Imam Ahmad : 41
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ ذِي عَصْوَانَ الْعَنْسِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ اللَّخْمِيِّ عَنْ رَافِعٍ الطَّائِيِّ رَفِيقِ أَبِي بَكْرٍ فِي غَزْوَةِ السُّلَاسِلِ قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَمَّا قِيلَ مِنْ بَيْعَتِهِمْ فَقَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُهُ عَمَّا تَكَلَّمَتْ بِهِ الْأَنْصَارُ وَمَا كَلَّمَهُمْ بِهِ وَمَا كَلَّمَ بِهِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ الْأَنْصَارَ وَمَا ذَكَّرَهُمْ بِهِ مِنْ إِمَامَتِي إِيَّاهُمْ بِأَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ فَبَايَعُونِي لِذَلِكَ وَقَبِلْتُهَا مِنْهُمْ وَتَخَوَّفْتُ أَنْ تَكُونَ فِتْنَةٌ تَكُونُ بَعْدَهَا رِدَّةٌ
Ɔ seli e kɛ [Ali Bin ‘Ayyasy] Ɔ seli e kɛ [Al Walid Bin Muslim] ɔ seli kɛ; ɔ seli e kɛ [Yazid Bin Sa’id Bin Dzi ‘Ashwan Al ‘Ansi] m’ɔ fin [Abdul Malik Bin Umair Al Lakhmi] m’ɔ fin [Rafi’ Ath Tha’i] m’ɔ nin [Abu Bakar] be ɔli As Sulasil alɛ’n nun’n, ɔ seli kɛ; Kɛ be fali Bai’at’n, n usɛli i ndɛ nga be kannin’n i su kosan, ɔ maan ɔ seli kɛ, kɛ ɔ́ kán ndɛ nga Ansarfuɛ’m be kannin’n, ɔ nin ndɛ ng’ɔ kan kleli be’n, ɔ nin ndɛ nga Umar Bin Al Khaththab kan kleli Ansharfuɛ mun’n, ɔ nin ndɛ ng’ɔ kan kleli be’n, ɔ nin ndɛ ng’ɔ kan kleli be’n, ɔ nin ndɛ ng’ɔ kan kleli be’n, ɔ nin ndɛ ng’ɔ kan kleli be’n, be su ndɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ be yo’n, yɛle kɛ be fali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i mmla’n su. ɔ sɔli nun wie be sa nun, yɛ min akunndan’n sanngannin kɛ ndɛ tɛtɛ kanlɛ’n ɔ́ yó maan i sin’n, sran’m bé káci Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n.
Imam Ahmad : 42
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنِي وَحْشِيُّ بْنُ حَرْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَحْشِيِّ بْنِ حَرْبٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَقَدَ لِخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ عَلَى قِتَالِ أَهْلِ الرِّدَّةِ وَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ نِعْمَ عَبْدُ اللَّهِ وَأَخُو الْعَشِيرَةِ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَسَيْفٌ مِنْ سُيُوفِ اللَّهِ سَلَّهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى الْكُفَّارِ وَالْمُنَافِقِينَ
Ɔ seli e kɛ [Ali Bin ‘Ayyasy] Ɔ seli e kɛ [Al Walid Bin Muslim] Ɔ seli min kɛ [i baba] m’ɔ fin [i nannan] Wahsyi Bin Harb’n, ɔ seli min kɛ [Abu Bakr] sieli Khalid Bin Walid kɛ ɔ nin be nga be kacili Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n be kun alɛ, kpɛkun ɔ seli kɛ; Nanwlɛ, n tili kɛ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Allah i sufuɛ kpafuɛ’n nin i niaan mɔ be nin i be kwla san nun’n, yɛle Khalid Bin Al Walid nin Allah i trɔ’m be nun kun, mɔ Allah fa tu be nga be lafiman su’n nin be nga be ti gblɛfuɛ’n be su’n’.
