Imam Ahmad : 201
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ شَرِيكٍ الْهُذَلِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَيْمُونٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُجَالِسُوا أَهْلَ الْقَدَرِ وَلَا تُفَاتِحُوهُمْ وَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَرَّةً سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Беҙгә әйтте [Әбү Абдуррахман] миңә [Сәғит бин Әбү Әйүп] Яҙмышҡа ышанмаған кешеләр менән ултыр, улар менән әңгәмә асма», — тип әйтте. Әбү Абдуррахман икенсе тарихта әйткән; Мин Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмде ишеттем.
Imam Ahmad : 202
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيِّ أَبِي عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ حَبِيبَ بْنَ عُبَيْدٍ يُحَدِّثُ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ عُمَرَ إِلَى ذِي الْحُلَيْفَةِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّمَا أَصْنَعُ كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Һөйләне беҙгә [Хәсим бин Әл Ҡасим] Һөйләне беҙгә [Сөғбә] [Йәзид бин Хөмәйер Әл Хәмдәни Әбү Ғүмәрҙән] ул әйтте; Мин [Хәбиб бин Ғөбәйдтең] [Ибн Әс Симхтан] [Джүбәйер бин Нуфәйергә] һөйләгәнен ишеттем, ул [Ғүмәр] менән Дзул Хөләйфәгә сыҡты, һуңынан ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны, шуға күрә мин унан был хаҡта һораным, ул яуап бирҙе; «Мин уны Аллаһ Рәсүлен саллаллаһу ғәләйһис-сәләм күргәнемсә эшләнем».
Imam Ahmad : 203
حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ قُرَادٌ أَنْبَأَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ قَالَ نَظَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَهُمْ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَنَيِّفٌ وَنَظَرَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَإِذَا هُمْ أَلْفٌ وَزِيَادَةٌ فَاسْتَقْبَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقِبْلَةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَيْهِ وَعَلَيْهِ رِدَاؤُهُ وَإِزَارُهُ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَيْنَ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ أَنْجِزْ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ إِنَّكَ إِنْ تُهْلِكْ هَذِهِ الْعِصَابَةَ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ فَلَا تُعْبَدْ فِي الْأَرْضِ أَبَدًا قَالَ فَمَا زَالَ يَسْتَغِيثُ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَيَدْعُوهُ حَتَّى سَقَطَ رِدَاؤُهُ فَأَتَاهُ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَرَدَّاهُ ثُمَّ الْتَزَمَهُ مِنْ وَرَائِهِ ثُمَّ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَفَاكَ مُنَاشَدَتُكَ رَبَّكَ فَإِنَّهُ سَيُنْجِزُ لَكَ مَا وَعَدَكَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ } فَلَمَّا كَانَ يَوْمُئِذٍ وَالْتَقَوْا فَهَزَمَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْمُشْرِكِينَ فَقُتِلَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ رَجُلًا وَأُسِرَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ رَجُلًا فَاسْتَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا بَكْرٍ وَعَلِيًّا وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَؤُلَاءِ بَنُو الْعَمِّ وَالْعَشِيرَةُ وَالْإِخْوَانُ فَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْخُذَ مِنْهُمْ الْفِدْيَةَ فَيَكُونُ مَا أَخَذْنَا مِنْهُمْ قُوَّةً لَنَا عَلَى الْكُفَّارِ وَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُمْ فَيَكُونُونَ لَنَا عَضُدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَرَى يَا ابْنَ الْخَطَّابِ قَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا أَرَى مَا رَأَى أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَلَكِنِّي أَرَى أَنْ تُمَكِّنَنِي مِنْ فُلَانٍ قَرِيبًا لِعُمَرَ فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ عَقِيلٍ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنَ حَمْزَةَ مِنْ فُلَانٍ أَخِيهِ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ حَتَّى يَعْلَمَ اللَّهُ أَنَّهُ لَيْسَتْ فِي قُلُوبِنَا هَوَادَةٌ لِلْمُشْرِكِينَ هَؤُلَاءِ صَنَادِيدُهُمْ وَأَئِمَّتُهُمْ وَقَادَتُهُمْ فَهَوِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَلَمْ يَهْوَ مَا قُلْتُ فَأَخَذَ مِنْهُمْ الْفِدَاءَ فَلَمَّا أَنْ كَانَ مِنْ الْغَدِ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ غَدَوْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ قَاعِدٌ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَإِذَا هُمَا يَبْكِيَانِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا يُبْكِيكَ أَنْتَ وَصَاحِبَكَ فَإِنْ وَجَدْتُ بُكَاءً بَكَيْتُ وَإِنْ لَمْ أَجِدْ بُكَاءً تَبَاكَيْتُ لِبُكَائِكُمَا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي عَرَضَ عَلَيَّ أَصْحَابُكَ مِنْ الْفِدَاءِ لَقَدْ عُرِضَ عَلَيَّ عَذَابُكُمْ أَدْنَى مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ لِشَجَرَةٍ قَرِيبَةٍ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ إِلَى قَوْلِهِ لَوْلَا كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ } مِنْ الْفِدَاءِ ثُمَّ أُحِلَّ لَهُمْ الْغَنَائِمُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ مِنْ الْعَامِ الْمُقْبِلِ عُوقِبُوا بِمَا صَنَعُوا يَوْمَ بَدْرٍ مِنْ أَخْذِهِمْ الْفِدَاءَ فَقُتِلَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ وَفَرَّ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ وَهُشِمَتْ الْبَيْضَةُ عَلَى رَأْسِهِ وَسَالَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِهِ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { أَوَلَمَّا أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْهَا } الْآيَةَ بِأَخْذِكُمْ الْفِدَاءَ
Беҙгә [Әбү Нух Ҡорадл] әйтте [Икримә бин Ғәммәр] Беҙгә [Ҡара: Әл-Хәнәфи Әбү Зөмәйил] Һөйләне Миңә [Ибнү Аббас] Миңә [Ғүмәр бин Әл-Хәттхабҡа] әйтте, тине; — Бәҙер һуғышы булғанда, — тине Ғүмәр; 'Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм үҙенең сәхәбәләренә ҡараны һәм улар өс йөҙ илле кешене иҫәпләне, һуңынан мөшриктәргә ҡараны һәм улар меңдән ашыу ине, һуңынан пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһис-сәләм ҡиблаға йөҙ менән ҡараны һуңынан ике ҡулын күтәрҙе һәм ул бер шәүлде кейҙе. Һин миңә вәғәҙә иткәнде күрһәт, эй Аллаһ, ысынлап та, әгәр һин был бәләкәй генә төркөм мосолмандарҙы юҡ итһәң, һиңә был ерҙә мәңге табыныу булмаясаҡ». Ғүмәр әйтте; — Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ шәле ҡолағансы Раббыһынан ярҙам һорап, Уға доға ҡылыуын дауам итте, шунан Әбү Бәкер уның янына килеп, шәлен алып ҡайтты, шунан уны артынан оҙатып, әйтте; «Эй, Нәбиуллаһ, һинең Раббыңа зарланыуың етә, сөнки Ул һиңә вәғәҙә ителгәнде бирәсәк», — тип, шунан һуң Аллаһ Тәғәлә үәхи бирҙе; ' -Иҫегеҙҙә тотоғоҙ-, һеҙ Раббығыҙҙан ярҙам һорағанда, Ул һеҙгә рөхсәт итте: «Ысынлап та, Мин һеҙгә бер-бер артлы киләсәк мең фәрештә менән нығытыу килтерәсәкмен». -ҠС Әл Әнфәл куплет 9-. Шулай итеп, ул көн килеп еткәс, ике ғәскәр осрашҡас, Аллаһ мөшриктәрҙе юҡ итә, уларҙан етмеше үлтерелә, етмеш һалдаты әсирлеккә эләгә, шунан һуң Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Әбү Бәкер, Ғәли һәм Ғүмәр менән кәңәшләшә. Әбү Бәкр әйтте; «Эй, Нәбиулла, улар абзый балалары, яҡын туғандары һәм һаман да туғандары, шуға күрә һин уларҙан фидиә мөлкәтен алырға тейешһең, тип уйлайым, ә беҙ уларҙан алған нәмәләр кафырҙарға ҡаршы торорға көсөбөҙгә әйләнә, өмөт итәбеҙ, Аллаһ уларға тура юл бирер, улар беҙҙең яҡлы булһын өсөн». һуңынан Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм: «Һин нисек уйлайһың, эй, Ибнул Хатсхаб?» Ғүмәр