Imam Ahmad : 321
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَرَدْتُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَا رَأَيْتُ مَوْضِعًا فَمَكَثْتُ سَنَتَيْنِ فَلَمَّا كُنَّا بِمَرِّ الظَّهْرَانِ وَذَهَبَ لِيَقْضِيَ حَاجَتَهُ فَجَاءَ وَقَدْ قَضَى حَاجَتَهُ فَذَهَبْتُ أَصُبُّ عَلَيْهِ مِنْ الْمَاءِ قُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
Kɛ e seli e kɛ [Sufyan] m’ɔ fin [Yahya] i bo’n yɛle kɛ Ibn Sa’id m’ɔ fin [Ubaid Bin Hunain] m’ɔ fin [Ibn Abbas]’n, ɔ seli kɛ; N kunndɛli kɛ ń úsa [Umar], sanngɛ m’an ɲanman atin, ɔ maan n minndɛli afuɛ nɲɔn, kɛ e juli Marr Azh Zhahran lɔ’n, Umar ɔli i wun ase kanlɛ, kɛ ɔ wieli nzɔliɛ like’n i yo’n, n ko wunnin i wun lɔ naan m’an mɛn i nzue, kpɛkun n seli i kɛ; ?Ɔ Amirul Mukminin, wan mun yɛ bla nɲɔn nga be yoli Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i sa tɛ’n niɔn? Omar tɛli su kɛ; ‘Aisi nin Hafsa’.
Imam Ahmad : 322
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ سَمِعَهُ مِنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى فِي الْآخِرَةِ لَكَانَ أَوْلَاكُمْ بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَنْكَحَ شَيْئًا مِنْ بَنَاتِهِ وَلَا نِسَائِهِ فَوْقَ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ وُقِيَّةً وَأُخْرَى تَقُولُونَهَا فِي مَغَازِيكُمْ قُتِلَ فُلَانٌ شَهِيدًا مَاتَ فُلَانٌ شَهِيدًا وَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ قَدْ أَوْقَرَ عَجُزَ دَابَّتِهِ أَوْ دَفَّ رَاحِلَتِهِ ذَهَبًا وَفِضَّةً يَبْتَغِي التِّجَارَةَ فَلَا تَقُولُوا ذَاكُمْ وَلَكِنْ قُولُوا كَمَا قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ
Ɔ seli e kɛ [Sufyan] m’ɔ fin [Ayyub] m’ɔ fin [Ibn Sirin] m’ɔ tili i [Abul ‘Ajfa’] i nuan’n, n tili i kɛ [Omar] seli kɛ; ‘Nán amun yo bla’m be aja’n i tratra su. Afin sɛ like nga be fa man sran’n, ɔ ti sran’m be ɲin su yiyilɛ mɛn’n nun’n, annzɛ cɛn kasiɛn’n i su falɛ’n, nanwlɛ, sran kpa tra amun, yɛle Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam, ɔ yoli sɔ, w’a jamɛn i wa bla’m be nun wie fi le, yɛ w’a jaman i yi mun le - ɔ nin sika nga be fa man sran’n, ɔ tra uqiyah blu-nin-nɲɔn (12). yɛ wie mun ekun - nán amun kan ndɛ ngboko - be se kɛ amun alɛ kunlɛ lika’n nun lɔ; ‘be kunnin sran sɔ’n, be kunnin sran sɔ’n,’ kannzɛ bɔbɔ ɔ kwla yo kɛ ɔ fali trɔ kekle kpa kun sieli i loto’n i sin lɔ annzɛ i loto’n i nglo lɔ’n, yɛle sika ɔkwlɛ annzɛ sika ɔkwlɛ, mɔ be fa yoli aata’n. nán amun kan sɔ, sanngɛ amun kan kɛ nga Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam fa kannin’n sa: ‘Sran kwlaa nga be kun i -alɛ kunlɛ’n ti’n- Allah i atin’n su’n, i sin’n, ɔ wlu ɲanmiɛn su lɔ’.
Imam Ahmad : 323
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ أَمَلَّهُ عَلَيَّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَامَ خَطِيبًا فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ رُؤْيَا كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ وَلَا أُرَى ذَلِكَ إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي وَإِنَّ نَاسًا يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَمْ يَكُنْ لِيُضِيعَ خِلَافَتَهُ وَدِينَهُ وَلَا الَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلَافَةُ شُورَى فِي هَؤُلَاءِ الرَّهْطِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَأَيُّهُمْ بَايَعْتُمْ لَهُ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا وَقَدْ عَرَفْتُ أَنَّ رِجَالًا سَيَطْعَنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ وَإِنِّي قَاتَلْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ فَإِنْ فَعَلُوا فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلَّالُ وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا هُوَ أَهَمُّ إِلَيَّ مِنْ أَمْرِ الْكَلَالَةِ وَلَقَدْ سَأَلْتُ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا فَمَا أَغْلَظَ لِي فِي شَيْءٍ قَطُّ مَا أَغْلَظَ لِي فِيهَا حَتَّى طَعَنَ بِيَدِهِ أَوْ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي أَوْ جَنْبِي وَقَالَ يَا عُمَرُ تَكْفِيكَ الْآيَةُ الَّتِي نَزَلَتْ فِي الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ أَقْضِ فِيهَا قَضِيَّةً لَا يَخْتَلِفُ فِيهَا أَحَدٌ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ أَوْ لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ فَإِنِّي بَعَثْتُهُمْ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ وَيَقْسِمُونَ فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيُعَدِّلُونَ عَلَيْهِمْ وَمَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ يَرْفَعُونَهُ إِلَيَّ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الثُّومُ وَالْبَصَلُ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى الرَّجُلَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوجَدُ رِيحُهُ مِنْهُ فَيُؤْخَذُ بِيَدِهِ حَتَّى يُخْرَجَ بِهِ إِلَى الْبَقِيعِ فَمَنْ كَانَ آكِلَهُمَا لَا بُدَّ فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا قَالَ فَخَطَبَ بِهَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُصِيبَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ لِأَرْبَعِ لَيَالٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Sa’id Bin Abi Arubah] ɔ klɛli i [Qatadah] i su [Salim Bin Abil Ja’d Al Ghathafani] i su [Ma’dan Bin Abu Thalhah Al Ya’mari] su kɛ [Omar] boli jasin fɛ’n, kpɛkun ɔ manmannin Ɲanmiɛn. Ɔ maan, ɔ nin Abu Bakr be seli kɛ; ‘I kpa bɔbɔ’n, n lafili kɛ akɔba kun w’a ɲin min kpɛ nɲɔn sa. N wunmɛn i wlɛ saan -min ɲrɛnnɛn ng’ɔ́ bá’n i nzɔliɛ like. I kpa bɔbɔ’n, sran kpanngban be o lɛ mɔ be seli min kɛ n kunndɛ sran ng’ɔ́ síe Kalifa’n i osu’n, yɛ nanwlɛ, Allah su sacimɛn i Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n nin i Kalifa’n, m’ɔ sunmɛnnin i Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n kɛ ɔ fɛ i bla’n. Sɛ min wie’n ju ndɛndɛ’n, nn sran nsiɛn nga kɛ Nabiyullah wuli’n, ɔ yrali be su’n, bé kán kalifa’n i ndɛ. amun nun sran kwlaa nga amun ta nda kɛ amún nánti i su’n, nn ɔ fata kɛ amun tie ndɛ sɔ’n, yɛ amun nanti su, i kpa bɔbɔ’n, n si kɛ sran wie’m be o lɛ mɔ bé sáci min dunman ndɛ sɔ’n nun ɔn, yɛ ń fá min sa nɲɔn’n ń kún be Izlaɛlifuɛ’m be dunman nun. sɛ be yo sɔ’n, nn be ti Allah i kpɔfuɛ nga be lafiman su’n, mɔ be kpɛli atin tɛ’n, be kpɔfuɛ. I kpa bɔbɔ’n, min liɛ’n, min dunman nun’n, n su yaciman like cinnjin kpa traman kɛ be kwlali min’n. I kpa bɔbɔ’n, cɛn kun’n, n usali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam ndɛ sɔ’n, w’a faman ndɛ fi w’a wlaman min su le kɛ ng’ɔ fa tinngɛli ndɛ sɔ’n su’n sa, ɔ maan ɔ fɛli i sa nɲɔn’n wlɛli i min klun lɔ annzɛ min kuan’n nun. Kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘O Omar, ndɛ mma shaif ng’ɔ o Surah An Nisa i awieliɛ lɔ’n, ɔ ju wɔ. I kpa bɔbɔ’n, sɛ ɔ ti kɛ n te o nguan nun’n, nn n fa ajalɛ ndɛ sɔ’n su n fa ajalɛ kun mɔ sran ng’ɔ kwla kanngan -Coran- annzɛ ng’ɔ kwlá kannganman Coran nun’n, ɔ́ fá’n. I sin’n, Omar seli kɛ: ‘O Allah, nanwlɛ, n di ɔ nvle’n i su kpɛn’m be lalo, nanwlɛ, n sunmannin be naan be kle sran’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n nin be nuan ijɔfuɛ’n i sunna’n. ɔ cɛcɛli i Fai` ninnge’m be nun mannin be, ɔ dili be ndɛ nanwlɛ, kpɛkun ɔ fali ninnge nga be timan weiin be ɲrun sran sɔ’m be su’n, be su ndɛ’n kleli min’. Kpɛkun Omar seli kɛ; ‘O sran mun, i kpa bɔbɔ’n, amun dili waka nɲɔn mɔ n bu i kɛ be nɲɔn’n be ti fiɛn’n, waka’m be ti layi nin sɛkɛ. Cɛn kun’n, n wunnin bian kun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam i blɛ su’n, ɔ tili waka’n i nvan’n i wun lɔ, ɔ maan be trɛli i sa’n, lele mɔ be fɛli i fiteli Baqi lɔ’n. Sran ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ dí be nɲɔn’n, ɔ fata kɛ ɔ ton be nɲɔn’n lele naan be nɲɔn’n be nvan’n w’a wie’. Ma’dan seli kɛ; ‘Umar boli jasin fɛ’n Fue cɛn, kpɛkun be kunnin i Fue cɛn, cɛn nnan ka naan Dhul Hijjah anglo’n w’a wie’.
