Ngat mo keken ma otimo gin marac, ki bi culo kwor ma lubu gin marac meno-' -QS An Nisa'ayat 123-, en owaco, [Abu Bakr] owaco; 'O lakwena pa Lubanga, tika wabiculo pi bal mo keken ma watimo?' Pi meno Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ogamo ni: 'Allah otim kica i komi, O Abu Bakr, tika pe iwinyo arem, cwer cwiny, ki i kom atematema? Man aye lagam ni'.
Imam Ahmad : 68
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخَذْتُ هَذَا الْكِتَابَ مِنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَتَبَ لَهُمْ إِنَّ هَذِهِ فَرَائِضُ الصَّدَقَةِ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنْ سُئِلَهَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى وَجْهِهَا فَلْيُعْطِهَا وَمَنْ سُئِلَ فَوْقَ ذَلِكَ فَلَا يُعْطِهِ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فَفِي كُلِّ خَمْسِ ذَوْدٍ شَاةٌ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ فَفِيهَا ابْنَةُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِنْ لَمْ تَكُنِ ابْنَةُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتَّةً وَثَلَاثِينَ فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتَّةً وَأَرْبَعِينَ فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْفَحْلِ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَسِتِّينَ فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ سِتَّةً وَسَبْعِينَ فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ إِحْدَى وَتِسْعِينَ فَفِيهَا حِقَّتَانِ طَرُوقَتَا الْفَحْلِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ فَإِذَا تَبَايَنَ أَسْنَانُ الْإِبِلِ فِي فَرَائِضِ الصَّدَقَاتِ فَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْجَذَعَةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ جَذَعَةٌ وَعِنْدَهُ حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ إِلَّا جَذَعَةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ الْحِقَّةِ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ وَعِنْدَهُ بِنْتُ لَبُونٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ ابْنَةِ لَبُونٍ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ إِلَّا حِقَّةٌ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيُعْطِيهِ الْمُصَدِّقُ عِشْرِينَ دِرْهَمًا أَوْ شَاتَيْنِ وَمَنْ بَلَغَتْ عِنْدَهُ صَدَقَةُ ابْنَةِ لَبُونٍ وَلَيْسَتْ عِنْدَهُ ابْنَةُ لَبُونٍ وَعِنْدَهُ ابْنَةُ مَخَاضٍ فَإِنَّهَا تُقْبَلُ مِنْهُ وَيَجْعَلُ مَعَهَا شَاتَيْنِ إِنْ اسْتَيْسَرَتَا لَهُ أَوْ عِشْرِينَ دِرْهَمًا وَمَنْ بَلَغَتْ صَدَقَتُهُ بِنْتَ مَخَاضٍ وَلَيْسَ عِنْدَهُ إِلَّا ابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِنَّهُ يُقْبَلُ مِنْهُ وَلَيْسَ مَعَهُ شَيْءٌ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ إِلَّا أَرْبَعٌ مِنْ الْإِبِلِ فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي صَدَقَةِ الْغَنَمِ فِي سَائِمَتِهَا إِذَا كَانَتْ أَرْبَعِينَ فَفِيهَا شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ زَادَتْ فَفِيهَا شَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةٌ فَفِيهَا ثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ فَفِي كُلِّ مِائَةٍ شَاةٌ وَلَا تُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَوَارٍ وَلَا تَيْسٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ الْمُصَدِّقُ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ خَشْيَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ وَإِذَا كَانَتْ سَائِمَةُ الرَّجُلِ نَاقِصَةً مِنْ أَرْبَعِينَ شَاةً وَاحِدَةً فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا وَفِي الرِّقَةِ رُبْعُ الْعُشْرِ فَإِذَا لَمْ يَكُنْ الْمَالُ إِلَّا تِسْعِينَ وَمِائَةَ دِرْهَمٍ فَلَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبُّهَا
I nge waco botwa [Abu Kamil] en owaco ni; I nge waco botwa [Hammad Bin Salamah] en owaco ni; Anongo waraga ni ki bot [Tsumamah Bin Abdullah Bin Anas] ki bot [Anas Bin Malik], ma [Abu Bakr] ocoyo bot gi; 'Adaa, man aye poko zakat ma lakwena pa Allah ociko pi lucilam ki ma Allah ociko lakwena pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, pi meno ngat mo keken i kin lucilam ma kipenyo ma lubbe ki cik, wek omi, ki ngat mo keken ma kipenyo ma kato cik, ci pe omi; pi kana ma mwaka gi tye piny ki pyera aryo wiye abic, ki i kin kana abic onyo apar zakat tye dyel acel, ki ka oo pyera aryo ki abic ci zakat ni tye dyel acel ma mwaka ne tye aryo, nio wa i pyera dek wiye abic, ka pe tye kana ma mon ma mwaka gi tye aryo ki dako ma lacoo tye mwaka adek, ki namba ni romo pyera dek kana acel ma mwaka ne tye adek nio ka wel ne oo pyera angwen ki abicel ki dong zakat ni tye acel Ka wel ne oo pyerabicel wiye acel, zakat ni ki bi miyo bot kana acel ma mwaka ne abic, nio wa i pyerabiro wiye abicel, ki ka oo pyerabiro wiye abicel, ki zakat ni ki bi miyo bot kana ma dako ma mwaka ne tye mwaka aryo, nio wa i mwaka adek pyerabongwen, ki ka oo i pyerabongwen ki acel, ki zakat ni ki bi miyo bot kana aryo ma mwaka gi tye angwen, calo kana aryo ma coo nio wa i wel miya acel ki pyera aryo, ki ka okato miya acel ki pyera aryo ki pyeraŋwen acel acel latin dyang acel me zakat tye kana acel ma mwaka ne adek, ki pi abic acel acel tye zakat acel ma mwaka ne tye angwen, ki kana acel ki mwaka angwen camel ni tye ki apoka poka i tic me zakat ki ngat mo kiken ma oo i zakat ma miite i kom camel ma dako ma mwaka ne abic ki en pe ki camel ma dako ma mwaka ne abic, ento tye ki camel ma dako ma mwaka ne angwen, ki dong meno romo me yer, ento med dyel aryo ka yot me nongo gi onyo pyera aryo, ki ngat ma dong oo i zakat ma miite i kom latin dyang acel. kana ma dako ma mwaka ne tye angwen ki en pe ki acel mapat ki acel ma mwaka ne abic, ki meno romo me gamo ki miyo bot ngat ma tye ki banya me zakat dirham pyera aryo onyo dyel aryo. ki ngat mo keken ma onongo zakat ma miite i kom kana acel ma mwaka ne tye angwen ki en pe ki acel ento tye ki kana acel ma mwaka ne adek, ki en romo nongo ki bote ki medo ki dyegi aryo ka yot me nongo gi onyo dirham pyera aryo, ki ngat mo keken ma onongo zakat ma miite i kom kana acel ma mwaka ne adek, ento pe tye ki gin mo keken mapat ki kana ma mwaka ne angwen, ma oromo me gamo ki miyo bot ngat ma tye ki banya me zakat dirhams pyera aryo onyo dyegi aryo, ki ngat mo keken ma tye ki Ka dong inongo zakat ma miite i kom kana acel ma dako me mwaka adek, ento pe itye ki acel ki itye ki acel ma mwaka ne aryo ki meno romo me nongo ki bote ki medo dyegi aryo ka yot me nongo gi onyo col, ngat mo kiken ma otiimo cik ma miite zakat i kom kana acel ma dako ma mwaka ne aryo, ento pe tye ki kana acel ma lacoo ma mwaka ne adek, ki dong romo me nongo ki bote ki pe ki medo gin mo kiken, ki ngat mo kiken ma pe ki kana kono angwen, ki dong pe tye zakat i kome ka wonne pe mito. Ki i zakat pa dyel ma gi camo, ka wel gi oo pyera angwen, ki zakat ni tye oak acel onyo dyel nio wa i miya acel ki pyera aryo, ki ka gi kato meno ci zakat ni tye dyel aryo nio wa i wel miya aryo, ki ka kato acel ci zakat ni tye dyel adek nio wa i wel miya adek, ki ka tye mapol ci pi miya acel acel ci zakat ni tye dyel acel, ki zakat ni pe ki kwanyo ki bot dano ma mwaka gi tidi, magoro, nyo dyel ma pe ki goyo, ngat ma pe ki dyel miiti me zakat, ki jami ma pat pat omyera pe ki coko - me kwanyo zakat - ki bene jami ma ki coko omyera pe ki poko pi lworo. ki ikom zakat, ki jami ma ki rubu ki i dul aryo ki dong gin aryo ni ki dwoko bot ngat acel acel marom, ki ka dyel pa ngat mo tye ma nok loyo dyel acel ki i kom pyeraŋwen ci pe tye zakat mo keken ka wone pe mito. Ki i kom opii zakat tye angwen me apar ki ka jami gi pe oo ento dirham miya acel ki pyerabongwen ki nongo zakat pe ka wone pe mito.
