Imam Ahmad : 21
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنِي شَيْخٌ مِنْ قُرَيْشٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حِينَ بَعَثَنِي إِلَى الشَّامِ يَا يَزِيدُ إِنَّ لَكَ قَرَابَةً عَسَيْتَ أَنْ تُؤْثِرَهُمْ بِالْإِمَارَةِ وَذَلِكَ أَكْبَرُ مَا أَخَافُ عَلَيْكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ شَيْئًا فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أَحَدًا مُحَابَاةً فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلَا عَدْلًا حَتَّى يُدْخِلَهُ جَهَنَّمَ وَمَنْ أَعْطَى أَحَدًا حِمَى اللَّهِ فَقَدْ انْتَهَكَ فِي حِمَى اللَّهِ شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ أَوْ قَالَ تَبَرَّأَتْ مِنْهُ ذِمَّةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Nde o haalani en [Yasiid Bin Abdurrabbih] o wiyi; Nde o haalani en [Baqiya Bin Al Waliid] o wiyi; Haalan mi [sheek gooto ummoriiɗo Qurays] ummoriiɗo e [Raja’ Bin Haiwah] ummoriiɗo e [Junada Bin Abuu Umayyah] ummoriiɗo e [Yazid bin Abuu Sufyan] o wiyi; [Abuu Bakri] wiyi nde o neldi mi to leydi Siri; ''Eeh Yaziid, goonga aɗa jogii banndiraaɓe, miɗo sikki a ardataa ɓe e ardaade, ko ɗuum ɓuri mi hulde e maa, sabu Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam wiyi; 'Kala ardotooɗo geɗe juulɓe, caggal ɗuum toɗɗii goɗɗo e maɓɓe ngam yiɗde, ndeen ko o kuddi ummoraade e Alla, kadi Alla jaɓataa golle makko farliɗe e kadi golle Nafilah e makko, haa o waɗta ɗum e jeynge, kadi kala rokkuɗo goɗɗo keerol Alla, ndeen noon o bonna huunde e keerol makko e Alla Allah,’ walla o wi’a: ‘So wonaa kanko, ko garanti Alla’.
Imam Ahmad : 22
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ الْأَخْنَسِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُعْطِيتُ سَبْعِينَ أَلْفًا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ وَقُلُوبُهُمْ عَلَى قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ فَاسْتَزَدْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَزَادَنِي مَعَ كُلِّ وَاحِدٍ سَبْعِينَ أَلْفًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَرَأَيْتُ أَنَّ ذَلِكَ آتٍ عَلَى أَهْلِ الْقُرَى وَمُصِيبٌ مِنْ حَافَّاتِ الْبَوَادِي
Nde o haalani en [Haasiim Bin Al Qasim] o wiyi; Nde o haalani en [Al Mas’udi] o wiyi; Haali kam [Bukair Bin Al Akhnas] ummoraade e [gorko] ummoraade e [Abuu Bakar Ash Shiddiq] o wiyi; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wi'i: 'Mi hokkaama ujuneeje cappanɗe joweeɗiɗi yimɓe, ɓe fuu ɓe nasti asama walaa hiisa, yeeso maɓɓe bana lewru nder jamma lewru timmundu ɓerɗe maɓɓe ɗon dow ɓernde neɗɗo gooto, nden mi ƴami Rabb am ko ɓuri ɗum, ngam maajum o ɓesdi, haa kala neɗɗo ujuneeje cappanɗe joweeɗiɗi'. Abuu Bakri wiyi; 'ndeen njii mi ina ara feewde wuro ina fija e saraaji waalo'.
Imam Ahmad : 23
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ عَنْ زِيَادٍ الْجَصَّاصِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ فِي الدُّنْيَا
Nde o haalani en [Abdul Wahab Bin ‘Atho`] ummoraade e [Ziyaad Al Jashshas] ummoraade e [Ali Bin Zaid] ummoraade e [Mujahid] ummoraade e [Ibnu Umar] o wiyi; Mi nanii [Abuu Bakri] ina wiya; Nelaaɗo sallallaahu aleyhi wasallam wiyi: kala baɗɗo ko boni, maa Alla yoɓ ɗum e nder aduna.
