Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith

Hadith

Imam Ahmad : 201

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ شَرِيكٍ الْهُذَلِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَيْمُونٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُجَالِسُوا أَهْلَ الْقَدَرِ وَلَا تُفَاتِحُوهُمْ وَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَرَّةً سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ɔ seli e kɛ [Abu Abdurrahman] seli min kɛ [Sa’id Bin Abu Ayyub] tran sran nga be lafiman like nga be flɛ i kɛ destin’n su’n be wun lɛ, yɛ nán ɔ nin be bo yalɛ kokolɛ bo’. Abu Abdurrahman i ndɛ uflɛ nun’n, ɔ seli kɛ; N tili Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n i ndɛ’n.

Hadith

Imam Ahmad : 202

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيِّ أَبِي عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ حَبِيبَ بْنَ عُبَيْدٍ يُحَدِّثُ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ عُمَرَ إِلَى ذِي الْحُلَيْفَةِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّمَا أَصْنَعُ كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ɔ seli e kɛ [Hasiim Bin Al Kasim] Ɔ seli e kɛ [Syu’ba] ɔ fin [Yazid Bin Khumair Al Hamdani Abu Umar] ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Habib Bin Ubaid] seli [Jubair Bin Nufair] m’ɔ fin [Ibn As Simth] kɛ ɔ nin [Omar] be fiteli Dzul Hulaifah lɔ, kpɛkun be srɛli rak’a nɲɔn, ɔ maan n usɛli i ndɛ sɔ’n, ɔ tɛli su kɛ; 'N yoli i kɛ n wunnin Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n sa.

Hadith

Imam Ahmad : 203

حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ قُرَادٌ أَنْبَأَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ قَالَ نَظَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَهُمْ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَنَيِّفٌ وَنَظَرَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَإِذَا هُمْ أَلْفٌ وَزِيَادَةٌ فَاسْتَقْبَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقِبْلَةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَيْهِ وَعَلَيْهِ رِدَاؤُهُ وَإِزَارُهُ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَيْنَ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ أَنْجِزْ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ إِنَّكَ إِنْ تُهْلِكْ هَذِهِ الْعِصَابَةَ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ فَلَا تُعْبَدْ فِي الْأَرْضِ أَبَدًا قَالَ فَمَا زَالَ يَسْتَغِيثُ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَيَدْعُوهُ حَتَّى سَقَطَ رِدَاؤُهُ فَأَتَاهُ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَرَدَّاهُ ثُمَّ الْتَزَمَهُ مِنْ وَرَائِهِ ثُمَّ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَفَاكَ مُنَاشَدَتُكَ رَبَّكَ فَإِنَّهُ سَيُنْجِزُ لَكَ مَا وَعَدَكَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ } فَلَمَّا كَانَ يَوْمُئِذٍ وَالْتَقَوْا فَهَزَمَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْمُشْرِكِينَ فَقُتِلَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ رَجُلًا وَأُسِرَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ رَجُلًا فَاسْتَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا بَكْرٍ وَعَلِيًّا وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَؤُلَاءِ بَنُو الْعَمِّ وَالْعَشِيرَةُ وَالْإِخْوَانُ فَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْخُذَ مِنْهُمْ الْفِدْيَةَ فَيَكُونُ مَا أَخَذْنَا مِنْهُمْ قُوَّةً لَنَا عَلَى الْكُفَّارِ وَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُمْ فَيَكُونُونَ لَنَا عَضُدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَرَى يَا ابْنَ الْخَطَّابِ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا أَرَى مَا رَأَى أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَلَكِنِّي أَرَى أَنْ تُمَكِّنَنِي مِنْ فُلَانٍ قَرِيبًا لِعُمَرَ فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ عَقِيلٍ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنَ حَمْزَةَ مِنْ فُلَانٍ أَخِيهِ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ حَتَّى يَعْلَمَ اللَّهُ أَنَّهُ لَيْسَتْ فِي قُلُوبِنَا هَوَادَةٌ لِلْمُشْرِكِينَ هَؤُلَاءِ صَنَادِيدُهُمْ وَأَئِمَّتُهُمْ وَقَادَتُهُمْ فَهَوِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَلَمْ يَهْوَ مَا قُلْتُ فَأَخَذَ مِنْهُمْ الْفِدَاءَ فَلَمَّا أَنْ كَانَ مِنْ الْغَدِ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ غَدَوْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ قَاعِدٌ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَإِذَا هُمَا يَبْكِيَانِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا يُبْكِيكَ أَنْتَ وَصَاحِبَكَ فَإِنْ وَجَدْتُ بُكَاءً بَكَيْتُ وَإِنْ لَمْ أَجِدْ بُكَاءً تَبَاكَيْتُ لِبُكَائِكُمَا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي عَرَضَ عَلَيَّ أَصْحَابُكَ مِنْ الْفِدَاءِ لَقَدْ عُرِضَ عَلَيَّ عَذَابُكُمْ أَدْنَى مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ لِشَجَرَةٍ قَرِيبَةٍ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ إِلَى قَوْلِهِ لَوْلَا كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ } مِنْ الْفِدَاءِ ثُمَّ أُحِلَّ لَهُمْ الْغَنَائِمُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ مِنْ الْعَامِ الْمُقْبِلِ عُوقِبُوا بِمَا صَنَعُوا يَوْمَ بَدْرٍ مِنْ أَخْذِهِمْ الْفِدَاءَ فَقُتِلَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ وَفَرَّ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ وَهُشِمَتْ الْبَيْضَةُ عَلَى رَأْسِهِ وَسَالَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِهِ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { أَوَلَمَّا أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْهَا } الْآيَةَ بِأَخْذِكُمْ الْفِدَاءَ

