Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 261
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ يَوْمَ عَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ وَأَشُكُّ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَوْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }
Беҙгә [Ғәбдүррәхмән] [Суфьянға] [Ҡайс бин Мөслим] [Тариҡ бин Шиһабтан] йәһүдтәрҙең Ғүмәргә әйткәнен һөйләне; — Ысынлап та, әгәр ҙә һин аят уҡыһаң, әгәр ҙә ул аят беҙгә индерелһә, аят иңдерелгән көн мотлаҡ байрамға әйләнер ине. Шунан [Ғүмәр] яуап бирҙе; — Ысынлап та, мин ысынлап та аяттың ҡайҙа төшөрөлгәнен, ниндәй көндә төшөрөлгәнен беләм һәм аят төшкәндә Рәсүлуллаһ ғәрәфә көнөндә төшөрөлгәнен һәм Рәсүлуллаһ ғәрәфә көнөндә төшөрөлгәнен беләм. Суфьян әйтте; Мин шикләнәм тураһында; 'Йомамы, юҡмы'. Атап әйткәндә, шиғыр; «Бөгөн Мин һеҙҙең өсөн динегеҙҙе камиллаштырҙым, һеҙгә ниғмәттәремде үтәнем, Исламдың һеҙҙең өсөн дин булыуын хупланым». -QS Әл Мәиҙә аят: 3-.
Hadith
Imam Ahmad : 262
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ بِمَ أَهْلَلْتَ قُلْتُ بِإِهْلَالٍ كَإِهْلَالِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ سُقْتَ مِنْ هَدْيٍ قُلْتُ لَا قَالَ طُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حِلَّ فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَّطَتْنِي وَغَسَلَتْ رَأْسِي فَكُنْتُ أُفْتِي النَّاسَ بِذَلِكَ بِإِمَارَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَإِمَارَةِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنِّي لَقَائِمٌ فِي الْمَوْسِمِ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ فَقُلْتُ أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ فُتْيَا فَهَذَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَبِهِ فَأْتَمُّوا فَلَمَّا قَدِمَ قُلْتُ مَا هَذَا الَّذِي قَدْ أَحْدَثْتَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ قَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ { وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ } وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ نَبِيِّنَا فَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْيَ
Һөйләне беҙгә [Ғабдуррахман] Һөйләне [Суфьян] [Ҡайс бин Мөслим] [Тариҡ бин Сийхаб] [Әбү Муса] тип әйтте; Мин Рәсүлуллаһҡа килдем, ул Батхала булғанда, һуңынан ул һораны: «Һеҙ нимә менән хәләлде эшләнегеҙ - хаж/ғөмрәне башларға ниәтләйһегеҙме?» Мин яуап бирҙем; «Пәйғәмбәр ниәтләгәнсә ниәт менән». Ул: «Һуйылған мал алып килдеңме?» Мин яуап бирҙем; «Юҡ, — тине ул: «Ҡәғбәтулла, Сафа һәм Мәрүәҙә тәүәф ҡылығыҙ, унан һуң һеҙ тәһәллүл - Ғөмрә/Хажды тамамлағыҙ-». Шулай итеп, мин Ҡәғбәтуллала тәүәф ҡылдым, шәфә менән Мәрүә араһында сәғи ҡылдым, шунан ҡәүемемдән ҡатыным янына килдем, ул минең сәстәремде тараны, башымды йыуҙы. Шулай итеп, мин Әбү Бәкер менән Ғүмәрҙең бойороғо буйынса шундай кешеләргә фәтүә сығарҙым, хаж миҙгелендә дежурҙа ултырғанда бер кеше килеп әйтте; — Ысынында, һеҙ Әмирүл Мөкмининдың хаж йолалары мәсьәләләрендә нимә эшләгәнен белмәйһегеҙ. Мин яуап бирҙем; — Эй, кешеләр, беҙ кемгә фәтүә бирһәк тә, бында [Әмирүл Мөкминин] һеҙгә килә һәм һеҙҙең яндан уның артынан эйәреп килә». Шулай итеп, ул килгәс, мин унан һораным; — Был хаж йолалары мәсьәләһендә нимә эшләнең? Ул яуап бирҙе; «Беҙ уны тик Аллаһ Тәғәләнең китабынан ғына алабыҙ, сөнки Аллаһ Тәғәлә әйтте; 'Аллаһ ризалығы өсөн хаж һәм ғөмрәне тамамлағыҙ' -ҠС Әл-Баҡара; 196- әгәр ҙә Пәйғәмбәребеҙҙең сөннәтен алһаҡ, тимәк, ул һуйылған малды һуйғандан һуң ғына Тәхәлүл ҡылмаған'.
Hadith
Imam Ahmad : 263
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لَا تَضُرُّ وَلَا تَنْفَعُ وَلَكِنِّي رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَ حَفِيًّا
Беҙгә [Суфьяндан] [Ибраһим бин Ғәбдел Ғәләнән] [Сүәйед бин Ғәфәләхтән] [Ғәбдүррәхмәнде] һөйләп, ул әйтте; Мин [Ғүмәрҙең] Хәжәр -Әсүәдте үбешкәнен күрҙем, шул уҡ ваҡытта; — Ысынлап та, мин һинең таш ҡына икәнлегеңде беләм, һин бер ниндәй ҙә зыян да, файҙа ла килтерә алмай, әммә Әбүл Ҡасимдың һине һаҡ ҡына үбеп торғанын күргәнем өсөн.
Hadith
Imam Ahmad : 264
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ عَنِ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى تُشْرِقَ الشَّمْسُ عَلَى ثَبِيرٍ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَكَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ كَيْمَا نُغِيرُ يَعْنِي فَخَالَفَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ
Беҙгә [Абдуррахман] [Суфьяндан] һәм [Ғабдурраззаҡ] беҙгә [Суфьян] [Әбү Исхаҡтан] [Әмру бин Мәймүндән] һөйләне, ул әйтте; [Ғүмәр] әйтте; -Абдурраззаҡ әйтте мин Ғүмәр әйткәнен ишеттем; — — Мөшриктәрҙең Цәбиир өҫтөндә ҡояш сыҡҡансы мөзәлифәнән сыҡмауын, — тигән Абдурраззаҡ; тип әйттеләр; — Ҡояш Цабиир өҫтөндә ҡалҡты, шуға күрә беҙ шунда уҡ китергә мөмкин ине, — тине ул; Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм улар менән килешмәй һәм ҡояш сыҡҡансы мөздәлифәнән сығып китә».