Imam Ahmad : 24
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارٍ غَيْرُ مُتَّهَمٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ أَنْ يُوَسْوِسَ قَالَ عُثْمَانُ فَكُنْتُ مِنْهُمْ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ أَبِي الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ
Haali min [Ya'qub] haalani min [baaba am] diga [Salih] o wi'i, [Ibnu Shihab] wi'i; "Habrii kam [gorko gooto e nder Ansar en] mo tuumaaka, wonde o nanii [Usmaan Bin 'Affan] ina haala haala kaa, wonde won sehilaaɓe Nelaaɗo Uallah keewɓe ɓe mettini heen no feewi nde Nelaaɗo (JKM) maayi, haa ko ina wona jooni duuɓi 10, ko ina wona 100 000 neɗɗo ina ngondi e makko. ‘Miin ne miɗo jeyaa e maɓɓe’ ndeen o siftinii maanaa hadiis Abul Yaman ummoraade e Syu’aib.
Imam Ahmad : 25
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ عَلَيْهَا السَّلَام فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ قَالَ وَعَاشَتْ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتَّةَ أَشْهُرٍ قَالَ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكَ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْمَلُ بِهِ إِلَّا عَمِلْتُ بِهِ وَإِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَغَلَبَهُ عَلَيْهَا عَلِيٌّ وَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكُ فَأَمْسَكَهُمَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الْأَمْرَ قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ الْيَوْمَ
Nde o haalani min [Ja'qub] o wi'i; Haali min [baaba am] gila [Salih], wiyi [Ibnu Shihab]; habrii kam ['Urwah Bin Az Zubair] wonde [Aisyah] debbo Nelaaɗo (JKM) habrii mo, wonde Faatima, ɓiɗɗo Rasulullah naamndii Abuu Bakr caggal maayde Rasulullah e nder renndinde ɗum wasallam e makko e mbaadi fai` jawdi ndi Alla rokki mo, ndeen [Abuu Bakri] wiyi mo: Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wiyi: 'en ndokkaaka kadi jawdi ndi min ndokkata caggal ndi wonta sadak', ndeen Faatima tikkanii, o haaldaani e Abuu Bakri waɗde ɗum haa o wiyi di Urwah, o jokki Faatimata wuuri ko lebbi jeegom caggal maayde Nelaaɗo, Faatimata naamndii Abubakri geɗal mum e jawdi ndi Nelaaɗo heddinoo e hareeji Khaybar e Fadak e sadakaaji mum nde o woni Madiina, kono Abubakri salii rokkude ɗum, o wiyi; 'Mi wonaa neɗɗo mo yejjittaa huunde nde Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam waɗi, kala ko o waɗi mi waɗat ɗum, kadi miɗo sikki so mi yejjitii hay seeɗa e yamiroore makko, mi ƴattoto.' Ko fayti e sadakeeji makko gonɗi to Madiina ɗii, Umar rokkiino ɗi Alia e Abbaas, ndeen Alia ina joginoo restoraaji ɗii, restoraaji ɗi ngonnoo to Khaibar e Fadak ɗii ko Umar joginoo ɗi o wiyi; 'ɗi ɗiɗi fof ko sadakeeji Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam ɗi ngonti hakkeeji makko, ɗi ndokku-ɗaa mo e wakili’en makko, kadi geɗe ɗiɗo fof ko gardiiɗo geɗe ɗee jogori toppitaade ɗum' o wiyi; 'e ɗiɗo fof mbaɗi ko e ñalawma gooto'.
Imam Ahmad : 26
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا تَمَثَّلَتْ بِهَذَا الْبَيْتِ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقْضِي وَأَبْيَضَ يُسْتَسْقَى الْغَمَامُ بِوَجْهِهِ رَبِيعُ الْيَتَامَى عِصْمَةٌ لِلْأَرَامِلِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ذَاكَ وَاللَّهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ina wiyee en wonde [Hasan Bin Muusaa] e [‘Affan] fof mbiyi; Haalaama en [Hammadu Bin Salaama] ummoraade e [Ali Bin Zaid] ummoraade e [Al Qasim bin Muhammadu] ummoraade e [Aisyah], wonde o janngii ndee ɗoo tinndinoore Sy’ir nde Abuu Bakri ina ƴetta ñaawoore ndee; ‘Duule daneeje ina ɓuuɓna yeeso makko, ina yiɗi sukaaɓe yaayaaɓe e ina reena rewɓe jommbaajo’, ndeen [Abuu Bakri] wiyi; 'Wallaahi, ko Rasulullah sallallaahu 'aleyhi wasallam'.
