Imam Ahmad : 281
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُلْتَمِسًا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فَلْيَلْتَمِسْهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وِتْرًا
Беҙгә [Хөсәйен бин Ғәлигә] [Зәйдәнән] [Әшимдән] [атаһынан] [Ибн Аббастан] һөйләп, ул әйтте; [Ғүмәр] әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм әйтте: «Һеҙҙең арала кем Ҡәҙер төнөн эҙләй, уны Рамаҙан айының һуңғы ун төнөндә, йәғни таҡ төндәрҙә эҙләһен».
Imam Ahmad : 282
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ قِيلَ لَهُ أَلَا تَسْتَخْلِفُ فَقَالَ إِنْ أَتْرُكْ فَقَدْ تَرَكَ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَسْتَخْلِفْ فَقَدْ اسْتَخْلَفَ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Бисыр] [Атаһынан] [Ибн Ғүмәрҙән] [Ибн Ғүмәрҙән] Ғүмәрҙән һоралғанын һөйләне; — Һин -алмаш- хәлифә тәғәйенләргә йыйынмайһыңмы? [Ғүмәр] яуап бирҙе; «Әгәр мин уны ташлап китһәм, тимәк, ысынлап та, унан минән дә яҡшыраҡ берәү киткән, йәғни Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм». әгәр ҙә мин хәлифә тәғәйенләһәм – уның урынына, тимәк, ысынлап та, минән яҡшыраҡ кеше, йәғни Әбү Бәкер хәлифә тәғәйенләгән».
Imam Ahmad : 283
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ يَخْطُبُ النَّاسَ وَهُوَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْعَمَلُ بِالنِّيَّةِ وَإِنَّمَا لِامْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Һөйләне беҙгә [Йәзид] беҙгә [Яхъя бин Сәғиткә] [Мөхәммәт бин Ибраһим] уға һөйләгәнен, [Әлкәмә бин Вәҡкәс Әл-Ләйци] әйткәнен ишеткәнен; [Ғүмәр бин Әл-Хаттхабтың] кешеләр алдында вәғәзләүен һәм әйткәнен ишеткәнен; Мин ишеттем Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Ғәмәлдәр ниәттәргә генә бәйле, һәм һәр кем ниәтләгәнде аласаҡ, кем үҙенең хижраһын Аллаһҡа һәм Уның Рәсүленә яһай, тимәк, уның хижраһын Аллаһҡа һәм Уның Рәсүленә ҡарата буласаҡ, ә кем үҙенең хижраһын ҡатын-ҡыҙ тормошон алыу өсөн донъяуи тормошто ала, ул нимә теләй йәки ниәтләнгән'.
Imam Ahmad : 284
حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ اتَّزِرُوا وَارْتَدُوا وَانْتَعِلُوا وَأَلْقُوا الْخِفَافَ وَالسَّرَاوِيلَاتِ وَأَلْقُوا الرُّكُبَ وَانْزُوا نَزْوًا وَعَلَيْكُمْ بِالْمَعَدِّيَّةِ وَارْمُوا الْأَغْرَاضَ وَذَرُوا التَّنَعُّمَ وَزِيَّ الْعَجَمِ وَإِيَّاكُمْ وَالْحَرِيرَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَهَى عَنْهُ وَقَالَ لَا تَلْبَسُوا مِنْ الْحَرِيرِ إِلَّا مَا كَانَ هَكَذَا وَأَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِصْبَعَيْهِ
Беҙгә [Йәзид] [Әбү Усман Ән Нахдиҙан] [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан] [Ғәшимгә] [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан] әйтте, тип әйтте; 'Саронг, шәл һәм сандали кейергә, һәм ташларға күн аяҡ кейеме һәм салбар, атлыларҙан ярҙам һорамағыҙ, атҡа бер һуғыу менән һикерергә, ҡырыҫ кейемдәрҙән һәм йәшәү сараларынан ситтә торорға, һәм мишеньдарҙы ташларға, ләззәт ҡалдырырға, сит ил кейеме wear of the Allah, and'. саллаллаһу ғәләйһис-сәләм быны тыйҙы, һәм ул: «Ебәк кеймәгеҙ, әгәр ҙә ул ошо ҙурлыҡта ғына булмаһа», — тигән. — тип ике бармағы менән ишара итте».