Imam Ahmad : 69
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَهْلُ مَكَّةَ يَقُولُونَ أَخَذَ ابْنُ جُرَيْجٍ الصَّلَاةَ مِنْ عَطَاءٍ وَأَخَذَهَا عَطَاءٌ مِنْ ابْنِ الزُّبَيْرِ وَأَخَذَهَا ابْنُ الزُّبَيْرِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ وَأَخَذَهَا أَبُو بَكْرٍ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَحْسَنَ صَلَاةً مِنْ ابْنِ جُرَيْجٍ
I nge waco botwa [Abdurrazzaq] en owaco ni; jo Makkans owaco ni; ' [Ibn Juraij] okwanyo kit me lega ki bot ['Atho'], Atho' okwanyo ki bot [Ibn Az Zubair], Ibn Zubair ki bot [Abu Bakr] ki Abu Bakr ki bot lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam, pe aneno ngat mo ma olego maber loyo Ibn Juraij'.
Imam Ahmad : 70
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ تَأَيَّمَتْ حَفْصَةُ بِنْتُ عُمَرَ مِنْ خُنَيْسٍ أَوْ حُذَيْفَةَ بْنِ حُذَافَةَ شَكَّ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا فَتُوُفِّيَ بِالْمَدِينَةِ قَالَ فَلَقِيتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَفْصَةَ فَقُلْتُ إِنْ شِئْتَ أَنْكَحْتُكَ حَفْصَةَ قَالَ سَأَنْظُرُ فِي ذَلِكَ فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ فَلَقِيَنِي فَقَالَ مَا أُرِيدُ أَنْ أَتَزَوَّجَ يَوْمِي هَذَا قَالَ عُمَرُ فَلَقِيتُ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُلْتُ إِنْ شِئْتَ أَنْكَحْتُكَ حَفْصَةَ ابْنَةَ عُمَرَ فَلَمْ يَرْجِعْ إِلَيَّ شَيْئًا فَكُنْتُ أَوْجَدَ عَلَيْهِ مِنِّي عَلَى عُثْمَانَ فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ فَخَطَبَهَا إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْكَحْتُهَا إِيَّاهُ فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَعَلَّكَ وَجَدْتَ عَلَيَّ حِينَ عَرَضْتَ عَلَيَّ حَفْصَةَ فَلَمْ أَرْجِعْ إِلَيْكَ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْكَ شَيْئًا حِينَ عَرَضْتَهَا عَلَيَّ إِلَّا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُهَا وَلَمْ أَكُنْ لِأُفْشِيَ سِرَّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَوْ تَرَكَهَا لَنَكَحْتُهَا
I nge waco botwa [Abdurrazzaq] en owaco ni; owaco botwa [Ma'mar] ki bot [Az Zuhri] ki bot [Salim] ki bot [Ibn Umar] ki bot [Umar] en owaco; Hafshoh Bint Umar onwongo obedo dako to ki oweko en ki Hunais onyo Hudzaifah Bin Hudzafah - Abdurrazzaq tye ki akalakala - ki en onwongo obedo ngat acel i kin lurem pa lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam ma oneno jami ma otimme i lweny me Badr ki otoo i Medina, 'Umar owaco; ki an arwate ki Uthman Bin Affan ki amiyo Hafshah bote, awaco; 'Ka imiito ci abi nyomi bot Hafshah,' Uthman ogamo; 'Abi tamo i kom lok meno mukwongo'. Dyewor mapol okato ki Uthman orwatte kweda ki owaco ni; 'Pe atye ki miti mo me nyome i kare ni'. Umar owaco ni; lacen arwate ki Abu Bakr ki awaco bote ni; 'Ka imiito an abi nyomi bot Hafshah Bint Umar'. Ento en pi omiya lagam mo, ki i cwinya onongo tye gin mo ma okato kit ma onongo atye kwede i kare ma onongo atye ki Uthman, ki nino mapol okato nio ka Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam obino bota ki openyo Hafshah me nyome, lacen an anyomo Hafshah bote, Abu Bakr obino ka neno an ki owaco ni; 'Twero bedo ni i cwinyi onongo tye ki miti i koma i kare ma i miina Hafshah ki an pe a miini lagam mo keken?' Umar owaco ni, agamo; 'Ada' [Abu Bakr] owaco; 'Adaa, pe tye gin mo ma gengo an me dwogo boti ki lagam ka i miina Hafshah, ento awinyo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam oloko iye, ki an pe abi nyayo mung pa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, ka en oweko en an abi nyomo dako ni'.
