Imam Ahmad : 261
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ يَوْمَ عَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ وَأَشُكُّ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَوْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }
Вераз милемлы [Абдуррахман] Вераз милемлы [Суфьян] [Каис Бин Муслимлэсь] [Тарик Бин Шихаблэсь], еврейёс Умарлы шуизы шуыса; — Зэмзэ но, тон лыдӟид ке кылбур, со кылбур милемлы усьтӥськиз ке, соку кылбур усьтӥськем нуналэз одно ик праздник карысалзы. Собере [Умар] валэктӥз; Зэмзэ но, мон зэмзэ но тодӥсько, кытын стих усьтӥськиз, кыӵе нуналэ со усьтӥськиз, но тодӥсько, кытын вал Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллям, куке стих усьтӥськиз, со стих усьтӥськиз Арафа нуналэ но Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам со вакытэ Арафа нуналэ вуф лэсьтылӥз. Суфьян шуиз; Мон шекъёсы сярысь; «Пятница-а, мар-а». Нимаське стих; «Туннэ мон тӥ понна тӥлесьтыд религидэс быдэстӥ, тӥ вылэ аслэсьтым бакель каронъёсме быдэстӥ, нош мон юнматӥ, ислам тӥ понна религия луоз шуыса». -QS Аль Маида стих: 3-.
Imam Ahmad : 262
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ بِمَ أَهْلَلْتَ قُلْتُ بِإِهْلَالٍ كَإِهْلَالِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ سُقْتَ مِنْ هَدْيٍ قُلْتُ لَا قَالَ طُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حِلَّ فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَّطَتْنِي وَغَسَلَتْ رَأْسِي فَكُنْتُ أُفْتِي النَّاسَ بِذَلِكَ بِإِمَارَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَإِمَارَةِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنِّي لَقَائِمٌ فِي الْمَوْسِمِ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ فَقُلْتُ أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ فُتْيَا فَهَذَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَبِهِ فَأْتَمُّوا فَلَمَّا قَدِمَ قُلْتُ مَا هَذَا الَّذِي قَدْ أَحْدَثْتَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ قَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ { وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ } وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ نَبِيِّنَا فَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْيَ
Вераз милемлы [Абдуррахман] Вераз милемлы [Суфьян] [Каис Бин Муслимлэсь] [Тарик Бин Сихаблэсь] [Абу Мусалэсь] со шуиз; Мон лыктӥ Расулуллах доры, куке со Батхаын вал, собере со юаз: «Мар тон лэсьтӥд халяль — малпаськод кутскыны Хадж/Умра —?» Мон ответ сётӥ; — Со малпанэн, кызьы малпаз пророк. Со юаз: «Тон вайид-а ыбылэм пудо-животъёсты?» Мон ответ сётӥ; — Ӧвӧл, — шуиз со: — Каабаын, Сафаын но Марваын таваф лэсьты, собере тон тахаллул — умра/хаджез йылпумъя. Озьы мон Каабаын таваф лэсьтӥ но шафа но Марва вискын саи лэсьтӥ, собере мон калыкысьтым кышное доры лыктӥ но со мынэсьтым йырсиме ӵушиз но йырме миськиз. Озьы мон сыӵе адямиослы Абу Бакрлэн но Умарлэн косэмзыя фетва сётӥ, нош хадж дыръя дежурствоын дыръям одӥг адями лыктӥз но шуиз; — Зэмзэ ке, тон уд тодӥськы, мар каре Амирул Мукминин хадж ритуалъёсын. Мон ответ сётӥ; — О, адямиос, кинлы ке но ми фетва сётӥмы, соку татын [Амирул Мукминин] тӥ доры лыктэ но со сьӧры тӥ сьӧры лыктэ». Соин ик, куке со лыктӥз, мон солэсь юай; — Мар тон лэсьтӥд хадж ритуалъёс пумысен? Со валэктӥз; — Ми сое Аллах Таалалэн книгаысьтыз гинэ басьтӥськом, малы ке шуоно Аллах Таала шуиз; 'Нош быдэстыны хадж но 'умра понна Аллах' -QS Аль-Бакара; 196- нош ми басьтӥськомы ке асьмелэн пророкмылэсь сунназэ, соку со ӧз лэсьты тахаллул, ыбылэм пудо-животэз ыбылэм бере гинэ’.
Imam Ahmad : 263
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لَا تَضُرُّ وَلَا تَنْفَعُ وَلَكِنِّي رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَ حَفِيًّا
Милемлы [Абдуррахман] [Суфьянлэсь] [Ибрагим Бин Абдул А'лалэсь] [Суваид Бин Гафалахлэсь] вераса, со шуиз; Мон адӟи, кызьы [Умар] Хаджар -Асвад- ӟыгыртэ, со дыре ик шуиз; — Зэмзэ но, мон тодӥсько, тон из гинэ шуыса, кудӥныз нокыӵе изъян но пайда вайыны уг луы, нош малы ке шуоно мон адӟи, кызьы Абул Касим салляллаху алейхи васаллам — тонэ сак кисьтэ.
Imam Ahmad : 264
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ عَنِ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى تُشْرِقَ الشَّمْسُ عَلَى ثَبِيرٍ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَكَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ كَيْمَا نُغِيرُ يَعْنِي فَخَالَفَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ
Вераз милемлы [Абдуррахман] [Суфьянлэсь] но [Абдурраззак] вераз милемлы [Суфьян] [Абу Исхаклэсь] ['Амру Бин Маймунлэсь] со шуиз; [Умар] шуиз; -Абдурраззак шуиз, мон кылӥ, кызьы Умар шуиз; — «Мушрикъёс мудзалифаысь ӧз кошке, шунды Цабиир вылэ ӝутскытозь», — шуиз Абдурраззак; нош соос шуизы; — Шунды Цабиир вылэ ӝутскиз, соин ик ми соку ик кошкыны быгатӥмы, — шуиз со; Пророк саллаллаху 'алейхи васаллам собере соосын соглаш ӧз луы но со шунды ӝужан азьын муздалифаысь кошкиз'.