Imam Ahmad : 285
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا يَحْيَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِيَّاكُمْ أَنْ تَهْلِكُوا عَنْ آيَةِ الرَّجْمِ وَأَنْ يَقُولَ قَائِلٌ لَا نَجِدُ حَدَّيْنِ فِي كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجَمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ
Беҙгә [Йәзид] беҙгә [Яхъяға] [Сәғит бин Әл Мөсәййибтән] хәбәр иткән, тип [Ғүмәр бин Әл Хатсхаб] әйтте; — Таш менән бәреү тураһындағы аят арҡаһында һәләк булмағыҙ, кемдер әйткәнсе; «Беҙ Аллаһ Тәғәлә китабында ике яза тапмайбыҙ», сөнки ысынында мин бер ваҡыт Аллаһ Рәсүлен саллаллаһу ғәләйһис-сәләмде таш менән бәргәндәрҙе күрҙем, беҙ ҙә унан һуң таш менән бәрелеү ҡанунын үтәнек».
Imam Ahmad : 286
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا الْعَوَّامُ حَدَّثَنِي شَيْخٌ كَانَ مُرَابِطًا بِالسَّاحِلِ قَالَ لَقِيتُ أَبَا صَالِحٍ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ مِنْ لَيْلَةٍ إِلَّا وَالْبَحْرُ يُشْرِفُ فِيهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ عَلَى الْأَرْضِ يَسْتَأْذِنُ اللَّهَ فِي أَنْ يَنْفَضِخَ عَلَيْهِمْ فَيَكُفُّهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Беҙгә [Йәзид] әйтте [Әл-Әүүәм] Миңә [Шәйехкә] кем рибат - яр буйы районында сик һаҡлау - тине; Мин [Әбү Шәлих] Ғүмәр бин Әл-Хатсхабтың элекке хеҙмәтсеһе менән осраштым, тине ул; беҙгә [Ғүмәр бин Хәтсхаб] Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдән әйткән: «Диңгеҙ өс тапҡыр ергә күтәрелмәһә, Аллаһтан уларға -кешеләргә- үҙенең ҡөҙрәтен асыуын һорап, әммә уға юл ҡуймаһа, төн юҡ», — тип әйткән.
Imam Ahmad : 287
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ حَدِّثْنِي عَنْ طَلَاقِكَ امْرَأَتَكَ قَالَ طَلَّقْتُهَا وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَذَكَرَهُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا فَإِذَا طَهُرَتْ فَلْيُطَلِّقْهَا فِي طُهْرِهَا قَالَ قُلْتُ لَهُ هَلْ اعْتَدَدْتَ بِالَّتِي طَلَّقْتَهَا وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ فَمَا لِي لَا أَعْتَدُّ بِهَا وَإِنْ كُنْتُ قَدْ عَجَزْتُ وَاسْتَحْمَقْتُ
Беҙгә [Йәзид] беҙгә [Ғабдул Мәлик] [Әнәс бин Сириндан] һөйләгәнен әйткәндән һуң, ул әйтте; Мин [Ибн Ғүмәргә] әйттем; Ҡатының менән айырылышыуың тураһында һөйлә әле! Ибн Ғүмәр әйткән; Мин был һүҙҙәрҙе Ғүмәр бин Әл-Хәттхабҡа әйттем, шунан Ғүмәр пәйғәмбәргә саллаллаһу ғәләйһи үсалләмгә һөйләне, һуңынан пәйғәмбәр ғәләйһиссәләм әйтте: «Уға был һылтанмаға мөрәжәғәт итергә бойороғоҙ, әгәр ул саф булһа, тимәк, ул үҙенең осорон ҡурҡытһын». Әнәс әйтте; Мин Ибн Ғүмәргә әйттем; — Һеҙ үҙегеҙҙең осоронда айырылған ҡатынығыҙ өсөн идда осорон үткәрҙегеҙме? Ибнү Ғүмәр былай тип яуап бирҙе: «Ни өсөн быға тиклем ғиҙәт осорон тотманым? хатта мин уға яҡынлаша алмаһам да, яҡынлаша алмаһам да».