Imam Ahmad : 71
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ مُسْلِمٍ أَبَا سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ مُرَّةَ الطَّيِّبِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ سَيِّئُ الْمَلَكَةِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ أَخْبَرْتَنَا أَنَّ هَذِهِ الْأُمَّةَ أَكْثَرُ الْأُمَمِ مَمْلُوكِينَ وَأَيْتَامًا قَالَ بَلَى فَأَكْرِمُوهُمْ كَرَامَةَ أَوْلَادِكُمْ وَأَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ قَالُوا فَمَا يَنْفَعُنَا فِي الدُّنْيَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَرَسٌ صَالِحٌ تَرْتَبِطُهُ تُقَاتِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَمْلُوكٌ يَكْفِيكَ فَإِذَا صَلَّى فَهُوَ أَخُوكَ
I nge waco botwa [Ishaq Bin Sulaiman] en owaco ni; Awinyo [Al Mughirah Bin Muslim Abu Salamah] ki bot [Farqad As Subakhi] ki bot [Murrah Ath Thayyib] ki bot [Abu Bakar Ash Shiddiq], en owaco; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam owaco ni: 'Ngat ma kit ne rac pe obi donyo i polo', pi meno laco mo openyo ni; 'O lakwena pa Lubanga, in pe i tito ni ummah ni tye ummah ma tye ki opii ki lutino kic madwong loyo?' Pi meno lakwena pa Lubanga ogamo ni: 'Eyo, ci wuwor gi kit ma wumiyo kwede woro bot lutinowu, wumiigi cam ma wucamo'. Lurem gupenyo; 'O lakwena pa Allah, ngo ma twero konyowa i lobo?' En ogamo ni: 'Motoka maber ma i keto me lweny i yoo pa Allah ki opii ma oromo piri, ki ka en olego ci en omeru'.
Imam Ahmad : 72
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ السَّبَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَرْسَلَ إِلَيْهِ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَإِذَا عُمَرُ عِنْدَهُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ بِأَهْلِ الْيَمَامَةِ مِنْ قُرَّاءِ الْقُرْآنِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ لَا يُوعَى وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ فَقُلْتُ لِعُمَرَ وَكَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ بِذَلِكَ صَدْرِي وَرَأَيْتُ فِيهِ الَّذِي رَأَى عُمَرُ قَالَ زَيْدٌ وَعُمَرُ عِنْدَهُ جَالِسٌ لَا يَتَكَلَّمُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّكَ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ وَقَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْمَعْهُ قَالَ زَيْدٌ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفُونِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ بِأَثْقَلَ عَلَيَّ مِمَّا أَمَرَنِي بِهِ مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ فَقُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلُونَ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
I nge waco botwa [Uthman Bin Umar] en owaco ni; owaco botwa [Yunus] ki bot [Az Zuhri] en owaco; owaco bota [Ibn As Sabbaq] en owaco; owaco bota [Zaid Bin Thabit], ni [Abu Bakr] ocwalo en i kabedo me lweny pa jo me Yamamah ma nongo Umar tye cok kwede, ci Abu Bakr owaco ni; 'Adaa Umar orwate kweda ki en owaco ni; 'Adaa, dano mapol ma guto i lweny me Yamamah guto, gin onwongo oa ki i Qori' pa Cilam, ki atye ki lworo ni Qori mapol ki bi neko gi i bar lweny mukene wek wel Qur'an mapol orweny pien pe ki ngeyo gi, ki adaa atye ki tam ni omyera i miya twero me coko Qur'an'. ci awaco bot Umar; 'Atwero timo gin ma lanebi sallallalaahu 'alaihi wasallam peya otimo nining? ' Umar ogamo ni; 'Pi Lubanga, ber'. I ngeye Umar omede ki bino bota kun penyo lagam pi lok man, ma oweko Allah oyabo cwinya ki an aye tam pa Umar. En owaco ni; i kare ma Zaid ki Umar gubedo cok kwede ki pe gu waco lok mo, lacen Abu Bakr owaco ni; 'Adaa, in latin awobi ma ryek, pe wa tye ki akalakala i kom kero ni pien in icoyo lok ma ki nyutu bot lanebi sallallalaahu 'alaihi wasallam, ki dong yub buk me Qur'an' Zaid owaco; 'Pi Allah, ka gu miyo twero bota me loko got acel, onongo pe obi bedo pek calo gin ma en ociko me kwanyo Qur'an, ki dong awaco; 'Itwero timo gin ma lanebi sallallalaahu 'alaihi wasallam peya otimo nining?'
