Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 41
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ ذِي عَصْوَانَ الْعَنْسِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ اللَّخْمِيِّ عَنْ رَافِعٍ الطَّائِيِّ رَفِيقِ أَبِي بَكْرٍ فِي غَزْوَةِ السُّلَاسِلِ قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَمَّا قِيلَ مِنْ بَيْعَتِهِمْ فَقَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُهُ عَمَّا تَكَلَّمَتْ بِهِ الْأَنْصَارُ وَمَا كَلَّمَهُمْ بِهِ وَمَا كَلَّمَ بِهِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ الْأَنْصَارَ وَمَا ذَكَّرَهُمْ بِهِ مِنْ إِمَامَتِي إِيَّاهُمْ بِأَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ فَبَايَعُونِي لِذَلِكَ وَقَبِلْتُهَا مِنْهُمْ وَتَخَوَّفْتُ أَنْ تَكُونَ فِتْنَةٌ تَكُونُ بَعْدَهَا رِدَّةٌ
A y’a fɔ an ye [Ali Bin ‘Ayyasy] A y’a fɔ an ye [Al Walid Bin Muslim] ko; y’a fɔ an ye [Yazid Bin Sa’id Bin Dzi ‘Ashwan Al ‘Ansi] ka bɔ [Abdul Malik Bin Umair Al Lakhmi] fɛ ka bɔ [Rafi’ Ath Tha’i] la mɔgɔ min tun be ni [Abu Bakar] ye As Sulasil kɛlɛ la, a ko; N y’a ɲininga u ka kuma minw fɔra tuma min na u ye Bai’at ta, o la, a y’a fɔ k’a to a be Rafi’ fɔra Ansar mɔgɔw ye min fɔ, ani a ye min fɔ u ye, ani Umar Bin Al Khaththab ye min fɔ Anshar mɔgɔw ye ani a ye min lase u ma n’ ka ɲɛminɛli koo la u kan ka kɛɲɛ ni cira sallallaahu ka yamaruya ye tuma min na gaiat ‘alaihial tun ye, ko the Bai’at tun ye, ko u tun ye Bai’at ye. fana sɔnna o ma, ani ne tun be hami ko tɔgɔjugu dɔ bena kɛ min bena a to o kɔ, mɔgɔw be ban diinan na.
Hadith
Imam Ahmad : 42
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنِي وَحْشِيُّ بْنُ حَرْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَحْشِيِّ بْنِ حَرْبٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَقَدَ لِخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ عَلَى قِتَالِ أَهْلِ الرِّدَّةِ وَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ نِعْمَ عَبْدُ اللَّهِ وَأَخُو الْعَشِيرَةِ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَسَيْفٌ مِنْ سُيُوفِ اللَّهِ سَلَّهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى الْكُفَّارِ وَالْمُنَافِقِينَ
A y’a fɔ an ye [Ali Bin ‘Ayyasy] A y’a fɔ an ye [Al Walid Bin Muslim] A y’a fɔ ne ye [Wahsi Bin Harb] ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [a bɛnba] Wahsi Bin Harb fɛ, ko [Abu Bakri] ye Khalid Bin Walid sigi ka murutininw kɛlɛ, o kɔ, a ko; Tiɲɛ na, n y’a mɛn ko: ‘Ala ka baarakɛla ɲuman ani balimacɛ min ka kan ka jɛɲɔgɔnya kɛ n’a ye, o ye Khalid Bin Al Walid ye ani Ala ka muruw dɔ la kelen, Ala be min kɛ kafiriw ni filankafow kan’.
Hadith
Imam Ahmad : 43
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ الْكَلَاعِيِّ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ عَمْرٍو قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَةٍ فَأَلْفَيْتُ أَبَا بَكْرٍ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ فَخَنَقَتْهُ الْعَبْرَةُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ مِثْلَ يَقِينٍ بَعْدَ مُعَافَاةٍ وَلَا أَشَدَّ مِنْ رِيبَةٍ بَعْدَ كُفْرٍ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ
A y’a fɔ an ye [Abdurrahman Bin Mahdi] A y’a fɔ an ye [Mu’awiyah i.e. Ibn Salih] ka bɔ [Sulaim Bin Amir Al Kula’i] ka bɔ [Ausath Bin ‘Amru] la a ko; N sera Madina saan kelen Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam sanin kɔ, o kɔ, n ye [Abu Bakri] sɔrɔ a be waajuli kɛra jama ɲɛfɛ k’a fɔ ko; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam lɔra an ɲɛfɛ saan fɔlɔ la, a y’a ye ko nin kumaden y’a nɔgɔ siɲɛ saba, o kɔ, a ko ‘E mɔgɔw, aw ka kisili ɲini Ala fɛ, bari tiɲɛ na, o limaniya ɲɔgɔn tɛ di mɔgɔ si ma kisili kɔ, ani foyi tɛ yen min ka jugu ni sigasigali ye kafiri kɔ. I ka kɛ hɔɔrɔn ye bari a be na ni ɲumanya ye ani u fila bɛɛ be taga Sankolo la, ani i ka yɔrɔ janya ngalon na bari o be na ni jurumun ye ani u fila bɛɛ be taga jahanama na’.