Imam Ahmad : 288
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا أَصْبَغُ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ الشَّامِيِّ قَالَ لَبِسَ أَبُو أُمَامَةَ ثَوْبًا جَدِيدًا فَلَمَّا بَلَغَ تَرْقُوَتَهُ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَسَانِي مَا أُوَارِي بِهِ عَوْرَتِي وَأَتَجَمَّلُ بِهِ فِي حَيَاتِي ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اسْتَجَدَّ ثَوْبًا فَلَبِسَهُ فَقَالَ حِينَ يَبْلُغُ تَرْقُوَتَهُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَسَانِي مَا أُوَارِي بِهِ عَوْرَتِي وَأَتَجَمَّلُ بِهِ فِي حَيَاتِي ثُمَّ عَمَدَ إِلَى الثَّوْبِ الَّذِي أَخْلَقَ أَوْ قَالَ أَلْقَى فَتَصَدَّقَ بِهِ كَانَ فِي ذِمَّةِ اللَّهِ تَعَالَى وَفِي جِوَارِ اللَّهِ وَفِي كَنَفِ اللَّهِ حَيًّا وَمَيِّتًا حَيًّا وَمَيِّتًا حَيًّا وَمَيِّتًا
Беҙгә [Йәзид] [Әбүл Ғәлә Асы Шами] беҙгә [Әшбағ] һөйләгәнен әйткәс, ул әйтте; [Әбү Үмәмә] яңы кейем кейгән, муйын һыртына килгәндә уҡыған; — Әлхәмдүлилләһилләдзии ҡасаани маа уаарии бихи ғәуратии ва атаджаммалу бихии фи хаятии -миңә ғәйрәтлелекте ҡаплай алырлыҡ һәм тормошомда уның менән биҙәй алырлыҡ кейем биргән Аллаһҡа маҡтау-, — тине һуңынан; Мин [Ғүмәр бин Хаттхабтың] әйткәнен ишеттем; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: «Кемдең яңы кейеме булһа, уны кейә һәм муйынының артҡы өлөшөнә еткәс уҡый; 'Әлхәмдулилләахил ладзии касаани маа уваарии бихи 'ауротии ва атажаммалу бихии фи хаятии - маҡтау Аллаһҡа, кем миңә кейем бирҙе, тип ҡаплай ала минең аурота һәм уның менән биҙәй ала минең тормошомда-' һуңынан ул кейем менән үткәрергә ниәтләй, тип туҙған йәки, тип, ул инде был Аллаһ менән wortee'. һәм тереме лә, үлеме лә, тереме лә, юҡмы ла Аллаһы Тәғәләнең ҡурсалауы аҫтында. үле һәм тере лә, үле лә түгел».
Imam Ahmad : 289
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَدُنَا إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَهُوَ جُنُبٌ كَيْفَ يَصْنَعُ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يَنَامُ
Һөйләне беҙгә [Йәзид] беҙгә [Мөхәммәт бин Исхаҡ] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] [Ғүмәр бин Әл-Хәттхабтан] һөйләне, ул әйтте; Мин һораным Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм; — Әй, Аллаһ Рәсүле, беребеҙ джунуп хәлендә булғанда йоҡларға теләһә, йыуыныр алдынан нимә эшләргә тейеш? Ул яуап бирҙе: «Намаҙ өсөн тәһәрәт алып, йоҡлаған кеүек тәһәрәт алырға кәрәк».