Imam Ahmad : 324
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ وَأَخْبَرَنِي هُشَيْمٌ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ هِيَ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي الْمُتْعَةَ وَلَكِنِّي أَخْشَى أَنْ يُعَرِّسُوا بِهِنَّ تَحْتَ الْأَرَاكِ ثُمَّ يَرُوحُوا بِهِنَّ حُجَّاجًا
Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Abdurrazzaq]’n, ɔ seli kɛ; Yɛ ɔ kannin ndɛ kleli min [Husyaim] m’ɔ fin [Al Hajjaj Bin Arthah] m’ɔ fin [Al Hakam Bin Utaiba] m’ɔ fin [Umarah] m’ɔ fin [Abu Burdah] m’ɔ fin [Abu Musa] i ndɛ’n kɛ [Omar] seli kɛ; 'I sɔ'n yɛle Sunnah ng'ɔ ti Allah i janunfuɛ'n, - yɛle kɛ Mut'ah - Hajj - sanngɛ n sro kɛ bé jrán naan be nin be yi'm bé ló wunmiɛn Arak waka'n i bo lɔ, i sin'n, bé kɔ́ be nin be yi'm be lɔ bé kó yó Hajj.'
Imam Ahmad : 325
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ أَنْبَأَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَوْ جَدِّهِ الشَّكُّ مِنْ يَزِيدَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ بَعْدَ الْحَدَثِ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ وَصَلَّى
Ɔ seli e kɛ [Ali Bin Ashim] ɔ seli e kɛ [Yazid Bin Abu Ziyad] ɔ fin [Ashim Bin Ubaidillah] ɔ fin [i baba] annzɛ [i nannan] -akplowa silɛ’n fin Yazid- ɔ fin [Omar] ɔ seli kɛ; 'N wunnin kɛ Ɲanmiɛn i janunfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam su yo ablution kɛ w'a di hadats'n, kpɛkun ɔ nunnun i khuf nɲɔn'n kpɛkun ɔ srɛ Ɲanmiɛn'.