Imam Ahmad : 265
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَكَانَ فِيمَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ آيَةُ الرَّجْمِ فَقَرَأْنَا بِهَا وَعَقَلْنَاهَا وَوَعَيْنَاهَا فَأَخْشَى أَنْ يَطُولَ بِالنَّاسِ عَهْدٌ فَيَقُولُوا إِنَّا لَا نَجِدُ آيَةَ الرَّجْمِ فَتُتْرَكَ فَرِيضَةٌ أَنْزَلَهَا اللَّهُ تَعَالَى وَإِنَّ الرَّجْمَ فِي كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى حَقٌّ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أَحْصَنَ مِنْ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ إِذَا قَامَتْ الْبَيِّنَةُ أَوْ كَانَ الْحَبَلُ أَوْ الِاعْتِرَافُ
Вераз милемлы [Абдуррахман] Вераз милемлы [Малик] [Аз Зухри]лэсь ['Убайдилла Бин Абдулла]лэсь [Ибн Аббаслэсь] со шуиз; [Умар] шуиз; Зэмзэ но, Аллах Таала Мухаммедлы ыстћз но солы книгаез — Коранэз — усьтћз. нош солы усьтэм кылбуръёс пӧлын вал изъёсын жугиськон сярысь закон сярысь кылбур. Ми сое лыдӟимы, валамы но валамы стихез, соин ик кышкасько, кема дыр ортчыса, адямиос шуозы шуыса; — Зэмзэ ке, ми ӧм шедьтэ нокыӵе кылбуръёс изъёсын жугиськон сярысь закон сярысь. Собере обязательство, кудзэ Аллах Таала усьтӥз, куштӥське. Зэмзэ ке, изъёсын ыбылӥськон сярысь закон — со право — со зэмзэ но вань — Аллах Таалалэн книгаяз котькуд адями понна, кин люкиськон лэсьтэ, со мушон ке, вань доказательствоос, яке нылпи ваён яке исповеданиен ке.
Imam Ahmad : 266
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي الصَّلَاةِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْرَأَنِيهَا فَأَخَذْتُ بِثَوْبِهِ فَذَهَبْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا فَقَالَ اقْرَأْ فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهَا مِنْهُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ لِي اقْرَأْ فَقَرَأْتُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ مَرَرْتُ بِهِشَامِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Милемлы [Абдуррахман] [Маликлэсь] [Аз Зухрилэсь] [Урвалэсь] [Абдуррахман Бин Абдлэсь] [Умар Бин Аль Хатхаблэсь] вераса, со шуиз; Мон кылӥ, кызьы Хисям Бин Хаким лыдӟиз «Аль-Фуркон» гожтэтэз молитваын, кудзэ мон лыдӟи кадь ӧй вал, Расулуллах алейхи васаллам мыным сое лыдӟиз ке но, соин ик мон солэсь дӥсьсэ кыски но Расулуллах алейхи васаллям азьын вайи, собере мон шуи; — О, Аллахлэн ыстэм муртэз, мон зэмзэ но кылӥ, кызьы со лыдӟе Аль-Фурконлэсь гожтэтсэ, мон лыдӟи кадь ӧвӧл. Соин ик со шуиз: «Лыдӟе -О Хишам-!» Хисям собере лыдӟиз лыдӟонэз, кудзэ мон солэсь кылӥ, собере шуиз: «Озьы усьтӥськиз гожтэт». Собере нош ик шуиз: — Лыдӟе -о, Умар-! Мон сое лыдӟи, собере со шуиз; — Озьы гожтэт усьтӥськиз, зэмзэ ке, та Коран сизьым букваен усьтӥськиз — сизьым диалектъёсын-, соин ик сое капчиен лыдӟе. Милемлы вераз [Абдурраззак] вераз милемлы [Ма'мар] [Аз Зухри] ['Урва] [Аль Мисвар Бин Махрама] но [Абдуррахман Бин Абдул Кори], соос кыкназы но Умарлэсь верамзэ кылӥллям шуыса; — Мон ортчи Хисям бин Хаким бин Хизамэз, со лыдӟиз «Аль-Фуркон» сураез, — собере со пусйиз хадислэсь пуштроссэ.
Imam Ahmad : 267
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّعْدِيِّ قَالَ قَالَ لِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ لَمْ تَقْبَلْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَاكَ قَالَ أَنَا غَنِيٌّ لِي أَعْبُدٌ وَلِي أَفْرَاسٌ أُرِيدُ أَنْ يَكُونَ عَمَلِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ قَالَ لَا تَفْعَلْ فَإِنِّي كُنْتُ أَفْعَلُ مِثْلَ الَّذِي تَفْعَلُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ مَنْ هُوَ أَفْقَرُ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ خُذْهُ فَإِمَّا أَنْ تَمَوَّلَهُ وَإِمَّا أَنْ تَصَدَّقَ بِهِ وَمَا آتَاكَ اللَّهُ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ لَهُ وَلَا سَائِلِهِ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ لَقِيَ عُمَرُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ تَصَدَّقْ بِهِ وَقَالَ لَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
Вераз милемлы [Абдурахман] Вераз милемлы [Абдулла Бин Аль Мубарак] [Ма'мар]лэсь [Аз Зухри] [Ас Саиб Бин Язидлэсь] [Абдулла Бин Ас Сади] со шуиз; [Умар] мыным шуиз; — Мыным ӧз вералэ — одӥг сярысь — тон адямиослэсь ужзэс чакласа возиськод шуыса, собере, куке тыныд уждун сёто, тон сое уд кутӥськы-а? Абдулла Бин Сади валэктӥз; — Озьы, — юаз Умар; — Соку мар тыныд солэсь кулэ? Со валэктӥз; — Мыным тырмоз, мынам кӧня ке ляльчиосы но кӧня ке конёкъёсы вань, соин ик мынам потэ, мынам уже мусульманъёслы благотворительность мед луоз шуыса, — шуиз Умар; — Эн лэсьты, малы ке шуоно мон лэсьтӥ, кызьы тон лэсьтӥд, нырысь Аллахлэн Посланникез салляллаху алейхи васаллам мыным сётӥз -уж уждун-, собере мон шуи; «Сётэ та наградаез кинлы ке но, кин монлэсь начаргес», собере со шуиз: «Басьты сое, тон сое азинтыны быгатӥськод — сое инвестировать каре — яке сое сёты благотворительностьлы, мар тыныд Аллах та узырлыклэсь сётӥз, тон сое уд возьма ке но, сое ӧд куры ке но, соку басьты, нош со озьы ӧвӧл ке, соку сое аслэсьтыд шуыса эн вера». Вераз милемлы [Абдурраззак] Вераз милемлы [Ма'мар] [Аз Зухри]лэсь [Ас Саиб Бин Язид] со шуиз; [Умар] пумиськиз Абдулла Бин Ас Садиен. собере Ас Саиб пусйиз хадислэсь пуштроссэ, но со шуиз, Аллахлэн Посланникез салляллаху алейхи васаллам шуиз: «Солы ӟечлык сётэ», нош со шуиз; — Соку эн вера сое аслэсьтыд шуыса.