Imam Ahmad : 290
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا وَرْقَاءُ وَأَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ كُنْتُ مَعَ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي الْبَقِيعِ يَنْظُرُ إِلَى الْهِلَالِ فَأَقْبَلَ رَاكِبٌ فَتَلَقَّاهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ مِنْ أَيْنَ جِئْتَ فَقَالَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ أَهْلَلْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اللَّهُ أَكْبَرُ إِنَّمَا يَكْفِي الْمُسْلِمِينَ الرَّجُلُ ثُمَّ قَامَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَوَضَّأَ فَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَنَعَ قَالَ أَبُو النَّضْرِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِهَا وَمَسَحَ
Һөйләне беҙгә [Йәзид] беҙгә [Вәрҡә бин Ғүмәргә] һәм [Әбү Ән Надларға] әйтте; Беҙгә [Ғәбдел Ғәлә Атс Ца`лабиҙан] [Ғәбдүррәхмән бин Әбү Ләйләнән] [Вәрҡәт] һөйләп, ул әйтте; Мин бер ваҡыт Әл-Барра бин Әзиб һәм [Ғүмәр бин Әл-Хәттхаб] менән Баҡы зыяратында яңы айҙы -ярым айҙы күрергә инем, шунан һыбайлы килде, Ғүмәр уны ҡаршы алды ла һораны; — Һин ҡайҙан? Һыбайлы яуап бирҙе; — Бәҙәүи ғәрәптәренән, — тип һораны Ғүмәр; — Яңы айҙы күрҙеңме? Ул яуап бирҙе; 'Эйе'. Ғүмәр әйтте; «Аллаһ бөйөк, ысынлап та, мосолмандарға бер кеше етә», шунан Ғүмәр тороп, тәһәрәт алып, ике хуфын һөрттө, шунан мәғриб намаҙын уҡыны, шунан әйтте; — Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең шулай эшләгәнен күрҙем. Әбү Ән Надлар әйтте; — Тар еңле халат кейгән, халат аҫтынан ҡулын сығарып, хуфын һөрткән.
Imam Ahmad : 291
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ أَنْبَأَنَا الزُّبَيْرُ بْنُ الْخِرِّيتِ عَنْ أَبِي لَبِيدٍ قَالَ خَرَجَ رَجُلٌ مِنْ طَاحِيَةَ مُهَاجِرًا يُقَالُ لَهُ بَيْرَحُ بْنُ أَسَدٍ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَيَّامٍ فَرَآهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَعَلِمَ أَنَّهُ غَرِيبٌ فَقَالَ لَهُ مَنْ أَنْتَ قَالَ مِنْ أَهْلِ عُمَانَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَخَذَ بِيَدِهِ فَأَدْخَلَهُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ هَذَا مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ الَّتِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَرْضًا يُقَالُ لَهَا عُمَانُ يَنْضَحُ بِنَاحِيَتِهَا الْبَحْرُ بِهَا حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ لَوْ أَتَاهُمْ رَسُولِي مَا رَمَوْهُ بِسَهْمٍ وَلَا حَجَرٍ
Беҙгә [Йәзид] әйтте [Джарир] беҙгә [Әз Зөбәйер бин Әл Хиррит] [Әбү Лүбәйдтән] әйтте; бер кеше Сәхиәнән һижрәткә сыҡҡан, уның исеме Бәйрә бин Әсәд булған, шунан ул Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үсәлләм үлгәндән һуң бер нисә көн үткәс Мәҙинәгә килгән һәм Ғүмәр тарафынан күренгән, шунан [Ғүмәр] уның сит ил кешеһе икәнен белгән, шуға күрә Ғүмәр унан һораған; 'Һин кем?' Ул яуап бирҙе; — Мин Оман халҡынан киләм. Ғүмәр әйтте; 'Эйе'. Әбү Лөбәйет әйтте; Ғүмәр уны ҡулынан тотоп, Әбү Бәкр менән осрашырға алып китте, Ғүмәр әйтте; — Ул ил халҡынан килә, уның тураһында мин Аллаһ Илсеһенән (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ишеттем: «Ысынлап та, мин Оман тигән илде беләм, уның ярҙарында диңгеҙ һыуы аға, ғәрәптәрҙең ауылдары бар, әгәр минең илсем килһә, улар уны һис шикһеҙ ҡалдырасаҡ йәки ҡалдырмаясаҡ».