Imam Ahmad : 73
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى الْعَبَّاسِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ خَاصَمَ الْعَبَّاسُ عَلِيًّا فِي أَشْيَاءَ تَرَكَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ شَيْءٌ تَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُحَرِّكْهُ فَلَا أُحَرِّكُهُ فَلَمَّا اسْتُخْلِفَ عُمَرُ اخْتَصَمَا إِلَيْهِ فَقَالَ شَيْءٌ لَمْ يُحَرِّكْهُ أَبُو بَكْرٍ فَلَسْتُ أُحَرِّكُهُ قَالَ فَلَمَّا اسْتُخْلِفَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اخْتَصَمَا إِلَيْهِ قَالَ فَأَسْكَتَ عُثْمَانُ وَنَكَسَ رَأْسَهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَشِيتُ أَنْ يَأْخُذَهُ فَضَرَبْتُ بِيَدِي بَيْنَ كَتِفَيْ الْعَبَّاسِ فَقُلْتُ يَا أَبَتِ أَقْسَمْتُ عَلَيْكَ إِلَّا سَلَّمْتَهُ لِعَلِيٍّ قَالَ فَسَلَّمَهُ لَهُ
Owaco botwa [Yahya Bin Hammad] Owaco botwa [Abu 'Awanah] ki bot [Al A'masy] ki bot [Isma'il Bin Raja'] ki bot [Umair opii macon pa Al Abbas] ki bot [Ibn Abbas] en owaco; I kare ma Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam otoo ki Abu Bakr ki keto me bedo laloc, Abbas openyo Ali i kom jami ma Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam oweko, lacen [Abu Bakr] owaco ni; 'Gin mo ma ki oweko ki bot lakwena pa Allah ki en pi oloko ne, an pe abi loko ne'. I kare ma kicimo Umar me bedo kabaka, gin aryo ni gu koko i kom lok gi bot Umar, lacen Umar owaco ni; 'Gin ma Abu Bakr pe oloko, an pe abi loko ne'. Ki i kare ma ki keto Uthman me bedo kabaka, gin aryo ni gu koko bot Uthman, Uthman obedo mot ki obolo wiye piny, Ibn Abbas owaco; 'Abedo ki lworo ni en obi kwanyo ne, ki dong apoto cinga i dye tyen pa Abbas ki awaco ni; 'O baba na, akwonge boti, omyera i mi ne bot Ali'. Ibn Abbas owaco ni; 'En omiyo ne bot Ali'.
Imam Ahmad : 74
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَيْخٌ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي تَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنِي فُلَانٌ وَفُلَانٌ وَقَالَ فَعَدَّ سِتَّةً أَوْ سَبْعَةً كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ فِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ عُمَرَ إِذْ دَخَلَ عَلِيٌّ وَالْعَبَّاسُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَدْ ارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا فَقَالَ عُمَرُ مَهْ يَا عَبَّاسُ قَدْ عَلِمْتُ مَا تَقُولُ تَقُولُ ابْنُ أَخِي وَلِي شَطْرُ الْمَالِ وَقَدْ عَلِمْتُ مَا تَقُولُ يَا عَلِيُّ تَقُولُ ابْنَتُهُ تَحْتِي وَلَهَا شَطْرُ الْمَالِ وَهَذَا مَا كَانَ فِي يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدْ رَأَيْنَا كَيْفَ كَانَ يَصْنَعُ فِيهِ فَوَلِيَهُ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ بَعْدِهِ فَعَمِلَ فِيهِ بِعَمَلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَلِيتُهُ مِنْ بَعْدِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَحْلِفُ بِاللَّهِ لَأَجْهَدَنَّ أَنْ أَعْمَلَ فِيهِ بِعَمَلِ رَسُولِ اللَّهِ وَعَمَلِ أَبِي بَكْرٍ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَحَلَفَ بِأَنَّهُ لَصَادِقٌ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ لَا يُورَثُ وَإِنَّمَا مِيرَاثُهُ فِي فُقَرَاءِ الْمُسْلِمِينَ وَالْمَسَاكِينِ و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَحَلَفَ بِاللَّهِ إِنَّهُ صَادِقٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ لَا يَمُوتُ حَتَّى يَؤُمَّهُ بَعْضُ أُمَّتِهِ وَهَذَا مَا كَانَ فِي يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدْ رَأَيْنَا كَيْفَ كَانَ يَصْنَعُ فِيهِ فَإِنْ شِئْتُمَا أَعْطَيْتُكُمَا لِتَعْمَلَا فِيهِ بِعَمَلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَمَلِ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى أَدْفَعَهُ إِلَيْكُمَا قَالَ فَخَلَوَا ثُمَّ جَاءَا فَقَالَ الْعَبَّاسُ ادْفَعْهُ إِلَى عَلِيٍّ فَإِنِّي قَدْ طِبْتُ نَفْسًا بِهِ لَهُ
I nge waco botwa [Yahya Bin Hammad] en owaco ni; En owaco botwa [Abu 'Awanah] ki bot ['Ashim Bin Kulaib] en owaco ni; I kare ma en owaco ira [Quraish sheikh ma aa ki Bani Taim] en owaco ni; Owaco bota kit meno ki kit meno ki kit meno ki kit meno ki en owaco ni; en oloko i kom dano abicel onyo abiro ma aa ki i Quraish medo ki [Abdullah Bin Az Zubair], en owaco; i kare ma onongo wabedo cok ki Umar, cut cut Ali ki Abbas gubino ki dwan ma malo, ki [Umar] owaco; 'Ling mot, O Abbas! An dong angeyo ngo ma ibi waco, iwaco ni latin pa omera ki an wanongo nucu jami ni. Ki an bene dong angeyo ngo ma ibi waco, O Ali, ibi waco ni nyare tye i te gwok na, pi meno en obi poko nucu jami, ki man aye gin ma otimme i kare pa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ki dong waneno kit ma en omoko kwede tam ne i lok man, lacen Abu Bakr omede ki lubo kor Rasulullah ki otimo gin ma Rasulullah otimo, lacen I Abul Bakr omede ki timo kwonge i nying Allah me moko tam i kom lok man kit ma kitimo kwede ki Rasulullah ki Abu Bakr'. En owaco ni; 'Ki Abu Bakr owaco bota ki okwonge ni en owinyo lanebi sallallalaahu 'alaihi wasallam owaco ni: 'Adaa, lanebi pi onongo jami, jami ne keken aye ki poko i kin lucan ki lucan i kin Cilam.' ki [Abu Bakr] owaco ira ki okwonge ki nying Allah ni en tye lagen, ni lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam owaco ni: 'Adaa, lanebi pe obi too nio ka jo mogo i kin jo ne gu keto en i imam'. Ki man -lonyo- onwongo tye i cing Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ki waneno kit ma en otimo kwede i lok man, ka imiito an abi miini wun aryo wek wuter kit ma Rasulullah ki Abu Bakr gutimo kwede, ki dong abi miini wun aryo ni'. Abdullah bin Zubair owaco ni; ci gin aryo ducu gucito woko, ci gin aryo ducu gudok cen, Abbas owaco; 'Mi ne bot Ali pien ada cwiny bedo ki kuc me miyo ne bot Ali'.
Imam Ahmad : 75
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا جَاءَتْ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا تَطْلُبُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَا إِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَا أُورَثُ
I nge waco botwa [Abdul Wahab Bin 'Atho`] en owaco ni; owaco botwa [Muhammad Bin 'Amru] ki bot [Abu Salamah] ki bot [Abu Hurairah] ni Fatimah obino bot Abu Bakr ki Umar, kun penyo pi dul me jami ma gu nongo ki bot lakwena pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, lacen [Abu Bakr] ki [Umar] owaco ni; 'Adaa, wawinyo lakwena pa Lubanga owaco ni: 'Adada, an pe kinywalo'.
