Imam Ahmad : 361
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الَّذِي يَعُودُ فِي صَدَقَتِهِ كَمَثَلِ الَّذِي يَعُودُ فِي قَيْئِهِ
Беҙгә [Вәкиғ] [Хисәм бин Сәғд] [Зәйет бин Әсләмдән] [атаһынан] [Ғүмәрҙән] һөйләне, тине; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: «Саҙаҡаһын тартып алған кеше тураһындағы ҡисса ҡосҡанын кире йотҡан кешегә оҡшаш».
Imam Ahmad : 362
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى يَقُولُوا أَشْرِقْ ثَبِيرُ كَيْمَا نُغِيرُ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالَفَهُمْ فَكَانَ يَدْفَعُ مِنْ جَمْعٍ مِقْدَارَ صَلَاةِ الْمُسْفِرِينَ بِصَلَاةِ الْغَدَاةِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ
Беҙгә [Суфьяндан] [Әбү Исхаҡтан] [Әмру бин Мәймүндән] [Ғүмәрҙән] [Вәки] һөйләп, ул әйтте; — Элек йәһилиә халҡы Джәмүн -Мөздәлифә-нән баш тартмаған, шуға күрә әйткәндәр; 'Өҫтә- Цабиир күренде, шуға күрә беҙ шунда уҡ киттек'. Аллаһ Рәсүле (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) килгәс, улар менән килешмәй һәм мусфир халҡы өсөн намаҙ ваҡытын – көнсығыш күк инде яҡты булғанда намаҙ уҡыған кешеләргә – ҡояш сығыр алдынан таң намаҙы ваҡытында ҡалдыра».
Imam Ahmad : 363
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا رَبَاحُ بْنُ أَبِي مَعْرُوفٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ قَالَ لِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ
Беҙгә [Вәкиғ] [Рабах бин Әбү Мәғруф] [Ибн Әбүмөләйкә] һөйләне, ул [Ибн Ғәббәстең] әйткәнен ишетте; [Ғүмәр] миңә әйтте; Мин Рәсүлуллаһу ғәләйһис-сәләм әйткәнен ишеттем: «Ысынлап та, мәрхүмде ғаиләһе уның өҫтөндә илай, сөнки йәберләйәсәктәр».
Imam Ahmad : 364
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَسَنِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ فِي السَّفَرِ
Беҙгә [Хәсән бин Сәлихтән] [Әшим бин Ғөбәйдиллаһтан] [Сәлимдән] [Ибн Ғүмәрҙән] [Вәки] һөйләп, ул әйтте; [Ғүмәр] әйтте; «Мин Аллаһ Илсеһенең (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) сәйәхәттә булғанда ике хуфын һөртөп йөрөгәнен күрҙем -».
Imam Ahmad : 365
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَعَوَّذُ مِنْ الْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَأَرْذَلِ الْعُمُرِ وَفِتْنَةِ الصَّدْرِ قَالَ وَكِيعٌ فِتْنَةُ الصَّدْرِ أَنْ يَمُوتَ الرَّجُلُ وَذَكَرَ وَكِيعٌ الْفِتْنَةَ لَمْ يَتُبْ مِنْهَا
Беҙгә [Исраилдән] [Әбү Исхаҡтан] [Ғүмәрҙән] [Әмру бин Маймундан] Пәйғәмбәребеҙҙең тупаҫлыҡтан, ҡурҡаҡлыҡтан, Ҡубур ғазабынан, йөрәктең ерәнес йәшенән һәм яла яғыуынан һыйынғанын әйттеләр. Вәкиғ тигән; «Күңел фитнәһе – үлгән кеше», ә Вәки «Әл-фитнә»нең мәғәнәһен, йәғни тәүбәгә килгәнсе, телгә ала.
Imam Ahmad : 366
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الْوَلِيدِ الشَّنِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ قَالَ جَلَسَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَجْلِسًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْلِسُهُ تَمُرُّ عَلَيْهِ الْجَنَائِزُ قَالَ فَمَرُّوا بِجِنَازَةٍ فَأَثْنَوْا خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مَرُّوا بِجِنَازَةٍ فَأَثْنَوْا خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مَرُّوا بِجِنَازَةٍ فَقَالُوا خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مَرُّوا بِجِنَازَةٍ فَقَالُوا هَذَا كَانَ أَكْذَبَ النَّاسِ فَقَالَ إِنَّ أَكْذَبَ النَّاسِ أَكْذَبُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ مَنْ كَذَبَ عَلَى رُوحِهِ فِي جَسَدِهِ قَالَ قَالُوا أَرَأَيْتَ إِذَا شَهِدَ أَرْبَعَةٌ قَالَ وَجَبَتْ قَالُوا أَوْ ثَلَاثَةٌ قَالَ وَثَلَاثَةٌ وَجَبَتْ قَالُوا وَاثْنَيْنِ قَالَ وَجَبَتْ وَلَأَنْ أَكُونَ قُلْتُ وَاحِدًا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ قَالَ فَقِيلَ لِعُمَرَ هَذَا شَيْءٌ تَقُولُهُ بِرَأْيِكَ أَمْ شَيْءٌ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا بَلْ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Беҙгә [Вәкиғ] Һөйләне беҙгә [Ғүмәр бин Вәлид Асы Сянни] [Ғабдулла бин Бурайҙа] ул әйтте; Бер ваҡыт Ғүмәр, ерләү кортежы янынан үткәндә, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм ҡасандыр биләгән урында ултырғанда, Ғабдулла әйткән; Шуға күрә ерләү кортежы үткәс, улар уны изгелек менән маҡтанылар, [Ғүмәр] әйтте; 'Вәжиб' шунан икенсе мәйет үтте һәм улар уны изгелек менән маҡтаны, шунан Ғүмәр әйтте; 'Обязательный' һуңынан өсөнсө орган үтеп китте һәм улар әйтте; — Был кеше иң алдаҡсы кеше, — тине Ғүмәр; 'Кәрәклек'. Шунан Ғүмәр әйтте; «Ысынлап та, иң ялғансылар – Аллаһҡа иң күп ялған һөйләүселәр, унан һуң уларҙан һуң тәнендәге йәнгә ялған һөйләүселәр килә». Абдулла әйтте; тип һорайҙар; — Дүрт кеше шаһитлыҡ итһә, нимә уйлар инең? Ул яуап бирҙе; 'Кәрәклек'. Тағы ла һоранылар; — Әллә улар өсәүме? Ул яуап бирҙе; 'Өс кеше лә мотлаҡ'. Тағы ла һоранылар; — Ә ике кеше булһа? Ул яуап бирҙе; — Фарыз, бер кеше тиһәм, ҡыҙыл дөйәнән дә оҡшар ине. Ул әйтә; — тип һораны шунан Ғүмәр; — Һеҙҙең әйткәндәрегеҙ үҙегеҙҙең фекерегеҙҙәнме, әллә пәйғәмбәребеҙҙән ишеткән нәмәләрҙәнме? Ул яуап бирҙе; — Юҡ, әммә мин уны туранан-тура Пәйғәмбәребеҙҙән ишеттем, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм.