Imam Ahmad : 43
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ الْكَلَاعِيِّ عَنْ أَوْسَطَ بْنِ عَمْرٍو قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَةٍ فَأَلْفَيْتُ أَبَا بَكْرٍ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْأَوَّلِ فَخَنَقَتْهُ الْعَبْرَةُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ سَلُوا اللَّهَ الْمُعَافَاةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُؤْتَ أَحَدٌ مِثْلَ يَقِينٍ بَعْدَ مُعَافَاةٍ وَلَا أَشَدَّ مِنْ رِيبَةٍ بَعْدَ كُفْرٍ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ
Ɔ seli e kɛ [Abdurrahman Bin Mahdi] Ɔ seli e kɛ [Mu’awiyah i.e. Ibn Salih] m’ɔ fin [Sulaim Bin Amir Al Kula’i] m’ɔ fin [Ausath Bin Amru] m’ɔ seli kɛ; Kɛ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wuli’n, afuɛ kun sinnin’n, n juli Mɛdinin lɔ, kpɛkun n wunnin kɛ [Abu Bakr] su bo jasin fɛ’n sran’m be ɲrun lɛ, kpɛkun ɔ seli kɛ; Rasulullah shallallahu ’alaihi wasallam jrannin e ɲrun lɛ afuɛ klikli’n nun, ɔ wunnin kɛ ndɛ sɔ’n w’a kpɛ i nuan kpɛ nsan, kpɛkun ɔ seli kɛ ‘O sran mun, amun srɛ Allah kɛ ɔ de amun, afin nanwlɛ, kɛ be ko de sran’n, be manman sran fi i sɔ Ɲanmiɛn sulafilɛ’n, yɛ like fi nunman lɛ m’ɔ ti srolɛ tra kɛ be lafiman su’n niɔn. Amun di nanwlɛ afin ɔ fa sran kɔ kpa yolɛ nun yɛ be nɲɔn’n be kɔ ɲanmiɛn su lɔ, yɛ amun fa amun wun mantan ato bualɛ afin ɔ fa sran kɔ sa tɛ yolɛ nun yɛ be nɲɔn’n be kɔ blɔlɔ lɔ’.
Imam Ahmad : 44
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُيَسَّرٍ أَبُو سَعْدٍ الصَّاغَانِيُّ الْمَكْفُوفُ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا يَوْمُ الِاثْنَيْنِ قَالَ فَإِنْ مِتُّ مِنْ لَيْلَتِي فَلَا تَنْتَظِرُوا بِي الْغَدَ فَإِنَّ أَحَبَّ الْأَيَّامِ وَاللَّيَالِي إِلَيَّ أَقْرَبُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Muyassar Abu Sa’d Ash Shaghani Al Makfuf] Ɔ seli e kɛ [Hisyam Bin ‘Urwah] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Aisyah] m’ɔ seli kɛ; Nanwlɛ, kɛ [Abu Bakr] i wie’n juli’n, ɔ usali kɛ; ?Cɛn benin yɛ ɔ o lɛ ɔ? sran’m be tɛli su; Ɔ seli kɛ: ‘Mɔnnɛn’n; 'Sɛ n wu kɔnguɛ nga nun'n, nán amun minndɛ min lele ayin'man, afin cɛn nin kɔnguɛ kpafuɛ'm be ti min liɛ'n, yɛle be nga be mantan Ɲanmiɛn i janunfuɛ'n sallallaahu 'alaihi wasallam' kpa'n.
Imam Ahmad : 45
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَامٍ فَقَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامِي عَامَ الْأَوَّلِ فَقَالَ سَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُعْطَ عَبْدٌ شَيْئًا أَفْضَلَ مِنْ الْعَافِيَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ وَالْبِرِّ فَإِنَّهُمَا فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ وَالْفُجُورَ فَإِنَّهُمَا فِي النَّارِ
Ɔ seli e kɛ [Waki’] m’ɔ fin [Sufyan], Ɔ seli e kɛ [Amru Bin Murrah] m’ɔ fin [Abu Ubaidah] m’ɔ seli kɛ; Kɛ afuɛ kun sinnin mɔ Rasulullah [Abu Bakr] wuli’n, ɔ jasoli seli kɛ; Afuɛ klikli’n nun’n, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jrannin min lika’n nun lɔ, kpɛkun ɔ seli kɛ; 'Srɛ Allah kɛ ɔ de amun afin like kpa fi nunman lɛ m'ɔ ti kpa man junman difuɛ mun tra delɛ'n niɔn, yɛ amun di nanwlɛ afin ɔ fa sran kɔ sa kpa yolɛ nun yɛ be nɲɔn'n be kɔ ɲanmiɛn su lɔ, yɛ amun fa amun wun mantan ato bualɛ nin sa tɛ afin be nɲɔn'n bé fá sran kɔ́ blɔlɔ'.