Imam Ahmad : 268
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَضَاعَهُ صَاحِبُهُ فَأَرَدْتُ أَنْ أَبْتَاعَهُ وَظَنَنْتُ أَنَّهُ بَائِعُهُ بِرُخْصٍ فَقُلْتُ حَتَّى أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا تَبْتَعْهُ وَإِنْ أَعْطَاكَهُ بِدِرْهَمٍ فَإِنَّ الَّذِي يَعُودُ فِي صَدَقَتِهِ فَكَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ
Милемлы [Абдуррахман] [Маликлэсь] [Заид Бин Асламлэсь] [атаезлэсь] [Умар Бин Аль Хатхаблэсь] вераса, со шуиз; Мон огпол коня ке кутӥ -джихад- Аллахлэн сюрес вылаз, собере конялэн кузёез сое куштӥз, соин ик мон коня басьтэме потэ вал, нош мон малпай, со сое дунтэм дунэн вузалоз шуыса, мон шуи; — Возьма, мон Аллахлэсь Посланниксэ юалляськытозь, — собере со шуиз: — Эн басьтэ сое, со тыныд дирхамъёс сётыса но, малы ке шуоно адями сярысь притча, кудӥныз со берен басьтэ аслэсьтыз милостынязэ — солэсь кузьымзэ — со пуны кадь, кудӥныз со берен ӵыжаське аслэсьтыз ӵынзэ.
Imam Ahmad : 269
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ أَنَّهُ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَجَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ هَذَيْنِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِهِمَا يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ وَالْآخَرُ يَوْمٌ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ
-Ахмад Бин Хамбал- шуиз; Мон лыдӟи [Абдуррахманлы] [Маликлэсь] [Ибн Шихаблэсь] [Абу Убайдлэсь, Ибн Азхарлэн азьвыл ляльчиезлэсь], со шуиз; «Мон [Умар Бин Аль Хаттаб] ӵош юрттэт сётонъя молитвае ветлӥ, собере со молитвае ветлӥз, молитва бере со калыклы тодытыны ӝутскиз, шуиз; — Зэмзэ но, та кык нуналъёсы пророк саллаллаху алейхи васаллям постэз уг лэзьы, малы ке шуоно -Айдул-Фитри- — со нунал, куке тон постэз тӥяськод, нош кыкетӥез —Айдул-Адлха- — со нунал, куке тон сииськод аслэсьтыд -сӥль йӧлдэ- аслэсьтыд курбондэ».
Imam Ahmad : 270
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كَانَ عُمَرُ رَجُلًا غَيُورًا فَكَانَ إِذَا خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّبَعَتْهُ عَاتِكَةُ ابْنَةُ زَيْدٍ فَكَانَ يَكْرَهُ خُرُوجَهَا وَيَكْرَهُ مَنْعَهَا وَكَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَأْذَنَتْكُمْ نِسَاؤُكُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَلَا تَمْنَعُوهُنَّ
Милемлы [Исмаил Бин Ибрагимлы] [Яхья Бин Абу Исхаклэсь] [Салим Бин Абдуллалэсь] вераса, со шуиз; [Умар] ӝожомем адями вал, куке со потаз молитваез быдэстыны, 'Атика, Заидлэн нылыз со сьӧры мынӥз, солы ӧз кельшы ке но, куке 'Атика потаз но ӧз яраты сое люкетыны, нош со мыным вераз, Аллахлэн Посланникез (Аллахлэн тупаса улонэз но солы мед луоз) тӥляд кышнодылэсь лэземзэ куриз: вӧсяськы, собере соосты эн люкеты'.
Imam Ahmad : 271
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ قَالَ لَوْلَا آخِرُ الْمُسْلِمِينَ مَا فُتِحَتْ قَرْيَةٌ إِلَّا قَسَمْتُهَا كَمَا قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ
Милемлы [Абдуррахман] [Маликлэсь] [Заид Бин Асламлэсь] [атаезлэсь] [Умарлэсь] вераса, со шуиз; — Берпуметӥ мусульманъёс ӧй ке луысалзы, гурт ӧй луысал, мон сое ӧй люкысал ке, кызьы Аллахлэн Посланникез Хайбар музъемез люкылӥз.