Imam Ahmad : 367
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ قَالَ بَلَغَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ سَعْدًا لَمَّا بَنَى الْقَصْرَ قَالَ انْقَطَعَ الصُّوَيْتُ فَبَعَثَ إِلَيْهِ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ فَلَمَّا قَدِمَ أَخْرَجَ زَنْدَهُ وَأَوْرَى نَارَهُ وَابْتَاعَ حَطَبًا بِدِرْهَمٍ وَقِيلَ لِسَعْدٍ إِنَّ رَجُلًا فَعَلَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ ذَاكَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَخَرَجَ إِلَيْهِ فَحَلَفَ بِاللَّهِ مَا قَالَهُ فَقَالَ نُؤَدِّي عَنْكَ الَّذِي تَقُولُهُ وَنَفْعَلُ مَا أُمِرْنَا بِهِ فَأَحْرَقَ الْبَابَ ثُمَّ أَقْبَلَ يَعْرِضُ عَلَيْهِ أَنْ يُزَوِّدَهُ فَأَبَى فَخَرَجَ فَقَدِمَ عَلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَهَجَّرَ إِلَيْهِ فَسَارَ ذَهَابَهُ وَرُجُوعَهُ تِسْعَ عَشْرَةَ فَقَالَ لَوْلَا حُسْنُ الظَّنِّ بِكَ لَرَأَيْنَا أَنَّكَ لَمْ تُؤَدِّ عَنَّا قَالَ بَلَى أَرْسَلَ يَقْرَأُ السَّلَامَ وَيَعْتَذِرُ وَيَحْلِفُ بِاللَّهِ مَا قَالَهُ قَالَ فَهَلْ زَوَّدَكَ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ فَمَا مَنَعَكَ أَنْ تُزَوِّدَنِي أَنْتَ قَالَ إِنِّي كَرِهْتُ أَنْ آمُرَ لَكَ فَيَكُونَ لَكَ الْبَارِدُ وَيَكُونَ لِي الْحَارُّ وَحَوْلِي أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَدْ قَتَلَهُمْ الْجُوعُ وَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَشْبَعُ الرَّجُلُ دُونَ جَارِهِ آخِرُ مُسْنَدِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدِيثُ السَّقِيفَةِ
Һөйләне беҙгә [Ғабдуррахман] Һөйләне беҙгә [Суфьян] [атаһынан] [Ғабәйә бин Рифаа] нән ул әйтте; [Ғүмәргә] хәбәр барып еткән ине: Сәғд һарай төҙөгәндә, ул әйткән; 'Тауыш -бәйләнеш- өҙөлгән'. Шулай итеп, Мөхәммәт бин Мәсләмә уны ебәргән, ул килгәс, ҡулдарын сығарып ут яғып, дирһәмдәр менән утын һатып алған, шунан Сәғдкә әйткән; — Ысынлап та, кемдер шундай-шундай эш эшләгән, — тип яуап бирҙе ул. — Ул — Мөхәммәт бин Мәсләмә. Шунан ҡаршы сығып, Аллаһ Тәғәләгә ант итте, әйтмәйем тип, шунан әйтте; 'Беҙ -һеҙҙән- һеҙ әйткәнде үтәйәсәкбеҙ, һәм беҙгә ҡушылғанды үтәйбеҙ,' шулай итеп, ул ишекте яндырҙы, һуңынан ул уның менән йөҙгә-йөҙ осрашты һуңынан Сәғд ризыҡ бирергә тәҡдим итте, әммә ул баш тартты. Шунан Мөхәммәт бин Мәсләмә Ғүмәргә ҡайтып китә, һәм ул ун туғыҙ көн йәйәү йөрөп ҡайта, шунан Ғүмәр әйтә; — Әгәр ҙә беҙҙең һеҙгә ҡарата яҡшы фекерҙә булмаһаҡ, һеҙ беҙҙең теләктәрҙе тормошҡа ашырманығыҙ тигән һығымтаға килер инек, — тип яуап бирҙе ул; — Эйе, сәләм ебәрҙе, ғәфү үтенде, Аллаһ Тәғәләгә ант итте, тип әйтмәнем. Шунан Ғүмәр һораны; — Ул һине йыһазландырҙымы? Ул яуап бирҙе; — Юҡ, — тине Ғүмәр; — Мине йыһазландырырға һиңә нимә ҡамасаулай? Ул яуап бирҙе; — Мин һиңә әйтергә яратмайым, мин эҫе булғанда һин һыуынып китәһең, ә тирә-яғымда аслыҡтан үлгән Мәҙинә халҡы, хатта Аллаһ Илсеһенең (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм): «Күршеһе ас булғанда, бер кем дә туҡ булмаһын», — тигәнен ишетһәм дә. Ғүмәр бин Әл-Хәттхабтың мөснәденән һуңғы хәҙис — Сәкифә тураһындағы хәҙис .