Imam Ahmad : 27
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَدْرُوا أَيْنَ يَقْبُرُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَنْ يُقْبَرَ نَبِيٌّ إِلَّا حَيْثُ يَمُوتُ فَأَخَّرُوا فِرَاشَهُ وَحَفَرُوا لَهُ تَحْتَ فِرَاشِهِ
Nde o haalani min [Abduraazaq] o wiyi; humpitiima mi [Ibnu Jurayj] o wiyi; humpitiima kam [baaba am], wonde sahabaaɓe Nelaaɗo (JKM) nganndaano ɗo ɓe mberlata Nelaaɗo, ko ɗuum waɗi [Abuu Bakri] wiyi; Mi nanii Rasulullah (JKM) ina wiya: ''annabi wirnetaake so wonaa ɗo o maayi ɗoo'', ɗum noon ɓe itti lelnde makko, ɓe mberli mo yanaande les lelnde makko.
Imam Ahmad : 28
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
Nde o haalani en [Hajjaj] o wiyi; haalani en [Laits] o wiyi; Haalaama mi [Yazid Bin Abu Habib] ummoraade e [Abul Khair] ummoraade e [Abdullaah Bin Amru Bin Al Ash] ummoraade e [Abuu Bakar Ash Shiddiq], o wiyi Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam; 'Janngin am duwaawu mo mbaawmi janngude e nder duwaawu am!' O jaabii: 'Janngu!, Allahumma innii zhalamtu nafsii zhulman katsiiraa walaa yaghfirudz me dzunuuba illaa anta faghfirlii maghfiratan min 'indika warhamnii innaka antal ghofuurur rahim - Yaa Allah, goonga mi waɗii tooñanngeeji keewɗi e hoore am, e hay gooto, mi waɗii tooñannge mawnge ngam hoore am, e hay gooto. kadi yurmo am, ko aan woni yaafotooɗo, yurmeende-'.
Imam Ahmad : 29
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ } حَتَّى أَتَى عَلَى آخِرِ الْآيَةِ أَلَا وَإِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ لَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ أَلَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Nde o haalani en [Hammadu Bin Usama] o wiyi; humpitiima en [Ismaa’il] gila [Iwde Qais] o wiyi; [Abuu Bakri] ummii yetti Alla o laɓɓini mo caggal ɗuum o wiyi; 'Eeh yimɓe, goonga, on njanngii ndee ɗoo aaye: 'Eeh onon gooŋɗinɓe, ndeentoɗee koye mon; -haa e joofnirde aaye-, nganndee, goonga, so yim6e njiyii necfcfo tooñannge, kono 6e ngoppaani juucfe cficfi cfee fof, ndeen ina hula wonde Alla ina 6eyda 6e fof no fotiri, nganndee mi nanii Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam ina wiya: 'Goonga, yim6e,' o wiyi e dow occa gocfcfo; 'Goonga, min nanii Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alayhi wasallam'.
Imam Ahmad : 30
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Nde o haalani en [Yazid Bin Harun] o wiyi; humpitiima en [Ismaa’il Bin Abuu Khalid] ummoraade e [Qais Bin Abuu Hazim] ummoraade e [Abuu Bakar Ash Shiddiq] o wiyi; 'Eeh yimɓe, goonga on njanngii ndee ɗoo aaye: 'Eeh onon gooŋɗinɓe, ndeentoɗee koye mon; Hay majjuɗo gooto bonnataa ma so tawii a heɓii ardaade'. - -QS Al Maidah aaye 105-, e goonga mi nanii Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam ina wiya: ''Goonga, so yimɓe njiyii neɗɗo tooñannge, kono ɓe ngoppaani juuɗe makko, ndeen ina hula wonde Alla ina ñaawa ɓe fof''.