Hadith
Imam Ahmad : 44
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُيَسَّرٍ أَبُو سَعْدٍ الصَّاغَانِيُّ الْمَكْفُوفُ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا يَوْمُ الِاثْنَيْنِ قَالَ فَإِنْ مِتُّ مِنْ لَيْلَتِي فَلَا تَنْتَظِرُوا بِي الْغَدَ فَإِنَّ أَحَبَّ الْأَيَّامِ وَاللَّيَالِي إِلَيَّ أَقْرَبُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu Bin Muyasar Abu Sa’d Ash Shaghani Al Makfuf] A y’a fɔ an ye [Hisyam Bin ‘Urwah] ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Aisyah] la a ko; Tiɲɛ na, [Abu Bakri] ka saya sera tuma min na, a y’a ɲininga ko; ‘Loon jumɛn lo?’ mɔgɔw ka o jaabi; ‘Lɔgɔkun’ a ko; ‘Ni ne sara bi sufɛ, o tuma na, aw kana ne kɔnɔ fo sini, bari tile ni suu minw ka fisa ne ma, olu ye minw ka surun Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam’ la.
Hadith
Imam Ahmad : 45
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَامٍ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي عَامَ الْأَوَّلِ فَقَالَ سَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُعْطَ عَبْدٌ شَيْئًا أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ وَالْبِرِّ فَإِنَّهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ وَالْفُجُورَ فَإِنَّهُمَا فِي النَّارِ
A y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Sufyan] fɛ, A y’a fɔ an ye [Amru Bin Murrah] ka bɔ [Abu Ubaida] la a ko; saan kelen Rasulullah sali kɔ [Abu Bakri] wulila k’a fɔ ko; Rasulullah n’a lɔra n’ ka yɔrɔ la saan fɔlɔ la, o kɔ, a ko; ‘Aw ka kisili ɲini Ala fɛ bari nilifɛn wɛrɛ tɛ jɔnw fɛ min ka fisa ni kisili ye, ani ka kɛ hɔɔrɔn ye bari o be na ni ɲumanya ye ani u fila bɛɛ be taga sankolo la, ani aw k’aw yɛrɛ mabɔ ngalon ni juguman na bari u fila bɛɛ bena na ni jahanama ye’.
Hadith
Imam Ahmad : 46
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ رَبِيعَةَ مِنْ بَنِي أَسَدٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَسْمَاءَ أَوْ ابْنِ أَسْمَاءَ مِنْ بَنِي فَزَارَةَ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي مِنْهُ وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَتَوَضَّأُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ تَعَالَى لِذَلِكَ الذَّنْبِ إِلَّا غَفَرَ لَهُ وَقَرَأَ هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ { وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرْ اللَّهَ يَجِدْ اللَّهَ غَفُورًا رَحِيمًا } { وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ } الْآيَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ مِنْ آلِ أَبِي عُقَيْلٍ الثَّقَفِيِّ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَرَأَ إِحْدَى هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ { مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ } { وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً }
A y’a fɔ an ye [Abdurahman Bin Mahdi] A y’a fɔ an ye [Syuba] ka bɔ [Usman Bin Al Mugirah] la a ko; N y’a mɛn [Ali Bin Rabi’ah ka bɔ Bani Asad cɛman] a be maana dɔ lakali ka bɔ [Asma’] fɛ walima Ibn Asma’ ka bɔ Bani Fazarah cɛman a ko, [Ali] ko; Ni ne ye fɛɛn dɔ mɛn Ala ka ciden fɛ (s.a.w) fɛ, o tuma na, Ala y’o kɛ nafaman ye ne fɛ ka kɛɲɛ n’a sago ye, ani a y’o fɔ n’ ye [Abu Bakri] ani Abu Bakri tun ye tiɲɛ fɔ, a ko: Ala ka ciden (s.a.w) tɛ mɔgɔ ye min be jurumu kɛ. ani a be raka fila kɛ ka seli kɛ ka sɔrɔ ka yafa ɲini Ala Ta’ala fɛ a ka jurumuw kosɔn, nka siga t’a la, Ala bena yafa a ma,’ o kɔ, a ye ayat fila kalan. "Ni mɔgɔ o mɔgɔ ye kojugu kɛ, ka kojugu kɛ a yɛrɛ la, o kɔ, ka yafa ɲini Ala fɛ, siga t'a la, o tigi bena Ala sɔrɔ, min ye yafabaga ye, min ye makari kɛ, ani minw, n'u ye koo haramuninw kɛ, walima n'u ye kojugu kɛ u yɛrɛ la....- -QS An Nisa'ayat 110 - 111-.A y’a fɔ an ye [Muhamadu Bin Ja’far] A y’a fɔ an ye Syu’ba min ko; N y’a mɛn ko Usman min bɔra Abu Uqayili Ats Tsaqafi denbaya la, ale ko; Suba ko; ani a ye nin vɛrise fila nunu kalan ‘Mɔgɔ o mɔgɔ be kojugu kɛ, o tigi bena sara n’o ye,’ ani vɛrise ‘Ani minw be kojugu kɛ’.
Hadith
Imam Ahmad : 47
حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عُمَرَ قَالَ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَنَا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِينَا عَامَ أَوَّلَ فَقَالَ أَلَا إِنَّهُ لَمْ يُقْسَمْ بَيْنَ النَّاسِ شَيْءٌ أَفْضَلُ مِنْ الْمُعَافَاةِ بَعْدَ الْيَقِينِ أَلَا إِنَّ الصِّدْقَ وَالْبِرَّ فِي الْجَنَّةِ أَلَا إِنَّ الْكَذِبَ وَالْفُجُورَ فِي النَّارِ
A y’a fɔ an ye [Bahz Bin Asad] A y’a fɔ an ye [Salim Bin Hayyan] ko; N y’a mɛn [Qatada] b’a fɔra [Humayidi Bin Abdurrahman] fɛ ko [Umar] ko; tiɲɛ na, [Abu Bakri] ye waajuli kɛ an ye, o kɔ, a ko; Tiɲɛ na, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam lɔra an ɲɛfɛ saan fɔlɔ la, o kɔ, a ko: ‘Aw k’a lɔn ko tilanyɔrɔ si tɛ adamadenw ni ɲɔgɔn cɛ min ka bon ni kisili ye limaniya kɔ, aw k’a lɔn ko tilenninya ni ɲumanya fila bɛɛ be taga ni sankolo ye, aw k’a lɔn ko ngalon ni kɛwale juguw bena taga jahanama na’.
Hadith
Imam Ahmad : 48
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ يَقُولُ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ قَالَ لَمَّا أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِ عَطِشَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَرُّوا بِرَاعِي غَنَمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخَذْتُ قَدَحًا فَحَلَبْتُ فِيهِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ فَأَتَيْتُهُ بِهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu Bin Jafar] A y’a fɔ an ye [Syuba] ko; N y’a mɛn [Abu Ishaq] b’a fɔra ko; N y’a mɛn [Al Barra’] b’a fɔra ko; tuma min na Rasulullah tun be tagamana ka bɔ Makka ka taga Madina, Rasulullah tun be minɔgɔ la, o kɔ, u tɛmɛna bakɔrɔnmarabaga dɔ fɛ, [Abu Bakr Ash Siddiq] ko; N ye daga dɔ ta ka nɔnɔ dɔɔni bɔ a kɔnɔ Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye, o kɔ n y’a di a ma a y’a min fɔɔ n’ dusu lafiyara.’