Imam Ahmad : 368
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى الطَّبَّاعُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ رَجَعَ إِلَى رَحْلِهِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَكُنْتُ أُقْرِئُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَوَجَدَنِي وَأَنَا أَنْتَظِرُهُ وَذَلِكَ بِمِنًى فِي آخِرِ حَجَّةٍ حَجَّهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ إِنَّ رَجُلًا أَتَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ إِنَّ فُلَانًا يَقُولُ لَوْ قَدْ مَاتَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَايَعْتُ فُلَانًا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي قَائِمٌ الْعَشِيَّةَ فِي النَّاسِ فَمُحَذِّرُهُمْ هَؤُلَاءِ الرَّهْطَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ أَمْرَهُمْ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَا تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ وَغَوْغَاءَهُمْ وَإِنَّهُمْ الَّذِينَ يَغْلِبُونَ عَلَى مَجْلِسِكَ إِذَا قُمْتَ فِي النَّاسِ فَأَخْشَى أَنْ تَقُولَ مَقَالَةً يَطِيرُ بِهَا أُولَئِكَ فَلَا يَعُوهَا وَلَا يَضَعُوهَا عَلَى مَوَاضِعِهَا وَلَكِنْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ فَإِنَّهَا دَارُ الْهِجْرَةِ وَالسُّنَّةِ وَتَخْلُصَ بِعُلَمَاءِ النَّاسِ وَأَشْرَافِهِمْ فَتَقُولَ مَا قُلْتَ مُتَمَكِّنًا فَيَعُونَ مَقَالَتَكَ وَيَضَعُونَهَا مَوَاضِعَهَا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَئِنْ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ سَالِمًا صَالِحًا لَأُكَلِّمَنَّ بِهَا النَّاسَ فِي أَوَّلِ مَقَامٍ أَقُومُهُ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فِي عَقِبِ ذِي الْحِجَّةِ وَكَانَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَجَّلْتُ الرَّوَاحَ صَكَّةَ الْأَعْمَى فَقُلْتُ لِمَالِكٍ وَمَا صَكَّةُ الْأَعْمَى قَالَ إِنَّهُ لَا يُبَالِي أَيَّ سَاعَةٍ خَرَجَ لَا يَعْرِفُ الْحَرَّ وَالْبَرْدَ وَنَحْوَ هَذَا فَوَجَدْتُ سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ عِنْدَ رُكْنِ الْمِنْبَرِ الْأَيْمَنِ قَدْ سَبَقَنِي فَجَلَسْتُ حِذَاءَهُ تَحُكُّ رُكْبَتِي رُكْبَتَهُ فَلَمْ أَنْشَبْ أَنْ طَلَعَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ قُلْتُ لَيَقُولَنَّ الْعَشِيَّةَ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ مَقَالَةً مَا قَالَهَا عَلَيْهِ أَحَدٌ قَبْلَهُ قَالَ فَأَنْكَرَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ ذَلِكَ فَقَالَ مَا عَسَيْتَ أَنْ يَقُولَ مَا لَمْ يَقُلْ أَحَدٌ فَجَلَسَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمَّا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ قَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا النَّاسُ فَإِنِّي قَائِلٌ مَقَالَةً قَدْ قُدِّرَ لِي أَنْ أَقُولَهَا لَا أَدْرِي لَعَلَّهَا بَيْنَ يَدَيْ أَجَلِي فَمَنْ وَعَاهَا وَعَقَلَهَا فَلْيُحَدِّثْ بِهَا حَيْثُ انْتَهَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ وَمَنْ لَمْ يَعِهَا فَلَا أُحِلُّ لَهُ أَنْ يَكْذِبَ عَلَيَّ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ وَكَانَ مِمَّا أَنْزَلَ عَلَيْهِ آيَةُ الرَّجْمِ فَقَرَأْنَاهَا وَوَعَيْنَاهَا وَرَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ فَأَخْشَى إِنْ طَالَ بِالنَّاسِ زَمَانٌ أَنْ يَقُولَ قَائِلٌ لَا نَجِدُ آيَةَ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَضِلُّوا بِتَرْكِ فَرِيضَةٍ قَدْ أَنْزَلَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَالرَّجْمُ فِي كِتَابِ اللَّهِ حَقٌّ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أُحْصِنَ مِنْ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ إِذَا قَامَتْ الْبَيِّنَةُ أَوْ الْحَبَلُ أَوْ الِاعْتِرَافُ أَلَا وَإِنَّا قَدْ كُنَّا نَقْرَأُ لَا تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ فَإِنَّ كُفْرًا بِكُمْ أَنْ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ أَلَا وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُطْرُونِي كَمَا أُطْرِيَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدُ اللَّهِ فَقُولُوا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ وَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّ قَائِلًا مِنْكُمْ يَقُولُ لَوْ قَدْ مَاتَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَايَعْتُ فُلَانًا فَلَا يَغْتَرَّنَّ امْرُؤٌ أَنْ يَقُولَ إِنَّ بَيْعَةَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَتْ فَلْتَةً أَلَا وَإِنَّهَا كَانَتْ كَذَلِكَ أَلَا وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَقَى شَرَّهَا وَلَيْسَ فِيكُمْ الْيَوْمَ مَنْ تُقْطَعُ إِلَيْهِ الْأَعْنَاقُ مِثْلُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَا وَإِنَّهُ كَانَ مِنْ خَبَرِنَا حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَلِيًّا وَالزُّبَيْرَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُمَا تَخَلَّفُوا فِي بَيْتِ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَخَلَّفَتْ عَنَّا الْأَنْصَارُ بِأَجْمَعِهَا فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ وَاجْتَمَعَ الْمُهَاجِرُونَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا بَكْرٍ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى إِخْوَانِنَا مِنْ الْأَنْصَارِ فَانْطَلَقْنَا نَؤُمُّهُمْ حَتَّى لَقِيَنَا رَجُلَانِ صَالِحَانِ فَذَكَرَا لَنَا الَّذِي صَنَعَ الْقَوْمُ فَقَالَا أَيْنَ تُرِيدُونَ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ فَقُلْتُ نُرِيدُ إِخْوَانَنَا هَؤُلَاءِ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَا لَا عَلَيْكُمْ أَنْ لَا تَقْرَبُوهُمْ وَاقْضُوا أَمْرَكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّهُمْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى جِئْنَاهُمْ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَإِذَا هُمْ مُجْتَمِعُونَ وَإِذَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ رَجُلٌ مُزَمَّلٌ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ فَقُلْتُ مَا لَهُ قَالُوا وَجِعٌ فَلَمَّا جَلَسْنَا قَامَ خَطِيبُهُمْ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ وَقَالَ أَمَّا بَعْدُ فَنَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَكَتِيبَةُ الْإِسْلَامِ وَأَنْتُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ رَهْطٌ مِنَّا وَقَدْ دَفَّتْ دَافَّةٌ مِنْكُمْ يُرِيدُونَ أَنْ يَخْزِلُونَا مِنْ أَصْلِنَا وَيَحْضُنُونَا مِنْ الْأَمْرِ فَلَمَّا سَكَتَ أَرَدْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ وَكُنْتُ قَدْ زَوَّرْتُ مَقَالَةً أَعْجَبَتْنِي أَرَدْتُ أَنْ أَقُولَهَا بَيْنَ يَدَيْ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَدْ كُنْتُ أُدَارِي مِنْهُ بَعْضَ الْحَدِّ وَهُوَ كَانَ أَحْلَمَ مِنِّي وَأَوْقَرَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى رِسْلِكَ فَكَرِهْتُ أَنْ أُغْضِبَهُ وَكَانَ أَعْلَمَ مِنِّي وَأَوْقَرَ وَاللَّهِ مَا تَرَكَ مِنْ كَلِمَةٍ أَعْجَبَتْنِي فِي تَزْوِيرِي إِلَّا قَالَهَا فِي بَدِيهَتِهِ وَأَفْضَلَ حَتَّى سَكَتَ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ فَمَا ذَكَرْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَأَنْتُمْ أَهْلُهُ وَلَمْ تَعْرِفْ الْعَرَبُ هَذَا الْأَمْرَ إِلَّا لِهَذَا الْحَيِّ مِنْ قُرَيْشٍ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ نَسَبًا وَدَارًا وَقَدْ رَضِيتُ لَكُمْ أَحَدَ هَذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ أَيَّهُمَا شِئْتُمْ وَأَخَذَ بِيَدِي وَبِيَدِ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ فَلَمْ أَكْرَهْ مِمَّا قَالَ غَيْرَهَا وَكَانَ وَاللَّهِ أَنْ أُقَدَّمَ فَتُضْرَبَ عُنُقِي لَا يُقَرِّبُنِي ذَلِكَ إِلَى إِثْمٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَتَأَمَّرَ عَلَى قَوْمٍ فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَّا أَنْ تَغَيَّرَ نَفْسِي عِنْدَ الْمَوْتِ فَقَالَ قَائِلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ أَنَا جُذَيْلُهَا الْمُحَكَّكُ وَعُذَيْقُهَا الْمُرَجَّبُ مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ فَقُلْتُ لِمَالِكٍ مَا مَعْنَى أَنَا جُذَيْلُهَا الْمُحَكَّكُ وَعُذَيْقُهَا الْمُرَجَّبُ قَالَ كَأَنَّهُ يَقُولُ أَنَا دَاهِيَتُهَا قَالَ وَكَثُرَ اللَّغَطُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ حَتَّى خَشِيتُ الِاخْتِلَافَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَدَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ فَبَسَطَ يَدَهُ فَبَايَعْتُهُ وَبَايَعَهُ الْمُهَاجِرُونَ ثُمَّ بَايَعَهُ الْأَنْصَارُ وَنَزَوْنَا عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ قَتَلْتُمْ سَعْدًا فَقُلْتُ قَتَلَ اللَّهُ سَعْدًا وَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَمَا وَاللَّهِ مَا وَجَدْنَا فِيمَا حَضَرْنَا أَمْرًا هُوَ أَقْوَى مِنْ مُبَايَعَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَشِينَا إِنْ فَارَقْنَا الْقَوْمَ وَلَمْ تَكُنْ بَيْعَةٌ أَنْ يُحْدِثُوا بَعْدَنَا بَيْعَةً فَإِمَّا أَنْ نُتَابِعَهُمْ عَلَى مَا لَا نَرْضَى وَإِمَّا أَنْ نُخَالِفَهُمْ فَيَكُونَ فِيهِ فَسَادٌ فَمَنْ بَايَعَ أَمِيرًا عَنْ غَيْرِ مَشُورَةِ الْمُسْلِمِينَ فَلَا بَيْعَةَ لَهُ وَلَا بَيْعَةَ لِلَّذِي بَايَعَهُ تَغِرَّةً أَنْ يُقْتَلَا قَالَ مَالِكٌ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ الرَّجُلَيْنِ اللَّذَيْنِ لَقِيَاهُمَا عُوَيْمِرُ بْنُ سَاعِدَةَ وَمَعْنُ بْنُ عَدِيٍّ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ الَّذِي قَالَ أَنَا جُذَيْلُهَا الْمُحَكَّكُ وَعُذَيْقُهَا الْمُرَجَّبُ الْحُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ
Беҙгә [Исхаҡ бин Иса Ат Сәббә] Һөйләне [Мәлик бин Әнәс] Миңә [Ибну Шиһаб] [Ғөбәйҙиллә бин Абдулла бин Ғотба бин Мәсғүдтән] [Ибну Ғаббас] уға хәбәр иткәнен, [Ғабдуррахит бин Әсүткә]. Ибн Ғәббәс әйткән; — Мин Абдуррахман бин Әүфкә ҡунаҡҡа барырға йыйынғайным, мин уны көткәндә осраны. Был ваҡиға Минала Ғүмәр бин Әл-Хаттхаб үткәргән һуңғы хаж миҙгелендә булған. Абдуррахман әйтте; — Ысынлап та, Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабҡа бер кеше килеп, былай тигән; — Ғүмәр үлһә, мин фәлән-фәләнгә бейғәт бирер инем. Ғүмәр яуап бирҙе; — Мин әле лә халыҡ араһында йәшәйем, шуға күрә халыҡ етәкселеген тартып алырға теләүселәрҙе иҫкәртәм. Абдуррахман бин Әүф әйтте; Мин әйттем; — Эй, Әмирул Мөкминин, улай итмә! сөнки был миҙгелдә хаж түбән синыф һәм наҙандар улар араһында йыйылған, һәм ысынында улар һеҙҙең мәжлестә өҫтөнлөк итә, әгәр һеҙ халыҡ араһында торһағыҙ, мин ҡурҡам, һеҙ нимәлер әйтерһегеҙ, улар тураһында ғәмһеҙ буласаҡ, шулай итеп, улар уны аңлай алмаясаҡ, шулай итеп, улар уны үҙ урынына ҡуя алмаҫ, тип әйтергә өҫтөндә - һеҙ йөрөп өҙөп, тип. Ысынлап та, Мәҙинә һижрә һәм сөннәт урыны, һәм һеҙ -был проблеманы- ғалимдар һәм уларҙы хөрмәт иткән кешеләр менән хәл итә алаһығыҙ, һеҙ әйтергә тейешле һүҙҙәрегеҙҙе тыныс ҡына әйтә алаһығыҙ, шунан улар һеҙҙең әйткәнде аңлай һәм уны урынына ҡуя алаһығыҙ'. Шунан Ғүмәр әйтте; — Әгәр ҙә Мәҙинәгә иҫән-һау килеп етһәм, быны тәүге тапҡыр аяҡ баҫҡан урындағы кешеләргә мотлаҡ еткерәсәкмен. Шулай итеп, Мәҙинәгә зөлхижә айына тиклем килеп еткәс, йомаға тура килгәс, мин -Ғабдуррахман- шунда уҡ Шәкҡәтүл Әғмәгә барҙым, -Мәликтән һораным; — Шәҡҡәтүл Әғмә нимә тигән һүҙ? Ул яуап бирҙе; — Тимәк, ниндәй сәғәттә барыуы ла, эҫеме, һыуыҡмы һәм шундай уҡ нәмәләр ҙә барыбер. - Шунан мин минбәрҙең уң яғында үҙемдән алда килгән Сәғит бин Зәйетте тап иттем, шунан тубыҡтарымды уның тубыҡтарына ҡыҫып, уның алдында ултырҙым, Ғүмәр күренгәндән һуң оҙаҡ та үтмәне, уны күргәс мин әйттем; — Бөгөн төштән һуң был минбәрҙә, һис шикһеҙ, быға тиклем бер кем дә әйтмәгән һүҙ әйтеләсәк. Абдуррахман бин Әүф әйтте; — Сәғит бин Зәйет минең һүҙҙәремде инҡар итте, шунан әйтте; 'Нимә? Һин унан бер кем дә әйтмәгән һүҙҙәрҙе әйтер тип көтәһеңме?» Шунан Ғүмәр минбәргә ултырҙы, Мөғәҙин тын ҡалғандан һуң -аҙан ҡысҡырып бөткәс-, ул [-Ғүмәр-] тороп, Аллаһты Уға лайыҡлы маҡтау менән маҡтаны, шунан әйтте; Әммә бәҙү, эй кеше, ысынлап та, мин әйтергә яҙған һүҙҙе әйтәсәкмен, белмәйем, үлемем алдымда торғанға ла мөмкин, кем аңлай һәм аңлай шул һүҙҙе, ул үҙенең транспорт сараһы ҡайҙа барып етһә лә әйтергә тейеш. Кем уны аңламай, тимәк, мин уға миңә ялған һөйләргә рөхсәт итмәйем, ысынында Аллаһы Тәғәлә Тәбәрәкә Ватағәлә Мөхәммәтте хәҡиҡәт менән ебәргән, һәм Ул уға Китап индергән, уға иңдерелгән аяттар араһында таш менән бәреүҙең ҡануны тураһында аят та бар ине, шунан һуң беҙ уны уҡыныҡ һәм аңланыҡ, Аллаһ Тәғәләнең сәйәһүлләмде тормошҡа ашырҙыҡ. таш менән бәреүҙең законы һәм беҙ ҙә уны үлгәндән һуң тормошҡа ашырҙыҡ. Оҙаҡтан кешеләр әйтер тип ҡурҡам; «Ысынлап та, беҙ таш бәреүҙең ҡанунына ҡағылышлы бер ниндәй ҙә аят тапманыҡ». Шул саҡта Аллаһы Тәғәлә индергән бер фарыз ҡалдырылыр. Ысынлап та, таш менән бәреүҙең ҡануны Аллаһтың китабында зина ҡылған һәр кем өсөн хоҡуҡ, әгәр уның Мөхшон булһа - ҡасан да булһа никахлы - ир-ат та, ҡатын-ҡыҙ ҙа, дәлилдәр булһа, ауырлы йәки иманға килтергән. Зинһар, белегеҙ: «Атайҙарығыҙға нәфрәт итмәгеҙ, сөнки был һеҙҙе кафыр итә ала», — тип әйткән, билдәле булһын, бер ваҡыт Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Миңә Ғайса бин Мәрйәмгә табынған кеүек табынмағыҙ, ысынында мин ҡол ғына, шулай тип әйтегеҙ; «Уның ҡоло һәм илсеһе». Ысынлап та, миңә шуны килде: арағыҙҙа берәү әйтә; — Ғүмәр үлһә, тимәк, мин фәлән-фәләнгә бейғәт итәм. Бер кем дә алданмаһын, тип; — Ысынлап та, Әбү Бәкерҙең тоғролоҡ анты ҡапыл ғына булды. Белегеҙ, ысынлап та, шулай булған. Белегеҙ: Аллаһ Тәғәлә башланғыс яуызлығын