Imam Ahmad : 31
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا مُرَّةُ الطَّيِّبُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ سَيِّئُ الْمَلَكَةِ
Nde o haalani en [Yazid] o wiyi; habri en [Hammam] gila e [Farqad As Sabakhi] e [‘Affan] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; Haalanaama en [Murrah Ath Thayyib] ummoraade e [Abuu Bakr Ash Shiddiq] ummoraade e Nelaaɗo (JKM), o wiyi: ‘Hay gooto jogiiɗo jikku bonɗo naatataa aljan’.
Imam Ahmad : 32
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ مُرَّةَ الطَّيِّبِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ خَبٌّ وَلَا بَخِيلٌ وَلَا مَنَّانٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ الْمَمْلُوكُ إِذَا أَطَاعَ اللَّهَ وَأَطَاعَ سَيِّدَهُ
Haa anndini en [Yazid Bin Harun] haali en [Shadaqah Bin Muusa] diga [Farqad As Sabakhi] diga [Murrah Ath Thayyib] diga [Abuu Bakar Ash Siddiq] diga Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam, o wi'i: ''naatataa nder asamaan mo dokkal neɗɗo fenaande, a neɗɗo jogiiɗo jikku bonɗo, e yiɗde adannde Naatde e asamaan ko maccuɗo ɗooftotooɗo joom mum e joom mum'.
Imam Ahmad : 33
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَفَاقَ مِنْ مَرْضَةٍ لَهُ فَخَرَجَ إِلَى النَّاسِ فَاعْتَذَرَ بِشَيْءٍ وَقَالَ مَا أَرَدْنَا إِلَّا الْخَيْرَ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتْبَعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Nde o haalani en [Rauh] o wiyi; Haalaama en [Sa’id Bin Abuu Arubah] ummoraade e [Abuu At Tayyah] ummoraade e [Al Mughirah Bin Subay’] ummoraade e [’Amru Bin Huraits] wonde [Abuu Bakri] sellii e rafi mum, caggal ɗuum o yahi o yi’i yimɓe o ñaagii yaafuya huunde o wiyi; 'Min njiɗaa hay huunde so wonaa moƴƴere', ndeen wiyi; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wi'i en, dow Dajjal ɗon wurta diga fuunaange lesdi, ko wi'etee khurosan, yimɓe ɗuuɗɓe ɗon tokka mo, yeeso maɓɓe laatoto bana gaaci forgo'.
Imam Ahmad : 34
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ حِمْصَ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ مَرَّةً قَالَ سَمِعْتُ أَوْسَطَ الْبَجَلِيَّ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُهُ يَخْطُبُ النَّاسَ وَقَالَ مَرَّةً حِينَ اسْتُخْلِفَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فَإِنَّ النَّاسَ لَمْ يُعْطَوْا بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْعَافِيَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Nde o haalani en [Rauh] o wiyi; Nde o haalani en [Syuuba] ummoraade e [Yazid Bin Khumair] o wiyi; Mi nanii [Sulaam Bin Amir] gorko gooto ummoriiɗo Himsha o hawri e sehilaaɓe Rasulullah, o wiyi, e nder nate goɗɗe o wiyi; Mi nanii [Ausaat Al Bajali] e [Abuu Bakar Ash Shiddiq], Ausaat wiyi; Mi nanii omo waajoo yeeso yim6e,’ e sahaa gocfcfo o wi’i; nde o toɗɗaa kaliifa o wiyi; ''Goonga, Rasulullah (JKM) dariima e nokku am e hitaande adannde ndee, ndeen Abuu Bakri wulli, ndeen wiyi; 'Micfo ñaagii Alla yaafuya e kisnugol, sabu goonga necfcfo rokkaaka ko 6uri kisnugol caggal nde googcfini. Woto ngoongɗin sabu omo woni e Asamaan, kadi reena fenaande sabu fenaande ina wondi e bonannde, kamɓe ɗiɗo fof ɓe ngoni ko e Jahannama.