Imam Ahmad : 326
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ قَالَ سَمِعْتُ عِيَاضًا الْأَشْعَرِيَّ قَالَ شَهِدْتُ الْيَرْمُوكَ وَعَلَيْنَا خَمْسَةُ أُمَرَاءَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ وَابْنُ حَسَنَةَ وَخَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَعِيَاضٌ وَلَيْسَ عِيَاضٌ هَذَا بِالَّذِي حَدَّثَ سِمَاكًا قَالَ وَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا كَانَ قِتَالٌ فَعَلَيْكُمْ أَبُو عُبَيْدَةَ قَالَ فَكَتَبْنَا إِلَيْهِ إِنَّهُ قَدْ جَاشَ إِلَيْنَا الْمَوْتُ وَاسْتَمْدَدْنَاهُ فَكَتَبَ إِلَيْنَا إِنَّهُ قَدْ جَاءَنِي كِتَابُكُمْ تَسْتَمِدُّونِي وَإِنِّي أَدُلُّكُمْ عَلَى مَنْ هُوَ أَعَزُّ نَصْرًا وَأَحْضَرُ جُنْدًا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَاسْتَنْصِرُوهُ فَإِنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نُصِرَ يَوْمَ بَدْرٍ فِي أَقَلَّ مِنْ عِدَّتِكُمْ فَإِذَا أَتَاكُمْ كِتَابِي هَذَا فَقَاتِلُوهُمْ وَلَا تُرَاجِعُونِي قَالَ فَقَاتَلْنَاهُمْ فَهَزَمْنَاهُمْ وَقَتَلْنَاهُمْ أَرْبَعَ فَرَاسِخَ قَالَ وَأَصَبْنَا أَمْوَالًا فَتَشَاوَرُوا فَأَشَارَ عَلَيْنَا عِيَاضٌ أَنْ نُعْطِيَ عَنْ كُلِّ رَأْسٍ عَشْرَةً قَالَ وَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ مَنْ يُرَاهِنِّي فَقَالَ شَابٌّ أَنَا إِنْ لَمْ تَغْضَبْ قَالَ فَسَبَقَهُ فَرَأَيْتُ عَقِيصَتَيْ أَبِي عُبَيْدَةَ تَنْقُزَانِ وَهُوَ خَلْفَهُ عَلَى فَرَسٍ عَرَبِيٍّ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] fin [An tie] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [‘Iyadl Al Asi’ari] seli kɛ; N wunnin Yarmuk alɛ’n, yɛ e nin sonja kpɛnngbɛn nnun e o lɛ; Abu Ubaida Bin Al Jarra, nin Yazid Bin Abu Sufyan, nin Ibnu Hasana, nin Khalid Bin Al Walid, ɔ nin ‘Iyadl, -sanngɛ ‘Iyadl sɔ’n timan ‘Iyadl m’ɔ seli Simak-’. ‘Iyadl seli kɛ; [Omar] seli kɛ; ‘Sɛ alɛ o lɛ’n, ɔ fata kɛ amun nin Abu Ubaidah be tran’ ‘Iyadl seli kɛ; ‘Ɔ maan e klɛli i fluwa kɛ sran wie’m be wuli e bue liɛ’n su, ɔ maan e srɛli i kɛ ɔ man e sonja’m be ukalɛ, i sin’n, ɔ klɛli fluwa tɛli e su kɛ; Ɔ fluwa’n w’a ju min wun lɔ, ɔ le ndɛ kun m’ɔ se kɛ be uka min naan n su kle amun sran ng’ɔ le wunmiɛn kpa’n, m’ɔ siesie i wun kpa’n, yɛle Allah. sɛ ɔ sin min sin’n.’ ‘Iyadl seli kɛ; ‘Ɔ maan e nin be e kunnin alɛ, e sacili be, kpɛkun e kunnin be lele be juli farsakh nnan,’ ‘Iyadl seli kɛ; 'E ɲannin ghanimah i aɲanbeun ninnge mun kpɛkun e kokoli su yalɛ, i sin'n 'Iyadl seli e kɛ e fa like blu e man kpɛnngbɛn kunngunngun' 'Iyadl seli kɛ; yɛ Abu Ubaida seli kɛ; ?Wan yɛ ɔ́ fá mán min ɔ? i sin’n, gbanflɛn kun seli kɛ; ‘Min, sɛ amun faman ya’n’ ‘Iyadl seli kɛ; 'Ɔ maan gbanflɛn’n ɔli i ɲrun lɔ yɛ n wunnin kɛ Abu Ubaidah i ti nvɛnwun nɲɔn’m be jrannin nglo lɔ yɛ ɔ o gbanflɛn’n i sin lɔ Arabu nnɛn kpanngɔ kun su'.
Imam Ahmad : 327
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَنْبَأَنَا عُيَيْنَةُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَدَخَلْتُ عَلَى سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعَلَيَّ جُبَّةُ خَزٍّ فَقَالَ لِي سَالِمٌ مَا تَصْنَعُ بِهَذِهِ الثِّيَابِ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا يَلْبَسُ الْحَرِيرَ مَنْ لَا خَلَاقَ لَهُ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Bakar] w’a kan ndɛ w’a kle e [Uyainah] m’ɔ fin [Ali Bin Zaid] i ndɛ’n seli kɛ; N juli Mɛdinin lɔ, i sin’n n wunnin [Salim Bin Abdullah], kpɛkun n wlali tralɛ kun mɔ be fali fɔkɔ nin soie be yoli’n, i sin’n, Salim seli min kɛ; ?Ninnge benin yɛ amun fali yoli tralɛ sɔ’n niɔn? Cɛn kun’n, n tili kɛ [min si] kannin ndɛ kun [Omar Bin Al Khaththab] i ndɛ kɛ: ‘Be nga be wla tralɛ ng’ɔ ti kɛ soie sa’n, be ti sran mɔ be su ɲanman be lika’n - mɛn nga bé bá lɛ’n nun’n -’.