Hadith
Imam Ahmad : 265
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَكَانَ فِيمَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ آيَةُ الرَّجْمِ فَقَرَأْنَا بِهَا وَعَقَلْنَاهَا وَوَعَيْنَاهَا فَأَخْشَى أَنْ يَطُولَ بِالنَّاسِ عَهْدٌ فَيَقُولُوا إِنَّا لَا نَجِدُ آيَةَ الرَّجْمِ فَتُتْرَكَ فَرِيضَةٌ أَنْزَلَهَا اللَّهُ تَعَالَى وَإِنَّ الرَّجْمَ فِي كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى حَقٌّ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أَحْصَنَ مِنْ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ إِذَا قَامَتْ الْبَيِّنَةُ أَوْ كَانَ الْحَبَلُ أَوْ الِاعْتِرَافُ
Беҙгә [Ғабдуррахман] [Мәликте] [Әз Зөһриҙән] [Ғөбәйдиллаһ бин Абдуллаһтан] [Ибн Ғаббастан] һөйләне, ул әйтте; [Ғүмәр] әйтте; Ысынлап та, Аллаһ Тәғәлә Мөхәммәт саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмде ебәрҙе һәм уға Китапты – Ҡөрьәнде индерҙе. һәм уға индерелгән аяттар араһында таш бәреүҙең ҡанунына ҡағылышлы аят та бар ине. Беҙ уны уҡыныҡ, аңланыҡ һәм аятты аңланыҡ, шуға күрә оҙаҡ ваҡыт үткәс кешеләр әйтер тип ҡурҡам; — Ысынында, таш бәреүҙең ҡануны тураһында бер ниндәй ҙә аят тапманыҡ. Шул саҡта Аллаһы Тәғәлә иңдергән бер фарыз ташлана. Ысынында, таш менән бәреүҙең хоҡуғы - ысынлап та шулай - Аллаһ Тәғәлә китабында зина ҡылған һәр кем өсөн, әгәр ул дәлилдәр булһа, Мөхшон булһа, йәки ауырлы йәки иманға килтергән булһа'.
Hadith
Imam Ahmad : 266
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي الصَّلَاةِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْرَأَنِيهَا فَأَخَذْتُ بِثَوْبِهِ فَذَهَبْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا فَقَالَ اقْرَأْ فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهَا مِنْهُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ لِي اقْرَأْ فَقَرَأْتُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ مَرَرْتُ بِهِشَامِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Беҙгә [Ғабдуррахманды] [Мәликтән] [Әз Зөһриҙән] [Урванан] [Ғабдуррахман бин Ғәбд] [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан] һөйләп, ул әйтте; «Мин Хисйәм бин Хәкимдең намаҙҙа Әл-Фурҡон хатын уҡығанын ишеттем, был хат мин уҡығандарға оҡшамаған, хатта Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм миңә уҡыған булһа ла, мин уның кейемен тартып, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм алдына килтерҙем, шунан мин әйттем; «Эй, Аллаһ Рәсүле, мин уның уҡығаным кеүек түгел, ә Әл-Фурҡон хатын уҡығанын ишеттем». Шуға күрә ул: «Уҡы -эй Хишам-!» Хисйәм шунан мин унан ишеткән уҡыуҙы уҡыны, шунан: «Хат шулай төштө», — тине. Шунан тағы: «Уҡы -эй Ғүмәр-!» Ә мин уны уҡыным, шунан ул әйтте; 'Бына шулай хат индерелгән, ысынында был Ҡөрьән ете хәрефтән -ете диалектта- индерелгән, шуға күрә уны еңел уҡыу менән уҡығыҙ'. Һөйләне беҙгә [Ғәбдүррәзәк] беҙгә [Мәғмәр] [Әз Зөһриҙән] [Уруа] [Әл Мисүәр бин Мәхрәмәхтән] һәм [Ғабдуррахман бин Әбдел Ҡори] һөйләне, улар икеһе лә Ғүмәрҙең әйткәнен ишеткәндәр; «Мин Хисйәм бин Хәким бин Хизам янынан үттем, ул «Әл-Фурҡон» сүрәһен уҡый ине», — тип, хәҙистең мәғәнәһен әйтте.
Hadith
Imam Ahmad : 267
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّعْدِيِّ قَالَ قَالَ لِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ لَمْ تَقْبَلْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَاكَ قَالَ أَنَا غَنِيٌّ لِي أَعْبُدٌ وَلِي أَفْرَاسٌ أُرِيدُ أَنْ يَكُونَ عَمَلِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ قَالَ لَا تَفْعَلْ فَإِنِّي كُنْتُ أَفْعَلُ مِثْلَ الَّذِي تَفْعَلُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ مَنْ هُوَ أَفْقَرُ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ خُذْهُ فَإِمَّا أَنْ تَمَوَّلَهُ وَإِمَّا أَنْ تَصَدَّقَ بِهِ وَمَا آتَاكَ اللَّهُ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ لَهُ وَلَا سَائِلِهِ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ لَقِيَ عُمَرُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ تَصَدَّقْ بِهِ وَقَالَ لَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
Беҙгә [Ғабдулла бин Әл Мөбәрәк] [Мәғмәрҙән] [Әз Зөһриҙән] [Әс Сәғиб бин Йәзидтән] [Ғабдулла бин Әс Сәғдиҙән] һөйләне, ул әйтте; [Ғүмәр] миңә әйтте; — Миңә әйтмәнеләр — бер нәмә тураһында — һин кешеләрҙең эшен ҡарау менән шөғөлләнәһең, ә һуңынан эш хаҡы бирелһә, ҡабул итмәйһеңме? Абдулла бин Сәғди яуап бирҙе; — Эйе, — тип һораны Ғүмәр; — Улайһа, һиңә унан нимә кәрәк? Ул яуап бирҙе; — Миңә етә, бер нисә ҡолом, бер нисә атым бар, шуға күрә эшемдең мосолмандарға хәйер булыуын теләйем, — тигән Ғүмәр; — Эшләмәгеҙ, сөнки мин дә һеҙҙең кеүек эшләнем, тәүҙә Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм миңә -эш хаҡы- бирҙе, шунан мин әйттем; 'Был сауапты кемгәлер бирегеҙ, кем минән ярлыраҡ', һуңынан ул әйтте: 'Уны ал, һеҙ уны үҫтерергә мөмкин - уны инвестиция - йәки уны хәйриәгә бирергә, нимә Аллаһ һеҙгә был байлыҡтан биргән, хатта әгәр һеҙ уны көтмәһәгеҙ һәм уны һорамаһағыҙ ҙа, уны алығыҙ, һәм әгәр ул шулай түгел, тимәк, уны үҙегеҙҙеке тип дәғүә итмәгеҙ'. Һөйләне беҙгә [Ғәбдүррәзәҡ] Һөйләне [Мәғмәр] [Әз Зөһри] [Сәғиб бин Йәзид кеүек] ул әйтте; [Ғүмәр] Ғабдулла бин Әс Сәғди менән осраша. һуңынан Әс Сәйб хәҙистең мәғәнәһен телгә алды, әммә ул әйтте, тип, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Уға хәйер бирегеҙ», — тине һәм ул әйтте; — Улайһа, уны үҙеңдеке тип дәғүә итмә.