Imam Ahmad : 272
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ كَانَ أَوْلَاكُمْ بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَصْدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ وَلَا أُصْدِقَتْ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِهِ أَكْثَرَ مِنْ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُبْتَلَى بِصَدُقَةِ امْرَأَتِهِ وَقَالَ مَرَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُغْلِي بِصَدُقَةِ امْرَأَتِهِ حَتَّى تَكُونَ لَهَا عَدَاوَةٌ فِي نَفْسِهِ وَحَتَّى يَقُولَ كَلِفْتُ إِلَيْكِ عَلَقَ الْقِرْبَةِ قَالَ وَكُنْتُ غُلَامًا عَرَبِيًّا مُوَلَّدًا لَمْ أَدْرِ مَا عَلَقُ الْقِرْبَةِ قَالَ وَأُخْرَى تَقُولُونَهَا لِمَنْ قُتِلَ فِي مَغَازِيكُمْ وَمَاتَ قُتِلَ فُلَانٌ شَهِيدًا وَمَاتَ فُلَانٌ شَهِيدًا وَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ قَدْ أَوْقَرَ عَجُزَ دَابَّتِهِ أَوْ دَفَّ رَاحِلَتِهِ ذَهَبًا أَوْ وَرِقًا يَلْتَمِسُ التِّجَارَةَ لَا تَقُولُوا ذَاكُمْ وَلَكِنْ قُولُوا كَمَا قَالَ النَّبِيُّ أَوْ كَمَا قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قُتِلَ أَوْ مَاتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ
Вераз милемлы [Исмаил] Вераз милемлы [Салама Бин Алкама] [Мухаммад Бин Сиринлэсь] со шуиз; со вал [монэ ивортӥз] [Абул Аджфа' Ас Сулами] со шуиз; Мон кылӥ [Умарлэсь] шуэмзэ; 'Тод, эн преувеличивать нылкышноослэн приданое сярысь ужпум, тодэ, эн преувеличивать нылкышноослэн приданое сярысь ужпум, малы ке шуоно действиез дунне вылын дано ке яке Аллахлы оскон, соку адями, кудӥныз та ужпумъя умойгес луэ пророк саллаллаху алейхи васал, пророк саллаллаху саллахила вал, ӧз сётэ приданое кышноосызлы но озьы ик ӧз куры приданое нылъёсыз понна дас кык uqiyahлэсь тросгес, зэмзэ ке, одӥг адями одно ик эскеремын луоз кышноезлэн приданое’. мукет учыре со шуиз; — Зэмзэ но, воргорон кышноезлы одно ик бадӟым дун сётоз, со солы тушмон луытозь но шуоз на; — Мон тӥлесьтыд та кирбаез — кожалэсь лэсьтэм посудаез — гирляндаен тырыны тыршо. Абул 'Ауджа` шуиз; — Со вакытэ мон бедуин пияш вал, кудӥныз али но кенкур зын потэ вал, нош мон ӧй тоды, мар со сыӵе герӟаны. Умар шуиз; — Нош мукетыз — куке кин ке ожмаськонын быремын но собере со кулэ, собере тон шуиськод; «Со но озьы мученик луиз», оло, со вузкарон понна зарниен яке азвесь тырмытэм ездовой пудо-животсэ яке коня седлозэ вайиз ке но, соку озьы эн вералэ, нош вералэ, кызьы шуиз пророк яке Мухаммад салляллаху алейхи васаллам: «Кин ке но виемын луоз, Аллахлэн сюрес вылаз ожмаськыкуз, инме пыроз».
Imam Ahmad : 273
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا الْجُرَيْرِيُّ سَعِيدٌ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي فِرَاسٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَلَا إِنَّا إِنَّمَا كُنَّا نَعْرِفُكُمْ إِذْ بَيْنَ ظَهْرَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِذْ يَنْزِلُ الْوَحْيُ وَإِذْ يُنْبِئُنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ أَلَا وَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ انْطَلَقَ وَقَدْ انْقَطَعَ الْوَحْيُ وَإِنَّمَا نَعْرِفُكُمْ بِمَا نَقُولُ لَكُمْ مَنْ أَظْهَرَ مِنْكُمْ خَيْرًا ظَنَنَّا بِهِ خَيْرًا وَأَحْبَبْنَاهُ عَلَيْهِ وَمَنْ أَظْهَرَ مِنْكُمْ لَنَا شَرًّا ظَنَنَّا بِهِ شَرًّا وَأَبْغَضْنَاهُ عَلَيْهِ سَرَائِرُكُمْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ رَبِّكُمْ أَلَا إِنَّهُ قَدْ أَتَى عَلَيَّ حِينٌ وَأَنَا أَحْسِبُ أَنَّ مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ يُرِيدُ اللَّهَ وَمَا عِنْدَهُ فَقَدْ خُيِّلَ إِلَيَّ بِآخِرَةٍ أَلَا إِنَّ رِجَالًا قَدْ قَرَءُوهُ يُرِيدُونَ بِهِ مَا عِنْدَ النَّاسِ فَأَرِيدُوا اللَّهَ بِقِرَاءَتِكُمْ وَأَرِيدُوهُ بِأَعْمَالِكُمْ أَلَا إِنِّي وَاللَّهِ مَا أُرْسِلُ عُمَّالِي إِلَيْكُمْ لِيَضْرِبُوا أَبْشَارَكُمْ وَلَا لِيَأْخُذُوا أَمْوَالَكُمْ وَلَكِنْ أُرْسِلُهُمْ إِلَيْكُمْ لِيُعَلِّمُوكُمْ دِينَكُمْ وَسُنَّتَكُمْ فَمَنْ فُعِلَ بِهِ شَيْءٌ سِوَى ذَلِكَ فَلْيَرْفَعْهُ إِلَيَّ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِذَنْ لَأُقِصَّنَّهُ مِنْهُ فَوَثَبَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَوَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى رَعِيَّةٍ فَأَدَّبَ بَعْضَ رَعِيَّتِهِ أَئِنَّكَ لَمُقْتَصُّهُ مِنْهُ قَالَ إِي وَالَّذِي نَفْسُ عُمَرَ بِيَدِهِ إِذَنْ لَأُقِصَّنَّهُ مِنْهُ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقِصُّ مِنْ نَفْسِهِ أَلَا لَا تَضْرِبُوا الْمُسْلِمِينَ فَتُذِلُّوهُمْ وَلَا تُجَمِّرُوهُمْ فَتَفْتِنُوهُمْ وَلَا تَمْنَعُوهُمْ حُقُوقَهُمْ فَتُكَفِّرُوهُمْ وَلَا تُنْزِلُوهُمْ الْغِيَاضَ فَتُضَيِّعُوهُمْ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ مَرَّةً أُخْرَى أَخْبَرَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ إِسْمَاعِيلُ وَذَكَرَ أَيُّوبُ وَهِشَامٌ وَابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ عَنْ عُمَرَ نَحْوًا مِنْ حَدِيثِ سَلَمَةَ إِلَّا أَنَّهُمْ قَالُوا لَمْ يَقُلْ مُحَمَّدٌ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ
Вераз милемлы [Исмаил] вераз милемлы [Аль Джураири Саид] [Абу Надлра]лэсь [Абу Фирослэсь] со шуиз; [Умар Бин Хатхаб] проповедовать кариз, со шуиз; — О, адямиос, тодэ, ми тӥледыз тодӥмы, куке милям пӧлын вал пророк саллаллаху алейхи васаллям усьтонэн но Аллах милемлы тӥ сярысь ивортӥз, тодэ, пророк саллаллаху алейхи васаллям улонысь кошкиз но усьтон йылпумъяськиз, нош ми тӥледыз тодӥмы соя, мар ми тӥледлы верам. Тӥ пӧлысь кин ке но, кинлэн жахирез умой адӟиське, ми сое ӟеч адямиен лыдъяськом но ми сое яратӥськом, нош кин ке тӥ пӧлысь, кинлэн жахирез урод адӟиське, ми сое уродэн лыдъяськом но ми сое адӟемпотостэм каромы, тӥляд лушкем ужды тӥ но тӥляд Раббды вискын, тӥ тодӥськоды, одӥг пол мыным луонлык кылдӥз но мон малпай, кин ке но Коранэз Аллахлы осконэн лыдӟе, соин ик мон сое ӟечкыласько улон сярысь, тон тодӥськод-а, зэмзэ но, адямиос сое лыдӟизы, адямиослэн луэмзылы оскиськыса, соин ик лыдӟемдыя Аллахлы оскиське, нош ужъёсыныды Аллахлы оскиське, тодэ, мон, Аллах нимын, тӥ доры ляльчиосме тӥлесьтыд лыостэс жугыны яке тӥлесьтыд узырлыктэс басьтыны ӧй келя, нош мон соосты тӥ доры ыстћ, тӥледыз тӥляд религиды но тӥляд суннады сярысь дышетыны, соин ик кин ке но со сярысь ӝожтӥськыны ӧз лэзе мон, соку Солэн кияз, кинлэн кияз мынам лулы, мон со сярысь одно ик сюлмасько». собере Амру Бин Аль Аш султӥз но шуиз; — О, Амирул Мукминин, мар луоз, мусульманъёс пӧлысь одӥгез адями аслэсьтыз калыксэ нуэ ке, собере куд-ог калыксэ курадӟытэ ке, тон солы киша лэсьтод-а? Умар валэктӥз; — Озьы, солэн кияз Умарлэн лулыз, мон солы одно ик киша лэсьто, нош мон адӟи, кызьы Аллахлэн ыстэм муртэз со вылэ киша лэсьтӥз, соин ик мусульманъёсты эн жуге, соос соосты лябӟытытозь, эн кужмысь лэсьтэ, соос мед курадӟозы, эн люкетэ соослэсь правооссэс, соос кафиръёслы кулэ медаз кыле шуыса соин ик соос быдтэмын луозы'. Мукет учыре милемлы Исмаил сярысь вераса, со шуиз; милемлы ивортӥз Салама Бин Алкама Мухаммад Бин Сиринлэсь, со шуиз; со мыным ивортӥз Абул 'Ауджа' со шуиз; Мон кылӥ, кызьы Умар шуиз; — Тодӥськод-а, эн ӝожтӥськы, куке нылкышноослэн приданоеоссы сярысь вераськон мынэ. собере со пусйиз хадис, Исмаил шуиз; но со пусйиз Айюб, Хишам но Ибн Аун Мухаммедлэсь Абул Аджфалэсь Умарлэсь Салама хадисъя, шуизы; — нош Мухаммед ӧз вера; со сярысь мыным ивортӥзы Абул 'Аджфа'.
Imam Ahmad : 274
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ جَنَازَةَ أُمِّ أَبَانَ ابْنَةِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعِنْدَهُ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ فَجَاءَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُودُهُ قَائِدُهُ قَالَ فَأُرَاهُ أَخْبَرَهُ بِمَكَانِ ابْنِ عُمَرَ فَجَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي وَكُنْتُ بَيْنَهُمَا فَإِذَا صَوْتٌ مِنْ الدَّارِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَأَرْسَلَهَا عَبْدُ اللَّهِ مُرْسَلَةً قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كُنَّا مَعَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ نَازِلٍ فِي ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ لِي انْطَلِقْ فَاعْلَمْ مَنْ ذَاكَ فَانْطَلَقْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ أَمَرْتَنِي أَنْ أَعْلَمَ لَكَ مَنْ ذَاكَ وَإِنَّهُ صُهَيْبٌ فَقَالَ مُرُوهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَقُلْتُ إِنَّ مَعَهُ أَهْلَهُ قَالَ وَإِنْ كَانَ مَعَهُ أَهْلُهُ وَرُبَّمَا قَالَ أَيُّوبُ مَرَّةً فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَلَمَّا بَلَغْنَا الْمَدِينَةَ لَمْ يَلْبَثْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَنْ أُصِيبَ فَجَاءَ صُهَيْبٌ فَقَالَ وَا أَخَاهُ وَا صَاحِبَاهُ فَقَالَ عُمَرُ أَلَمْ تَعْلَمْ أَوَلَمْ تَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَأَرْسَلَهَا مُرْسَلَةً وَأَمَّا عُمَرُ فَقَالَ بِبَعْضِ بُكَاءِ فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ فَذَكَرْتُ لَهَا قَوْلَ عُمَرَ فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا قَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَحَدٍ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْكَافِرَ لَيَزِيدُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَذَابًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى { وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى } قَالَ أَيُّوبُ وَقَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ قَالَ لَمَّا بَلَغَ عَائِشَةَ قَوْلُ عُمَرَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَتْ إِنَّكُمْ لَتُحَدِّثُونِي عَنْ غَيْرِ كَاذِبَيْنِ وَلَا مُكَذَّبَيْنِ وَلَكِنَّ السَّمْعَ يُخْطِئُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ أَيُّوبَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ تُوُفِّيَتْ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِمَكَّةَ فَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ
Вераз милемлы [Исмаил] Вераз милемлы [Айюб] [Абдулла Бин Абимулайка] со шуиз; «Куке мон [Абдулла Бин Умарлэн] сьӧраз вал, Умма Абанлэсь, Усман Бин Аффанлэн нылызлэсь, мугорзэ возьмаса, нош Абдулла Бин Умар дорын Амру Бин Усман вал, собере Ибну Аббас лыктӥз, сое гид нуиз», — вераны кутскиз Абдулла Бин Аби; — Мон адӟи, кызьы Ибну Аббасэз нуись адями солы Ибну Умарлэн интыез сярысь вера, собере Ибну Аббас лыктӥз но мон доры пуксиз, соин ик мон соос кыкназы вискын вал, шӧдтэк шорысь корка пушкысь куара кылӥськиз, собере Ибну Умар шуиз; — Мон одӥг пол кылӥ, кызьы пророк саллаллаху алейхи васаллам шуиз: «Зэмзэ но, кулэм муртэз курадӟытозы, малы ке шуоно солэн семьяез солы пумит бӧрдэ». Собере Абдулла Бин Умар оглом хадислэсь лафадззэ пусйиз — нокыӵе детальёстэк —. Собере [Ибн Аббас] шуиз; — Ми одӥг пол Амирул Мукминин Умарен вал, озьы, куке ми бусыын вал, шӧдтэк шорысь со пумитаз одӥг адямиез, кудӥныз со писпулэн пеймытэз улэ дугдӥз, Умар мыным шуиз; — Мын, тод, кин со! Собере мон мынӥ, нош со адями Шухайб вал. собере мон Умар доры берытски но шуи; — Зэмзэ но, тон мыным косӥд со адями сярысь тодыны, со Шухайб, — шуиз Умар; — Вералэ солы, милемын ӵош мед лыктоз шуыса! Мон шуи; — Зэмзэ но, со аслаз семьяеныз, — шуиз Умар; — Семьяеныз ӵош ке но. Мукет учыре, оло, Аюб шуиз; — Соку мед со ми сьӧры мыноз. Мединае вуыса, кема ӧз ортчы, Амирул Мукмининлы шудтэм учыр луиз. Собере Шухайб лыктӥз но шуиз; — Ой, агае, ой, эше. Озьы [Умар] шуиз; — Тон уд тодӥськы-а, яке тон ноку ӧд кылы-а, Аллахлэн ыстэм муртэз огпол шуиз шуыса: «Зэмзэ но, кулэм муртэз курадӟытозы, малы ке шуоно солэн семьяысьтыз куд-огез солы пумит бӧрдэ». Абдулла Бин Умар сярысь ке, со оглом хадисысь лафадзъёсты пусйиз, нош Умар лафадзъёсты пусйиз; — Малы ке шуоно куд-огез бӧрдо. Мон -Ибну Аббас- собере пумиськи Айсяен но солы Умарлэсь кылъёссэ пусйи, собере [Айся] валэктӥз; 'Ӧвӧл, Аллахен, Расулуллах алейхи васаллам ноку ӧз вера, кулэм муртэз кинлэн ке бӧрдэмез понна курадӟытозы шуыса, нош Расулуллах алейхи васаллям одӥг пол шуиз: «Зэмзэ но, Аллах кафиръёслэсь курадӟонзэс будэтоз, малы ке шуоно соослэн семьяоссы бӧрдозы, нош Аллах сое серекъя но серекъятэ адямиосты; 'Сьӧлыко адями мукетъёсызлэсь сьӧлыкъёссэс уз чида' -QS An Najm verse: 38-'. [Айюб] шуиз; [Ибн Абимулайка] шуиз; Милемлы вераз Аль-Касим; шуэ со; куке Умарлэн но Ибн Умарлэн кылъёссы Айся доры вуизы, [Айся] шуиз; — Зэмзэ но, тон мыным верад кык адямиослэсь, кудъёсыз уг алдасько но ӧз алдаське, нош соослэн кылэмзы -куддыръя- янгыш». Милемлы вераз [Абдурраззак] вераз милемлы [Ибну Джурайдж] мыным вераз [Абдулла Бин Абимулайка] собере со пусйиз Аюблэн хадисэзлэсь пуштроссэ, но со шуиз; собере шуиз Ибн Умар Амру Бин Усманлы, солы пумит луыса; малы тон уд дугды бӧрдыны, зэмзэ ке, пророк саллаллаху алейхи васаллам шуиз: «зэмзэ но, кулэм муртэз курадӟытозы, малы ке шуоно солэн семьяез со вылэ бӧрдэ». Вераз милемлы [Абдурраззак] вераз милемлы [Ибну Джурайдж] вераз мыным [Абдулла Бин Абимулейка], со шуиз; Усман Бин Аффанлэн нылыз Меккаын кулэм, соин ик Ибну Умар но Ибну Аббас сое похоронкае лыктӥзы, нош мон соос кыкназы вискын пукисько вал, Ибну Умар Амру Бин Усманлы шуиз, солы пумит луыса; — Малы бӧрдэмысь уд дугды? Зэмзэ но, Расулуллах алейхи васаллам шуиз: «Зэмзэ но, кулэм адямиез курадӟытозы, малы ке шуоно солэн семьяез со вылэ бӧрдэ». Озьы со пусйиз Ибн Абимулайкалэсь Айюблэсь Исмаил хадиссэ.
Imam Ahmad : 275
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كُنْتُ فِي رَكْبٍ أَسِيرُ فِي غَزَاةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَلَفْتُ فَقُلْتُ لَا وَأَبِي فَهَتَفَ بِي رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي لَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Вераз милемлы [Хусейн Бин Мухаммад] Вераз милемлы [Израиль] [Симак] [Икрима] [Ибн Аббас] со шуиз; [Умар] шуиз; Мон вал группаен, кудӥныз ожмаськон пала мынӥллям Расулулла саллаллаху алейхи ва саллям, собере мон кыл сётӥ, шуыса; — Ӧвӧл, атае понна. Шӧдтэк шорысь кин ке мыным сьӧрысь шыпыртӥз: «Атаедлэн нимыныз эн кыл куты». Собере мон берытски но, со вал Аллахлэн ыстэм муртэз.