Imam Ahmad : 328
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُنْذِرِ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ أُرَاهُ عَنِ حَجَّاجٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قَتَلَ رَجُلٌ ابْنَهُ عَمْدًا فَرُفِعَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَجَعَلَ عَلَيْهِ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ ثَلَاثِينَ حِقَّةً وَثَلَاثِينَ جَذَعَةً وَأَرْبَعِينَ ثَنِيَّةً وَقَالَ لَا يَرِثُ الْقَاتِلُ وَلَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقْتَلُ وَالِدٌ بِوَلَدِهِ لَقَتَلْتُكَ
Kɛ n kan kleli e [Abul MundZirr, yɛle kɛ Isma’il Bin Umar], n bu i kɛ hadith’n fin [Hajjaj] m’ɔ fin [‘Amru Bin Syu’aib] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [i nannan’n] m’ɔ seli kɛ; bian kun jrannin su kpa kunnin i wa’n, i sin’n, be ko kannin ndɛ sɔ’n be kleli [Omar Bin Al Khaththab], i sin’n, Omar fali nnɛn kpanngɔ ya kun tua i kalɛ; Hiqqoh nnɛn kpanngɔ ablasan -mɔ be su di afuɛ nnan-, Jadza’ah nnɛn kpanngɔ ablasan -nnɛn kpanngɔ bla mɔ be su di afuɛ nnun- ɔ nin Tsaniyah nnɛn kpanngɔ ablanan -mɔ be su di afuɛ nsiɛn-. Omar seli kɛ ‘sran kunfuɛ’m be kwlá diman aja. N kunndɛ kɛ m’an timan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ le kɛ: ‘Be kunman siɛ kun -diqishas- i wa’n i kunlɛ’n ti’. N su kun wɔ sakpa’.
Imam Ahmad : 329
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ وَيَزِيدُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ لِقَاتِلٍ شَيْءٌ لَوَرَّثْتُكَ قَالَ وَدَعَا خَالَ الْمَقْتُولِ فَأَعْطَاهُ الْإِبِلَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ وَعَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ مُجَاهِدِ بْنِ جَبْرٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَالَ أَخَذَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْإِبِلِ ثَلَاثِينَ حِقَّةً وَثَلَاثِينَ جَذَعَةً وَأَرْبَعِينَ ثَنِيَّةً إِلَى بَازِلِ عَامِهَا كُلُّهَا خَلِفَةٌ قَالَ ثُمَّ دَعَا أَخَا الْمَقْتُولِ فَأَعْطَاهَا إِيَّاهُ دُونَ أَبِيهِ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ لِقَاتِلٍ شَيْءٌ
Kɛ e kannin [Husyaim] nin [Yazid] mɔ be fin [Yahya Bin Sa’id] be ndɛ kleli e’n, ɔ seli kɛ; [Omar] seli kɛ; 'Sɛ ɔ ti kɛ m'an timan kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ'n (saw) seli kɛ: 'Sran ng'ɔ kun sran'n, ɔ ɲanman like fi'n, nn nanwlɛ, ń fá ɔ aja'.' Amru seli kɛ; i sin’n, Umar flɛli sran nga be kunnin i’n i tonton m’ɔ fin i nin’n i osu’n nun’n, kpɛkun ɔ mɛnnin i nnɛn kpanngɔ kun’. Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli e [Ya’Qub]’n, ɔ seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [min si’n] m’ɔ fin [Ibn Ishaq]’n, ɔ seli kɛ; ɔ seli min kɛ [Abdula Bin Abi Najih] nin [Amru Bin Syu’aib] be nɲɔn’n be fin [Mujahid Bin Jabr] i sin’n, ɔ kannin hadith’n i ndɛ, kpɛkun ɔ seli kɛ; Amru seli kɛ: ‘Umar fali nnɛn kpanngɔ bla ablasan mɔ be le afuɛ nnan’n, ɔ nin nnɛn kpanngɔ ablasan-nin-nun mɔ be le afuɛ ablanan-nin-nsiɛn lele nsiɛn’n, yɛ be kwlaa be te wunnzɛ; ‘Kpɛkun Omar flɛli sran nga be kunnin i’n i niaan bian’n, ɔ fɛli i mannin m’ɔ leman i baba’n, kpɛkun Omar seli kɛ; 'N tili kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ'n seli kɛ: 'Sran ng'ɔ kun sran'n, ɔ ɲanman like fi'.