Ɔ seli e kɛ [Abu Nuh Quradl] seli e kɛ [Ikrimah Bin ‘Ammar] Ɔ seli e kɛ [An nian Al Hanafi Abu Zumail] Ɔ seli min kɛ [Ibnu Abbas] Ɔ seli min kɛ [Omar Bin Al Khaththab], ɔ seli kɛ; ‘Kɛ Badr alɛ’n tɔli’n,’ Umar seli kɛ; ’Kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n niannin i janvuɛ’m be lika’n, be ti sran ya nsan nin ablanan (350), kpɛkun ɔ niannin Mushrik’m be lika, kpɛkun be tra akpi kun, kpɛkun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n niannin Qibla’n i ɲrun lɛ, kpɛkun ɔ mannin i sa nɲɔn’n su, kpɛkun ɔ wlali i shaw’n O min, O Allah kle min like nga a tali min nda’n, O Allah nanwlɛ sɛ a nunnun mizilɛmufuɛ akpasua kaan sɔ’n, nn be su suman wɔ asiɛ nga su tititi’. Umar seli kɛ; ‘Ɔ maan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n srɛli i Min’n i ukalɛ titi, ɔ srɛli i lele i tralɛ’n tɔli, kpɛkun Abu Bakr bali i wun lɔ, ɔ fali i tralɛ’n, ɔ fɛli i sɛli i sin, kpɛkun ɔ nin i be ɔli i sin lɔ, kpɛkun ɔ seli kɛ; 'O Nabiyullah, ɔ ndɛ ng'ɔ kan kle ɔ Rabb'n, ɔ ti su, afin like nga be tali nda kɛ ɔ́ fá mán wɔ'n, ɔ́ fá mán wɔ,' i sin'n, Allah yili i nglo; ’ -An wla kpɛn su-, kɛ amun srɛli amun Min’n kɛ ɔ uka amun’n, i sin’n, ɔ mannin amun atin kɛ: ‘Nanwlɛ, ń fá anzi akpi kun mɔ bé bá be sin sin’n, ń fá wunmiɛn mán amun’. -QS Al Anfal ndɛ mma 9-. Ɔ maan kɛ cɛn sɔ’n juli mɔ sonja nɲɔn sɔ’m be yiali’n, Allah nunnunnin Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be sufuɛ mun lele be kunnin be nun ablasan, kpɛkun be fali sonja ablasan be yoli bisuafuɛ, i sin’n, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam nin Abu Bakr, nin Ali, ɔ nin Omar be kokoli yalɛ. Abu Bakr seli kɛ; 'O Nabiyullah, be ti tonton i mma mun, be osufuɛ kpa yɛ be te osufuɛ, ɔ maan n bu i kɛ ɔ fata kɛ a fa be ti kpɔlɛ ninnge'm be sa nun, yɛ like nga e fa be sa nun'n, ɔ kaci e wunmiɛn naan y'a kwla jran be nga be lafiman Ɲanmiɛn su'n be ɲrun kekle, e lafi su kɛ Allah wá klé be atin naan b'a kaci e suanfuɛ'. I sin’n, Rasulullah usali kɛ: ‘?Ibnul Khaththab, a bu i sɛ?’ Omar tɛli su kɛ; ‘N seli kɛ; 'By Allah, n leman akunndan kunngba'n kɛ Abu Bakr sa, sanngɛ n bu i kɛ a fali Omar i osufuɛ'm be kwlaa mannin min naan n kpɛ i kɔmiɛn'n, yɛ a fali Aqil mannin Ali naan ɔ kpɛ i kɔmiɛn'n, yɛ a fali Hamza i niaan bian'n i nun ninnge kpanngban kpa mannin Hamza kɛ ɔ o lɛ'n, ɔ ti kɛ e kɔmiɛn'n sa. awlɛn’n man Ɲanmiɛn kpanngban’n, be ti be sran dandan mun, be kpɛnngbɛn mun nin be su kpɛn mun’. Sanngɛ, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’n, ɔ fali Abu Bakr i akunndan’n su, w’a faman min akunndan’n su’. Kpɛkun ɔ fali be ti tɛ, kpɛkun i aliɛ cɛnnin’n, Omar seli kɛ; 'Nglɛmun'n, n bali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam i wun lɔ kpɛkun kpɛkun ɔ nin Abu Bakr be trannin ase yɛ be nɲɔn'n be su kpan flɛ i, ɔ maan n usali kɛ; 'O Allah i janunfuɛ, se min like ng'ɔ yo maan ɔ nin ɔ janvuɛ'n amun sun'n, sɛ n kwla sun'n, n su sun yɛ sɛ n kwlá sun'n n su sun, min bɔbɔ n sun afin amun nɲɔn'n amun su sun'. Umar seli kɛ; 'I sin'n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam tɛli su kɛ: 'Akunndan nga ɔ janvuɛ'm be fali'n, ɔ ti kɛ like mɔ be fa to sran'n sa, nanwlɛ, be kleli min kɛ ɔ sisksa'n mantan kpa tra waka ng'ɔ mantan lɛ'n' yɛ Allah sunmɛnnin i ndɛ'n kɛ 'Ɔ nin i fataman kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ kun ɲan bisuafuɛ mun ka naan w'a kwla yo sɔ'n.' Al Anfal ndɛ mma 67-, lele m’ɔ́ fá jú I ndɛ’n su’n; ‘Nanwlɛ, like nga amun fali’n ti’n, amún wún ɲrɛnnɛn dan kpa’ -QS Al Anfal ndɛ mma 68-. Kɛ be se kɛ be ti sran kpɔlɛ’n, i sin’n, be fali ghanimah aɲanbeun ninnge mun - alɛ nun ninnge nga be fali be’n -, ɔ maan kɛ Uhud alɛ’n tɔli afuɛ 1 nun’n, ɔ yoli mmla su. I sin’n, be tuli be fɔ kɛ like nga be yoli i Badr alɛ’n nun’n, ɔ ti kɛ be fali sika be fa yili sran’m be ti’n sa, ɔ maan be nun ablasan be wuli, kpɛkun alɛ’n nun’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be wanndili i sin, ɔ maan i ɲinma nɲɔn’m be bubuli, i ɲrun’n kpɛli, kpɛkun i ɲrun’n tɔli Hind the Allah. ɔ wun ɲrɛnnɛn - Uhud alɛ’n nun - kannzɛ bɔbɔ a kwlali ɔ kpɔfuɛ mun kpɛ nɲɔn’n - Badr alɛ’n nun’n ’ -QS Ali Imran ndɛ mma 165- i ndɛ’n su: ‘Nanwlɛ, Allah le kwlalɛ like kwlaa su’. -QS Ali Imran ndɛ mma 165- afin ɔ fali e ti kpɔlɛ like’n.

Hadith

Imam Ahmad : 204

حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ قَالَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ شَيْءٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ قَالَ فَقُلْتُ لِنَفْسِي ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْكَ قَالَ فَرَكِبْتُ رَاحِلَتِي فَتَقَدَّمْتُ مَخَافَةَ أَنْ يَكُونَ نَزَلَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ فَإِذَا أَنَا بِمُنَادٍ يُنَادِي يَا عُمَرُ أَيْنَ عُمَرُ قَالَ فَرَجَعْتُ وَأَنَا أَظُنُّ أَنَّهُ نَزَلَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَتْ عَلَيَّ الْبَارِحَةَ سُورَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ }

Ɔ seli e kɛ [Abu Nuh] Ɔ seli e kɛ [Malik Bin Anas] m’ɔ fin [Zaid Bin Aslam] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Omar Bin Al Khaththab] m’ɔ seli kɛ; E nin Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam e o lika kun, kpɛkun n usɛli i ndɛ kun kpɛ nsan, w’a tɛman min su, ɔ maan n seli min awlɛn’n nun kɛ; 'Ibnul Khaththab, ɔ timan kpa, a miannin ɔ ɲin kpa a usali Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kpɛ nsan sanngɛ w'a tɛman ɔ su'. Umar seli kɛ; ɔ maan n fuli min loto’n nun n ɔli min ɲrun afin n sro kɛ like wie wá tɔ́ min su. Umar seli kɛ; kpɛkun sran kun flɛli min; ?O Omar, nin yɛ Omar o ɔ? Umar seli kɛ; 'Ɔ maan n bali afin n buli i kɛ like kun w'a tɔ min su, i sin'n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam seli kɛ: 'Annunman kɔnguɛ’n, lɛtri kun jrali min wun lɔ mɔ n klo i kpa tra mɛn’n nin i nun ninnge mun’n, 'Nanwlɛ, e mannin amun kwlalɛ weiin. Kɛ ɔ ko yo naan Ɲanmiɛn w’a yaci amun sa tɛ nga amun yoli laa’n, ɔ nin nga amún wá yó be cɛn wie lele’n be cɛ amun’ -QS Al Fath ndɛ mma 1 - 2-’.