Hadith
Imam Ahmad : 49
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَاصِمٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَقُولُهُ إِذَا أَصْبَحْتُ وَإِذَا أَمْسَيْتُ وَإِذَا أَخَذْتُ مَضْجَعِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَوْ قَالَ اللَّهُمَّ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي وَشَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرْكِهِ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَاصِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
A y’a fɔ an ye [Bahz] A y’a fɔ an ye [Ya’la Bin ‘Atho’] ko; Ne y’a mɛn ko [‘Amru Bin ‘Ashim] b’a fɔra ko; N y’a mɛn [Abu Huraira] b’a fɔra ko; Abu Bakri ko; ‘E Ala ka ciden, i ka delili dɔ kalan n ye, n be se ka min kalan sɔgɔma o sɔgɔma, wulafɛ ani sanni n ka sinɔgɔ’. A ka o jaabi ko; 'Kalan; -E Ala, sankolo ni dugukolo danbaga, min ye fɛn yebaliw ni fɛn yetaw bɛɛ lɔnbaga ye-' walima a ko: 'ALAHUMMA 'AALIMAMAY GHAISAHABIAT WASY SYAHAADAH' WAL’ARDL RABBA KULLA SYAI’IN WAMALIIKAHU, ASYHADU ANLAA ILAAHA ILLAHA ILLA ANTA ‘A’UUDZUBIKA MIN SYARRI NAFSII WA SYARRIS SYAITHON WASYIRKIHI -E Ala, Raba, sankolo ni dugukolo danbaga, min ye fɛɛn bɛɛ ye, min be fɛɛn bɛɛ lɔn, min be fɛɛn bɛɛ lɔn. ko ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye ni ele tɛ, ne bɛ n yɛrɛ tanga ne yɛrɛ ta juguman ma ani Sutana n’a jɛnɲɔgɔnw ta juguman ma-’. A y’o fɔ an ye [‘Affan] minkɛ, a ko; A kɛnin kɔ ka an [Syu’ba] lakali ka bɔ [Ya’la Bin Atho’] la, a ko; N ye [‘Amru Bin ‘Ashim Bin Abdullah] mɛn, o kɔ, hadisi min kɔrɔ ka bon, n’ y’o fɔ.
Hadith
Imam Ahmad : 50
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ خَطَبَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ وَتَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَا وَضَعَهَا اللَّهُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ بَيْنَهُمْ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ يُوشِكُ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu Bin Ja’far] A y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Isima’il] la a ko; N y’a mɛn [Qais Bin Abu Hazim] be maana dɔ fɔra [Abu Bakar Ash Shiddiq] fɛ, ko a ye waajuli kɛ ka sɔrɔ k’a fɔ; E mɔgɔw, tiɲɛ na, aw ye nin aya kalan, nka aw t’a bila i n’a fɔ Ala tun b’a fɛ cogo min na; ‹Aw lanabagaw, aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi; Mɔgɔ si tɛna koo jugu kɛ i la n’i ye ɲɛminɛli sɔrɔ’. -QS Al Maidah vɛrise 105-, n ye Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mɛn ko: ‘Tiɲɛ na, ni mɔgɔw ye juguman ye u cɛma, o kɔfɛ, u m’o sɔsɔ, o tuma na, siranya be yen ko Ala k’a ka ɲangili lase u bɛɛ ma cogo kelen na’.
Hadith
Imam Ahmad : 51
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَوَّارٍ الْقَاضِيَ يَقُولُ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ قَالَ أَغْلَظَ رَجُلٌ لِأَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَرْزَةَ أَلَا أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ فَانْتَهَرَهُ وَقَالَ مَا هِيَ لِأَحَدٍ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu Bin Jafar] A y’a fɔ an ye [Syuba] ka bɔ [Tauba Al Anbari] la a ko; N y’a mɛn [Abu Sawwari Al Qadli] ko; ka bɔ [Abu Barza Al Aslami] la, a ko; cɛɛ dɔ tun be [Abu Bakar As Sidiki] tɔɔrɔla, Abu Sawwar y’o fɔ, o kɔ, Abu Barza ko; ‘Ne be se k’a kan tigɛ wa?’ O la, Abu Bakri y’a kɔrɔfɔ, a y’a jaabi; 'a man kan ka kɛ mɔgɔ ye Ala ka ciden kɔfɛ'.
Hadith
Imam Ahmad : 52
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ مِنْهَا شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الْأَمْوَالِ فَإِنِّي لَمْ آلُ فِيهَا عَنْ الْحَقِّ وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلَّا صَنَعْتُهُ
A y’a fɔ an ye [Hajaj Bin Muhamadu] A y’a fɔ an ye [Laits] A y’a fɔ ne ye [Uqail] ka bɔ [Ibn Shihab] ka bɔ [‘Urwah Bin Zubair] ka bɔ [Aisyah] la, kira muso, a y’a lalɔnniya, ko Fatimah, Raullahu denmuso, ka Abu Bakri Ash Shiddiq ɲininga a ka ciyɛn dɔ la Rasulullah fɛ ko Ala ye Fai’ ka nafolo kɛ a ye Madina, Fadaq ani Khaibar kɛlɛ tilanyɔrɔ duurunan tɔ, o kɔ, [Abu Bakri] y’a jaabi; Tiɲɛ na, Rasulullah y’a fɔ ko: ‘an ma ciyɛn sɔrɔ, an be nafolo min to an kɔ, o ye saraka ye, o ye dɔrɔn ko Muhamadu denbaya be dumuni kɛ o nafolo la’, ani tiɲɛn na, Ala ka barika la, ne tɛna foyi yɛlɛma min ye saraka ye Rasulullah ka saraka ye min ye saraka ye. N’ bena o kɛ i n’a fɔ n’ y’a kɛ cogo min na. Wasalamu’. o kɔ, Abu Bakri banna k’a dɔ di Fatima ma, o la, Fatima ma sɔn Abu Bakri ma o koo la, o la, Abu Bakri ko; 'Ne niin be min bolo, tiɲɛ na, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam somɔgɔ gɛrɛfɛlaw ka di ne ye ka tɛmɛ ne somɔgɔw kan, min be kɛ ne ni aw cɛ nin nafolo koo la, ne tɛna n yɛrɛ mabɔ Al Haq la o koo la, ani ne tɛna o to yen, n' tɛna o kɛ, n' tɛna o kɛ Ala fɛ.'
Hadith
Imam Ahmad : 53
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا كَرَّمَ اللَّهُ وَجْهَهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِهِ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي غَيْرُهُ اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ عَبْدٍ مُؤْمِنٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الطُّهُورَ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ تَعَالَى إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ تَلَا { وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ }
A y’a fɔ an ye [Abu Kamil] A y’a fɔ an ye [Abu Awana] A y’a fɔ an ye [Usman Bin Abu Zura] ka bɔ [Ali Bin Rabi’a] ka bɔ [Asma Bin Al Hakam Al Fazari] a ko; Ne ka [Ali] mɛn a ko; Ni n ye hadisi dɔ mɛn ka bɔ Ala ka ciden fɛ, o tuma na, Ala be nafaw di n ma o la ka kɛɲɛ n’a sago ye. Ani ni mɔgɔ wɛrɛ y’o fɔ n ye, o tuma na n b’a ɲini a fɛ a ka kali, n’a y’a kali n ye o tuma na n b’o sɛmɛntiya. Tiɲɛ na [Abu Bakri] y’a fɔ n ye ani tiɲɛ lo ko Abu Bakri y’a fɔ ko ale ye cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka kuma mɛn ko: ‘Mɔgɔ tɛ min be jurumun kɛ ka sɔrɔ k’a ka koɲɛw kɛ k’a ka koɲɛw kɛ ɲuman ye, o kɔ, a be raka fila kɛ ka delili kɛ ani ka unless Allah ɲini a ka Tavegi la. jurumun’. O kɔ, a y’a kalan ko ‘ani minw be koo juguw kɛ wala minw be kojugu kɛ u yɛrɛ la’.
Hadith
Imam Ahmad : 54
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَرْسَلَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا زَيْدُ بْنَ ثَابِتٍ أَنْتَ غُلَامٌ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ
A y’a fɔ an ye [Abu Kamil] A y’a fɔ an ye [Ibrahima Bin Sa’d] A y’a fɔ an ye [Ibnu Shihab] ka bɔ [Ubaid Bin As Sabaq] ka bɔ [Zaid Bin Sabit] a ko; [Abu Bakri] ye n ci ka taga Yamamah mɔgɔw tun be kɛlɛ kɛra yɔrɔ min na, o kɔ, Abu Bakri ko; ‘E Zaid Bin Thabit, e ye kanbele hakilitigi ye an tɛ sigasiga min na, bari i ye jiraliw sɛbɛ Rasulullah sallallahu alayihi wasallam ye, o la, i ka alikurana sɛgɛsɛgɛ k’a lajɛn’.