Imam Ahmad : 292
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا رَفَعَهُ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مَنْ تَوَاضَعَ لِي هَكَذَا وَجَعَلَ يَزِيدُ بَاطِنَ كَفِّهِ إِلَى الْأَرْضِ وَأَدْنَاهَا إِلَى الْأَرْضِ رَفَعْتُهُ هَكَذَا وَجَعَلَ بَاطِنَ كَفِّهِ إِلَى السَّمَاءِ وَرَفَعَهَا نَحْوَ السَّمَاءِ
Һөйләне беҙгә [Йәзид] беҙгә [Әшим бин Мөхәммәтте] [атаһынан] [Ибн Ғүмәрҙән] [Ғүмәрҙән] һөйләне, -ул әйтте; Мин уны белмәнем, әгәр ҙә ул димарфу' -Пәйғәмбәребеҙгә тиклем-, - Ғүмәр әйтте: «Алла Тәбәрәкә үә Тәғәлә әйтте: «Кем мине былай баҫалҡы итә», Ғүмәр ергә ергә тейгәнсе аламаһын төшөрҙө, «шунан мин уны былай күтәрәм», ә Ғүмәр аламаһын күтәрҙе. күк йөҙө».
Imam Ahmad : 293
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا دَيْلَمُ بْنُ غَزْوَانَ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مَيْمُونٌ الْكُرْدِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ قَالَ إِنِّي لَجَالِسٌ تَحْتَ مِنْبَرِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ فِي خُطْبَتِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى هَذِهِ الْأُمَّةِ كُلُّ مُنَافِقٍ عَلِيمِ اللِّسَانِ
Һөйләне беҙгә [Йәзид] беҙгә һөйләне [Дәйләм бин Ғазван Әл Ғәбди] Беҙгә [Мәймүн Әл Курди] [Әбү Усман Ән Нахди] һөйләне ул әйтте; Мин [Ғүмәрҙең] минбәре аҫтында ултыра инем, ул халыҡҡа вәғәз һөйләй ине, тип әйтте вәғәзендә; Бер ваҡыт Аллаһ Илсеһенең (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) былай тигәнен ишеттем: «Ысынлап та, мин өммәтемдән иң ҡурҡҡаным – телен ҡулланырға зирәк булған һәр монафиҡтан».
Imam Ahmad : 294
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ عَبْد اللَّهِ بْن أَحْمَد و حَدَّثَنَا مُصْعَبٌ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ أَنَّ عَبْدَ الْحَمِيدِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سُئِلَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ { وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّاتِهِمْ } الْآيَةَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ وَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلَهُ بِهِ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلَهُ بِهِ النَّارَ
Беҙгә [Раух] Беҙгә [Мәликкә] әйтте. Һәм беҙгә әйтте [Исхаҡ] миңә әйтте [Мәлик] әйтте Әбү Абдуррахман Абдулла бин Әхмәт; Беҙгә [Мөшғәб Әз Зөбәйригә] әйтелгән [Мәлик] [Зәйет бин Әби Өнәйсә] [Ғәбдел Хәмид бин Абдуррахман бин Зәид бин Әл-Хәттхаб] уға [Мөслим бин Ясар Әл-Джуһаниҙан] әйткән, тип [Ғүмәр бин Әл-Хәттхаб булараҡ, был тураһында: Раббы Әҙәм балаларының нәҫелдәрен йөҙөм ағастарынан сығарҙы' -QS Әл Ә'роф аят: 172-. Шулай итеп, Ғүмәр яуап бирҙе; «Мин ишеттем, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм был аят тураһында һорағандар, һуңынан ул яуап бирҙе: «Ысынлап та, Аллаһ Әҙәмде барлыҡҡа килтерҙе, һуңынан уның тәнен һөртөп алды, һуңынан уның тәненән – Әҙәм – Аллаһ Әҙәмдең нәҫелдәрен сығарҙы, шул уҡ ваҡытта: «Мин уларҙы үлгәндәрҙең күккә инеү өсөн яралттым һәм улар изгелек эшләйәсәк». Шунан һуң Аллаһы Тәғәлә Әҙәмдең сульбиһын һөртөп ташланы һәм унан Аллаһ уның тоҡомон тыуҙырҙы, былай тине; «Мин уларҙы йәһәннәмгә инеү өсөн яралттым, улар йәһәннәм халҡының ғәмәлдәре менән изге эштәр ҡылыр». Шуға күрә дуҫыңдан һора; — Эй, Аллаһ Рәсүле, ни өсөн саҙаҡа бирергә? Шулай итеп, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм яуап бирә: «Ысынлап та, Аллаһ ҡолдо күккә инеү өсөн яралтҡанда, ул уны күк әһелдәренең ғәмәлдәре менән изге эштәр эшләргә мәжбүр итер, үлгәс, ул күк әһелдәренең ғәмәлдәренән юғарыраҡ булыр, ә һуңынан күккә инә». Әгәр ҙә һеҙ ҡолдо йәһәннәмгә барырға яралтһағыҙ, һеҙ уны йәһәннәм халҡы ғәмәлдәре менән изге эштәр эшләтергә мәжбүр итерһегеҙ, үлгәс, йәһәннәм халҡы ғәмәлдәренән өҫтөн булһын өсөн, һуңынан уны йәһәннәмгә һалығыҙ».
Imam Ahmad : 295
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَائِمٌ يَخْطُبُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ انْقَلَبْتُ مِنْ السُّوقِ فَسَمِعْتُ النِّدَاءَ فَمَا زِدْتُ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَأَقْبَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْوُضُوءُ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُنَا بِالْغُسْلِ
Беҙгә [Раух] [Мәлик бин Әнәс] [Ибну Шиһабтан] [Сәлим бин Абдулла бин Ғүмәрҙән] [атаһынан] һөйләне, пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ирҙәрҙең береһе йома көндө мәсеткә ғәйбәт булып ингән, ә [Ғүмәр бин Ғүмәр Ғүмәр ғәләйһис-сәләм булған. — Хәҙер ниндәй ваҡыт? Ир яуап бирҙе; — Эй, Әмирүл Мөкминин, баҙарҙан ҡайтҡас, аҙан ишеттем, шунан шунда уҡ тәһәрәт алып, мәсеткә барыуҙан башҡа бер нәмә лә эшләмәнем. Шунан Ғүмәр әйтте; — Һеҙ ҙә тәһәрәт алығыҙ, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм беҙгә йыуынырға ҡушҡанын инде белһәгеҙ ҙә.