Imam Ahmad : 276
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُيَسَّرٍ أَبُو سَعْدٍ الصَّاغَانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ قَالَ كَانَ عُمَرُ يَحْلِفُ عَلَى أَيْمَانٍ ثَلَاثٍ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَحَدٌ أَحَقَّ بِهَذَا الْمَالِ مِنْ أَحَدٍ وَمَا أَنَا بِأَحَقَّ بِهِ مِنْ أَحَدٍ وَاللَّهِ مَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ أَحَدٌ إِلَّا وَلَهُ فِي هَذَا الْمَالِ نَصِيبٌ إِلَّا عَبْدًا مَمْلُوكًا وَلَكِنَّا عَلَى مَنَازِلِنَا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى وَقَسْمِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَالرَّجُلُ وَبَلَاؤُهُ فِي الْإِسْلَامِ وَالرَّجُلُ وَقَدَمُهُ فِي الْإِسْلَامِ وَالرَّجُلُ وَغَنَاؤُهُ فِي الْإِسْلَامِ وَالرَّجُلُ وَحَاجَتُهُ وَ وَاللَّهِ لَئِنْ بَقِيتُ لَهُمْ لَيَأْتِيَنَّ الرَّاعِيَ بِجَبَلِ صَنْعَاءَ حَظُّهُ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَهُوَ يَرْعَى مَكَانَهُ
Милемлы вераз [Мухаммад Бин Муясар Абу Саид Аш Шагани] Милемлы вераз [Мухаммад Бин Исхак] [Мухаммад Бин 'Амру Бин 'Ато`] [Малик Бин Аус Бин Аль Хадацан] со шуиз; [Умар] одӥг пол куинь присяга сётӥз, со шуиз; — Аллахен, нокинлэн но мукетыз вылэ правоез ӧвӧл, мон но, та мылкыдлы. Аллахен, мусульманин ӧвӧл, нош солэн та ваньбурезлэн люкетэз вань, ляльчиос сяна, нош милям коркаямы вань Аллахлэн Таалалэн книгаез но милям люкиськонмы Аллахлэн ыстэм муртэзлэсь, собере адями, кудзэ исламлы сётэм курбонъёсыз вылэ пыкиськыса, адями, кудзэ солэн исламлы азьвыл пыремез вылэ пыкиськыса, адями, кудзэ солэн узырлыкез вылэ пыкиськыса, исламлы луыса, адями, кудзэ мон Аллахлы кельтӥ ке соослы, со одно ик лыктоз Шаньа гурезьысь пастухлы` аслэсьтыз люкетсэ, куке со ас интыяз пастух вал’.
Imam Ahmad : 277
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنِي أَبُو الْمُخَارِقِ زُهَيْرُ بْنُ سَالِمٍ أَنَّ عُمَيْرَ بْنَ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيَّ كَانَ وَلَّاهُ عُمَرُ حِمْصَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ عُمَرُ يَعْنِي لِكَعْبٍ إِنِّي أَسْأَلُكَ عَنْ أَمْرٍ فَلَا تَكْتُمْنِي قَالَ وَاللَّهِ لَا أَكْتُمُكَ شَيْئًا أَعْلَمُهُ قَالَ مَا أَخْوَفُ شَيْءٍ تَخَوَّفُهُ عَلَى أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَئِمَّةً مُضِلِّينَ قَالَ عُمَرُ صَدَقْتَ قَدْ أَسَرَّ ذَلِكَ إِلَيَّ وَأَعْلَمَنِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Милемлы вераз [Абдул Куддус Бин Аль Хаджадж] Милемлы вераз [Шафван] Мыным вераз [Абул Мухарик Зухайр Бин Салим], Умаир Бин Саад Аль Ансариез [Умар] Химша ёросэн кивалтыны пуктӥз шуыса, собере со хадис сярысь вераз. Умар Кааблы шуиз; — Зэмзэ но, мон тӥлесьтыд одӥг ужпум сярысь юалляськисько, соин ик эн лушкалэ сое мынэсьтым. Кааб ответ сётӥз; «Аллахен мон уг лушкаськы сое, мае мон тодӥсько». Умар юаз; — Мар тӥ тужгес но кышкаськоды Мухаммедлэн уммаез сярысь? Кааб ответ сётӥз; — Янгыш кивалтӥсьёсты, — шуиз Умар; — Тон шонер вераськод, мон тае ачимлэсь лушкем луи, нош Расулулла салляллаху алейхи васаллам мыным со сярысь вераз.
Imam Ahmad : 278
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَقَالَ سَالِمٌ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ قَالَ عُمَرُ أَرْسِلُوا إِلَيَّ طَبِيبًا يَنْظُرُ إِلَى جُرْحِي هَذَا قَالَ فَأَرْسَلُوا إِلَى طَبِيبٍ مِنْ الْعَرَبِ فَسَقَى عُمَرَ نَبِيذًا فَشُبِّهَ النَّبِيذُ بِالدَّمِ حِينَ خَرَجَ مِنْ الطَّعْنَةِ الَّتِي تَحْتَ السُّرَّةِ قَالَ فَدَعَوْتُ طَبِيبًا آخَرَ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي مُعَاوِيَةَ فَسَقَاهُ لَبَنًا فَخَرَجَ اللَّبَنُ مِنْ الطَّعْنَةِ صَلْدًا أَبْيَضَ فَقَالَ لَهُ الطَّبِيبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اعْهَدْ فَقَالَ عُمَرُ صَدَقَنِي أَخُو بَنِي مُعَاوِيَةَ وَلَوْ قُلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ كَذَّبْتُكَ قَالَ فَبَكَى عَلَيْهِ الْقَوْمُ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ فَقَالَ لَا تَبْكُوا عَلَيْنَا مَنْ كَانَ بَاكِيًا فَلْيَخْرُجْ أَلَمْ تَسْمَعُوا مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُعَذَّبُ الْمَيِّتُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ لَا يُقِرُّ أَنْ يُبْكَى عِنْدَهُ عَلَى هَالِكٍ مِنْ وَلَدِهِ وَلَا غَيْرِهِمْ
Вераз милемлы [Якуб] Вераз милемлы [атае] [Салих] шуиз [Ибн Шихаб]; [Салим] шуиз; Мон кылӥ [Абдулла Бин Умар] шуиз; [Умар] шуиз; — Монэ врач доры келя, со мынэсьтым яраме мед эскероз шуыса. Абдулла Бин Умар шуиз; Собере соос Умарез араб эмъясь доры келязы, нош эмъясь солы виноград сок юыны сётӥз, собере виноград сок вирлы укша вал, куке со пушказ пуктэм дырысь потӥз. Абдулла Бин Умар шуиз; собере мон Бани Муавиялэн Ансарысьтыз мукет эмъясез ӧти. собере эмъясь Умарлэсь йӧлзэ юиз, нош йӧл пронзительной дырысь потӥз но чылкыт тӧдьы луиз. эмъясь Умарлы шуиз; — О, Амирул Мукминин, сёт мыным кыл! Умар валэктӥз; — Мынам агае Бани Умайя монэ юнматӥз, тон солэсь мукетсэ верад ке, соку мон тыныд алдаськи. Абдулла Бин Умар шуиз; — Собере, та кылъёсты кылыса, калык Умар понна бӧрдӥз. Озьы Умар шуиз; — Эн бӧрды мон понна, кин бӧрдэ, поты! Тон ӧд кылы-а, мар вераз Расулуллах саллаллаху алейхи ва саллям, со шуиз: «Кулэм адямиез курадӟытозы, малы ке шуоно солэн семьяез со понна бӧрдэ». Соин ик Абдулла уг лэзьы жалянэз кин ке кулэм адями дорын, нылпиосызлэсь-а, мукетъёсызлэсь-а».