Imam Ahmad : 46
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ رَبِيعَةَ مِنْ بَنِي أَسَدٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَسْمَاءَ أَوْ ابْنِ أَسْمَاءَ مِنْ بَنِي فَزَارَةَ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي مِنْهُ وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَتَوَضَّأُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ تَعَالَى لِذَلِكَ الذَّنْبِ إِلَّا غَفَرَ لَهُ وَقَرَأَ هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ { وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرْ اللَّهَ يَجِدْ اللَّهَ غَفُورًا رَحِيمًا } { وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ } الْآيَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ مِنْ آلِ أَبِي عُقَيْلٍ الثَّقَفِيِّ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَرَأَ إِحْدَى هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ { مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ } { وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً }
Ɔ seli e kɛ [Abdurrahman Bin Mahdi] Ɔ seli e kɛ [Syu’ba] ɔ fin [Otman Bin Al Mugirah] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Ali Bin Rabi’ah m’ɔ fin Bani Asad’m be nun’n] ɔ kannin ndɛ kun m’ɔ fin [Asma’] annzɛ Ibn Asma’ m’ɔ fin Bani Fazarah’m be nun’n ɔ seli kɛ, [Ali] seli kɛ; Sɛ n ti ndɛ kun Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n i nuan’n, nn Ɲanmiɛn yoli maan ɔ yoli min ye kɛ ng’ɔ klo’n sa, kpɛkun ɔ kan kleli min [Abu Bakr] yɛ Abu Bakr i ndɛ’n ti su, ɔ seli kɛ, Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n (Allah i aklunye nin i suyralɛ’n be o i su) timan sa tɛ yofuɛ m’ɔ yo sa tɛ’n. Yɛ ɔ srɛ Ɲanmiɛn rak’a nɲɔn, kpɛkun ɔ srɛ Allah Ta’ala kɛ ɔ yaci i sa tɛ’m be cɛ i, sanngɛ nanwlɛ, Allah wá yáci i sa tɛ’m be cɛ i,’ i sin’n, ɔ kanngannin ndɛ mma nɲɔn nun. "Kpɛkun sran kwlaa ng'ɔ yo sa tɛ, m'ɔ yo i bɔbɔ i wun sa tɛ'n, m'ɔ srɛ Ɲanmiɛn kɛ ɔ yaci i wun sa cɛ i'n, nanwlɛ, ɔ́ wún Ɲanmiɛn m'ɔ yaci sa tɛ'm be cɛ sran'n, m'ɔ si aunnvuɛ kpa'n, ɔ nin be nga kɛ be yo sa tɛtɛ annzɛ be yo be wun sa tɛ'n....- -QS An Nisa'ayat 110 - 111-. Ɔ seli e kɛ Bifarma the S. ɔ seli kɛ; N tili kɛ Uthman m’ɔ fin Abu Uqail Ats Tsaqafi’n seli kɛ;
Imam Ahmad : 47
حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عُمَرَ قَالَ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَنَا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِينَا عَامَ أَوَّلَ فَقَالَ أَلَا إِنَّهُ لَمْ يُقْسَمْ بَيْنَ النَّاسِ شَيْءٌ أَفْضَلُ مِنْ الْمُعَافَاةِ بَعْدَ الْيَقِينِ أَلَا إِنَّ الصِّدْقَ وَالْبِرَّ فِي الْجَنَّةِ أَلَا إِنَّ الْكَذِبَ وَالْفُجُورَ فِي النَّارِ
Ɔ seli e kɛ [Bahz Bin Asad] Ɔ seli e kɛ [Salim Bin Hayyan] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Katada] seli [Humaid Bin Abdurrahman] kɛ [Omar] seli kɛ; nanwlɛ [Abu Bakr] boli jasin fɛ’n kleli e, kpɛkun ɔ seli kɛ; I kpa bɔbɔ’n, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jrannin e ɲrun lɛ afuɛ klikli’n nun, kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘An si kɛ like fi nunman lɛ mɔ sran’m be afiɛn’n ti nun’n, ɔ ti cinnjin tra delɛ’n kɛ be ko lafi su’n, amun si kɛ nanwlɛ dilɛ’n nin aklunye’n be nɲɔn’n be fa sran kɔ ɲanmiɛn su lɔ, amun si kɛ ato ndɛ nin sa tɛ yolɛ’n, bé fá sran kɔ́ blɔlɔ lɔ’.