Hadith

Imam Ahmad : 205

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنِ ابْنِ الْحَوْتَكِيَّةِ قَالَ أُتِيَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِطَعَامٍ فَدَعَا إِلَيْهِ رَجُلًا فَقَالَ إِنِّي صَائِمٌ ثُمَّ قَالَ وَأَيُّ الصِّيَامِ تَصُومُ لَوْلَا كَرَاهِيَةُ أَنْ أَزِيدَ أَوْ أَنْقُصَ لَحَدَّثْتُكُمْ بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَاءَهُ الْأَعْرَابِيُّ بِالْأَرْنَبِ وَلَكِنْ أَرْسِلُوا إِلَى عَمَّارٍ فَلَمَّا جَاءَ عَمَّارٌ قَالَ أَشَاهِدٌ أَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ جَاءَهُ الْأَعْرَابِيُّ بِالْأَرْنَبِ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ بِهَا دَمًا فَقَالَ كُلُوهَا قَالَ إِنِّي صَائِمٌ قَالَ وَأَيُّ الصِّيَامِ تَصُومُ قَالَ أَوَّلَ الشَّهْرِ وَآخِرَهُ قَالَ إِنْ كُنْتَ صَائِمًا فَصُمْ الثَّلَاثَ عَشْرَةَ وَالْأَرْبَعَ عَشْرَةَ وَالْخَمْسَ عَشْرَةَ

Ɔ seli e kɛ [Abu An Nadlar] Ɔ seli e kɛ [Al Mas’udi] m’ɔ fin [Hakim Bin Jubair] m’ɔ fin [Musa Bin Talhah] m’ɔ fin [Ibnul Hautakiyah] m’ɔ fin [Ibnul Hautakiyah] m’ɔ seli kɛ; [Omar Bin Al Khaththab] be mannin i aliɛ kpɛkun ɔ flɛli bian kun sanngɛ ɔ seli kɛ; ‘N su srɛ’. Umar usali kɛ; ‘?Srɛ benin yɛ amun su yo ɔ? Sɛ amun kokoman kɛ amún fá like uflɛ kɔ́ su annzɛ amún yí i su’n, nanwlɛ, ń kán Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam i hadith kun klé amun, kɛ Arabu Bedouin kun bali i wun lɔ’n, ɔ fali nnɛn kpanngɔ kun, sanngɛ ɔ suli Ammar su’n. Ɔ maan kɛ Ammar bali’n, Omar seli kɛ; ?Cɛn nga Arabu Bɛduin kun bali’n, ɔ nin nnɛn kpanngɔ kun be bali’n, amun wunnin Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n? Ammar tɛli su kɛ; 'Ɛɛ'. [Ammar] kannin ndɛ’n i sin; N wunnin kɛ mmoja o lɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Di i ɔ bɔbɔ ɔ sa nun’ Ammar seli kɛ; ‘N su srɛ’. Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n usali kɛ: ‘?Srɛ benin yɛ amun di ɔ?’ Ammar tɛli su kɛ; ‘Srɛ nun tranlɛ anglo’n i bo bolɛ nun nin i awieliɛ lɔ’. Kpɛkun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Sɛ amun waan amún srɛ́ srɛ’n, amun srɛ cɛn blu-nin-nsan su’n, blu-nin-nnan’n, ɔ nin blu-nin-nnun’n su’.

Hadith

Imam Ahmad : 206

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ حَدَّثَنَا مُجَالِدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَامِرٌ عَنْ مَسْرُوقِ بْنِ الْأَجْدَعِ قَالَ لَقِيتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لِي مَنْ أَنْتَ قُلْتُ مَسْرُوقُ بْنُ الْأَجْدَعِ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْأَجْدَعُ شَيْطَانٌ وَلَكِنَّكَ مَسْرُوقُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ عَامِرٌ فَرَأَيْتُهُ فِي الدِّيوَانِ مَكْتُوبًا مَسْرُوقُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ مَا هَذَا فَقَالَ هَكَذَا سَمَّانِي عُمَرُ

Ɔ seli e kɛ [Abu An Nadlar] Ɔ seli e kɛ [Abu ‘Aqil] Ɔ seli e kɛ [Mujalid Bin Sa’id] seli e kɛ [Amir] m’ɔ fin [Masruq Bin Al Ajda’] ɔ seli kɛ; N wunnin [Omar Bin Al Khatthab] i sin’n, ɔ seli min kɛ; 'Wan yɛlɛ ɔ?' N tɛli i su kɛ; ‘Masruki Bin Ajda’. Ɔ maan Omar seli kɛ; N tili i kɛ: ‘Ajda’ yɛle Satan i dunman’n, sanngɛ a ti Masruq Bin Abdurrahman. Amir seli kɛ; ‘Ɔ maan n wunnin Masruq Bin Abdurrahman i fluwa’n nun kɛ, n usali kɛ; ‘Ngue yɛ ɔ o lɛ ɔ?’ Ɔ maan ɔ tɛli su kɛ; ‘I sɔ yɛ Umar fali min dunman’n niɔn’.

Hadith

Imam Ahmad : 207

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَرَّرِ بْنِ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْعَزْلِ عَنْ الْحُرَّةِ إِلَّا بِإِذْنِهَا

Ɔ seli e kɛ [Ibn Lahi’ah] m’ɔ fin [Ja’far Bin Rabi’ah] m’ɔ fin [Az Zuhri] m’ɔ fin [Muharrar Bin Abu Hurairah] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Omar Bin Al Khaththab] i ndɛ’n, ɔ seli e kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ’n ti kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n sa. bla kun i bla’n i ɲinma’n i sin lɔ - ɔ fin bla kun saan kɛ ɔ man i atin’.

Hadith

Imam Ahmad : 208

حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ لَئِنْ عِشْتُ إِلَى هَذَا الْعَامِ الْمُقْبِلِ لَا يُفْتَحُ لِلنَّاسِ قَرْيَةٌ إِلَّا قَسَمْتُهَا بَيْنَهُمْ كَمَا قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ

Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e [Abu Amir Abdul Malik Bin Amru]’n, ɔ seli kɛ; Kɛ ɔ́ kán ndɛ klé e’n [Hisyam i bo’n yɛle kɛ Ibn Sa’d] m’ɔ fin [Zaid Bin Aslam] m’ɔ fin [i baba]’n, ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Omar] seli kɛ; 'Sɛ n tran nguan nun lele afuɛ ng'ɔ́ bá lɛ'n, nn be su kwláman klɔ kun sa, saan kɛ n cɛcɛ nun be afiɛn kɛ nga Ɲanmiɛn i janunfuɛ'n fa cɛcɛli nun Khaibar alɛ'n nun'n sa'.

Hadith

Imam Ahmad : 209

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزَاةٍ فَحَلَفْتُ لَا وَأَبِي فَهَتَفَ بِي رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي فَقَالَ لَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَإِذَا هُوَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ɔ seli e kɛ [Muhammad Bin Abdolla Az Zabiri] Ɔ seli e kɛ [Izraɛli] m’ɔ fin [Simak] m’ɔ fin [Ikrimah] m’ɔ fin [Ibn Abbas] m’ɔ fin [Omar] m’ɔ fin [Omar] m’ɔ seli kɛ; N nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n e o alɛ kun bo kpɛkun n tali nda; ‘Tʃɛtʃɛ, min si ti’. Ɔ maan sran kun tuli min fɔ i sin lɔ, kpɛkun ɔ seli min kɛ: ‘Nán ta ɔ si nda’. Ɔ maan, ɔ yoli kɛ i yɛ ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n sa.

Hadith

Imam Ahmad : 210

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَئِنْ عِشْتُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ

Ɔ seli e kɛ [Abu Ahmad Az Zubairi] Ɔ seli e kɛ [Sufyan] m’ɔ fin [Abu Az Zubair] m’ɔ fin [Jabir] m’ɔ fin [Omar] m’ɔ seli kɛ; ‘Sɛ n o nguan nun’n, nanwlɛ, ń tú Zuifu nin Klistfuɛ mun Arabi mɛn’n nun lɔ’.