Hadith
Imam Ahmad : 268
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَضَاعَهُ صَاحِبُهُ فَأَرَدْتُ أَنْ أَبْتَاعَهُ وَظَنَنْتُ أَنَّهُ بَائِعُهُ بِرُخْصٍ فَقُلْتُ حَتَّى أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا تَبْتَعْهُ وَإِنْ أَعْطَاكَهُ بِدِرْهَمٍ فَإِنَّ الَّذِي يَعُودُ فِي صَدَقَتِهِ فَكَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ
Беҙгә [Ғәбдүррәхмәнде] [Мәликтән] [Зәйет бин Әсләмдән] [атаһынан] [Ғүмәр бин Әл-Хәттхабтан] һөйләп, ул әйтте; Мин бер ваҡыт ат ҡулланып -джихад- Аллаһ юлында, шунан ат хужаһы уны ташлап китте, шуға мин атты һатып алырға теләнем, ә ул арзан хаҡҡа һатыр тип уйланым, тинем; «Мин Аллаһ Рәсүленән саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һорағансы көтөгөҙ», — тине, һуңынан ул: «Ул һеҙгә дирһәм бирһә лә, һатып алмағыҙ, сөнки саҙаҡаһын кире алған кешенең ҡиссаһы – уның бүләге – ҡосҡанын кире йотҡан эт кеүек», – тигән.
Hadith
Imam Ahmad : 269
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ أَنَّهُ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَجَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ هَذَيْنِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِهِمَا يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ وَالْآخَرُ يَوْمٌ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ
-Әхмәт бин Хәмбал- тигән; Мин [Ғабдуррахманға] [Мәликтән] [Ибн Шиһабтан] [Ибн Әзһәрҙең элекке ҡоло Әбү Ғөбәйҙән] уҡыным, ул әйтте; «Мин [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхаб] менән Ярҙам намаҙына йөрөнөм, шунан ул намаҙ уҡыны, намаҙҙан һуң халыҡҡа вәғәзләргә ашыҡты, былай тине; — Ысынлап та, был ике көндә Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ураҙа тотоуҙы тыйҙы, сөнки -Ғәйдүл Фисри- - ураҙағыҙҙы боҙған көн, икенсе -Ғәйдүл Әҙлә- - -һуйылған итегеҙҙе- ҡорбанығыҙҙы ашаған көндө".
Hadith
Imam Ahmad : 270
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كَانَ عُمَرُ رَجُلًا غَيُورًا فَكَانَ إِذَا خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّبَعَتْهُ عَاتِكَةُ ابْنَةُ زَيْدٍ فَكَانَ يَكْرَهُ خُرُوجَهَا وَيَكْرَهُ مَنْعَهَا وَكَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَأْذَنَتْكُمْ نِسَاؤُكُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَلَا تَمْنَعُوهُنَّ
Беҙгә [Исмәғил бин Ибраһимдан] [Яхъя бин Әбү Исхаҡтан] [Сәлим бин Абдуллаһтан] һөйләп, ул әйтте; [Ғүмәр] көнләшеүсе кеше булған, ул намаҙ уҡырға сыҡҡанда, Әтикә, Зәйет ҡыҙы уның артынан эйәреп киткән, хатта уға оҡшамаған, ҡасан Әтиҡ сыҡҡан һәм уны тыйырға яратмаған, һәм ул миңә әйткән, тип, Рәсүлуллаһ (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) һеҙгә әйтте: доға ҡыл, һуңынан уларҙы тыйма'.
Hadith
Imam Ahmad : 271
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ قَالَ لَوْلَا آخِرُ الْمُسْلِمِينَ مَا فُتِحَتْ قَرْيَةٌ إِلَّا قَسَمْتُهَا كَمَا قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ
Беҙгә [Ғәбдүррәхмәнде] [Мәликтән] [Зәйет бин Әсләмдән] [атаһынан] [Ғүмәрҙән] һөйләп, ул әйтте; «Әгәр ҙә һуңғы мосолмандар булмаһа, мин уны Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм Хәйбәр ерен таратҡан кеүек таратып бирмәһәм, бер ауыл да яулап алынмаҫ ине».