Imam Ahmad : 330
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ قَالَ جَاءَ الْعَبَّاسُ وَعَلِيٌّ عَلَيْهِمَا السَّلَام إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْتَصِمَانِ فَقَالَ الْعَبَّاسُ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا الْكَذَا كَذَا فَقَالَ النَّاسُ افْصِلْ بَيْنَهُمَا افْصِلْ بَيْنَهُمَا قَالَ لَا أَفْصِلُ بَيْنَهُمَا قَدْ عَلِمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ
Ɔ seli e kɛ [Isma’il] Ɔ seli e kɛ [Ayyub] m’ɔ fin [Ikrimah Bin Khalid] m’ɔ fin [Malik Bin Aus Bin Al Hadatsan] m’ɔ seli kɛ; Al Abbas nin Ali be bali [Omar] i wun lɔ be nin be wiengu’m be su si akplowa, Abbas seli kɛ; ‘Amun fa ajalɛ min nin sran nga e afiɛn nin nga nin nga’. Kpɛkun sran’m be seli kɛ; 'Amun titi be nɲɔn'n be afiɛn, amun ti nun be nɲɔn'n be afiɛn, afin be nɲɔn'n be dun mmua si kɛ Ɲanmiɛn i janunfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam seli kɛ: 'E timan aɲanbeun like, aɲanbeun ninnge nga e yaci be'n, be ti aklunye like'.
Imam Ahmad : 331
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ مِنْ آخِرِ مَا أُنْزِلَ آيَةُ الرِّبَا وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُوُفِّيَ وَلَمْ يُفَسِّرْهَا فَدَعُوا الرِّبَا وَالرِّيبَةَ
Ɔ kannin ndɛ kleli e [Isma’il] m’ɔ fin [Ibn Abi Arubah] m’ɔ fin [Katadah] m’ɔ fin [Ibnul Musayyib] kɛ [Omar] seli kɛ; 'Nanwlɛ, ndɛ mma kasiɛn nga be yili be nglo'n, be nun kun kan sika ng'ɔ ti kpa'n i ndɛ, yɛ nanwlɛ, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ'n wuli sanngɛ w'a yiyiman ndɛ mma sɔ'n nun, ɔ maan amun yaci sika ng'ɔ ti kpa'n nin ndɛ nɲɔn'n be lɛ'.
Imam Ahmad : 332
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي مُوسَى أَنَّهُ كَانَ يُفْتِي بِالْمُتْعَةِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ رُوَيْدَكَ بِبَعْضِ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدَكَ حَتَّى لَقِيَهُ بَعْدُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ فَعَلَهُ وَأَصْحَابُهُ وَلَكِنِّي كَرِهْتُ أَنْ يَظَلُّوا بِهِنَّ مُعَرِّسِينَ فِي الْأَرَاكِ وَيَرُوحُوا لِلْحَجِّ تَقْطُرُ رُءُوسُهُمْ
Ɔ seli e kɛ [Abu Abdullah, yɛle kɛ Mohamɛdi Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] m’ɔ fin [Al Hakam] m’ɔ fin [Umarah Bin Umair] m’ɔ fin [Ibrahim Bin Abu Musa] m’ɔ fin [Abu Musa] i nun’n, ɔ seli e kɛ cɛn kun’n, ɔ nin Mut’ah -ɔ nin Tamatu’j be dili fatwa-. bian kun seli i kɛ; 'An nian amun fatwa wie'm be su kpa, afin amun siman hadith nga Amirul Mukminin kannin Hajj nin Umrah be su amun sin'n'. Ɔ maan, kɛ i sɔ’n sinnin’n, Abu Musa nin Amirul Mukminin be yiali, kpɛkun ɔ usɛli i kɛ, [Omar] tɛli su kɛ; 'Nanwlɛ, n si kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam nin i janvuɛ’m be yoli sɔ cɛn kun -be nin Tamatu be yoli Hajj'-. Sanngɛ, sɛ be nin be yi’m be jran Arak waka’n i bo lɔ be lo wunmiɛn’n, naan nzue’n tɔ be ti su’n, be ko yo Hajj’n, ɔ su yoman min fɛ.’