үҙ өҫтөнә алды, бөгөн һеҙҙең арала һеҙҙән алда йәшәгән, изгелегенә Әбү Бәкер кеүек бер кем дә тиңләшә алмаған бер кем дә юҡ. Белегеҙ, Рәсүлуллаһ ғәләйһи ғәләйһи вафат булғанда беҙгә килеп еткән хәбәрҙәр араһында Ғәли, Зөбәйер һәм улар менән бергә булған кешеләрҙең Фатима Бинт өйөндә бәхәсләшеүе бар ине. Бәкер менән мин уға; — Эй, Әбү Бәкер, беҙҙең менән ҡәрҙәштәребеҙгә, йәғни ансарҙарға бар. Шунан ике Сәлих кеше осрағансы барҙыҡ, икеһе лә халыҡтың - ансарҙарҙың нимә менән шөғөлләнгәнен һөйләне. Ике кеше һораны; — Ҡайҙа бараһығыҙ, эй, мөһәжир халҡы? Мин яуап бирҙем; — Беҙ үҙебеҙҙең ҡәрҙәштәргә, атап әйткәндә, ансарҙарға барырға теләйбеҙ. Икеһе лә әйтте; — Уларға яҡын килмә, эштәреңде хәл ит, эй, мөһәжирҙәр. Мин әйттем; «Аллаһ менән ант итәм, ысынлап та, беҙ улар янына килербеҙ». Шунан барҙыҡ, уларҙы Цаҡифа Бәни Сәйидала осратҡансы һәм улар йыйылған, улар араһында бер кеше юрған кейгән, мин һораным; — Кем һуң был кеше? улар -ансарҙар- яуап бирҙе; 'Сәғд бин Үбәҙә'. Мин һораным; — Нимә булды уға? Улар яуап бирҙе; 'Ауырыу'. Беҙ ултырғас, уларҙың вәғәзсеһе - ансарҙар тороп, Аллаһҡа лайыҡлы маҡтау менән Аллаһты маҡтаны, һәм әйтте; — Әммә бәҙү, беҙ — Ансаруллаһ — Аллаһ дине ярҙамсылары — һәм Ислам ғәскәре, ә һеҙ, эй мөһәжирҙәр, беҙҙең бер төркөм, ысынында һеҙҙең бер төркөм килдегеҙ — яйлап йөрөп, беҙҙе базабыҙҙан өҙөп ташлар, беҙҙең биләмәнән ҡыуып сығарыр». Һөйләүсе тын ҡалғас, минең һүҙемде әйткем килде һәм ғәжәпләндерерлек нәмә әҙерләгән инем, был һүҙҙәрҙе Әбү Бәкр алдында әйткем килде, уға асыуланыуҙан ҡасырға ине, ә ул миңә ҡарағанда йомшағыраҡ һәм тынысыраҡ кеше ине, шунан Әбү Бәкр әйтте; 'Яй!' Мин уға асыуланыуҙы нәфрәт итәм, сөнки ул миңә ҡарағанда йомшағыраҡ, тынысыраҡ кеше. Валлаһи, әгәр ҙә ул мине әҙерләгән сығышымда мине хайран ҡалдырған бер генә һөйләмде лә ҡалдырмаһа, үҙенән-үҙе яҡшыраҡ әйтмәһә, ниһайәт, өндәшмәҫ. Шунан ул «әммә бәғдү», изгелек тураһында нимә әйттегеҙ, һеҙ белгестәр, тине. Әммә быны ғәрәптәр Ҡөрәйеш халҡынан башҡа белмәгән. Улар иң урта нәҫел һәм йәшәү урыны булған ғәрәп милләте. «Ысынлап та, мин был ике кешенең береһенә һинең өсөн фатиха бирҙем, һин теләһәң, шуны», — тип Әбү Бәкер минең ҡулымды һәм Әбү Өбәйҙә бин Әл-Джәррәнең ҡулын тотто, шуға күрә мин уны бынан башҡа һүҙ әйтергә мәжбүр итә алманым. Валлаһи, мин алға сығып, шунан муйынымды ҡырҡтырырға тейеш инем, йәғни Мин уны өҫтөн күрәм, сөнки ул мине гонаһҡа яҡынайта алмай, улар араһында Әбү Бәкер булғанда, халыҡтың етәксеһе булыуымдан, әгәр ҙә ул мине үлгәндә үҙгәртмәһә. Шунан ансарҙарҙан береһе әйтте; 'anaa judzailuha әл muhakkak -Мин ағас манги дөйә, шулай итеп, ул тиҙ йөрөй ала- 'wa 'udzaikuha әл Orojjab -финик пальмаһы, ағастар йәки ағас менән нығытылған, сөнки ул ҡурҡа, тип емереләсәк, сөнки ул бик бейек һәм емеш ауыр-, һәм һеҙҙән унда а'. -Мин -Исхаҡ бин Муса Ат Тхббә'- тине Мәликкә; — «Анаа джудзайлуха әл мухаккак үә удзайкуха әл муроджаб» тигән һүҙҙең мәғәнәһе нимә? Малик яуап бирҙе; 'Әйтерһең дә, мин афәт тип әйтте'.- Ғүмәр әйтте; — Аңлашылмаған тауыштар тауыштары күбәйеп, юғарыраҡ булып китте, бәхәс сығыр тип ҡурҡтым, шунан әйттем; — Ҡулдарыңды ас, эй, Әбү Бәкер! Шунан ҡулдарын асып, мин уға бейғәт иттем, мөһәжирҙәр уға бейғәт итте һәм шунан ансарҙар ҙа уға бейғәт итте. Шунан Сәғд бин Үбәҙәгә һикерҙек, уларҙан береһе - ансарҙар - «Һин Сәғдте үлтерҙең» тине, мин яуап бирҙем; «Сәғдте үлтергән Аллаһы Тәғәлә», — тигән Ғүмәр; «Аллаһ менән ант итәм, беҙ осрашыуыбыҙҙа Әбү Бәкр антынан да көслөрәк нәмә тапманыҡ, әгәр ҙә ул кешеләр беҙҙән айырылып китһәләр, ә ант әле булмағанда, шул саҡта улар беҙҙән һуң ант бирерҙәр, тип ҡурҡтыҡ. Шулай итеп, үҙебеҙ хупламаған эштә улар артынан эйәрергә йәки улар менән ҡаршылыҡҡа инергә мөмкин, шул рәүешле емереклек булыр. Тимәк, кем мосолмандар менән кәңәшләшмәйенсә етәксегә бейғәт итһә, ысынында уның бейәте дөрөҫ түгел, ә бейат иткән кешегә бейғәт итергә хоҡуғы юҡ, икеһе лә - бейат иткән кеше лә, бейат иткән кеше лә - бейғәт итеүҙән ҡурҡалар. Малик әйтте; һәм беҙгә Урва бин Әз Зөбәйерҙән Ибн Шиһаб тураһында хәбәр иткән; тип, уның осрашҡан ике кешеһе Уваймир бин Сәйҙә һәм Мән бин Әди икәнен аңлата. Ибн Шиһаб әйткән; Сәғит бин Әл Мөсәйип миңә хәбәр итте, тип әйткән кеше; 'анаа джудзайлуха әл мухаккак ва 'удзайкуха әл муроджаб' был Әл Хөбаб Бин Әл Мундзир'.