Imam Ahmad : 296
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ عَتِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ عَنْ بَعْضِ بَنِي يَعْلَى عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ طُفْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ قَالَ يَعْلَى فَكُنْتُ مِمَّا يَلِي الْبَيْتَ فَلَمَّا بَلَغْتُ الرُّكْنَ الْغَرْبِيَّ الَّذِي يَلِي الْأَسْوَدَ جَرَرْتُ بِيَدِهِ لِيَسْتَلِمَ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقُلْتُ أَلَا تَسْتَلِمُ قَالَ أَلَمْ تَطُفْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ بَلَى فَقَالَ أَفَرَأَيْتَهُ يَسْتَلِمُ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ الْغَرْبِيَّيْنِ قَالَ فَقُلْتُ لَا قَالَ أَفَلَيْسَ لَكَ فِيهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ قَالَ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَانْفُذْ عَنْكَ
Һөйләне беҙгә [Раух] Һөйләне беҙгә [Ибну Джүрәйж] миңә [Сөләймән бин Ғәсиҡ] [Ғабдулла бин Бабайҙан] [Бәни Йәғләнән сыҡҡан ҡайһы бер кешеләрҙән] [Йәғлә бин Өмәйәнән] әйтте, ул әйтте; Мин [Ғүмәр бин Әл-Хәттхаб] менән тауаф эшләнем, шунан ул руҡунды һөрттө, Йәғлә әйтте; ә мин тап Ҡәғбә эргәһендә инем, шуға күрә Ҡара таш эргәһендәге көнбайыш бағанаға килеп еткәс, уны һөртөргә ҡулымды һуҙҙым, шунан Ғүмәр һораны; 'Нимә эшләйһең?' Мин яуап бирҙем; — Һыпыртманыңмы? Ул әйтә; — Һин пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән бер ҡасан да тауаф эшләмәнеңме? Шулай итеп, мин яуап бирҙем; 'Эйе'. Ғүмәр тағы ла һораны; — Көнбайышта был ике бағананы һөртөп йөрөгәнен күрҙеңме? Мин яуап бирҙем; 'Юҡ'. Ғүмәр әйтте; — Был мәсьәләлә уға яҡшы өлгө булырлыҡ кешең юҡмы? Мин яуап бирҙем; — Эйе, — тине шунан Ғүмәр; 'Улайһа, һеҙҙең өсөн эшләгеҙ - миҫал бар -'.
Imam Ahmad : 297
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ وَأَبُو عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ قَالَ جِئْتُ بِدَنَانِيرَ لِي فَأَرَدْتُ أَنْ أَصْرِفَهَا فَلَقِيَنِي طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ فَاصْطَرَفَهَا وَأَخَذَهَا فَقَالَ حَتَّى يَجِيءَ سَلْمٌ خَازِنِي قَالَ أَبُو عَامِرٍ مِنْ الْغَابَةِ وَقَالَ فِيهَا كُلِّهَا هَاءَ وَهَاءَ قَالَ فَسَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الذَّهَبُ بِالْوَرِقِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ
Беҙгә [Усман бин Ғүмәргә] һәм [Әбү Әмиргә] һөйләп, ул әйтте; Беҙгә [Мәликте] [Әз Зөһриҙән] [Мәлик бин Әүс бин Әл Хадатсандан] һөйләп, ул әйтте; Мин бүлешергә теләгән динарҙарым менән килдем, шунан Талха бин Ғөбәйдилла менән осраштым, шунан ул алмаштырҙы һәм динарҙарҙы алды, тине; — Ҡаҙнасы Сәлмүн килгәнсе, — тине Әбү Әмир; — Джунглиҙан, — тип һөйләне Талха былар барыһын да аҡсалата, Малик бин Аус; шунан һуң мин [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан] был хаҡта һораным, Ғүмәр яуап бирҙе; Мин ишеттем Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм; 'Алтын -көмөшкә алмаштырылған- аҡсанан башҡа риба, бойҙай -алмаштырылған- бойҙай - риба, әгәр ул аҡса булмаһа, джежауат -джежауатҡа алмаштырылған - аҡсанан башҡа риба һәм финиктар -алмаштырылған- финиктар - риба аҡсанан башҡа'.
Imam Ahmad : 298
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ
Һөйләне беҙгә [Усман бин Ғүмәр] беҙгә [Юныс] [Әз Зөһриҙән] [Сәғит бин Әл Мөсәйип] [Ғүмәр] әйтте; Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Ысынлап та, мәрхүм ғаиләһе уның өсөн илай, сөнки ғазапланасаҡ».