Hadith

Imam Ahmad : 211

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ

Ɔ seli e kɛ [Sulaiman Bin Daud Abu Daud] Ɔ seli e kɛ [Sharik] m’ɔ fin [‘Ashim] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Omar] m’ɔ seli kɛ; 'N wunnin kɛ Allah i janunfuɛ'n su tɛtɛ khuf nɲɔn'.

Hadith

Imam Ahmad : 212

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا سَلَّامٌ يَعْنِي أَبَا الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ الْمَعْرُورِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَنَى هَذَا الْمَسْجِدَ وَنَحْنُ مَعَهُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ فَإِذَا اشْتَدَّ الزِّحَامُ فَلْيَسْجُدْ الرَّجُلُ مِنْكُمْ عَلَى ظَهْرِ أَخِيهِ وَرَأَى قَوْمًا يُصَلُّونَ فِي الطَّرِيقِ فَقَالَ صَلُّوا فِي الْمَسْجِدِ

Ɔ seli e kɛ [Suliman Bin Daud Abu Daud] Ɔ seli e kɛ [Sallam yɛle Abul Ahwas] m’ɔ fin [Simak Bin Harb] m’ɔ fin [Sayyar Bin Al Ma’rur] m’ɔ fin [Sayyar Bin Al Ma’rur] m’ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Omar] bo jasin fɛ’n, kpɛkun ɔ se kɛ; 'Nanwlɛ, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yɛ ɔ kplannin Ɲanmiɛn sulɛ sua sɔ'n niɔn, yɛ e mɔ e fin muhajirin nin ansar nun'n, e nin i e o lɛ, kɛ Ɲanmiɛn sulɛ sua'n nun sran'm be sɔnnin kpa mɔ amun nun kun kotoli i niaan bian i sin lɔ'n, m'ɔ wunnin kɛ sran'm be su srɛ Ɲanmiɛn akpɔ'n su'n, ɔ seli kɛ: 'An srɛ Ɲanmiɛn sua'n nun lɔ'.

Hadith

Imam Ahmad : 213

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زُهَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ مُضَرِّبٍ أَنَّهُ حَجَّ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَتَاهُ أَشْرَافُ أَهْلِ الشَّامِ فَقَالُوا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّا أَصَبْنَا مِنْ أَمْوَالِنَا رَقِيقًا وَدَوَابَّ فَخُذْ مِنْ أَمْوَالِنَا صَدَقَةً تُطَهِّرُنَا بِهَا وَتَكُونُ لَنَا زَكَاةً فَقَالَ هَذَا شَيْءٌ لَمْ يَفْعَلْهُ اللَّذَانِ كَانَا مِنْ قَبْلِي وَلَكِنْ انْتَظِرُوا حَتَّى أَسْأَلَ الْمُسْلِمِينَ

Ɔ -Ahmd Bin Hambal- seli kɛ; N kanngannin [Yahya Bin Sa’id] i nun n kleli [Zuhair] ɔ seli kɛ; Be seli e [Abu Ishaq] m’ɔ fin [Haritsah Bin Mudlarrab] kɛ ɔ nin [Omar Bin Al Khaththab] be yoli Hajj, i sin’n, Siri lɔfuɛ’m be kpɛnngbɛn’m be bali i wun lɔ be seli kɛ; 'O Amirul Mukminin, e le ninnge, e le kanga nin nnɛn, ɔ maan fa e ninnge'm be nun kɛ zakat sa m'ɔ kwla yo e sanwun'n,' i sin'n, Omar tɛli su kɛ; ‘I sɔ’n ti like kun mɔ sran nɲɔn nga be dun mmua min ɲrun’n, b’a yoman’n, sanngɛ minndɛ lele naan m’an usa mizilɛmufuɛ mun’.

Hadith

Imam Ahmad : 214

حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَمُؤَمَّلٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ عِشْتُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ حَتَّى لَا أَتْرُكَ فِيهَا إِلَّا مُسْلِمًا

Be seli e kɛ [Rauh] nin [Mu`ammal] be nɲɔn’n be seli kɛ; Be seli e [Sufyan Ats Tsauri] m’ɔ fin [Abu Az Zubair] m’ɔ fin [Jabir Bin Abdulla] kɛ [Omar Bin Al Kathab] seli kɛ; Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Sɛ n o nguan nun’n, nanwlɛ, ń tú Zuifu nin Klistfuɛ mun Arabi mɛn’n nun lɔ lele m’ɔ́ fá jú kɛ m’an yaciman mizilɛmufuɛ fi lɔ saan mizilɛmufuɛ mun’.

Hadith

Imam Ahmad : 215

حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَقَدْ بَلَغَ بِهِ أَبِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ فَاتَهُ شَيْءٌ مِنْ وِرْدِهِ أَوْ قَالَ مِنْ جُزْئِهِ مِنْ اللَّيْلِ فَقَرَأَهُ مَا بَيْنَ صَلَاةِ الْفَجْرِ إِلَى الظُّهْرِ فَكَأَنَّمَا قَرَأَهُ مِنْ لَيْلَتِهِ

Ɔ seli e kɛ [‘Attab Bin Ziyad] Ɔ seli e kɛ [Abdulla i.e. Ibnul Mubarak] ɔ seli e kɛ [Yunus] m’ɔ fin [Az Zuhri] m’ɔ fin [As Sa’ib Bin Yazid] ɔ nin [Ubaidlah m’ɔ fin [Abdurblah] m’ɔ fin [Abdurblah] m’ɔ fin [Abdurblah] m’ɔ fin [Abdurblah] m’ɔ fin [Abdurblah] m’ɔ fin ’ ɔ seli kɛ; 'Min si fali ndɛ sɔ'n ko mannin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam, kɛ ɔ seli kɛ: 'Sran kwlaa ng'ɔ yaci like kun i wirid nun'n,' annzɛ ɔ seli kɛ: 'I nun wie'm be nun kɔnguɛ, kpɛkun ɔ kanngan nun nglɛmun nin nnɔsua srɛlɛ'm be afiɛn'n, ɔ́ yó kɛ w'a kanngan nun kɔnguɛ sa'.