Imam Ahmad : 369
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ دُورِ الْأَنْصَارِ بَنِي النَّجَّارِ ثُمَّ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ ثُمَّ بَلْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ ثُمَّ بَنِي سَاعِدَةَ وَقَالَ فِي كُلِّ دُورِ الْأَنْصَارِ خَيْرٌ
Беҙгә [Исхаҡ бин Ғайса] миңә [Мәликкә] [Яхъя бин Сәғиттән] [Әнәс бин Мәликтең] әйткәнен ишеткәнен һөйләне; Рәсүлуллаһ: «Белегеҙ, мин һеҙгә әйтәм, ансарҙар йорттарының иң яҡшылары — Бәни Нәжәр, унан Бәни Ғәбдел Асыһал, унан Бәлһәриц бин Хазраж, унан Бәни Сәйҙә», — тигән һәм ул әйткән; — Ансарҙар өйө лә яҡшы.
Imam Ahmad : 370
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُتَبَايِعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا أَوْ يَكُونُ الْبَيْعُ خِيَارًا
Беҙгә [Исхаҡ бин Ғайса] [Мәликте] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] һөйләне, тине; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте; 'Һатыусы һәм һатып алыусы һәр һайлау хоҡуғына эйә, улар айырылмаған тиклем, йәки һатып алыу һәм һатыу варианты'.
Imam Ahmad : 371
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَنْبَأَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ حَبَلِ الْحَبَلَةِ
Һөйләне беҙгә [Исхаҡ бин Ғайса] беҙгә [Мәликте] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] һөйләне, ул әйтте; тип, Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм Һабалул Һабаланы һатып алыу һәм һатыуҙы тыйған - инә тип уйлалған дөйә йөклөлөктәрен һатып алыу һәм һатыу -'.
Imam Ahmad : 372
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَنْبَأَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا نَتَبَايَعُ الطَّعَامَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَبْعَثُ عَلَيْنَا مَنْ يَأْمُرُنَا بِنَقْلِهِ مِنْ الْمَكَانِ الَّذِي ابْتَعْنَاهُ فِيهِ إِلَى مَكَانٍ سِوَاهُ قَبْلَ أَنْ نَبِيعَهُ
Һөйләне беҙгә [Исхаҡ бин Ғайса] беҙгә [Мәликте] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] һөйләне, ул әйтте; «Беҙ пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм заманында аҙыҡ-түлек һатып алыу-һатыу операцияларын башҡарҙыҡ, һуңынан ул беҙгә кешеләр ебәрҙе, беҙ һатып алған тауарҙарҙы ҡабат һатыр алдынан уның урынынан икенсе урынға күсерергә тейешбеҙ».
Imam Ahmad : 373
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلَا يَبِعْهُ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ
Һөйләне беҙгә [Исхаҡ бин Ғайса] беҙгә [Мәликте] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] һөйләне, ул әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте; «Кем ризыҡ һатып ала, уны тулыһынса алмағансы һатмаһын».
Imam Ahmad : 374
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَنْبَأَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ فَإِنَّهُ يُقَوَّمُ قِيمَةَ عَدْلٍ فَيُعْطَى شُرَكَاؤُهُ حَقَّهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ الْعَبْدَ وَإِلَّا فَقَدْ أَعْتَقَ مَا أَعْتَقَ
Был беҙгә әйтелгән [Исхаҡ бин Ғиса] беҙгә [Малик] [Нафи] [Ибн Ғүмәр] хәбәр итте, тип, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһис-сәләм әйтте: «Кем ҡол азат итә, ул уртаҡ милекселек, тимәк, ул яуаплылыҡ буйынса күпме ҡол ул diquvin the equvin, уларҙы хоҡуҡтарын, шунан һуң ул үҙенең ҡолон азат итә, юғиһә ул инде азат иткән ҡолдарҙы азат иткән'.
Imam Ahmad : 375
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَجُلٌ لَاعَنَ امْرَأَتَهُ فَقَالَ فَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا وَذَكَرَ الْحَدِيثَ
Беҙгә [Суфьянды] [Әйүбтән] [Сәғиттән] һөйләп, ул әйтте; Мин [Ибн Ғүмәргә], ҡатынын яратҡан ир бар ине, шуға күрә ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле ике -ир менән ҡатынды- айырҙы», — тип, һуңынан хәҙисте телгә алды.
Imam Ahmad : 376
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَوْفٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي الْفَارِسِيَّ قَالَ أَبِي أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ يَزِيدَ قَالَ قَالَ لَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْتُ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى أَنْ عَمَدْتُمْ إِلَى الْأَنْفَالِ وَهِيَ مِنْ الْمَثَانِي وَإِلَى بَرَاءَةٌ وَهِيَ مِنْ الْمِئِينَ فَقَرَنْتُمْ بَيْنَهُمَا وَلَمْ تَكْتُبُوا قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ بَيْنَهُمَا سَطْرًا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَوَضَعْتُمُوهَا فِي السَّبْعِ الطِّوَالِ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ قَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ مِمَّا يَأْتِي عَلَيْهِ الزَّمَانُ يُنْزَلُ عَلَيْهِ مِنْ السُّوَرِ ذَوَاتِ الْعَدَدِ وَكَانَ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ الشَّيْءُ يَدْعُو بَعْضَ مَنْ يَكْتُبُ عِنْدَهُ يَقُولُ ضَعُوا هَذَا فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَيُنْزَلُ عَلَيْهِ الْآيَاتُ فَيَقُولُ ضَعُوا هَذِهِ الْآيَاتِ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَيُنْزَلُ عَلَيْهِ الْآيَةُ فَيَقُولُ ضَعُوا هَذِهِ الْآيَةَ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَكَانَتْ الْأَنْفَالُ مِنْ أَوَائِلِ مَا أُنْزِلَ بِالْمَدِينَةِ وَبَرَاءَةٌ مِنْ آخِرِ الْقُرْآنِ فَكَانَتْ قِصَّتُهَا شَبِيهًا بِقِصَّتِهَا فَقُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُبَيِّنْ لَنَا أَنَّهَا مِنْهَا وَظَنَنْتُ أَنَّهَا مِنْهَا فَمِنْ ثَمَّ قَرَنْتُ بَيْنَهُمَا وَلَمْ أَكْتُبْ بَيْنَهُمَا سَطْرًا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ وَوَضَعْتُهَا فِ السَّبْعِ الطِّوَالِ