Hadith
Imam Ahmad : 272
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ كَانَ أَوْلَاكُمْ بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَصْدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ وَلَا أُصْدِقَتْ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِهِ أَكْثَرَ مِنْ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُبْتَلَى بِصَدُقَةِ امْرَأَتِهِ وَقَالَ مَرَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُغْلِي بِصَدُقَةِ امْرَأَتِهِ حَتَّى تَكُونَ لَهَا عَدَاوَةٌ فِي نَفْسِهِ وَحَتَّى يَقُولَ كَلِفْتُ إِلَيْكِ عَلَقَ الْقِرْبَةِ قَالَ وَكُنْتُ غُلَامًا عَرَبِيًّا مُوَلَّدًا لَمْ أَدْرِ مَا عَلَقُ الْقِرْبَةِ قَالَ وَأُخْرَى تَقُولُونَهَا لِمَنْ قُتِلَ فِي مَغَازِيكُمْ وَمَاتَ قُتِلَ فُلَانٌ شَهِيدًا وَمَاتَ فُلَانٌ شَهِيدًا وَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ قَدْ أَوْقَرَ عَجُزَ دَابَّتِهِ أَوْ دَفَّ رَاحِلَتِهِ ذَهَبًا أَوْ وَرِقًا يَلْتَمِسُ التِّجَارَةَ لَا تَقُولُوا ذَاكُمْ وَلَكِنْ قُولُوا كَمَا قَالَ النَّبِيُّ أَوْ كَمَا قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قُتِلَ أَوْ مَاتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ
Беҙгә [Исмәғил] Беҙгә [Сәләмә бин Әлҡәмә] [Мөхәммәт бин Сириндан] һөйләне, ул әйтте; был [миңә хәбәр ителгән] [Әбүл Әжфә Әс Сүләми] ул әйтте; Мин [Ғүмәрҙең] әйткәнен ишеттем; «Белегеҙ, ҡатын-ҡыҙҙар мәһәре мәсьәләһендә арттырмағыҙ, белегеҙ, ҡатын-ҡыҙҙар мәһәре мәсьәләһендә арттырмағыҙ, сөнки әгәр ҙә ғәмәл донъяла хөрмәтле булһа йәки Аллаһҡа бирелгәнлек булһа, тимәк, ул мәсьәләлә лайыҡлыраҡ кеше — Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиһи ғәләйһи ғәләйһиләм, ә пәйғәмбәребеҙ уның ғәләйһис-сәләм булманы. ҡатындары һәм шулай уҡ ҡыҙҙары өсөн ун ике уҡыйҙан артыҡ мәһәр һорамаған, ысынында бер ир-ат ҡатынының мәһәре менән мотлаҡ һыналасаҡ’. икенсе осраҡта ул әйткән; — Ысынлап та, ир ҡатынына дошман булып, хатта әйткәнсе, һис шикһеҙ, юғары мәһәр бирәсәк; — Һеҙҙең арҡала был ҡирбаны - күн һауытты гирлянда менән кейҙереү миңә йөкмәтелгән. Әбүл Әүжә әйтте; — Ул ваҡытта мин һаман да кенкур еҫе аңҡыған, һауыт бәйләүҙең нимә икәнен белмәгән бәҙәүин малай инем. Ғүмәр әйтте; — Ә икенсеһе — һуғышта кемдер үлтерелһә, һуңынан үлһә, һин әйтәһең; «Фәлән һәм фәлән шәһит булды», хатта, бәлки, ул үҙенең атлы хайуанын йәки ат эйәрен сауҙа маҡсатында алтын йәки көмөш менән тултырылған килтергән булһа ла, тимәк, улай тип әйтмәгеҙ, ә Пәйғәмбәребеҙ йәки Мөхәммәт саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм әйткәнсә әйтегеҙ: «Кем үлтерелгән юл менән һуғышҡанда, ул үлтерәсәк».
Hadith
Imam Ahmad : 273
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا الْجُرَيْرِيُّ سَعِيدٌ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي فِرَاسٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَلَا إِنَّا إِنَّمَا كُنَّا نَعْرِفُكُمْ إِذْ بَيْنَ ظَهْرَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِذْ يَنْزِلُ الْوَحْيُ وَإِذْ يُنْبِئُنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ أَلَا وَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ انْطَلَقَ وَقَدْ انْقَطَعَ الْوَحْيُ وَإِنَّمَا نَعْرِفُكُمْ بِمَا نَقُولُ لَكُمْ مَنْ أَظْهَرَ مِنْكُمْ خَيْرًا ظَنَنَّا بِهِ خَيْرًا وَأَحْبَبْنَاهُ عَلَيْهِ وَمَنْ أَظْهَرَ مِنْكُمْ لَنَا شَرًّا ظَنَنَّا بِهِ شَرًّا وَأَبْغَضْنَاهُ عَلَيْهِ سَرَائِرُكُمْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ رَبِّكُمْ أَلَا إِنَّهُ قَدْ أَتَى عَلَيَّ حِينٌ وَأَنَا أَحْسِبُ أَنَّ مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ يُرِيدُ اللَّهَ وَمَا عِنْدَهُ فَقَدْ خُيِّلَ إِلَيَّ بِآخِرَةٍ أَلَا إِنَّ رِجَالًا قَدْ قَرَءُوهُ يُرِيدُونَ بِهِ مَا عِنْدَ النَّاسِ فَأَرِيدُوا اللَّهَ بِقِرَاءَتِكُمْ وَأَرِيدُوهُ بِأَعْمَالِكُمْ أَلَا إِنِّي وَاللَّهِ مَا أُرْسِلُ عُمَّالِي إِلَيْكُمْ لِيَضْرِبُوا أَبْشَارَكُمْ وَلَا لِيَأْخُذُوا أَمْوَالَكُمْ وَلَكِنْ أُرْسِلُهُمْ إِلَيْكُمْ لِيُعَلِّمُوكُمْ دِينَكُمْ وَسُنَّتَكُمْ فَمَنْ فُعِلَ بِهِ شَيْءٌ سِوَى ذَلِكَ فَلْيَرْفَعْهُ إِلَيَّ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِذَنْ لَأُقِصَّنَّهُ مِنْهُ فَوَثَبَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَوَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَلَى رَعِيَّةٍ فَأَدَّبَ بَعْضَ رَعِيَّتِهِ أَئِنَّكَ لَمُقْتَصُّهُ مِنْهُ قَالَ إِي وَالَّذِي نَفْسُ عُمَرَ بِيَدِهِ إِذَنْ لَأُقِصَّنَّهُ مِنْهُ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقِصُّ مِنْ نَفْسِهِ أَلَا لَا تَضْرِبُوا الْمُسْلِمِينَ فَتُذِلُّوهُمْ وَلَا تُجَمِّرُوهُمْ فَتَفْتِنُوهُمْ وَلَا تَمْنَعُوهُمْ حُقُوقَهُمْ فَتُكَفِّرُوهُمْ وَلَا تُنْزِلُوهُمْ الْغِيَاضَ فَتُضَيِّعُوهُمْ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ مَرَّةً أُخْرَى أَخْبَرَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ أَلَا لَا تُغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ إِسْمَاعِيلُ وَذَكَرَ أَيُّوبُ وَهِشَامٌ وَابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ عَنْ عُمَرَ نَحْوًا مِنْ حَدِيثِ سَلَمَةَ إِلَّا أَنَّهُمْ قَالُوا لَمْ يَقُلْ مُحَمَّدٌ نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ
Һөйләне беҙгә [Исмәғил] беҙгә [Әл-Джүрәйри Сәғитте] [Әбү Надлрахтан] [Әбү Фироштан] һөйләне, ул әйтте; [Ғүмәр бин Хаттхаб] вәғәзләне, ул әйтте; «Эй, кешеләр, белегеҙ, беҙ һеҙҙе беҙҙең арала вәхи менән Пәйғәмбәр саллаллаһу ғәләйһис-сәләм булғанда һәм Аллаһ беҙгә һеҙҙең турала хәбәр иткәндә белдек, белегеҙ: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм донъянан киткән һәм вәхи тамамланған, һәм беҙ һеҙҙе һеҙгә әйткәндәребеҙҙән белдек. Һеҙҙең арағыҙҙа кемдең жәһире яҡшы күренһә, беҙ уны яҡшы кеше тип һанайбыҙ һәм уны яратабыҙ, ә һеҙҙең арағыҙҙа кемдең жәһире яуыз күренһә, беҙ уны яуыз тип һанайбыҙ һәм беҙ уны нәфрәт итербеҙ, һеҙҙең йәшерен эшегеҙ һеҙҙең һәм һеҙҙең Рабб араһында, һеҙ беләгеҙме, бер ваҡыт миңә мөмкинлек килде һәм мин уйланым, кем мин Ҡөрьәнде уҡый, тип өмөтләнәм, тип, Аллаһ менән өмөтләнәм. фантазия тураһында теге донъя, һеҙ беләгеҙ, ысынлап та, кешеләр уны уҡыған өмөт итеп, нимә кешеләрҙә, Шулай итеп, өмөт менән Аллаһҡа һеҙҙең уҡыу, һәм өмөт менән Аллаһҡа һеҙҙең ғәмәлдәр, белегеҙ, тип, мин, Аллаһ менән, һеҙгә ебәргән түгел, минең ҡолдарымды һеҙҙең тире туҡмап йәки һеҙҙең байлыҡты алырға, әммә мин уларҙы һеҙгә өйрәтергә ебәргән religion һәм һеҙҙең өсөн re, тип һеҙҙең re маҡсат, әйҙә, ул миңә зарланһын, тимәк, Кемдең ҡулында минең йәнем, мин уны мотлаҡ ҡарармын'. шунан һуң Әмру бин Әл-Әш тороп әйтте; — Эй, Әмирул Мөкминин, мосолмандарҙан килгән ирҙәрҙең береһе үҙ халҡын етәкләһә, һуңынан ул үҙенең халҡының ҡайһы берҙәрен йәберләһә, һин уға ҡыша яһарһыңмы? Ғүмәр яуап бирҙе; 'Эйе, кемдең ҡулында Ғүмәрҙең йәне булған, мин мотлаҡ рәүештә уның өҫтөндә ҡыҫа эшләйәсәк, һәм мин күрҙем, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм уның өҫтөндә ҡыса эшләй, шуға күрә мосолмандарҙы туҡмағыҙ, улар уларҙы түбәнһеткәнсе, уларҙы шулай эшләргә көсләп түгел, шулай итеп, улар ғазапланған һәм уларҙы ҡәнәғәтләндермәй, тип, уларҙы дисбел итмәйем. улар әрәм ителә тип'. Исмәғилгә икенсе тапҡыр һөйләп биргәс, ул әйтте; беҙгә Сәләмә бин Әлҡәмә Мөхәммәт бин Сириндан хәбәр итте, ул әйтте; был миңә Әбүл Әүжәнән хәбәр ителде, тине; Үмәрҙең әйткәнен ишеттем; — Бел, ҡатын-ҡыҙҙар мәһәренә килгәндә, артыҡ һүҙ йөрөтмәгеҙ. һуңынан хәҙисте телгә алды, Исмәғил әйтте; һәм ул Ғүмәрҙән Әбүл Әжфәнән Мөхәммәттән Әйүб, Хишам һәм Ибн Әүнде Сәләмә хәҙисенә ярашлы телгә алды, тинеләр; — әммә Мөхәммәт әйтмәне; был турала миңә Әбүл Әжфәнән хәбәр иттеләр.
Hadith
Imam Ahmad : 274
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ جَنَازَةَ أُمِّ أَبَانَ ابْنَةِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعِنْدَهُ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ فَجَاءَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُودُهُ قَائِدُهُ قَالَ فَأُرَاهُ أَخْبَرَهُ بِمَكَانِ ابْنِ عُمَرَ فَجَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي وَكُنْتُ بَيْنَهُمَا فَإِذَا صَوْتٌ مِنْ الدَّارِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَأَرْسَلَهَا عَبْدُ اللَّهِ مُرْسَلَةً قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كُنَّا مَعَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ نَازِلٍ فِي ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ لِي انْطَلِقْ فَاعْلَمْ مَنْ ذَاكَ فَانْطَلَقْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ أَمَرْتَنِي أَنْ أَعْلَمَ لَكَ مَنْ ذَاكَ وَإِنَّهُ صُهَيْبٌ فَقَالَ مُرُوهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَقُلْتُ إِنَّ مَعَهُ أَهْلَهُ قَالَ وَإِنْ كَانَ مَعَهُ أَهْلُهُ وَرُبَّمَا قَالَ أَيُّوبُ مَرَّةً فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَلَمَّا بَلَغْنَا الْمَدِينَةَ لَمْ يَلْبَثْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَنْ أُصِيبَ فَجَاءَ صُهَيْبٌ فَقَالَ وَا أَخَاهُ وَا صَاحِبَاهُ فَقَالَ عُمَرُ أَلَمْ تَعْلَمْ أَوَلَمْ تَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَأَرْسَلَهَا مُرْسَلَةً وَأَمَّا عُمَرُ فَقَالَ بِبَعْضِ بُكَاءِ فَأَتَيْتُ عَائِشَةَ فَذَكَرْتُ لَهَا قَوْلَ عُمَرَ فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا قَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَحَدٍ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْكَافِرَ لَيَزِيدُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَذَابًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى { وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى } قَالَ أَيُّوبُ وَقَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ قَالَ لَمَّا بَلَغَ عَائِشَةَ قَوْلُ عُمَرَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَتْ إِنَّكُمْ لَتُحَدِّثُونِي عَنْ غَيْرِ كَاذِبَيْنِ وَلَا مُكَذَّبَيْنِ وَلَكِنَّ السَّمْعَ يُخْطِئُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ أَيُّوبَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ تُوُفِّيَتْ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِمَكَّةَ فَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ
Беҙгә [Исмәғил] Һөйләне беҙгә [Әйүб] [Ғабдулла бин Әбимүләйкә] әйтте; «Мин [Ғабдулла бин Ғүмәрҙең] янында Усман бин Аффандың ҡыҙы Өммө Абандың кәүҙәһе килгәнен көткәндә, Ғабдулла бин Ғүмәр янында Әмру бин Ғүмәр булғанда, шул саҡта Ибнү Ғаббас килде, уның етәкселегендә юл күрһәтеүсе», — ти Абдулла бин Аға; — Мин Ибнү Ғаббасты етәкләгән кешенең Ибнү Ғүмәрҙең вазифаһы тураһында һөйләгәнен күрҙем, шунан Ибнү Ғаббас килеп эргәмә ултырҙы, шуға күрә мин улар икеһе араһында булдым, ҡапыл өй эсенән тауыш ишетелде, Ибнү Ғүмәр шунан әйтте; «Бер ваҡыт пәйғәмбәребеҙҙең: «Ысынлап та, мәрхүмде ғаиләһе уға ҡаршы илау өсөн йәберләйәсәктәр», — тигәнен ишеттем. Артабан Ғабдулла бин Ғүмәр хәҙистең лафаҙын дөйөм алғанда - бер ниндәй ҙә нескәлектәрһеҙ - телгә ала. Шунан [Ибн Ғәббәс] әйтте; — Беҙ бер ваҡыт Әмирул Мөкминин Ғүмәр менән булдыҡ, тик бер баҫыуҙа булғанда, ҡапыл ағас күләгәһе аҫтында туҡтаған кешегә тап булды, Ғүмәр миңә; — Бар, уның кем икәнен асыҡла! Шунан барҙым, баҡтиһәң, теге кеше Шөһәйб булып сыҡты. шунан Үмәргә ҡайтып, әйттем; — Ысынлап та, һин миңә шул кеше тураһында белергә ҡуштың, ул Шөһәйб, — тине Ғүмәр; — Әйт уға, беҙҙең менән килһен! Мин әйттем; — Ысынлап та, ул ғаиләһе менән, — тине Ғүмәр; — Ғаиләһе менән булһа ла. Икенсе тапҡыр, бәлки, Әйүп әйткәндер; — Улайһа, беҙҙең арттан йөрөһөн. Мәҙинәгә барып еткәс, Әмирул Мөкмининға бәлә килеп тә күп тә үтмәне. Шул саҡ Шөһәйб килеп әйтте; 'Эй ағайым, эй дуҫым'. Шулай итеп, [Ғүмәр] әйтте; — Һеҙ белмәйһегеҙме, әллә ҡасандыр Аллаһ Рәсүле ғәләйһис-сәләм: «Ысынлап та, мәрхүмде йәберләйәсәктәр, сөнки уның ғаиләһенән ҡайһы берәүҙәр уға ҡаршы илай», — тигәнен ишетмәгәнһегеҙме. Ә Ғабдуллаһ бин Ғүмәргә килгәндә, ул ғөмүмән, хәҙистең лафаҙын әйтһә, Ғүмәр лафаҙҙы; — Сөнки ҡайһы берәүҙәр илай. Мин -Ибнү Аббас- шунан Ғәйсә менән осрашып, Ғүмәрҙең һүҙҙәрен уға телгә алдым, шунан [Ғәйсә] яуап бирҙе; — Юҡ, ант итәм, Рәсүлуллаһ бер ҡасан да кемдеңдер илауы арҡаһында мәрхүмде ғазаплаясаҡтар тип әйтмәгән, әммә бер ваҡыт Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм былай тигән: «Ысынлап та, Аллаһ кафырҙарҙы ғаиләләренең илауы арҡаһында ғазапты арттырасаҡ, һәм кем был кешеләрҙе көлдөрә; «Гонаһлы кеше башҡаларҙың гонаһтарын күтәрмәҫ тип» -QS Нәжм аят: 38-'. [Әйүп] әйтте; [Ибн Әбимүләйкә] әйтте; Беҙгә Әл Ҡасимды һөйләгән; ти ул; Ғүмәр менән Ибн Ғүмәрҙең һүҙҙәре Ғәйсәгә барып еткәс, [Ғәйсә] әйтте; — Ысынлап та, һин миңә алдаҡсы булмаған һәм алданмаған ике кешенән әйттең, әммә ҡайһы саҡта уларҙы ишетеү дөрөҫ түгел. Беҙгә [Ғабдурраззаҡ] һөйләне [Ибнү Джүрәйж] миңә [Ғабдулла бин Әбимүләйкә] әйтте, шунан Әйүп хәҙисенең мәғәнәһен телгә алды, әммә ул әйтте; һуңынан Ибн Ғүмәр Ғәмру бин Усманға ҡаршы тороп әйтте; нишләп илауҙан туҡтамайһың, ысынында пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: 'ысынлап та, мәрхүмде йәберләйәсәктәр, сөнки уның ғаиләһе уның өҫтөндә илай'. Беҙгә [Ғабдурраззаҡ] әйтте [Ибнү Джүрәйж] миңә [Ғабдулла бин Әбимүләйкә] әйтте, тине; Ғосман бин Аффандың ҡыҙы Мәккәлә вафат була, шуға күрә уның ерләүҙә Ибнү Ғүмәр менән Ибнү Аббас ҡатнаша, ысынында мин улар икеһе араһында ултыра инем, Ибнү Ғүмәр Әмру бин Усманға ҡаршы тороп әйтә; — Ниңә илауҙан туҡтамайһың? Ысынлап та, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм әйткән: «Ысынлап та, мәрхүм ғаиләһе уның өҫтөндә илай, сөнки ғазапланасаҡ». Шуға күрә ул Ибн Әбимүләйкәнән Әйүбтән Исмәғил хәҙисен телгә ала.
Hadith
Imam Ahmad : 275
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كُنْتُ فِي رَكْبٍ أَسِيرُ فِي غَزَاةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَلَفْتُ فَقُلْتُ لَا وَأَبِي فَهَتَفَ بِي رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي لَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Һөйләне беҙгә [Хөсәйен бин Мөхәммәт] Беҙгә [Исраил] [Симаҡтан] [Икримә] [Ибн Аббастан] һөйләне, ул әйтте; [Ғүмәр] әйтте; Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән яуға табан атлаған бер төркөм менән булдым, шунан ант иттем; — Юҡ, атайым хаҡына. Ҡапыл миңә арттан кемдер шыбырланы: “Атайыңдың исеме менән ант итмә”, – тип. Шунан боролоп ҡараһам, ул Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм булып сыҡты.