Hadith

Imam Ahmad : 216

حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ قُرَادٌ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ قَالَ نَظَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَهُمْ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَنَيِّفٌ وَنَظَرَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَإِذَا هُمْ أَلْفٌ وَزِيَادَةٌ فَاسْتَقْبَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقِبْلَةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ وَعَلَيْهِ رِدَاؤُهُ وَإِزَارُهُ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَيْنَ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ أَنْجِزْ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ إِنْ تُهْلِكْ هَذِهِ الْعِصَابَةَ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ فَلَا تُعْبَدْ فِي الْأَرْضِ أَبَدًا قَالَ فَمَا زَالَ يَسْتَغِيثُ رَبَّهُ وَيَدْعُوهُ حَتَّى سَقَطَ رِدَاؤُهُ فَأَتَاهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَرَدَّاهُ ثُمَّ الْتَزَمَهُ مِنْ وَرَائِهِ ثُمَّ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَفَاكَ مُنَاشَدَتُكَ رَبَّكَ فَإِنَّهُ سَيُنْجِزُ لَكَ مَا وَعَدَكَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ } فَلَمَّا كَانَ يَوْمُئِذٍ وَالْتَقَوْا فَهَزَمَ اللَّهُ الْمُشْرِكِينَ فَقُتِلَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ رَجُلًا وَأُسِرَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ رَجُلًا فَاسْتَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا بَكْرٍ وَعَلِيًّا وَعُمَرَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَؤُلَاءِ بَنُو الْعَمِّ وَالْعَشِيرَةُ وَالْإِخْوَانُ فَأَنَا أَرَى أَنْ تَأْخُذَ مِنْهُمْ الْفِدَاءَ فَيَكُونُ مَا أَخَذْنَا مِنْهُمْ قُوَّةً لَنَا عَلَى الْكُفَّارِ وَعَسَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَهْدِيَهُمْ فَيَكُونُونَ لَنَا عَضُدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَرَى يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَقَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا أَرَى مَا رَأَى أَبُو بَكْرٍ وَلَكِنِّي أَرَى أَنْ تُمَكِّنَنِي مِنْ فُلَانٍ قَرِيبٍ لِعُمَرَ فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنَ عَلِيًّا مِنْ عَقِيلٍ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنَ حَمْزَةَ مِنْ فُلَانٍ أَخِيهِ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ حَتَّى يَعْلَمَ اللَّهُ أَنَّهُ لَيْسَ فِي قُلُوبِنَا هَوَادَةٌ لِلْمُشْرِكِينَ هَؤُلَاءِ صَنَادِيدُهُمْ وَأَئِمَّتُهُمْ وَقَادَتُهُمْ فَهَوِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَهْوَ مَا قُلْتُ فَأَخَذَ مِنْهُمْ الْفِدَاءَ فَلَمَّا كَانَ مِنْ الْغَدِ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ غَدَوْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ قَاعِدٌ وَأَبُو بَكْرٍ وَإِذَا هُمَا يَبْكِيَانِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا يُبْكِيكَ أَنْتَ وَصَاحِبَكَ فَإِنْ وَجَدْتُ بُكَاءً بَكَيْتُ وَإِنْ لَمْ أَجِدْ بُكَاءً تَبَاكَيْتُ لِبُكَائِكُمَا قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي عَرَضَ عَلَيَّ أَصْحَابُكَ مِنْ الْفِدَاءِ وَلَقَدْ عُرِضَ عَلَيَّ عَذَابُكُمْ أَدْنَى مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ لِشَجَرَةٍ قَرِيبَةٍ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ إِلَى قَوْلِهِ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ } مِنْ الْفِدَاءِ ثُمَّ أُحِلَّ لَهُمْ الْغَنَائِمُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ مِنْ الْعَامِ الْمُقْبِلِ عُوقِبُوا بِمَا صَنَعُوا يَوْمَ بَدْرٍ مِنْ أَخْذِهِمْ الْفِدَاءَ فَقُتِلَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ وَفَرَّ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ وَهُشِمَتْ الْبَيْضَةُ عَلَى رَأْسِهِ وَسَالَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { أَوَلَمَّا أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْهَا إِلَى قَوْلِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } بِأَخْذِكُمْ الْفِدَاءَ

Ɔ seli e kɛ [Abu Nuh Qurad] Ɔ seli e kɛ [Ikrima Bin ‘Ammar] Ɔ seli e kɛ [Simak Al Hanafi Abu Zumail] Ɔ seli min kɛ [Ibn Abbas] Ɔ seli min kɛ [Omar] ɔ seli kɛ; Kɛ Badr alɛ’n i cɛn’n nun’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n niannin i janvuɛ nga be ti sran ya nsan nin ablanun’n, ɔ nin Ɲanmiɛn sufuɛ kpanngban mɔ be ti sran akpi kun tra su’n, kpɛkun Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n niannin Qibla’n i bue’n su, kpɛkun ɔ mannin i sa’n su. ɔ srɛli kɛ: ‘O Allah, sran benin yɛ a tali min nda’n niɔn, kle min like nga a tali min nda’n, O Allah, sɛ a nunnun Izlaɛlifuɛ’m be akpasua kaan sɔ’n, nanwlɛ, be su suman wɔ asiɛ nga su tititi’. Umar seli kɛ; ‘Ɔ maan ɔ srɛli ukalɛ titi, ɔ srɛli i Min’n lele i tralɛ’n tɔli, kpɛkun Abu Bakr bali i wun lɔ, ɔ fɛli i tralɛ’n sɛli i sin, ɔ nin i be ɔli i sin lɔ, kpɛkun ɔ seli kɛ; 'O Nabiyullah, ɔ ndɛ ng'ɔ kan kle ɔ Rabb'n, ɔ ti su afin ɔ́ yía nda ng'ɔ tali wɔ'n i nuan sakpa'. Ɔ maan Allah Ta’ala sunmannin’ - amun wla kpɛn su -, kɛ amun srɛ ukalɛ amun Min’n i sa nun’n, i sin’n, ɔ man amun atin kɛ: ‘Nanwlɛ, ń fá anzi akpi kun mɔ bé bá be sin sin’n, ń fá wunmiɛn mán amun’. -QS Al Anfal verse 9- i sin’n, cɛn sɔ’n nun’n, sonja nɲɔn be yiali yɛ Allah nunnunnin Ɲanmiɛn sufuɛ kpanngban mun, be nun sran ablasan be kunnin be, kpɛkun be fali sran ablasan be yoli bisuafuɛ, i sin’n, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam nin Abu Bakr, Ali nin Omar be kokoli yalɛ, Abu Bakr seli kɛ; 'O Nabiyullah, be ti e tonton i mma mun, be osufuɛ kpa mun nin e niaan mun, ɔ maan n bu i kɛ a fa e ti kpɔlɛ sika'n be sa nun, naan like nga e fa be sa nun'n, ɔ kaci wunmiɛn man e be nga be lafiman Ɲanmiɛn su'n be su, yɛ e lafi su kɛ Allah wá klé be atin, naan be kaci wunmiɛn man e'. Kpɛkun, Rasulullah usali kɛ: ‘?Ibnul Khaththab, a bu i sɛ?’ Ɔ maan Omar seli kɛ; ‘N seli kɛ; 'By Allah, n leman akunndan kunngba'n kɛ Abu Bakr sa, sanngɛ n bu i kɛ A mannin min Omar i niaan bian sɔ'n i sɔ'n naan n kpɛ i kɔmiɛn'n, yɛ A fali 'Aqil mannin Ali kpɛkun ɔ kpɛli i kɔmiɛn'n, kpɛkun A fali sɔ'n nin sɔ'n nin sɔ'n nin i niaan bian'n mannin Hamzah naan ɔ si i kɔmiɛn'n.' kɛ klolɛ fi nunman e awlɛn’n nun Ɲanmiɛn sulɛ wafa kpanngban’m be su’n, be ti be sran dan mun, be kpɛnngbɛn mun nin be kpɛnngbɛn mun’. Sanngɛ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam fali Abu Bakr i akunndan’n su, w’a faman min liɛ’n su, ‘Kpɛkun ɔ fali be ti tɛ, ɔ maan cɛn ng’ɔ́ bá lɛ’n, Omar seli kɛ; ‘Nglɛmun’n, n bali Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ, kpɛkun ɔ nin Abu Bakr be trannin ase yɛ be nɲɔn’n be su kpan flɛ i, ɔ maan n usali kɛ; ‘?O Allah i janunfuɛ’n, se min like nga ti yɛ ɔ nin ɔ janvuɛ’m be sunnin’n? Sɛ n kwla sun’n, n sun yɛ sɛ n kwlá sunman’n n sun min bɔbɔ afin amun nɲɔn’n amun sun’. Umar seli kɛ; 'I sin'n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam tɛli su kɛ: 'Akunndan nga ɔ janvuɛ'n fali'n, ɔ kleli min kɛ ɔ sisksa'n mantan kpa tra waka ng'ɔ mantan lɛ'n' yɛ Allah sunmɛnnin i ndɛ'n kɛ 'Ɔ nin i fataman kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ kun ɲan cripplear i ɲrun eQ of the -Sne'. Al Anfal ndɛ mma 67- lele m’ɔ́ fá jú I ndɛ’n su kɛ ‘Nanwlɛ, ɲrɛnnɛn dan kpa wá tɔ́ amun su kpɔlɛ like nga amun fali’n ti’ -QS Al Anfal ndɛ mma 68-. Kɛ be se kɛ be ti sran’m be ti’n, i sin’n, be fali ghanimah ninnge mun - alɛ nun ninnge nga be fali be’n -, ɔ maan kɛ Uhud alɛ’n tɔli afuɛ ng’ɔ́ bá lɛ’n nun’n, be tuli be fɔ like nga be yoli i Badr alɛ’n nun’n i ti, ɔ maan dian . Be nun 70 be tɔli, kpɛkun alɛ blɛ nun’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i janvuɛ’m be wanndili i sin, ɔ maan i ɲinma nɲɔn’m be bubuli, i ɲrun’n kpɛli, kpɛkun moja’n tɔli i ɲrun’n su, kpɛkun Allah yili i ndɛ’n i nglo kɛ: ‘Yɛ ngue ti yɛ kɛ sanvuɛsa kun tɔli amun su’n - kannzɛ bɔbɔ amun wuli’n. - Badr alɛ’n nun’n’ -QS Ali Imran ndɛ mma 165- lele m’ɔ́ fá jú I ndɛ’n su kɛ: ‘Nanwlɛ, Allah le kwlalɛ like kwlaa su’. -QS Ali Imran ndɛ mma 165- afin a fali e ti kpɔlɛ like’.