Imam Ahmad : 76
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى يَعْنِي ابْنَ الْمُسَيَّبِ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ قَالَ إِنِّي لَجَالِسٌ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَلِيفَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَهْرٍ فَذَكَرَ قِصَّةً فَنُودِيَ فِي النَّاسِ أَنَّ الصَّلَاةَ جَامِعَةٌ وَهِيَ أَوَّلُ صَلَاةٍ فِي الْمُسْلِمِينَ نُودِيَ بِهَا إِنَّ الصَّلَاةَ جَامِعَةٌ فَاجْتَمَعَ النَّاسُ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ شَيْئًا صُنِعَ لَهُ كَانَ يَخْطُبُ عَلَيْهِ وَهِيَ أَوَّلُ خُطْبَةٍ خَطَبَهَا فِي الْإِسْلَامِ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ وَلَوَدِدْتُ أَنَّ هَذَا كَفَانِيهِ غَيْرِي وَلَئِنْ أَخَذْتُمُونِي بِسُنَّةِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أُطِيقُهَا إِنْ كَانَ لَمَعْصُومًا مِنْ الشَّيْطَانِ وَإِنْ كَانَ لَيَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ مِنْ السَّمَاءِ
I nge waco botwa [Hasyim Bin Al Qasim] en owaco ni; En owaco botwa [Isa ma nyinge Ibn Al Musayyab] ki bot [Qais Bin Abu Hazim] en owaco ni; i kare ma abedo cok ki [Abu Bakar] Ash Siddiq, laloc pa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam dwe acel inge to pa lanebi sallallaahu 'alaihi wasallam, Abu Bakr owaco bota lok mo; ki tito bot dano oyotoyot; 'Adaa lega tye i kacokke'. Ki en aye obedo lega mukwongo ma Cilam otimo kun giwaco ni; 'Adaa lega tye i kacokke'. Pi meno dano gucokke, ki Abu Bakr oito i wi meja, kabedo ma ki yubu me tito kwena iye, ki en aye obedo pwony mukwongo ma en opwonyo i Islam'. Qais owaco ni; lacen Abu Bakr opako ki pako Allah ki owaco ni; 'O dano, cwinya obi bedo yom ka ngat mukene ma pat ki an aye obin i lok man, ki ka i doto an ki sunnah pa lanebi ni sallallaahu 'alaihi wasallam, ki an pe abi jolo ne, pien en ki gwoko ki bot Catan ki lok ma ki nyutu obino ki i polo bote'.
Imam Ahmad : 77
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَقُولَ إِذَا أَصْبَحْتُ وَإِذَا أَمْسَيْتُ وَإِذَا أَخَذْتُ مَضْجَعِي مِنْ اللَّيْلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكُهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي وَشَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرْكِهِ وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِي سُوءًا أَوْ أَجُرَّهُ إِلَى مُسْلِمٍ آخِرُ مُسْنَدِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Owaco botwa [Hasyim Bin Al Qasim] Owaco botwa [Shaiban] ki bot [Laits] ki bot [Mujahid] en owaco, [Abu Bakr] Ash Shiddiq owaco; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ociko ni myero akwan odiko weng, otyeno ki ma peya acito ka nino i dyewor ni: 'ALLAHUMMA FAATHIRAS SAMAAWAATI WAL ARDLI 'AALIMAL GHAIBI WASY SYAHAADAH ANTA RABBA KULLI SYAI'IN WA MAALIKUA, IHALAHUAILA WAHDAKA LAA SYARIIKALAKA WA ANNA MUHAMMADAN 'ABDUKA WA RASUULUKA A'UUDZUBIKA MIN SYARRI NAFSII WA SYARRISY SYAITHAANI WA SYIRKIHI WA AN AQTARIFA 'ALA NAFSII SUU' AJURUSLAWAN IHULAKA - lacwec pa Allah polo ki lobo, ma ngeyo jami ducu ma pe nen ki ma nen, In aye Lapwony pa jami ducu ki wongi, amiyo caden ni pe tye lubanga mo -ma tye ki twero me woro- mapat ki In keken In keken pe itye ki lurem, dok atye ka miyo caden ni Muhammad obedo latic ki lakwena, atye ka yenyo gwok ki bot Catan ki jone ducu maraco timo gin marac i kom cwinya onyo miyo ne bot Cilam mukene.