яуап бирҙе; — Мин әйттем; 'Аллаһ менән ант итәм, мин Әбү Бәкр менән бер фекерҙә түгел, әммә мин фекерҙәмен, Һин Ғүмәрҙең бөтә туғандарын миңә тапшырҙың, мин уның муйынын ҡырҡып ташлайым, ә Һин Аҡилды Алиға тапшырҙың, уның муйынын ҡырҡып ташлаһын өсөн, һәм Һин шул тиклем күп Хәмзәнең ағаһы Хәмзәгә тапшырҙың, тип, уның муйынын ҡырҡып алаһың, тип, уның муйынын ҡырҡып ташлайһың. йөрәктәр мөшриктәр өсөн, улар уларҙы дәрәжәле кешеләр, аҡһаҡалдар һәм етәкселәр'. Әммә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Әбү Бәкерҙең фекеренә эйелгән, минең фекергә түгел». Шунан уларҙан фидиә алды, шунан икенсе көндө Ғүмәр әйтте; — Иртәнсәк пәйғәмбәребеҙгә килдем, ҡапыл ул Әбү Бәкер менән ултырҙылар һәм икеһе лә илай ине, шуға күрә мин һораным; «Эй, Аллаһ Рәсүле, әйт әле, һине һәм дуҫыңды нимә илай, илай алһам, илар инем, илай алмаһам, илар инем, үҙем илайым, сөнки һеҙ икегеҙ илайһығыҙ». Ғүмәр әйтте; 'Шунан һуң пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм яуап бирҙе: 'Һинең сәхәбәләрең тарафынан фидиә рәүешендә тәҡдим ителгән фекер, ысынлап та, миңә күрһәтелде, һинең сисксаң яҡын ағастан яҡыныраҡ' һәм Аллаһ Тәғәлә үҙенең һүҙен ебәрҙе: «Пәйғәмбәрҙең йөҙөндә әсирҙәр булыуы ярамай». Әл Әнфәл 67-се аят-, Уның һүҙенә тиклем; «Һеҙ алған йолом өсөн, һис шикһеҙ, ҙур ғазап кисерәсәкһегеҙ» -QS Әл Әнфәл 68-се аят-. атап әйткәндә, йолом, һуңынан улар өсөн ғәнимә хазинаһы - һуғыш ғәнимәте - хәләл ителгән, шуға күрә 1-се йылда Ухуд һуғышы булғанда. Артабан улар Бәҙер һуғышында фидиә алыу рәүешендә нимә эшләгәндәре һөҙөмтәһендә язаланған, шуға күрә улар араһында етмеш үлгән, ә яу ваҡытында пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләре унан ҡасып киткән, шуға күрә уның ике теш тештәре өҙөлгән, маңлайы йыртылған һәм йөҙө ағып төшкән Hind уның: Һеҙ афәткә дусар булаһығыҙ - Ухуд һуғышында - дошмандарығыҙға икеләтә еңелеү килтерһәгеҙ ҙә - Бәҙер һуғышында ' -ҠС Али Имран 165-се аят- Уның һүҙҙәренә: «Ысынлап та, Аллаһ бөтә нәмәгә лә ҡөҙрәтле». -ҠС Али Имран 165-се аят- сөнки һеҙ йолом алдығыҙ.
Imam Ahmad : 204
حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ قَالَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ شَيْءٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ قَالَ فَقُلْتُ لِنَفْسِي ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْكَ قَالَ فَرَكِبْتُ رَاحِلَتِي فَتَقَدَّمْتُ مَخَافَةَ أَنْ يَكُونَ نَزَلَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ فَإِذَا أَنَا بِمُنَادٍ يُنَادِي يَا عُمَرُ أَيْنَ عُمَرُ قَالَ فَرَجَعْتُ وَأَنَا أَظُنُّ أَنَّهُ نَزَلَ فِيَّ شَيْءٌ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَتْ عَلَيَّ الْبَارِحَةَ سُورَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ }
Һөйләне беҙгә [Әбү Нух] Һөйләне беҙгә [Мәлик бин Әнәс] [Зәйет бин Әсләмдән] [атаһынан] [Ғүмәр бин Әл-Хәттхабтан] ул әйтте; Беҙ Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән сәйәхәттә булдыҡ, шунан өс тапҡыр нимәлер тураһында һораштым һәм ул миңә яуап бирмәне, шуға күрә күңелемдән әйттем; «Ниндәй бәхетһеҙ һин, эй Ибнул Хатсхаб, һин өс тапҡыр Рәсүлуллаһтан һорарға тырыштың, әммә ул һиңә яуап бирмәне». Ғүмәр әйтте; шулай итеп, мин үҙемдең машинаға ултырҙым да, өҫтөмә нимәлер төшөр тип борсолоп, алға киттем. Ғүмәр әйтте; вдруг мне кто-то позвонил; — Эй, Ғүмәр, ҡайҙа һуң Ғүмәр? Ғүмәр әйтте; — Шулай итеп, мин үҙем тураһында нимәлер төштө тип уйланым, шунан һуң пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйтте: «Кисә төндә миңә донъя һәм уның эстәлегенән өҫтөнлөк биргән хат төштө: «Ысынлап та, беҙ һиңә асыҡ еңеүҙе бирҙек». Аллаһ һеҙҙең үткән һәм киләсәк гонаһтарығыҙҙы ғәфү итһен өсөн' -ҠС Әл-Фәтх аят 1 - 2-'.