Hadith

Imam Ahmad : 217

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمْ أَزَلْ حَرِيصًا عَلَى أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } حَتَّى حَجَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعَدَلْتُ مَعَهُ بِالْإِدَاوَةِ فَتَبَرَّزَ ثُمَّ أَتَانِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ كَرِهَ وَاللَّهِ مَا سَأَلَهُ عَنْهُ وَلَمْ يَكْتُمْهُ عَنْهُ قَالَ هِيَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ قَالَ ثُمَّ أَخَذَ يَسُوقُ الْحَدِيثَ قَالَ كُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ قَالَ وَكَانَ مَنْزِلِي فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ بِالْعَوَالِي قَالَ فَتَغَضَّبْتُ يَوْمًا عَلَى امْرَأَتِي فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ أَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاكُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْكُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ لَا تُرَاجِعِي رَسُولَ اللَّهِ وَلَا تَسْأَلِيهِ شَيْئًا وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ إِنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمَ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ مِنْكِ يُرِيدُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَ وَكَانَ لِي جَارٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَيَأْتِينِي بِخَبَرِ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَآتِيهِ بِمِثْلِ ذَلِكَ قَالَ وَكُنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِتَغْزُوَنَا فَنَزَلَ صَاحِبِي يَوْمًا ثُمَّ أَتَانِي عِشَاءً فَضَرَبَ بَابِي ثُمَّ نَادَانِي فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ وَمَاذَا أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ لَا بَلْ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَأَطْوَلُ طَلَّقَ الرَّسُولُ نِسَاءَهُ فَقُلْتُ قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا كَائِنًا حَتَّى إِذَا صَلَّيْتُ الصُّبْحَ شَدَدْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي ثُمَّ نَزَلْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ وَهِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لَا أَدْرِي هُوَ هَذَا مُعْتَزِلٌ فِي هَذِهِ الْمَشْرُبَةِ فَأَتَيْتُ غُلَامًا لَهُ أَسْوَدَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ الْغُلَامُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَتَيْتُ الْمِنْبَرَ فَإِذَا عِنْدَهُ رَهْطٌ جُلُوسٌ يَبْكِي بَعْضُهُمْ فَجَلَسْتُ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ الْغُلَامُ ثُمَّ خَرَجَ عَلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَخَرَجْتُ فَجَلَسْتُ إِلَى الْمِنْبَرِ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي فَقَالَ ادْخُلْ فَقَدْ أَذِنَ لَكَ فَدَخَلْتُ فَسَلَّمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ ح و حَدَّثَنَاه يَعْقُوبُ فِي حَدِيثِ صَالِحٍ قَالَ رُمَالِ حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ فَقُلْتُ أَطَلَّقْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نِسَاءَكَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيَّ وَقَالَ لَا فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَوْ رَأَيْتَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ عَلَى امْرَأَتِي يَوْمًا فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَقُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاهُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَا يَغُرُّكِ إِنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمَ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكِ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَقُلْتُ أَسْتَأْنِسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ فَجَلَسْتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فِي الْبَيْتِ فَوَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ فِيهِ شَيْئًا يَرُدُّ الْبَصَرَ إِلَّا أَهَبَةً ثَلَاثَةً فَقُلْتُ ادْعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِكَ فَقَدْ وُسِّعَ عَلَى فَارِسَ وَالرُّومِ وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاسْتَوَى جَالِسًا ثُمَّ قَالَ أَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَقُلْتُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَانَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا مِنْ شِدَّةِ مَوْجِدَتِهِ عَلَيْهِنَّ حَتَّى عَاتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Ɔ seli e kɛ [Abdurrazzaq] ɔ seli e kɛ [Ma’mar] m’ɔ fin [Az Zuhri] m’ɔ fin [Ubaidila Bin Abdullah Bin Abu Tsaur] m’ɔ fin [Ibn Abbas] m’ɔ seli kɛ; N usali [Omar Bin Al Khaththab] Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i yi nɲɔn mɔ be kan be ndɛ’n, mɔ be kannin be ndɛ’n, be ndɛ titi kɛ: ‘Sɛ amun nɲɔn’n amun kaci amun nzuɛn’n, nn nanwlɛ, amun nɲɔn’n amun awlɛn’n ɔ́ yó sɛsɛ -kɛ amún fá like kpa yolɛ’n-. Hajj nin i, kɛ be o atin’n i afiɛn lɔ’n, Umar fali sɛ kun ɔli lɔ yɛ min kusu n ɔli i sin, kpɛkun ɔ tɔli nun kpɛkun i sin’n, ɔ bali min wun lɔ yɛ n guali i sa nɲɔn’m be su kpɛkun ɔ yoli wunnzinlɛ’n, n usali kɛ; 'O Amirul Mukminin mɔ be ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam i yi nɲɔn mɔ be kan be ndɛ Allah i ndɛ'n nun'n: 'Sɛ amun nɲɔn'n amun kaci amun nzuɛn'n, nn nanwlɛ amun nɲɔn'n amun awlɛn'n ɔ́ ​​yó -kɛ amun kplin like kpa yolɛ'n su-' -QS At Tahrim ndɛ mma 4-?' Ɔ maan, Omar tɛli i su kɛ: ‘Ibn Abbas, ɔ bo sran nuan dan,’ -Az Zuhri seli kɛ; Ɔ maan, ndɛ nga Ibn Abbas usali i’n, w’a yomɛn i fɛ, yɛ w’a yomɛn i fiɛn- Omar tɛli su kɛ; ‘Ɔ ti Hafsa nin Aisa’. Ibn Abbas seli kɛ; ‘Kpɛkun Omar boli hadith’n i kanlɛ bo, ɔ seli kɛ; Umar seli kɛ: ‘E mɔ e ti Qurayshfuɛ’n, e ti sran mɔ be le kwlalɛ be yi’m be su’n, i sin’n, kɛ e juli Medine lɔ’n, e wunnin sran kun mɔ be yi’m be le kwlalɛ be wun’m be su’n, yɛ e yi’m be su wa nian be yi’m be su’n; 'Blɛ sɔ nun'n, min sua'n wo Awali lika'n nun Bani Umaiyah Bin Zaid klɔ'n su lɔ, cɛn kun n fali ya min yi'n i wun, sanngɛ ɔ yoli kɛ ɔ su kun min, ɔ maan n kplinnin su kɛ ɔ jranman min sin ti'n, ɔ usali min kɛ; 'Ngue ti yɛ amun kplinman su kɛ n jran amun ɲrun kekle ɔ, Allah i ti’n, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam i yi’m be jrannin i sin bɔbɔ, cɛn kun be nun kun bɔbɔ ɔ nin i be trannin mmua lele nnɔsua nun'. Umar seli kɛ; i sin’n, n ɔli Hafsa lɔ n ko usali; ?Amun nin Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n be kunnin alɛ? Ɔ tɛli su kɛ; N usali i ekun kɛ: ‘Ɛɛn’; ?Yɛ amun nun kun w’a jranman su lele nglɛmun nun w’a ju kɔnguɛ?’ Ɔ tɛli su kɛ; N seli kɛ: ‘Ɛɛn’; 'Nanwlɛ, ɔ ti sacilɛ nin like m'ɔ sacili amun nun sran kwlaa ng'ɔ yo sɔ'n, amun nun wie kwla wun i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn i ya'n w'a tɔmɛn i su afin i sran ng'ɔ sunmɛnnin i'n fali ya kpa amun wun, i sin'n, ɔ mlinnin, nán amun nin sran ng'ɔ sunmɛnnin i'n be kun alɛ, yɛ nán amun se i like fi, yɛ amun srɛ min like ng'ɔ fata kɛ amun yo'n. Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n, ɔ ti Ɲanmiɛn sufuɛ. Like ng’ɔ su kan’n yɛle Aisyah, Umar seli kɛ; 'N le min mantanfuɛ kun m'ɔ fin Ansar yɛ e fa e wun e kɔ Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i osu nianlɛ, cɛn kun ɔ o lɛ yɛ cɛn kun n o lɛ, i sin'n, ɔ bali min wun lɔ ɔ nin sa nga be yili be nglo'n, ɔ nin sa uflɛ wie'm be ndɛ, yɛ n ɔli i wun lɔ sɔ wie'. Umar seli kɛ; ‘Kpɛkun e kannin Ghassan i ndɛ kɛ be siesieli nnɛn kpanngɔ su fufuɛ mun naan be nin e be kun alɛ. Cɛn kun’n, min janvuɛ ng’ɔ su ba min osu nianlɛ’n - Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam - ɔ bali min wun lɔ Isha blɛ nun, ɔ boboli min anuan’n, kpɛkun ɔ flɛli min yɛ n fiteli lɔ n ko toli i, kpɛkun ɔ seli min kɛ; ‘Sa dan kpa kun w’a ju’. N usali kɛ; ?Ngue yɛ amun fa ba ɔ, Ghassan i ndɛ’n su ɔ? Ɔ tɛli su kɛ; 'Tʃɛtʃɛ, ndɛ sɔ'n ti dan kpa yɛ ɔ ti tinnin tra sɔ bɔbɔ, yɛle kɛ ndɛ nga be kan kɛ Ɲanmiɛn i janunfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam w'a wa i yi'n'. Ɔ maan n seli kɛ; Kɛ n wieli nglɛmun srɛlɛ’n i yo’n, n fali min tralɛ’n n cicili min wun lɔ, kpɛkun n ɔli min wun lɔ. N wunnin Hafshah yɛ ɔ yoli kɛ ɔ su kpan sa, ɔ maan n usɛli i kɛ; ?Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i akunndan’n nun’n, w’a kplinman amun su? Ɔ tɛli su kɛ; ‘N siman, i ngunmin yɛ ɔ o nzan nɔnwlɛ lɔ siɛn’n’. Ɔ maan n wunnin Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n i junman difuɛ ble’n, kpɛkun n seli kɛ; ‘Srɛ atin man Umar,’ i sin’n, junman difuɛ’n wluli lɔ kpɛkun ɔ fiteli ekun, ɔ seli kɛ; ‘N kannin amun ndɛ n kleli i sanngɛ ɔ tɔli bliin’. Kpɛkun n ɔli ijɔlɛ bia’n su lɔ, ɔ yoli kɛ sran kpanngban be ti i wun lɛ sa, kpɛkun be nun wie’m be su kpan flɛ i, ɔ maan n trannin ase kan, sanngɛ sa nga n su wun i’n, ɔ kwlali min ti’n, n nin Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n i junman difuɛ’n e yiali, kpɛkun n seli kɛ; ‘Srɛ Omar i atin,’ kpɛkun ɔ wluli lɔ, kpɛkun ɔ fiteli ekun ɔli min wun lɔ, kpɛkun ɔ seli min kɛ; ‘N kannin amun ndɛ n kleli i sanngɛ ɔ tɔli bliin’. Kpɛkun n fiteli lɔ n trannin ijɔlɛ bia’n su sanngɛ sa nga n wunnin i’n, ɔ kwlali min ti’n, n ɔli junman difuɛ’n i wun lɔ ekun n seli kɛ; ‘Srɛ atin man Umar’. Kpɛkun ɔ wluli lɔ, ɔ sali sin fiteli min wun lɔ, ɔ seli min kɛ; ‘N kannin amun ndɛ n kleli i sanngɛ ɔ tɔli bliin’. I agualiɛ su’n, n ɔli, sanngɛ kpɛkun junman difuɛ’n flɛli min, ɔ seli min kɛ; ‘Wlu lɔ, ɔ mannin wɔ atin’. Ɔ maan, kɛ ɔ́ jrán nglo sua kun m’ɔ ti nglo lɔ’n su’n, n wluli lɔ n seli Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛ ɔ yo i like. Yɛ kɛ ɔ kannin hadith [Salih] nun ndɛ kleli e [Ya’qub]’n, ɔ seli kɛ; ‘Kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n jrannin trɔ kun m’ɔ ti tɛtɛ’n su naan w’a yaci like kun i wunnɛn’n i bue kun su’n,’ i sin’n, min - Omar - n usali; ?O, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n, a nin ɔ yi’n be jali? Ɔ mannin i ti su min wun lɛ, kpɛkun ɔ seli min kɛ; 'Tʃɛtʃɛ,' i sin'n, n seli takbir 'Allahu Akbar - Allah ti dan -, sɛ amun, O Ɲanmiɛn i janunfuɛ'n, amun wunnin e, yɛ e Quraysh e ti sran mɔ be le kwlalɛ be yi'm be su'n, sanngɛ kɛ e juli Medine lɔ'n, e wunnin sran kun mɔ be yi'm be le kwlalɛ be wun'm be su'n, yɛ ɔ cɛ kan'n, e yi'm be niannin be yi'm be su yalɛ'n, nn ɔ ti min nin min. N kplinnin su kɛ ɔ jranman min sin ti’n, ɔ usali kɛ; 'Ngue ti yɛ amun kplinman su kɛ n jran amun ɲrun ɔn, Allah ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam i yi'm be jrannin i ɲrun bɔbɔ, cɛn kun be nun kun bɔbɔ ɔ nin i be trannin mmua lele nnɔsua nun. Ɔ maan n seli kɛ; ’Nanwlɛ, ɔ ti sacilɛ nin like m’ɔ mlin’n, sran kwlaa ng’ɔ yo sɔ’n, sɛ ɔ ti kɛ be nun kun wun kɛ i janunfuɛ’n i ya’n ti’n, ɔ kwla ɲan i ti’n, nn sakpa’n, nn w’a mlin,’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam srili, n seli kɛ; 'O Allah i janunfuɛ n wunnin Hafshah yɛ n seli kɛ; Ɔ srili ekun, kpɛkun n seli kɛ: ‘Sɛ ɔ mantanfuɛ’n ti klanman tra wɔ’n, naan Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n klo i kpa’n, nán yo ɔ ɲin kekle. ‘Maan min atin, O Allah i janunfuɛ’. Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n tɛli i su kɛ: ‘Ɛɛn’. Kpɛkun n trannin ase n mannin min ti’n su sua’n i ti su lɔ, i sin’n, n fali Allah, m’an wunman like fi m’ɔ kwla fa min ɲin sie i sin’n, saan kplo nsan, ɔ maan n seli kɛ; 'Srɛ, O Allah i janunfuɛ, ɔ ummah i lika dan afin Pɛrsifuɛ mun nin Rɔmufuɛ'm be yoli lika dan be mannin be, kannzɛ bɔbɔ be suman Allah'. Ɔ jrannin i bia’n su kpa, kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘?Ibnul Khaththab, ndɛ nɲɔn o ɔ klun, be ti sran mɔ be fa mɛn nun ninnge’m be nun aklunjuɛ dilɛ’n i ndɛndɛ’n’. N seli kɛ; ‘Srɛ min wun sa cɛ min, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n,’ kpɛkun ɔ tali nda kɛ su baman i yi’m be wun lɔ anglo kun, afin ɔ fali ya dan kpa be wun, ɔ maan Ɲanmiɛn tuli i fɔ’.