Hadith
Imam Ahmad : 276
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُيَسَّرٍ أَبُو سَعْدٍ الصَّاغَانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ قَالَ كَانَ عُمَرُ يَحْلِفُ عَلَى أَيْمَانٍ ثَلَاثٍ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَحَدٌ أَحَقَّ بِهَذَا الْمَالِ مِنْ أَحَدٍ وَمَا أَنَا بِأَحَقَّ بِهِ مِنْ أَحَدٍ وَاللَّهِ مَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ أَحَدٌ إِلَّا وَلَهُ فِي هَذَا الْمَالِ نَصِيبٌ إِلَّا عَبْدًا مَمْلُوكًا وَلَكِنَّا عَلَى مَنَازِلِنَا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى وَقَسْمِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَالرَّجُلُ وَبَلَاؤُهُ فِي الْإِسْلَامِ وَالرَّجُلُ وَقَدَمُهُ فِي الْإِسْلَامِ وَالرَّجُلُ وَغَنَاؤُهُ فِي الْإِسْلَامِ وَالرَّجُلُ وَحَاجَتُهُ وَ وَاللَّهِ لَئِنْ بَقِيتُ لَهُمْ لَيَأْتِيَنَّ الرَّاعِيَ بِجَبَلِ صَنْعَاءَ حَظُّهُ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَهُوَ يَرْعَى مَكَانَهُ
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Муясар Әбү Сәғит Әш Шағани] Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Исхаҡ] [Мөхәммәт бин Әмру бин Атхо`] [Мәлик бин Аус бин Әл Хадатсандан] ул әйтте; [Ғүмәр] бер ваҡыт өс ант бирҙе, тине; — Аллаһ менән ант итәм, был мөлкәткә бер кемдең дә икенсеһе өҫтөнән, шул иҫәптән минең дә хоҡуғы юҡ. Валлаһи, мосолман түгел, әммә ул был мөлкәттән өлөшө бар, ҡолдарҙан башҡа, әммә беҙҙең өйҙә Аллаһ Тәғәләнең китабы бар һәм беҙҙең бүленеш рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм, һуңынан кеше нигеҙендә уның ҡорбандары ислам, кеше нигеҙендә уның элекке инеүе ислам, кеше нигеҙендә уның байлығы һәм ислам тарафынан кәрәк, әгәр ҙә кеше үҙенең байлығына нигеҙләнгән һәм мин улар өсөн, был мотлаҡ килер ине көтөүсе тауынан Shan'a` уның өлөшө, ә ул үҙ урынында көтөүсе'.
Hadith
Imam Ahmad : 277
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنِي أَبُو الْمُخَارِقِ زُهَيْرُ بْنُ سَالِمٍ أَنَّ عُمَيْرَ بْنَ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيَّ كَانَ وَلَّاهُ عُمَرُ حِمْصَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ عُمَرُ يَعْنِي لِكَعْبٍ إِنِّي أَسْأَلُكَ عَنْ أَمْرٍ فَلَا تَكْتُمْنِي قَالَ وَاللَّهِ لَا أَكْتُمُكَ شَيْئًا أَعْلَمُهُ قَالَ مَا أَخْوَفُ شَيْءٍ تَخَوَّفُهُ عَلَى أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَئِمَّةً مُضِلِّينَ قَالَ عُمَرُ صَدَقْتَ قَدْ أَسَرَّ ذَلِكَ إِلَيَّ وَأَعْلَمَنِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Беҙгә [Ғабдул Ҡуддус бин Әл-Хаджаж] [Шәфүәнгә] Миңә [Әбүл Мөхәрик Зөһәйр бин Сәлимгә] Ғүмәр бин Сәғд Әл-Әнсариҙы [Ғүмәр] Химша районына етәкселек итергә тәғәйенләгән тип әйткән, шунан хәҙисте телгә алған. Ғүмәр Ҡәғбкә әйтте; «Ысынлап та, мин һинән бер мәсьәлә тураһында һорайым, уны минән йәшермә». Ҡәғб яуап бирҙе; «Аллаһ менән ант итәм, мин үҙем белгән нәмәне йәшермәйем». Ғүмәр һораны; — Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм өммәтенән иң ныҡ нимәнән ҡурҡаһығыҙ? Ҡәғб яуап бирҙе; — Етәкселәрҙе аҙаштырыусы — тигән Ғүмәр; — Һин дөрөҫ әйтәһең, мин быны үҙемдән йәшерҙем, был хаҡта миңә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте.
Hadith
Imam Ahmad : 278
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَقَالَ سَالِمٌ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ قَالَ عُمَرُ أَرْسِلُوا إِلَيَّ طَبِيبًا يَنْظُرُ إِلَى جُرْحِي هَذَا قَالَ فَأَرْسَلُوا إِلَى طَبِيبٍ مِنْ الْعَرَبِ فَسَقَى عُمَرَ نَبِيذًا فَشُبِّهَ النَّبِيذُ بِالدَّمِ حِينَ خَرَجَ مِنْ الطَّعْنَةِ الَّتِي تَحْتَ السُّرَّةِ قَالَ فَدَعَوْتُ طَبِيبًا آخَرَ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي مُعَاوِيَةَ فَسَقَاهُ لَبَنًا فَخَرَجَ اللَّبَنُ مِنْ الطَّعْنَةِ صَلْدًا أَبْيَضَ فَقَالَ لَهُ الطَّبِيبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اعْهَدْ فَقَالَ عُمَرُ صَدَقَنِي أَخُو بَنِي مُعَاوِيَةَ وَلَوْ قُلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ كَذَّبْتُكَ قَالَ فَبَكَى عَلَيْهِ الْقَوْمُ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ فَقَالَ لَا تَبْكُوا عَلَيْنَا مَنْ كَانَ بَاكِيًا فَلْيَخْرُجْ أَلَمْ تَسْمَعُوا مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُعَذَّبُ الْمَيِّتُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ لَا يُقِرُّ أَنْ يُبْكَى عِنْدَهُ عَلَى هَالِكٍ مِنْ وَلَدِهِ وَلَا غَيْرِهِمْ
Беҙгә [Йәғүб] [Салихтан] [Ибн Шиһаб] әйтте; [Сәлим] әйтте; Мин [Ғабдулла бин Ғүмәрҙең] әйткәнен ишеттем; [Ғүмәр] әйтте; — Мине табипҡа ебәр, ярамды тикшерһен. Абдулла бин Ғүмәр әйтте; Шунан Ғүмәрҙе ғәрәп дауалаусыһына ебәргәндәр, дауалаусы уға йөҙөм һуты эсергән, шунан йөҙөм һуты кендек аҫтындағы тишек тишегенән сыҡҡан кеүек ҡанға оҡшаған. Абдулла бин Ғүмәр әйтте; шунан Бәни Мөғәвиә ансарҙарынан тағы бер дауалаусы саҡырҙым. шунан дауалаусы Ғүмәрҙең һөтөн эсте, һөт тешләнгән тишектән сығып, асыҡ аҡ төҫтә булды. дауалаусы Ғүмәргә әйтте; — Эй, Әмирул Мөкминин, миңә вәғәҙә бир! Ғүмәр яуап бирҙе; — Минең ағайым Бәни Өмәйә мине раҫланы, әгәр ҙә һин унан башҡа һүҙ әйтһәң, тимәк, ысынында мин һиңә алданым. Абдулла бин Ғүмәр әйтте; — Шунан был һүҙҙәрҙе ишеткәс, халыҡ Ғүмәр өсөн илай башланы. Шулай итеп, Ғүмәр әйтте; — Минең өсөн илама, кем илай, сыҡ! Һеҙ ишетмәнегеҙме Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, ул әйтте: «Үлгән кешене йәберләйәсәктәр, сөнки уның ғаиләһе уның өсөн илай». Шуға ла Абдулла үлгән кеше эргәһендә, балаларынанмы, башҡаларҙанмы, ҡайғы уртаҡлашыуҙы йәлләмәй».