Imam Ahmad : 333
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَ حَجَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَرَادَ أَنْ يَخْطُبَ النَّاسَ خُطْبَةً فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ إِنَّهُ قَدْ اجْتَمَعَ عِنْدَكَ رَعَاعُ النَّاسِ فَأَخِّرْ ذَلِكَ حَتَّى تَأْتِيَ الْمَدِينَةَ فَلَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ دَنَوْتُ مِنْهُ قَرِيبًا مِنْ الْمِنْبَرِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ وَإِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ مَا بَالُ الرَّجْمِ وَإِنَّمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ الْجَلْدُ وَقَدْ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ وَلَوْلَا أَنْ يَقُولُوا أَثْبَتَ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا لَيْسَ فِيهِ لَأَثْبَتُّهَا كَمَا أُنْزِلَتْ
Be seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] nin [Hajjaj] be nɲɔn’n be seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [Syu’bah] m’ɔ fin [Sa’d Bin Ibrahim]’n, ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Ubaidilla Bin Abdullah Bin Utba] kannin ndɛ kun m’ɔ fin [Ibnu Abbas] m’ɔ fin [Abdurrahman Bin Auf] m’ɔ seli kɛ; [Omar Bin Al Khaththab] yoli Hajj i sin’n, ɔ kunndɛli kɛ ɔ́ bó jasin fɛ’n sran’m be ɲrun lɛ, i sin’n Abdurrahman Bin Auf seli kɛ; ‘Nanwlɛ, sran nga be fin sran kaan’m be nun’n, be yiali amun wun lɛ, ɔ maan amun fa ndɛ sɔ’n be sie i sin lele naan amun a ju Mɛdinin lɔ’. Kɛ Omar juli Mɛdinin lɔ’n, n ko wunnin i wun lɛ ijɔlɛ bia’n i wun lɛ. i sin’n, n tili i kɛ; ‘Nanwlɛ, sran’m be se kɛ; ?Ngue ti yɛ be fa yɔbuɛ be bo sran’n i fɔ ɔ, mɔ Allah i fluwa’n nun’n - Coran - nun’n, be bo sran’n i fɔ’n i ngunmin yɛ ɔ o lɛ ɔ? ’ Kannzɛ bɔbɔ be boli Allah i janunfuɛ’n i yɔbuɛ’n, mɔ kɛ ɔ wuli’n, e fali yɔbuɛ bolɛ mmla’n su’n, sanngɛ sɛ min wla w’a boman min wun’n, bé sé kɛ; 'Omar fali like kun m'ɔ finman nun'n, ɔ sieli i Allah i fluwa'n nun'. N'ma kle kɛ be fa yɔbuɛ be bo sran'n i fɔ kɛ nga be fa tu sran'n i fɔ'n sa."
Imam Ahmad : 334
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ يَعْنِي ابْنَ بَشِيرٍ يَخْطُبُ قَالَ ذَكَرَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا أَصَابَ النَّاسُ مِنْ الدُّنْيَا فَقَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَظَلُّ الْيَوْمَ يَلْتَوِي مَا يَجِدُ دَقَلًا يَمْلَأُ بِهِ بَطْنَهُ
Be seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] nin [Hajjaj] be nɲɔn’n be seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [Syu’ba] m’ɔ fin [Simak Bin Harb]’n, ɔ seli kɛ; N tili [Nu’man kun mɔ yɛle Ibn Basyir] i jasin fɛ’n bolɛ’n, ɔ seli kɛ; [Omar] kannin mɛn nun aklunjuɛ nga sran’m be di’n i ndɛ, i sɔ’n ti’n, ɔ seli kɛ; 'Nanwlɛ, n wunnin kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n (Alaah i aklunye’n w’a tran i su) cɛn kwlaa’n, i kunnu’n ti ngbɛn afin w’a ɲanman date tɛ kun sa m’ɔ kwla yi i kunnu’n'.
Imam Ahmad : 335
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ وَقَالَ حَجَّاجٌ بِالنِّيَاحَةِ عَلَيْهِ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] nin [Hajjaj] be seli kɛ; Kɛ ɔ kannin ndɛ sɔ’n kleli min [Syu’bah]’n, ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Qatadah] kannin ndɛ kun m’ɔ fin [Sa’id Bin Al Musayyib] m’ɔ fin [Ibnu Umar] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, ɔ seli kɛ: ‘Be su kle sran kun i asieliɛ’n su lɔ afin be sun i’. yɛ Hajjaj seli kɛ; ‘Afin niyahah i su’.
Imam Ahmad : 336
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ رُفَيْعًا أَبَا الْعَالِيَةِ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ قَالَ شُعْبَةُ أَحْسِبُهُ قَالَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ فِي سَاعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] nin [Qatadah] be seli kɛ; N tili kɛ [Rufai’Abul ‘Aliyah] kannin ndɛ kun m’ɔ fin [Ibn Abbas] Ɔ kannin sran’m be ndɛ kleli min, -Syu’bah seli kɛ; N buli i kɛ ɔ seli kɛ; ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be sa nun- ɔ seli kɛ; 'Kpɛkun like ng'ɔ bo be nuan kpa'n [Umar Bin Al Khaththab], yɛle kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ'n seli kɛ nán be srɛ blɛ nɲɔn, kɛ be ko srɛ Asr lele mɔ wia'n tɔ'n, yɛ kɛ be ko srɛ Fajr lele mɔ wia'n fíte'.