Imam Ahmad : 35
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا بَشَّرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ غَضًّا كَمَا أُنْزِلَ فَلْيَقْرَأْهُ عَلَى قِرَاءَةِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ غَضًّا أَوْ رَطْبًا
Nde o haalani en [Yahya Bin Aadama] o wiyi; Haalaama en [Abuu Bakr, woni Ibnu Ayyasy] ummoraade e [Ashim] ummoraade e [Zirr] ummoraade e [Abdullaah], wonde [Abuu Bakr] e [Umar] njottinii mo kabaaru belɗo, wonde Nelaaɗo Alla (JKM) wiyi hono Qularaan ko moy jippinaa, ndeen yoo janngu ɗum no Ibnu Ummi Abd janngiri ɗum nii. O wiyi; Haali en [Yahya bin Aadama] Haali en [Abuu Bakr] e [Yazid bin Abdul Aziz] gila [Al A'masy] gila [Ibraahiima] gila ['Alqamah] gila [Umar Bin Al Khoththab] gila Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam no hadiis dow walla gentleft, o wiyi 'so'.
Imam Ahmad : 36
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَعِيدُ بْنُ سَلَمَةَ بْنِ أَبِي الْحُسَامِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَبِي الْحُوَيْرِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَنَّ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ تَمَنَّيْتُ أَنْ أَكُونَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاذَا يُنْجِينَا مِمَّا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِي أَنْفُسِنَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ يُنْجِيكُمْ مِنْ ذَلِكَ أَنْ تَقُولُوا مَا أَمَرْتُ عَمِّي أَنْ يَقُولَهُ
Haali en [Abu Sa’id] gonnooɗo maccuɗo Bani Hashim, Haali en [Abdul Aziz Bin Muhammadu] e [Sa’id Bin Salaama Bin Abul Husam] ummoraade e [Amru Bin Abu’Amru] ummoraade e [Abul Huwairits] ummoraade e [Muhammadu Bin Muhammadu] wiyi; Mi hoyɗii miɗo waawi naamndaade Nelaaɗo Alla huunde waawnde hisnude en e ɓuuɓri Seyɗaane e men, ko ɗuum waɗi [Abuu Bakri] wiyi; Mi naamndiima Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam ko fayti e ɗuum, o wiyi : ‘ko waawi hisnude ma e ɗuum ko, aɗa haala konngol ngol njamir-mi kaaw am haalde kono o yiɗaa haalde ngol’.
Imam Ahmad : 37
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ لَمْ يُعْطَوْا فِي الدُّنْيَا خَيْرًا مِنْ الْيَقِينِ وَالْمُعَافَاةِ فَسَلُوهُمَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
Haalaama en [Ismaa’il Bin Ibraahiima] gila e [Yunus] gila e [Al Hasan] wonde [Abuu Bakri ina waajoo] yeeso yim6e, ndeen o wiyi; Rasulullah sallallaahu o wiyi: “Eeh yimɓe, goonga e nder aduna hee aadee rokkaaka ko ɓuri hoolaare e kisal, ɗum noon naamndoɗee Alla ɗi ɗiɗi fof.”