Hadith

Imam Ahmad : 218

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ أَمْلَى عَلَيَّ يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ الْأَيْلِيُّ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ كَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَحْيُ يُسْمَعُ عِنْدَ وَجْهِهِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ فَمَكَثْنَا سَاعَةً فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ زِدْنَا وَلَا تَنْقُصْنَا وَأَكْرِمْنَا وَلَا تُهِنَّا وَأَعْطِنَا وَلَا تَحْرِمْنَا وَآثِرْنَا وَلَا تُؤْثِرْ عَلَيْنَا وَارْضَ عَنَّا وَأَرْضِنَا ثُمَّ قَالَ لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ عَشْرُ آيَاتٍ مَنْ أَقَامَهُنَّ دَخَلَ الْجَنَّةَ ثُمَّ قَرَأَ عَلَيْنَا { قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ } حَتَّى خَتَمَ الْعَشْرَ

Ɔ seli e kɛ [Abdurrazzaq] seli min kɛ [Yunus Bin Sulaim] ɔ seli kɛ; Ɔ seli min kɛ [Yunus Bin Yazid Al Aili] m’ɔ fin [Ibnu Shihab] m’ɔ fin [‘Urwah Bin Az Zubair] m’ɔ fin [Abdurrahman Bin Abdul Qari] m’ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Omar Bin Al Katthab] seli kɛ; Kɛ ndɛ kun fiteli Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i wun’n, ɔ tili kpanlɛ kun i ɲrun kɛ nnɛn kpanngɔ’n i kpanlɛ sa, ɔ maan e jrannin minndɛlɛ’n su kan, kpɛkun ɔ niannin Qibla’n su, kpɛkun ɔ mannin i sa nɲɔn’n su, kpɛkun ɔ srɛli kɛ ‘ALLAHUMMA ZIDNNAA WALAWAAHINATUAKAARI WALAWAM TANQUSHNA . TUHINAA WALAA TAHRIMNAA WA AATSIRNAA WALAA TU’TSIR ’ALAINAA WARDLA ’ANNAA WA ARDLINAA - O Allah, ajoutez à nous et ne prendre pas de nous, glorifier nous et ne nos défaits, donnez-nous et ne retentez-nos, gagné nous et ne fait pas le plaisir avec notre enemi. ‘Be yili ndɛ mma blu be nglo kleli min, sran kwlaa ng’ɔ di be su’n, ɔ́ wlú ɲanmiɛn su lɔ’. Kpɛkun ɔ kanngannin nun kleli e kɛ: ‘Nanwlɛ, be nga be lafi Ɲanmiɛn su’n, be liɛ su ti ye’ -QS Al Mukminun: 1-10-’.

Hadith

Imam Ahmad : 219

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّهُ شَهِدَ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَصَلَّى قَبْلَ أَنْ يَخْطُبَ بِلَا أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صِيَامِ هَذَيْنِ الْيَوْمَيْنِ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَيَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ وَعِيدُكُمْ وَأَمَّا الْآخَرُ فَيَوْمٌ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Ɔ seli e kɛ [Abdurrazzaq] seli e kɛ [Ma’mar] m’ɔ fin [Az Zuhri] m’ɔ fin [Abu ’Ubaid, Abdurrahman Bin Auf i kanga’n] i nun’n, ɔ nin [Umar Bin Al Khaththab] be srɛli Aid’n, i sin’n, Omar yoli srɛlɛ’n ka naan w’a bo jasin fɛ’n w’a manman sran mun. ɔ seli kɛ; 'O sran mun, nanwlɛ, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ sallallaahu 'alaihi wasallam w'a seman kɛ nán be di srɛ cɛn nɲɔn sɔ'm be nun, be nun kun yɛle kɛ cɛn nga amun kpɛ amun srɛ nun'n, ɔ nin amun cɛn dilɛ cɛn'n, yɛ kun yɛle kɛ cɛn sɔ'n yɛ amun di amun nnɛn nga be kunnin i'n niɔn'. Ɔ seli e kɛ [Ya’qub] Ɔ seli e kɛ [min si’n] fin [Muhammad Bin Ishaq] Ɔ seli e kɛ [Az Zuhri] ɔ fin [Sa’d Bin Abu Ubaid, Abdurrahman Bin Azhar i kanga’n] ɔ seli kɛ; ‘N niannin ‘Aid cɛn dilɛ’n nin Omar Bin Al Khaththab,’ i sin’n, ɔ kannin hadith ng’ɔ o nglo lɔ’n i ndɛ.

Hadith

Imam Ahmad : 220

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَبَّلَ الْحَجَرَ ثُمَّ قَالَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَكَ مَا قَبَّلْتُكَ

Ɔ seli e kɛ [Abdurrazzaq] Ɔ seli e kɛ [Abdullah Bin Omar] m’ɔ fin [Nafi’] m’ɔ fin [Ibn Omar] m’ɔ fin [Ibn Omar] i sa nun’n, ɔ seli e kɛ [Omar] fali Yɛbuɛ ble’n i nuan’n, kpɛkun ɔ seli kɛ; 'Nanwlɛ, n si kɛ a ti yɔbuɛ sa ngbɛn, sɛ ɔ ti kɛ m'an wunman Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam m'ɔ su bo ɔ nuan'n, nn m'an boman ɔ nuan sakpa'.