Imam Ahmad : 337
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عُثْمَانَ النَّهْدِيَّ قَالَ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ وَنَحْنُ بِأَذْرَبِيجَانَ مَعَ عُتْبَةَ بْنِ فَرْقَدٍ أَوْ بِالشَّامِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْحَرِيرِ إِلَّا هَكَذَا أُصْبُعَيْنِ قَالَ أَبُو عُثْمَانَ فَمَا عَتَّمْنَا إِلَّا أَنَّهُ الْأَعْلَامُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ وَأَبُو دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عُثْمَانَ النَّهْدِيَّ قَالَ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] nin [Hajjaj] be seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé min [Shu’ba] m’ɔ fin [Qatadah]’n, ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Abu Utman An Nahdi] seli kɛ; [Omar] i lɛtri’n juli e wun lɔ, blɛ sɔ nun’n, e nin ‘Utbah Bin Farqad e o Azerbaïdjan lɔ, annzɛ e o Siri lɔ, -m’ɔ o nun’n-; ’Amma ba’du, nanwlɛ, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam w’a tannin soie, saan -i dan’n, i sa nɲɔn’n,’ Abu Uthman seli sɔ; ‘E w’a cɛman naan y’a wun ndɛ nga Omar waan ɔ́ kán’n, ɔ nin like ng’ɔ kunndɛ’n be wlɛ, kɛ ɔ su kan desɛn ng’ɔ o tralɛ’n su’n i ndɛ’n.’ Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’ba], [Hajjaj] nin [Abu Daud] be seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [Shu’ba] m’ɔ fin [Qatadah]’n, ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Abu Utman An Nahdi] seli kɛ; ‘Omar i lɛtri’n w’a ju e wun lɔ’.
Imam Ahmad : 338
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَأَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ صَلَّى عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الصُّبْحَ وَهُوَ بِجَمْعٍ قَالَ أَبُو دَاوُدَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بِجَمْعٍ فَقَالَ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لَا يُفِيضُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَيَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالَفَهُمْ فَأَفَاضَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’ba] nin [Abu Daud] m’ɔ fin [Syu’ba] m’ɔ fin [Abu Ishaq] m’ɔ fin [Amru Bin Maimun] m’ɔ seli kɛ; [Omar] yoli Fajr srɛlɛ’n i nun m’ɔ o Jam’un -Muzdalifah-’ lɔ’n. Abu Daud seli kɛ; ‘Kɛ e nin Omar e o Jam’un lɔ’n, Omar seli kɛ; ‘Nanwlɛ, Mushrikifuɛ’m b’a jasoman Jam’un lɔ lele naan via’n w’a fite, kpɛkun be seli kɛ; ‘I nglo lɔ- Tsabir’. Yɛ nanwlɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n w’a kplinman be su yɛ ɔ jasoli Jam’un lɔ ka naan via’n w’a fite’.
Imam Ahmad : 339
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُ سَأَلَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ مِنْ اللَّيْلِ فَمَا أَصْنَعُ قَالَ اغْسِلْ ذَكَرَكَ ثُمَّ تَوَضَّأْ ثُمَّ ارْقُدْ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’bah] m’ɔ fin [Abdulla Bin Dinar] i sa nun’n, ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Ibn Omar] seli kɛ; Ɔmar usali Rasulullah kɛ: “Ɔ maan, ɔ fata kɛ e yo like kwlaa nga e kwla yo’n.” ?Annunman’n, n yoli junub naan ngue yɛ ɔ fata kɛ n yo ɔ? Ɔ tɛli su kɛ: ‘An wunnzin amun wunnɛn’n i lika wie mun naan amun wunnzin amun wun naan amun lafi’.
Imam Ahmad : 340
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَكَمِ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنِ الْجَرِّ فَحَدَّثَنَا عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْجَرِّ وَعَنْ الدُّبَّاءِ وَعَنْ الْمُزَفَّتِ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Ja’far] Ɔ seli e kɛ [Syu’ba] fin [Salamah Bin Kuhail] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Abul Hakam] seli kɛ; N usali [Ibn Omar] al Jarr i su ndɛ, ɔ maan ɔ seli e kɛ [Omar] i wun lɔ’n, ɔ seli e kɛ Rasulullah w’a tannin viɲin guawlɛ nga be o al Jarr, ad Dubbaa`- nin al Muzaffaat’ be nun’n.