Imam Ahmad : 48
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ يَقُولُ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ قَالَ لَمَّا أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِ عَطِشَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَرُّوا بِرَاعِي غَنَمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخَذْتُ قَدَحًا فَحَلَبْتُ فِيهِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ فَأَتَيْتُهُ بِهِ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Abu Ishaq] seli kɛ; N tili kɛ [Al Barra’] seli kɛ; Kɛ be fin Makka be su kɔ Medina’n, nzue’n kunnin be, kpɛkun be sinnin boli tafuɛ kun i wun lɛ, [Abu Bakr Ash Siddiq] seli kɛ; N fali sɛ kun kpɛkun n fali nɔnnɔn kan n guɛli i nun n mannin Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, kpɛkun n fɛli i n mɛnnin i, kpɛkun ɔ nɔnnin lele min wla guali ase.’
Imam Ahmad : 49
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَاصِمٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَقُولُهُ إِذَا أَصْبَحْتُ وَإِذَا أَمْسَيْتُ وَإِذَا أَخَذْتُ مَضْجَعِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَوْ قَالَ اللَّهُمَّ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي وَشَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرْكِهِ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَاصِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Ɔ seli e kɛ [Bahz] Ɔ seli e kɛ [Ya’la Bin ‘Atho’] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [‘Amru Bin ‘Ashim] seli kɛ; N tili kɛ [Abu Huraira] seli kɛ; Abu Bakr seli kɛ; 'O Allah i janunfuɛ, kle min srɛlɛ kun mɔ n kwla kanngan nun nglɛmun kwlaa, nnɔsua kwlaa, ɔ nin ka naan m'an lafi'. Ɔ tɛli su kɛ; 'Fluwa nianlɛ; 'ALLAHUMMA FAATHIRAS SAMAAWAATI WAL 'ARDL 'AALIMAL GHAIBI WASY SYAHAADAH' -O Ɲanmiɛn m'ɔ yili ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ'n, m'ɔ si like kwlaa nga be wunmɛn i'n, ɔ nin like nga be wun i'n-' annzɛ ɔ seli kɛ: 'ALLAHUMMA 'AALIMAMAY GHASHIAHABIAT WAL’ARDL RABBA KULLA SYAI’IN WAMALIIKAHU, ASYHADU ANLAA ILAAHA ILLA ANTA ’A’UUDZUBIKA MIN SYARRI NAFSII WA SYARRIS SYAITHON WASYIRKIHI -O Allah, ɔ ti ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n be yifuɛ’n, ɔ si ninnge kwlaa nga be o lɛ’n, ɔ nin ninnge kwlaa nga be o lɛ’n. kɛ amuɛn fi nunman lɛ m’ɔ nin wɔ fata kɛ be su i’n, n kunndɛ fiawlɛ ɔ wun min bɔbɔ min sa tɛ’n nin Satan nin i janvuɛ’m be sa tɛ’n be lika-’. Kɛ ɔ kannin ndɛ kleli e [‘Affan]’n, ɔ seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [Syu’bah] m’ɔ fin [Ya’la Bin Atho’]’n, ɔ seli kɛ; N tili [‘Amru Bin ‘Ashim Bin Abdullah], i sin’n, n kannin hadith ng’ɔ le bo’n i ndɛ.