Hadith
Imam Ahmad : 55
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ وَإِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
A fɔra an ye [Abdurrazzaq] A fɔra an ye [Ma’mar] ka bɔ [Az Zuhri] ka bɔ [‘Urwah] ka bɔ [Aisyah], ko Fatima ni Al Abbas nana Abu Bakr fɛ k’u ka ciyɛn dɔ ɲini Rasulullah fɛ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ka bɔ u fila bɛɛ la. Fadaq kɛlɛ n’a niyɔrɔ ka bɔ Khaibar kɛlɛ la, o la [Abu Bakar] y’a fɔ u fila bɛɛ ye ko; Tiɲɛ na, n y’a mɛn ko Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ko: ‘An tɛ tiɲɛn ye, an be min to yen, o ye saraka ye, o ye dɔrɔn ko Muhamadu ka denbaya be dumuni kɛ nin nafolo la’. ani Ala ka layidu ta, n ye min ye cira sallallaahu alayihi wasallam ka min kɛ, n t’o bila, nka n b’o kɛ tiɲɛ na’.
Hadith
Imam Ahmad : 56
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ قِيلَ لِأَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ فَقَالَ أَنَا خَلِيفَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا رَاضٍ بِهِ وَأَنَا رَاضٍ بِهِ وَأَنَا رَاضٍ
A y’a fɔ an ye [Musa Bin Daud] A y’a fɔ an ye [Nafi’ i.e. Ibnu Umar] ka bɔ [Ibnu Abimulaikah] la a ko; a ko Abu Bakri ma ko; ‘E Kalifatu’ o tuma na [Abu Bakri] ko; 'Ne ye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ka kalifa ye, n nisɔn ka di ni nin tɔgɔ ye, n nisɔn ka di ni nin tɔgɔ ye, n nisɔn ka di ni nin tɔgɔ ye'.
Hadith
Imam Ahmad : 57
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ لِأَبِي بَكْرٍ مَنْ يَرِثُكَ إِذَا مِتَّ قَالَ وَلَدِي وَأَهْلِي قَالَتْ فَمَا لَنَا لَا نَرِثُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ لَا يُورَثُ وَلَكِنِّي أَعُولُ مَنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُولُ وَأُنْفِقُ عَلَى مَنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ
A y’a fɔ an ye [Affan] A y’a fɔ an ye [Hamadu Bin Salama] ka bɔ [Muhamadu Bin Amru] ka bɔ [Abu Salama] la ko Fatima y’a fɔ Abu Bakri ye ko; ‘N’i sara, jɔn lo bena i ciyɛn sɔrɔ?’ Abu Bakri y’a jaabi ko; ‘N den ni n ka denbaya’ Fatima y’o ɲininga tugun; 'Mun na an tɛ ciyɛn sɔrɔ ka bɔ kira sallallaahu 'alayihi wasallam fɛ?' [Abu Bakri] y’a jaabi ko; 'N y'a mɛn ko cira sallallahu a ko: 'Tiɲɛ na, cira ma ciyɛn sɔrɔ,' nka minw be cira sallallahu ka jigi la, n b'olu dɛmɛ ani minw be cira sallallahu dɛmɛ', n b'olu dɛmɛ.
Hadith
Imam Ahmad : 58
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطَرِّفِ بْنِ الشِّخِّيرِ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّهُ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي عَمَلِهِ فَغَضِبَ عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَاشْتَدَّ غَضَبُهُ عَلَيْهِ جِدًّا فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ قُلْتُ يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ أَضْرِبُ عُنُقَهُ فَلَمَّا ذَكَرْتُ الْقَتْلَ صَرَفَ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ أَجْمَعَ إِلَى غَيْرِ ذَلِكَ مِنْ النَّحْوِ فَلَمَّا تَفَرَّقْنَا أَرْسَلَ إِلَيَّ بَعْدَ ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَبَا بَرْزَةَ مَا قُلْتَ قَالَ وَنَسِيتُ الَّذِي قُلْتُ قُلْتُ ذَكِّرْنِيهِ قَالَ أَمَا تَذْكُرُ مَا