Imam Ahmad : 38
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا أَرَادُوا أَنْ يَحْفِرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ يَضْرَحُ كَحَفْرِ أَهْلِ مَكَّةَ وَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ زَيْدُ بْنُ سَهْلٍ يَحْفِرُ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ فَكَانَ يَلْحَدُ فَدَعَا الْعَبَّاسُ رَجُلَيْنِ فَقَالَ لِأَحَدِهِمَا اذْهَبْ إِلَى أَبِي عُبَيْدَةَ وَلِلْآخَرِ اذْهَبْ إِلَى أَبِي طَلْحَةَ اللَّهُمَّ خِرْ لِرَسُولِكَ قَالَ فَوَجَدَ صَاحِبُ أَبِي طَلْحَةَ أَبَا طَلْحَةَ فَجَاءَ بِهِ فَلَحَدَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Haali min [Ya'qub Bin Ibraahiima] Haali min [baaba am] gila [Ibnu Ishaq]. O wiyi; e Haali en [Husen Bin Abdullaah] ummoraade e [Ikrimah maccuɗo Ibnu Abbaas] ummoraade e [Ibnu Abbaas], o wiyi; Nde sahabaaɓe njiɗi ɓurtude yanaande Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam - ɓe njoginoo ko suɓngooji ɗiɗi : - Abuu Ubayda Bin Al Jarrah - so ɓe mbaɗii yanaande - mo ɓe ɓuuɓnata no yimɓe Makka ɓee nii, e Abuu Thalhah Zaid Bin Sahl mo ɓe ɓuuɓnata no yimɓe Madiina ɓee nii, innde mum en ɗiɗo Abbavely, ɓe mbiyi ko ɗiɗo Albavely gooto e maɓɓe; -Yah to Abuu Ubayda! O wi'i goɗɗo feere; 'Yah to Abuu Talha! Ya Alla, suɓo ngam Nelaaɗo maa'. E ko nanndi heen neɗɗo jahɗo to Abu Talhah tawi mo, ɗoon e ɗoon o ƴetti mo, caggal ɗuum o waɗi lahat ngam Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Imam Ahmad : 39
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ أَخْبَرَنِي عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ بَعْدَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَيَالٍ وَعَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلَام يَمْشِي إِلَى جَنْبِهِ فَمَرَّ بِحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ يَلْعَبُ مَعَ غِلْمَانٍ فَاحْتَمَلَهُ عَلَى رَقَبَتِهِ وَهُوَ يَقُولُ وَا بِأَبِي شَبَهُ النَّبِيِّ لَيْسَ شَبِيهًا بِعَلِيِّ قَالَ وَعَلِيٌّ يَضْحَكُ
Haali en [Muhammadu Bin Abdullaah Bin Az Zubair] Haali en [Umar Bin Saiid] ummoraade e [Ibnu Abimulaikah] haali kam [Uqbah Bin Al Haris] o wiyi; Mi yalti e [Abuu Bakar Ash Siddiq] caggal juulde Asr jammaaji seeɗa caggal nde Rasulullah maayi, ɗoon e ɗoon Ali rewi e makko, ndeen o rewi e Hasan Bin Ali mo fijira sukaaɓe ɓee, o ƴetti mo e dow koyɗe makko, o wiyi; 'Yaa baaba am, o nanndi e Nelaaɗo, o nanndaani e Aali'. Uqbah wiyi 'e Ali jaali'.
Imam Ahmad : 40
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فَجَاءَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ فَاعْتَرَفَ عِنْدَهُ مَرَّةً فَرَدَّهُ ثُمَّ جَاءَهُ فَاعْتَرَفَ عِنْدَهُ الثَّانِيَةَ فَرَدَّهُ ثُمَّ جَاءَهُ فَاعْتَرَفَ الثَّالِثَةَ فَرَدَّهُ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّكَ إِنْ اعْتَرَفْتَ الرَّابِعَةَ رَجَمَكَ قَالَ فَاعْتَرَفَ الرَّابِعَةَ فَحَبَسَهُ ثُمَّ سَأَلَ عَنْهُ فَقَالُوا مَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا قَالَ فَأَمَرَ بِرَجْمِهِ
Haali en [Aswad Bin Amir] Haali en [Isra’iila] gila [Jabir] gila [Amir] gila [Abdurrahmaan Bin Abza] gila [Abuu Bakr] o wiyi; Miɗo jooɗii sara Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam, ɗoon e ɗoon Ma'iz Bin Malik ari o jaɓi yeeso Rasulullah - wonde o waɗii zina - ko adii fof kono o salii jaɓde makko, ndeen o ari e makko o jaɓi ɗum kono laawol ɗiɗaɓol ngol a laawol tataɓol ngol kadi o salii, ko ɗuum waɗi mbiy-mi mo; 'So a jaɓii laabi nay, ko goonga o fiyrat ma kaaƴe', Abuu Bakri wiyi; 'Ndeen o ja6ii laabi nay, Nelaaɗo Alla (JKM) nanngi mo, ndeen o naamndii mo, 6e njaabii; 'Min nganndaa hay huunde e makko so wonaa moƴƴere'. Nii woni Nelaaɗo Alla yamiri yo o werle kaaƴe'.