Imam Ahmad : 50
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ خَطَبَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ وَتَضَعُونَهَا عَلَى غَيْرِ مَا وَضَعَهَا اللَّهُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الْمُنْكَرَ بَيْنَهُمْ فَلَمْ يُنْكِرُوهُ يُوشِكُ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] fin [Isma’il] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Qais Bin Abu Hazim] kannin ndɛ kun [Abu Bakar Ash Shiddiq] i sa nun, kɛ ɔ boli jasin fɛ’n, kpɛkun ɔ seli kɛ; O sran mun, nanwlɛ, amun kanngan ndɛ mma nga nun, sanngɛ amun siemɛn i kɛ nga Allah fa sunnzunnin’n sa; ‘Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n, amun nian amun wun su; Sɛ amun ɲannin atin’n, sran fi su yoman amun like tɛ’. -QS Al Maidah ndɛ mma 105-, N tili kɛ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Nanwlɛ, sɛ sran’m be wun sa tɛ be afiɛn naan be kpɛmɛn i sin’n, nn srɛ kun be kɛ Allah fá i fɔ’n mán be kwlaa kɛ ngalɛ’n sa’.
Imam Ahmad : 51
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَوَّارٍ الْقَاضِيَ يَقُولُ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ قَالَ أَغْلَظَ رَجُلٌ لِأَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَرْزَةَ أَلَا أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ فَانْتَهَرَهُ وَقَالَ مَا هِيَ لِأَحَدٍ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’ba] m’ɔ fin [Taubah Al ‘Anbari] nun’n, ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Abu Sawwar Al Kadli] seli kɛ; ɔ fin [Abu Barza Al Aslami] ɔ seli kɛ; sran kun yoli [Abu Bakar As Siddiq] i finfin, Abu Sawwar seli sɔ, i sin’n Abu Barza seli kɛ; ?N kwla kpɛ i kondro’n? Ɔ maan Abu Bakr tuli i fɔ, kpɛkun ɔ tɛli su kɛ; 'Ɔ fataman kɛ be yo sran kun i sin Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ'n i sin.'
Imam Ahmad : 52
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ مِنْهَا شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الْأَمْوَالِ فَإِنِّي لَمْ آلُ فِيهَا عَنْ الْحَقِّ وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلَّا صَنَعْتُهُ
Ɔ seli e kɛ [Hajjaj Bin Muhammad] Ɔ seli e kɛ [Laits] Ɔ seli min kɛ [Uqail] m’ɔ fin [Ibn Shihab] m’ɔ fin [‘Urwah Bin Zubair] m’ɔ fin [Aisyah] m’ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i yi’n, ɔ seli i kɛ Fatimah, m’ɔ ti 1914 i wa bla’n, ɔ seli min kɛ: “ Kɛ Abu Bakr Ash Shiddiq srɛ i aja’n i nun like kun Rasulullah i sa nun’n, ɔ seli kɛ: “Kɛ be se kɛ be fa Fai’ be mɛn i Medina lɔ’n, Fadaq nin Khaibar alɛ’n i bue nnun su ng’ɔ ka lɛ’n, i sin’n [Abu Bakr] tɛli i su kɛ; I kpa bɔbɔ’n, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘E timan aɲanbeunfuɛ, aɲanbeun ninnge nga e yaci be’n, be ti kɛ aklunye like sa, ɔ ti kɛ Mohamɛdi i awlobofuɛ’m be di aɲanbeun ninnge sɔ’m be nun like sa ngbɛn’n, yɛ nanwlɛ, Ɲanmiɛn sulɛ’n ti’n, n su kaciman like fi m’ɔ ti aklunye like’n. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, yɛ n su yo i kɛ nga Rasulullah shallallahu 'alaihi fa yoli'n sa. Wasalam’. i sin’n, Abu Bakr w’a kplinman su kɛ ɔ́ fá i nun wie mán Fatima, ɔ maan Fatima fali Abu Bakr i wun ndɛ tɛ ndɛ sɔ’n nun, i sɔ’n ti’n, Abu Bakr seli kɛ; 'Sran ng'ɔ o min wawɛ'n i sa nun'n, nanwlɛ, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam i osufuɛ kpa'm be ti min cinnjin tra min awlobofuɛ'm be osufuɛ'm, kɛ nga sa ng'ɔ ju min nin amun e afiɛn'n, aɲanbeun ninnge sɔ'm be su'n, n su kpɛman min sin Al Haq i sin ndɛ sɔ'n nun, yɛ n su yaciman like nga n kunndɛ'n i yolɛ.'