Беҙгә [Яхъя бин Сәғит] [Әүф] Беҙгә [Йәзид йәғни Әл-Фәриси] әйтте. Атайым Әхмәт бин Хәнбал әйткән; һәм беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәр] һөйләне [Ғәүф] [Йәзид] ул әйтте [Ибн Ғәббәс] беҙгә әйтте; Мин Усман бин Аффандан һораным; - Һеҙҙең аңлы рәүештә «Әл-Әнфәл» сүрәһен «Әл-Мәтсани»ға индерһә лә, йөҙҙән дә аҙыраҡ аятлы сүрәгә индерелһә лә, «Бәрәғә» сүрәһен «Әт Тәүбә»гә индерһәгеҙ ҙә, нимә сәбәпсе булдығыҙ, тимәк, һеҙ уларҙы берләштерҙегеҙ, һеҙ уларҙы берләштерҙегеҙ һәм һеҙ уларҙы берләштерҙегеҙ. ете оҙон сүрәне үҙ эсенә алған хатҡа һалғанһығыҙ, был эшкә нимә сәбәпсе булды? тип?' [Усман] әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, уға бер ваҡыт килеп, уға күп һанлы аяттарҙан торған хат төшкәс, уға вәхи төшкәс, ул үҙенең эргәһендә яҙған бер нисә кешене саҡырҙы, шунан һуң ул: «Һеҙҙең өсөн быны телгә алынған хатҡа һалығыҙ, унда былай тип әйтте һәм уға былай тине. «Был аятты һәм был аятты унда телгә алынған хатҡа былай һәм былай итеп урынлаштыр», — тип, уға бер аят төшкәс, ул: «Был аятты унда телгә алынған хатҡа былай һәм былай итеп ҡуй», — тине һәм Әл-Әнфәл хаты Мәҙинәлә индерелгән тәүге хәрефтәр иҫәбендә була, ә Бәрәғәт йөкмәткеһе -Мәҙинә һәм Таубахт- «Әл-Әнфәл» хатындағы йөкмәткегә оҡшаш булған. унан шулай итеп мин икеһен берләштерҙем һәм икеһе араһындағы кәртәләрҙе «Бисмилләәһир рахмәнир рахим» тип яҙманым - тигән Ибн Джәғфәр; - 'ә мин уны ете оҙон хәрефтән торған төркөмгә һалдым'.
Imam Ahmad : 377
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّ حُمْرَانَ أَخْبَرَهُ قَالَ تَوَضَّأَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْبَلَاطِ ثُمَّ قَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمُوهُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ دَخَلَ فَصَلَّى غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الْأُخْرَى حَتَّى يُصَلِّيَهَا
Беҙгә [Хисәм бин Ғүрүә]нән [Яхъя бин Сәғиттең] миңә [атайыма] [Һөмрандың] уға әйткәнен әйткәнен әйткәндән һуң, ул әйтте; [Ғосман] иҙәндә тәһәрәт алды, шунан әйтте; — Ысынлап та, мин һеҙгә бер хәҙис әйтәм, мин Аллаһ Рәсүленән ишеттем, әгәр ҙә Аллаһтың китабында бер аят булмаһа, әлбиттә, мин уны һеҙгә әйтмәҫ инем, мин Пәйғәмбәребеҙҙең саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең әйткәнен ишеттем: «Кем үҙлү һәм үҙенең изгелектәрен үтәй. намаҙ уҡыһа, үҙлү менән уҡыған башҡа намаҙҙары араһында гонаһтары ғәфү ителәсәк. үткәрергә'.
Imam Ahmad : 378
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكٍ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُحْرِمُ لَا يَنْكِحُ وَلَا يُنْكِحُ وَلَا يَخْطُبُ
Беҙгә [Яхъя бин Сәғиткә] [Мәликтән] әйтелде Миңә [Нәфиғ] [Нөбәйх бин Ваһабтан] [Абан бин Усмандан] [атаһынан], Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләмдән, ул әйтте: «Ихрамды үтәгән кешеләр никахҡа инергә тейеш түгел һәм никахҡа инергә тейеш түгел».
Imam Ahmad : 379
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ حَرْمَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدًا يَعْنِي ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ خَرَجَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَاجًّا حَتَّى إِذَا كَانَ بِبَعْضِ الطَّرِيقِ قِيلَ لِعَلِيٍّ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا إِنَّهُ قَدْ نَهَى عَنْ التَّمَتُّعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لِأَصْحَابِهِ إِذَا ارْتَحَلَ فَارْتَحِلُوا فَأَهَلَّ عَلِيٌّ وَأَصْحَابُهُ بِعُمْرَةٍ فَلَمْ يُكَلِّمْهُ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَمْ أُخْبَرْ أَنَّكَ نَهَيْتَ عَنْ التَّمَتُّعِ بِالْعُمْرَةِ قَالَ فَقَالَ بَلَى قَالَ فَلَمْ تَسْمَعْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَمَتَّعَ قَالَ بَلَى
[Ибн Һармалаһтан] беҙгә [Йәһйәгә] һөйләп, ул әйтте; Мин [Сәғит йәғни Ибнул Мөсәйиптең] әйткәнен ишеттем; «[Усман бин Аффан] хаж ҡылырға сыға һәм юл уртаһында килеп еткәс, Ғәлигә уның -Усман- хажға тиклем ғөмрәлә тамәттуҙы тыйғанын әйтәләр, шуға күрә [Ғәли] сәхәбәләренә әйтә; 'Әгәр ул йөрөй, тимәк, йөрө, һеҙ егеттәр'. Шул саҡта Ғәли һәм уның иптәштәре Ғөмрә ниәтен башлай, Усман уны уға еткермәй, шуға күрә Ғәли уға; «Миңә һинең Ғөмрәлә Таматтуны тыйғаныңды әйтмәнеләр» -Сәғит Бин Әл Мөсәйиб әйтте- шунан Усман яуап бирҙе; 'Эйе'. Али әйтте; — Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм тәмәттү ҡылғанын ишетмәнегеҙме? Усман яуап бирҙе; 'Эйе'.
Imam Ahmad : 380
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا
Беҙгә [Исраилдән] [Әмир бин Сяҡиҡтан] [Әбү Ваилдан] [Ғосман бин Аффандан] [Вакиға] әйтелгән: Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм өс тапҡыр тәһәрәт алды.