قُلْتَ قَالَ قُلْتُ لَا وَاللَّهِ قَالَ أَرَأَيْتَ حِينَ رَأَيْتَنِي غَضِبْتُ عَلَى الرَّجُلِ فَقُلْتَ أَضْرِبُ عُنُقَهُ يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ أَمَا تَذْكُرُ ذَاكَ أَوَكُنْتَ فَاعِلًا ذَاكَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ وَاللَّهِ وَالْآنَ إِنْ أَمَرْتَنِي فَعَلْتُ قَالَ وَيْحَكَ أَوْ وَيْلَكَ إِنَّ تِلْكَ وَاللَّهِ مَا هِيَ لِأَحَدٍ بَعْدَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye [‘Affan] A y’a fɔ an ye [Yazid Bin Zurai’] A y’a fɔ an ye [Yunus Bin Ubaid] ka bɔ [Humaid Bin Hilal] ka bɔ [Abdullah Bin Mutarif Bin Asy Syikhkhir] la, ko a y’a fɔ u ye ka bɔ [Abu Barzah Al Aslami] la, a ko; tuma min na an tun be ni [Abu Bakar Ash Siddiq] ye a ka baara la, a dimina silamɛcɛ dɔ kɔrɔ, o kɔ, a dimina ka tɛmɛ fɔlɔ kan, n ye koow cogoya ye kɔfɛ n y’a fɔ a ye ko; ‘E Ala ka ciden ka kalifa, yala n mako b’a la k’a kan tigɛ wa?’ o la, n ye faga kumaden fɔ tuma min na a ye baro yɛlɛma ka taga baro ɲɔgɔn wɛrɛ la, nka an faranin kɔ Abu Bakri ye n weele k’a ɲininga; «E Abu Barza, i ye mun le fɔ?» Abu Barza ko; ne tun ka min fɔ, ne ɲinana o kɔ, o kosɔn ne ka o jaabi; ‘aw ye n hakili jigi’ Abu Bakri y’o ɲininga tugun; ‘i hakili t’i la i ye min fɔ wa?’ Ne k’a jaabi ko; ‘ɔnhɔn, Ala ka sira la’ o tuma na Abu Bakri ko; ‘I m’a ye ko ne diminin lo cɛɛ dɔ kɔrɔ ani o kɔ, i ko; ‘Yala n mako b’a la k’a kan tigɛ wa, kalifa Rasulullah wa? ‘i hakili t’o la wala ele lo y’o kɛ wa?’ Ne k’a jaabi ko; ‘Ɔnhɔn, o lo, Ala ka sira la ani sisan n’i ye yamaruya di n ma n b’o kɛ,’ o kɔ, Abu Bakri ko; 'Bɔnɛ b'i ye, tiɲɛ na, o lo, Ala ka ciden kɔfɛ, joo tɛ mɔgɔ si fɛ'.
Hadith
Imam Ahmad : 59
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
A y’a fɔ an ye [‘Affan] A y’a fɔ an ye [Hamadu Bin Salama] ko; A y’a fɔ an ye [Ibn Abi ‘Athiq] ka bɔ [a fa] fɛ ko; [Abu Bakar Ash Shiddiq] ko, Rasulullah ko: ‘Siwak ye daa saniyalan ye, Ala b’a duga’.
Hadith
Imam Ahmad : 60
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَاصِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي شَيْئًا أَقُولُهُ إِذَا أَصْبَحْتُ وَإِذَا أَمْسَيْتُ قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرْكِهِ وَأَمَرَهُ أَنْ يَقُولَهُ إِذَا أَصْبَحَ وَإِذَا أَمْسَى وَإِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ
A y’a fɔ an ye [‘Affan] A y’a fɔ an ye [Syu’bah] ka bɔ [Ya’la Bin ‘Atho`] a ko; N y’a mɛn ko [Amru Bin Ashim Bin Abdullah] ko; N y’a mɛn [Abu Huraira] ko, Abu Bakri ko; ‘E Ala ka ciden, i ka kuma dɔ fɔ n ye, n be se ka min fɔ sɔgɔma ni wulafɛ!’ a y’a jaabi ko: ‘kalan; Allahumma 'Aalimil Ghaibi Wasy Syahadah Faathiras Samaawaati Wal 'Ardli Rabba Kulla Syai`in Wa Maliikuhu, Ashhadu Anlaa Ilaaha Illa Anta A'uudzubika Min Syarri Nafsii Wamin Syarri asy Syaithooni Wa Shirkihiator - O Allah, the Un-Knowing dugukolo, fɛɛn bɛɛ n’u tigiw ka Rabb, ne be seereya kɛ ko Ala si tɛ yen - min ka kan ka bato - fɔɔ ele, ne be n’ yɛrɛ tanga i ma n’ niin ka jugumanw ma ani Sutana n’a ka jɛnɲɔgɔnw ka jugumanw ma’. ani Ala ka ciden y’a fɔ a ye ko a k’o fɔ sɔgɔma o sɔgɔma, wulafɛ ani n’a be la tuma min na’.