Imam Ahmad : 53
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا كَرَّمَ اللَّهُ وَجْهَهُ قَالَ كُنْتُ إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ بِهِ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي مِنْهُ وَإِذَا حَدَّثَنِي غَيْرُهُ اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ عَبْدٍ مُؤْمِنٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا فَيَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الطُّهُورَ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَيَسْتَغْفِرُ اللَّهَ تَعَالَى إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ تَلَا { وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ }
Ɔ seli e kɛ [Abu Kamil] Ɔ seli e kɛ [Abu Awanah] Ɔ seli e kɛ [Otman Bin Abu Zura] m’ɔ fin [Ali Bin Rabia] m’ɔ fin [Asma Bin Al Hakam Al Fazari] m’ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Ali] seli kɛ; Sɛ n ti hadith kun m’ɔ fin Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, nn Ɲanmiɛn man min mmlusuɛ i nun kɛ ng’ɔ klo’n sa. Yɛ sɛ sran uflɛ kan kle min’n, nn n se i kɛ ɔ ta nda, sɛ ɔ tali min nda’n, n jran su. Nanwlɛ, [Abu Bakr] seli min kɛ ɔ ti nanwlɛ kɛ Abu Bakr seli kɛ ɔ tili Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ’n kɛ: ‘Nán sran ng’ɔ yo sa tɛ’n, kpɛkun ɔ yo i wunnzinlɛ’n, kpɛkun ɔ yo i wunnzinlɛ’n i kpa’n, kpɛkun ɔ yo srɛlɛ nɲɔn, kpɛkun ɔ srɛ Ɲanmiɛn kɛ ɔ yo i wunnzinlɛ’n i kpa. sa tɛ’. Kpɛkun ɔ kanngannin nun kɛ ‘ɔ nin be nga be yo sa tɛtɛ annzɛ be bɔbɔ be yo sa tɛ’n’.
Imam Ahmad : 54
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَرْسَلَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا زَيْدُ بْنَ ثَابِتٍ أَنْتَ غُلَامٌ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ
Ɔ seli e kɛ [Abu Kamil] Ɔ seli e kɛ [Ibrahim Bin Sa’d] Ɔ seli e kɛ [Ibnu Shihab] m’ɔ fin [Ubaid Bin As Sabbak] m’ɔ fin [Zaid Bin Tabit] m’ɔ seli kɛ; [Abu Bakr] sunmannin min lika nga Yamamahfuɛ’m be su kun alɛ lɔ’n, kpɛkun Abu Bakr seli kɛ; 'O Zaid Bin Thabit, a ti gbanflɛn ngwlɛlɛfuɛ mɔ e simɛn i akplowa'n, afin a klɛli ndɛ nga be yili be nglo'n be mannin Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ɔ maan kunndɛ Coran'n nun naan yiyi nun'.
Imam Ahmad : 55
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكَ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ وَإِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلَّا صَنَعْتُهُ
Ɔ seli e kɛ [Abdurrazzaq] Ɔ seli e kɛ [Ma’mar] m’ɔ fin [Az Zuhri] m’ɔ fin [’Urwah] m’ɔ fin [Aisyah]’n, kɛ Fatima nin Al Abbas be bali Abu Bakr i wun lɔ be srɛli be aja’n i nun like kun Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam i lika’n, blɛ sɔ nun’n, be nɲɔn’n be liɛ’n. Fadaq alɛ’n nin i lika ng’ɔ fin Khaibar alɛ’n nun’n, i sɔ’n ti’n [Abu Bakar] seli be nɲɔn’n kɛ; I kpa bɔbɔ’n, n tili kɛ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘E timan aɲanbeun like, like nga e yaci i lɛ’n yɛle aklunye like, ɔ ti kɛ Mohamɛdi i awlobofuɛ’m be di aɲanbeun ninnge sɔ’m be nun like sa ngbɛn’. Yɛ Allah, n su yaciman like nga n wunnin kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam yoli’n, sanngɛ ń yó i sakpa’.