Hadith
Imam Ahmad : 279
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى يَرَوْا الشَّمْسَ عَلَى ثَبِيرٍ وَكَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ كَيْمَا نُغِيرُ فَأَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ
Һөйләне беҙгә [Ғабдурраззаҡ] беҙгә [Әтс Цаури] [Әбү Исхаҡтан] [Ғәмру бин Мәймүндән] һөйләне, ул әйтте; Мин [Ғүмәр бин Әл-Хаттхабтың] әйткәнен ишеттем; Элек йәһәлиә халҡы Цәбиир өҫтөндә ҡояшты күрмәйенсә, Джәмүн -Мөздәлифә-нән сыҡмаған һәм улар әйткән; — Ҡояш Цабиир өҫтөндә ҡалҡты, шуға күрә беҙ шунда уҡ китергә мөмкин ине. Шунан һуң Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм ҡояш сыҡҡансы Джамғун -Мөздәлифә-нән сығып китте.
Hadith
Imam Ahmad : 280
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ مَرَرْتُ بِهِشَامِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَمَعْتُ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكِدْتُ أَنْ أُسَاوِرَهُ فِي الصَّلَاةِ فَنَظَرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي تَقْرَؤُهَا قَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ لَهُ كَذَبْتَ فَوَاللَّهِ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُوَ أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي تَقْرَؤُهَا قَالَ فَانْطَلَقْتُ أَقُودُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا عُمَرُ فَقَرَأْتُ الْقِرَاءَةَ الَّتِي أَقْرَأَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مِنْهُ مَا تَيَسَّرَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ حَدِيثِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلَاةِ فَنَظَرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Һөйләне беҙгә [Ғәбдүррәзәҡ] беҙгә [Мәғмәр] [Әз Зөһриҙән] [Уруа] [Әл Мисүәр бин Мәхрәмә] һәм [Ғабдуррахман бин Әбдел Ҡари] һөйләне, улар икеһе лә [Ғүмәрҙең] әйткәнен ишеткәндәр; Мин Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм иҫән саҡта Әл-Фурҡон хатын уҡып ултырған Хисем бин Хәким янынан үттем, шунан уның уҡыуын тыңланым, һәм ул Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм миңә бер ҡасан да уҡымаған күп хәрефтәрҙә -диалекттарҙа- уҡыған булып сыҡты. — Һин уҡыған хатты кем уҡыны? Ул яуап бирҙе; — Миңә уҡыған Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм. Мин уға әйттем; — Һин алдашаһың, Аллаһ менән ант итәм, ысынында Пәйғәмбәр бер ваҡыт һин миңә уҡыған хатты уҡыған. Шунан мин уны Пәйғәмбәргә алып килдем, мин әйттем; «Эй, Аллаһ Рәсүле, мин ысынында был кешенең Әл-Фурҡон хатын уҡығанын ишеттем, һин миңә бер ҡасан да уҡымаған бер нисә хәреф менән, хатта һин миңә Әл-Фурҡон хатын уҡыһаң да». Шунан пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм: «Йөрө, эй, Ғүмәр! Уҡы, эй, Хишам! Шунан Хисйәм уға мин унан элек ишеткән уҡыуҙы уҡып ишеттерҙе. шунан һуң пәйғәмбәребеҙ: «Хат шулай итеп төштө», — тине, шунан һуң: «Уҡы -эй Ғүмәр-!» Шунан мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм миңә уҡыған уҡыуҙы уҡыным, ул шунан: «Хат шулай итеп төштө», — тине. һуңынан Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Ысынлап та, Ҡөрьән ете хәрефтән төшөрөлгән, шуға күрә уны еңел уҡыу менән уҡығыҙ», — тигән. Һөйләне беҙгә [Әл Хәкәм бин Нафиғ] һөйләне беҙгә [Сөғәйеп] [Әз Зөһриҙән] миңә [Ғүрүә] [Әл Мисүәр бин Мәхрәмә] һәм [Ғәбдүррәхмән бин Әбдел Ҡори] хәҙистәре тураһында һөйләне, улар икеһе лә [Ғүмәр бин Әл Хатсхабтың] әйткәнен ишеткән; — Мин Хисем бин Хәким бин Хизәмдең пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләм заманында Әл-Фурҡон хатын уҡығанын ишеттем, шуға күрә уның уҡыуын күҙәттем, һәм ул күп хәрефтәрҙә уҡыған булып сыҡты -диалекттарҙа- уларҙы пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм бер ҡасан да уҡымаған. намаҙ уҡыным, әммә мин ул намаҙ уҡып бөткәнсе, сәләм биргәндән һуң, иғтибар иттем», — тип, мәғәнәле булған хәҙисте телгә алды.