Imam Ahmad : 279
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى يَرَوْا الشَّمْسَ عَلَى ثَبِيرٍ وَكَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ كَيْمَا نُغِيرُ فَأَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ
Вераз милемлы [Абдурраззак] вераз милемлы [Ац Цаури] [Абу Исхак] ['Амру Бин Маймун] со шуиз; Мон кылӥ [Умар Бин Аль Хатхаблэсь] шуэмзэ; Азьвыл дыръя, Джахилия калык Джамун -Муздалифа- ӧз лэзьы, соос адӟытозь шунды вылэ Цабир но соос шуизы; — Шунды ӝутскиз Цабир вылэ, соин ик ми соку ик кошкыны быгатӥмы. Собере Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам шунды ӝужан азьын Джамун -Муздалифа-ысь кошкиз'.
Imam Ahmad : 280
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ مَرَرْتُ بِهِشَامِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَمَعْتُ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكِدْتُ أَنْ أُسَاوِرَهُ فِي الصَّلَاةِ فَنَظَرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي تَقْرَؤُهَا قَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ لَهُ كَذَبْتَ فَوَاللَّهِ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُوَ أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي تَقْرَؤُهَا قَالَ فَانْطَلَقْتُ أَقُودُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا عُمَرُ فَقَرَأْتُ الْقِرَاءَةَ الَّتِي أَقْرَأَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مِنْهُ مَا تَيَسَّرَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ حَدِيثِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلَاةِ فَنَظَرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Вераз милемлы [Абдурраззак] вераз милемлы [Ма'мар] [Аз Зухри] ['Урва] [Аль Мисвар Бин Махрама] но [Абдуррахман Бин Абдул Кари], соос кыкназы но кылӥллям [Умарлэсь] шуэмзэ; Мон ортчи Хисям Бин Хаким сьӧры, кудӥныз со лыдӟиз Аль-Фурконлэсь гожтэтсэ, куке Расулуллах алейхи васаллям улэп на вал, собере мон солэсь лыдӟемзэ кылзӥ, нош со трос букваосын лыдӟе вал - диалектъёсын, кудъёссэ Расулуллах алейхи васаллам ноку ӧз лыдӟылы. — Кин лыдӟиз тон лыдӟем гожтэттэ? Со валэктӥз; 'Расулуллах саллаллаху 'алейхи ва саллям, кин сое мыным лыдӟиз'. Мон солы шуи; — Тон алдаськиськод, Аллахен, зэмзэ ке, пророк одӥг пол лыдӟиз гожтэт, кудзэ тон мыным лыдӟид. Собере мон сое пророк доры вайи, мон шуи; — О, Аллахлэн ыстэм муртэз, мон зэмзэ но кылӥ, та адями лыдӟиз Аль-Фурконлэсь гожтэтсэ кӧня ке гожтэтъёсын, кудъёссэ тон мыным ноку ӧд лыдӟы, тон мыным Аль-Фурконлэсь гожтэтсэ лыдӟид ке но. Соку пророк салляллаху алейхи ва саллям шуиз: «Лэсьты сое, о Умар! Лыдӟе сое, о Хишам! Собере Хисям солы лыдӟиз солэсь азьвыл кылэм лыдӟонзэ. собере пророк саллаллаху алейхи васаллям шуиз: «Озьы гожтэт усьтӥськиз», собере со шуиз: «Лыдӟе сое -о, Умар-!» Собере мон лыдӟи лыдӟонэз, кудзэ мыным лыдӟиз Расулуллах салляллаху алейхи васаллам, собере со шуиз: «Озьы гожтэт усьтӥськиз». собере Расулуллах салляллаху алейхи васаллам шуиз: «Зэмзэ но, Коран сизьым букваосын усьтӥськиз, соин ик сое капчиен лыдӟе». Милемлы вераз [Аль Хакам Бин Нафи'] вераз милемлы [Сю'аиб] [Аз Зухри] вераз мыным ['Урва] [Аль Мисвар Бин Махрама] но [Абдуррахман Бин Абдул Кори] хадис сярысь, соос кыкназы но кылӥллям [Умар Бин Аль Хаттаб] шуыса; 'Мон кылӥ, кызьы Хисям бин Хаким бин Хизам лыдӟиз Аль-Фуркон гожтэт дыръя пророк Саллаллаху Алейхи Васаллам, соин ик мон солэсь лыдӟемзэ чакласа вози, нош со пӧрмиз, со трос букваосын лыдӟиз -диалектъёсын-, кудъёссэ пророк саллаллаху 'алейхи васаллам ноку ӧз лыдӟылы, мон солэсь молитвазэ лыдӟонзэ ог-огзылэсь люки, нош мон лыдӟонзэ огдырлы люки Мон саклык висъяй, со молитваез йылпумъятозь, сое ӟечкыламез бере, — собере со пусйиз хадисэз, кудӥныз валамон вал.