Imam Ahmad : 56
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ قِيلَ لِأَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ فَقَالَ أَنَا خَلِيفَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا رَاضٍ بِهِ وَأَنَا رَاضٍ بِهِ وَأَنَا رَاضٍ
Ɔ seli e kɛ [Musa Bin Daud] Ɔ seli e kɛ [Nafi’ i.e. Ibn Omar] ɔ fin [Ibn Abimulaikah] ɔ seli kɛ; ɔ seli Abu Bakr kɛ; ‘O Kalifatullah’ i sin’n [Abu Bakr] seli kɛ; 'N ti Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i kalifu, yɛ n klun jɔ dunman sɔ'n su, yɛ n klun jɔ dunman sɔ'n su, yɛ n klun jɔ dunman sɔ'n su'.
Imam Ahmad : 57
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ لِأَبِي بَكْرٍ مَنْ يَرِثُكَ إِذَا مِتَّ قَالَ وَلَدِي وَأَهْلِي قَالَتْ فَمَا لَنَا لَا نَرِثُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ لَا يُورَثُ وَلَكِنِّي أَعُولُ مَنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُولُ وَأُنْفِقُ عَلَى مَنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ
Ɔ seli e kɛ [Affan] Ɔ seli e kɛ [Hammad Bin Salama] m’ɔ fin [Muhammad Bin Amru] m’ɔ fin [Abu Salama] kɛ Fatima seli Abu Bakr kɛ; ?Sɛ a wu’n, wan yɛ ɔ́ fá ɔ aja’n niɔn? Abu Bakr tɛli su kɛ; ‘Min wa’n nin min awlobofuɛ mun’ Fatimah usali ekun; ?Ngue ti yɛ e diman Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i aja’n niɔn? [Abu Bakr] tɛli su kɛ; 'N tili kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n seli kɛ: 'Nanwlɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n timan aɲanbeun like,' sanngɛ n suan be nga be lafi Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n i sin'n be bo, yɛ n suan be nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ'n suan be bo' be bo.
Imam Ahmad : 58
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطَرِّفِ بْنِ الشِّخِّيرِ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّهُ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي عَمَلِهِ فَغَضِبَ عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَاشْتَدَّ غَضَبُهُ عَلَيْهِ جِدًّا فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ قُلْتُ يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ أَضْرِبُ عُنُقَهُ فَلَمَّا ذَكَرْتُ الْقَتْلَ صَرَفَ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ أَجْمَعَ إِلَى غَيْرِ ذَلِكَ مِنْ النَّحْوِ فَلَمَّا تَفَرَّقْنَا أَرْسَلَ إِلَيَّ بَعْدَ ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَبَا بَرْزَةَ مَا قُلْتَ قَالَ وَنَسِيتُ الَّذِي قُلْتُ قُلْتُ ذَكِّرْنِيهِ قَالَ أَمَا تَذْكُرُ مَا قُلْتَ قَالَ قُلْتُ لَا وَاللَّهِ قَالَ أَرَأَيْتَ حِينَ رَأَيْتَنِي غَضِبْتُ عَلَى الرَّجُلِ فَقُلْتَ أَضْرِبُ عُنُقَهُ يَا خَلِيفَةَ رَسُولِ اللَّهِ أَمَا تَذْكُرُ ذَاكَ أَوَكُنْتَ فَاعِلًا ذَاكَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ وَاللَّهِ وَالْآنَ إِنْ أَمَرْتَنِي فَعَلْتُ قَالَ وَيْحَكَ أَوْ وَيْلَكَ إِنَّ تِلْكَ وَاللَّهِ مَا هِيَ لِأَحَدٍ بَعْدَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ɔ seli e kɛ [‘Affan] Ɔ seli e kɛ [Yazid Bin Zurai’] Ɔ seli e kɛ [Yunus Bin ‘Ubaid] m’ɔ fin [Humaid Bin Hilal] m’ɔ fin [Abdullah Bin Mutarif Bin Asy Syikhkhir], ɔ seli be kɛ ɔ fin [Abu Barzah Al Aslami], ɔ seli kɛ; kɛ e nin [Abu Bakar Ash Siddiq] e o i junman’n nun’n, ɔ fali ya mizilɛli bian kun wun, i sin’n, ɔ fali ya kpa ekun, kɛ n wunnin sa nga n seli i’n; ?Ɔ Kalifu m’ɔ ti Allah i janunfuɛ’n, ɔ fata kɛ n kpɛ i kɔmiɛn’n? Ɔ maan kɛ n kannin ndɛ mma kunlɛ’n i ndɛ’n, ɔ fali yalɛ’n ɔli yalɛ uflɛ m’ɔ ti kɛ i liɛ’n sa’n i su, sanngɛ kɛ e titili nun’n, Abu Bakr flɛli min, ɔ usali min kɛ; ?O Abu Barza, ndɛ benin yɛ a kannin ɔn? Abu Barza seli kɛ; yɛ min wla fi ndɛ nga n kannin’n su, ɔ maan n tɛli su; ‘an kpɛn min wla’ Abu Bakr usali ekun; ‘?Ɔ wla fiman ndɛ nga a kannin’n su?’ N tɛli i su kɛ; ‘cɛcɛ, Allah i dunman nun’ i sin’n, Abu Bakr seli kɛ; ‘?Amun wunman kɛ n fali ya bian kun wun naan amun a se kɛ; ‘?Ɔ fata kɛ n kpɛ i kɔmiɛn’n, Kalifu Rasulullah? ‘?Amun wla fiman ndɛ sɔ’n su annzɛ nán amun yɛ amun yoli sɔ ɔ?’ N tɛli i su kɛ; 'Ɛɛn, ɔ ti su, Allah i dunman nun yɛ siɛn'n sɛ amun se min kɛ ń yó’n,' i sin’n, Abu Bakr seli kɛ; 'Amun ɲrɛnnɛn, nanwlɛ, i sɔ yɛ ɔ ti sɔ ɔ, Allah i dunman nun’n, sran fi leman atin kɛ Allah i janunfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Imam Ahmad : 59
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Ɔ seli e kɛ [‘Affan] Ɔ seli e kɛ [Hammad Bin Salamah] ɔ seli kɛ; Ɔ seli e kɛ [Ibn Abi ‘Athiq] fin [i baba] seli kɛ; [Abu Bakar Ash Shiddiq] seli kɛ, Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n seli kɛ: ‘Siwak ti nuan nun sanwun yolɛ like, yɛ Ɲanmiɛn kplin su’.
Imam Ahmad : 60
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَاصِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي شَيْئًا أَقُولُهُ إِذَا أَصْبَحْتُ وَإِذَا أَمْسَيْتُ قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرْكِهِ وَأَمَرَهُ أَنْ يَقُولَهُ إِذَا أَصْبَحَ وَإِذَا أَمْسَى وَإِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ
Ɔ seli e kɛ [‘Affan] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] fin [Ya’la Bin ‘Atho`] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Amru Bin Ashim Bin Abdula] seli kɛ; N tili kɛ [Abu Hurairah] seli kɛ, Abu Bakr seli kɛ; ‘O Allah i janunfuɛ’n, kan ndɛ kun mɔ n kwla kan nglɛmun nin nnɔsua kwlaa’n kle min!’ ɔ tɛli i su kɛ: ‘kanngan nun; - O Allah, le all-knowing asiɛ’n, ninnge kwlaa nin be min’m be Rabb, n di lalo kɛ Ɲanmiɛn fi nunman lɛ - m’ɔ le atin su i’n - saan wɔ, n kunndɛ fiawlɛ ɔ wun min wawɛ’n i tɛ’n nin Satan nin i janvuɛ’m be tɛ’n be lika’. Yɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n seli i kɛ ɔ kan ndɛ sɔ’n nglɛmun kwlaa, nnɔsua kwlaa, ɔ nin kɛ ɔ́ láfi’n’.