Imam Ahmad : 78
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ حَارِثَةَ قَالَ جَاءَ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالُوا إِنَّا قَدْ أَصَبْنَا أَمْوَالًا وَخَيْلًا وَرَقِيقًا نُحِبُّ أَنْ يَكُونَ لَنَا فِيهَا زَكَاةٌ وَطَهُورٌ قَالَ مَا فَعَلَهُ صَاحِبَايَ قَبْلِي فَأَفْعَلَهُ وَاسْتَشَارَ أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِمْ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ عَلِيٌّ هُوَ حَسَنٌ إِنْ لَمْ يَكُنْ جِزْيَةً رَاتِبَةً يُؤْخَذُونَ بِهَا مِنْ بَعْدِكَ
I nge waco botwa [Abdurrahman Bin Mahdi] ki bot [Sufyan] ki bot [Abu Ishaq] ki bot [Haritsah] en owaco ni; dul dano ma gua ki i lobo Ciria gubino bot Umar, ci guwacci; 'Adaa, wan watye ki lonyo, aguragura ki opii, ki wamito culu zakat ki lonyo ki bot gi'. [Umar] ogamo; 'Kit ma lurem na aryo ni gutimo kwede ma peya an, an bene abitimo kit ma gin weng gutimo kwede'. I ngeye en openyo tam ki lurem pa lanebi Muhammad sallallalaahu 'alaihi wasallam ki i kingi onongo tye Ali, lacen Ali owaco ni; 'ber ka pe obedo mucoro ma ki kwanyo ki bot gi ingeye'.
Imam Ahmad : 79
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ أَنَّ الصُّبَيَّ بْنَ مَعْبَدٍ كَانَ نَصْرَانِيًّا تَغْلِبِيًّا أَعْرَابِيًّا فَأَسْلَمَ فَسَأَلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ فَقِيلَ لَهُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَرَادَ أَنْ يُجَاهِدَ فَقِيلَ لَهُ حَجَجْتَ فَقَالَ لَا فَقِيلَ حُجَّ وَاعْتَمِرْ ثُمَّ جَاهِدْ فَانْطَلَقَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْحَوَابِطِ أَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا فَرَآهُ زَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ فَقَالَا لَهُوَ أَضَلُّ مِنْ جَمَلِهِ أَوْ مَا هُوَ بِأَهْدَى مِنْ نَاقَتِهِ فَانْطَلَقَ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخْبَرَهُ بِقَوْلِهِمَا فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْحَكَمُ فَقُلْتُ لِأَبِي وَائِلٍ حَدَّثَكَ الصُّبَيُّ فَقَالَ نَعَمْ
Owaco botwa [Muhammad Bin Ja'far] en owaco ni; Ki waco botwa [Syu'bah] ki bot [Al Hakam] ki bot [Abu Wa`il] ni [Shubay Bin Ma'bad] onwongo obedo Lakricitayo ma aa ki i kaka pa Arab Taghlib, lacen oloko doko Islam, lacen en openyo; 'Ngo ma obedo gin ma pire tek loyo?' Kit meno giwaco bote ni; 'Jihad in the way of Allah' lacen en onongo mito timo jihad ento kipenye ni; 'Ityeko timo Hajj?' En ogamo ni; 'Pe pud' ki waco bote; 'Tim Hajj ki Umrah ki dong i tim jihad'. En owoto nio ka oo i kabedo ma otwo, ki en onongo mito timo Hajj ki Umrah, ki i kare ma oneno Zaid Bin Shuhan ki Salman Bin Rabi'ah, gin aryo ni guwaco ni; 'En tye ka rweny makato kana ne,' onyo; 'En pe ki telo ne makato kana ne'. En obino bot Umar ki owace ngo ma Zaid ki Salman owaco, [Umar] owaco ni; 'I lubo cik pa lanebi ni sallallallaahu 'alaihi wasallam'. Al Hakam owaco ni; ki dong apenye Abu Wa`il; 'Shubay owaco boti?' En ogamo ni; 'Ee'.
Imam Ahmad : 80
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ قَالَ صَلَّى بِنَا عُمَرُ بِجَمْعٍ الصُّبْحَ ثُمَّ وَقَفَ وَقَالَ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لَا يُفِيضُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالَفَهُمْ ثُمَّ أَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ
Oloko kwedwa ['Affan] Oloko kwedwa [Syu'bah] ki bot [Abu Ishaq] en owaco; Awinyo ['Amru Bin Maimun] owaco ni; [Umar] olego lega me odiko kwedwa i Muzdalifah lacen ocung malo owaco ni; 'Adada jo ma gi woro lubanga mapol pe gu weko Muzdalifah nio ka ceng odonyo ki adaa lakwena pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam otimo alokaloka i kin gii, ma oweko en oweko Muzdalifah ma nongo ceng pwod peya oya'.