Imam Ahmad : 299
حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ أَتَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي أُنَاسٍ مِنْ قَوْمِي فَجَعَلَ يَفْرِضُ لِلرَّجُلِ مِنْ طَيِّئٍ فِي أَلْفَيْنِ وَيُعْرِضُ عَنِّي قَالَ فَاسْتَقْبَلْتُهُ فَأَعْرَضَ عَنِّي ثُمَّ أَتَيْتُهُ مِنْ حِيَالِ وَجْهِهِ فَأَعْرَضَ عَنِّي قَالَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَتَعْرِفُنِي قَالَ فَضَحِكَ حَتَّى اسْتَلْقَى لِقَفَاهُ ثُمَّ قَالَ نَعَمْ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَعْرِفُكَ آمَنْتَ إِذْ كَفَرُوا وَأَقْبَلْتَ إِذْ أَدْبَرُوا وَوَفَيْتَ إِذْ غَدَرُوا وَإِنَّ أَوَّلَ صَدَقَةٍ بَيَّضَتْ وَجْهَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَوُجُوهَ أَصْحَابِهِ صَدَقَةُ طَيِّئٍ جِئْتَ بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَخَذَ يَعْتَذِرُ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا فَرَضْتُ لِقَوْمٍ أَجْحَفَتْ بِهِمْ الْفَاقَةُ وَهُمْ سَادَةُ عَشَائِرِهِمْ لِمَا يَنُوبُهُمْ مِنْ الْحُقُوقِ
Беҙгә [Бәкер бин Ғайса] [Әбү Әүәнә] [Әл-Мөғирә]-нән [Әш Сәйәби] [Әди бин Хатим]-дан һөйләне, ул әйтте; «Мин [Ғүмәр бин Әл-Хәттхабҡа] халҡымдан бер төркөм кешеләр араһында булғанда килдем, шунан һуң ул Бәни Сәййиҙән берәүгә егерме мең өлөш бирҙе һәм минән йөҙ сөйөрҙө», — тигән Әди; — Шулай итеп, мин уның янына барҙым, әммә ул минән йөҙ борҙо, шунан мин уны йөҙөнән осраттым, әммә ул һаман да минән йөҙ борҙо, — тип дауам итте Әди; шулай тип һораным унан; — Эй, Әмирул Мөкминин, һин мине танымайһыңмы? Әди әйтте; — Шунан башын күтәргәнсе көлдө лә, шунан әйтте; «Эйе, Аллаһ менән ант итәм, мин һине ысынлап та таныйым, һин кешеләр кафыр булғанда иман килтергән кеше, кешеләр сигенгәндә фронтҡа киткән кеше, һәм һин һәр кем уға хыянат иткәндә вәғәҙәләрен үтәгән кеше, һәм ысынлап та, Аллаһ Рәсүленең йөҙөн тәүҙә Бәййини һәм һеҙҙең сәхәбәләрҙең йөҙҙәрен тура килтергән саҙаҡа». Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм. Шунан ғәфү үтенде лә; “Асылда, саҙаҡа ярлылыҡ кисергән кешеләргә бирелә, улар ғаиләләренең етәкселәре, сөнки улар нимә күтәрә – улар үҙҙәренең хоҡуғы”.
Imam Ahmad : 300
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ فِيمَا الرَّمَلَانُ الْآنَ وَالْكَشْفُ عَنْ الْمَنَاكِبِ وَقَدْ أَطَّأَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ وَنَفَى الْكُفْرَ وَأَهْلَهُ وَمَعَ ذَلِكَ لَا نَدَعُ شَيْئًا كُنَّا نَفْعَلُهُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Һөйләне беҙгә [Ғәбдел Мәлик бин Әмру] Һөйләне беҙгә [Хисем бин Сәғд] [Зәйет бин Әсләмдән] [атаһынан] ул әйтте; Мин [Ғүмәр бин Әл-Хәттхабтың] былай тигәнен ишеттем: «Ни өсөн Рәмл – Тәүәф һәм Сәғи ваҡытында йүгереп йөрөү – был ваҡытта һәм елкәһен асып, хатта Аллаһ Исламды нығытһа ла, күфрҙе һәм уның эйәрселәрен бөтөрһә лә, әммә шулай ҙа беҙ Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм заманында эшләгән эшебеҙҙе ташламаясаҡбыҙ».