Imam Ahmad : 205
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنِ ابْنِ الْحَوْتَكِيَّةِ قَالَ أُتِيَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِطَعَامٍ فَدَعَا إِلَيْهِ رَجُلًا فَقَالَ إِنِّي صَائِمٌ ثُمَّ قَالَ وَأَيُّ الصِّيَامِ تَصُومُ لَوْلَا كَرَاهِيَةُ أَنْ أَزِيدَ أَوْ أَنْقُصَ لَحَدَّثْتُكُمْ بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَاءَهُ الْأَعْرَابِيُّ بِالْأَرْنَبِ وَلَكِنْ أَرْسِلُوا إِلَى عَمَّارٍ فَلَمَّا جَاءَ عَمَّارٌ قَالَ أَشَاهِدٌ أَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ جَاءَهُ الْأَعْرَابِيُّ بِالْأَرْنَبِ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ بِهَا دَمًا فَقَالَ كُلُوهَا قَالَ إِنِّي صَائِمٌ قَالَ وَأَيُّ الصِّيَامِ تَصُومُ قَالَ أَوَّلَ الشَّهْرِ وَآخِرَهُ قَالَ إِنْ كُنْتَ صَائِمًا فَصُمْ الثَّلَاثَ عَشْرَةَ وَالْأَرْبَعَ عَشْرَةَ وَالْخَمْسَ عَشْرَةَ
Һөйләне беҙгә [Әбү Ән Надлар] Һөйләне беҙгә [Әл Мәсғүди] [Хәким бин Джүбәйерҙән] [Муса бин Салхахтан] [Ибнул Һәүтәҡиә] нән ул әйтте; [Ғүмәр бин Әл-Хаттхаб] ризыҡ бирелде, һуңынан ул бер кешене саҡырҙы, әммә ул әйтте; 'Мин ураҙа тотам'. Ғүмәр һораны; — Ниндәй ураҙа тотаһың? Әгәр ҙә һеҙ өҫтәү йәки алыу тураһында борсолмаһағыҙ, мин һеҙгә мотлаҡ рәүештә пәйғәмбәребеҙҙең бер хәҙисен һөйләр инем, унда бер бәҙәүи ғәрәп уға ҡуян күтәреп килде, әммә ул Әммәр артынан эйәрҙе». Шулай итеп, Әммәр килгәс, Ғүмәр; — Бер бәҙәүи ғәрәп ҡуян менән килгән көндө Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләмде күрҙеңме? Әммәр яуап бирҙе; 'Эйе'. [Әммәр] дауам итте; Мин күрҙем, унда ҡан бар, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйтте: 'Һеҙҙең тарафтан ашағыҙ' Әммәр әйтте; 'Мин ураҙа тотам'. Пәйғәмбәребеҙ: «Ниндәй ураҙа тотаһығыҙ?» Әммәр яуап бирҙе; 'Ай башында һәм аҙағында ураҙа тотоу'. Шунан Пәйғәмбәребеҙ: «Әгәр ҙә ураҙа тоторға теләһәгеҙ, ун өсөнсө, ун дүртенсе һәм ун бишенсе көндәрҙә ураҙа тотығыҙ», — тигән.
Imam Ahmad : 206
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ حَدَّثَنَا مُجَالِدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَامِرٌ عَنْ مَسْرُوقِ بْنِ الْأَجْدَعِ قَالَ لَقِيتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لِي مَنْ أَنْتَ قُلْتُ مَسْرُوقُ بْنُ الْأَجْدَعِ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْأَجْدَعُ شَيْطَانٌ وَلَكِنَّكَ مَسْرُوقُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ عَامِرٌ فَرَأَيْتُهُ فِي الدِّيوَانِ مَكْتُوبًا مَسْرُوقُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ مَا هَذَا فَقَالَ هَكَذَا سَمَّانِي عُمَرُ
Һөйләне беҙгә [Әбү Ән Надлар] Һөйләне беҙгә [Әбү Ғәҡил] Һөйләне беҙгә [Мөжәлит бин Сәғит] беҙгә [Әмир] [Мәсруҡ бин Әл Әждә]нән һөйләне, ул әйтте; Мин [Ғүмәр бин Әл Хатсхаб] менән осраштым, шунан ул миңә әйтте; 'Һин кем?' Мин яуап бирҙем; 'Мәсруҡ бин Әждә'. Шулай итеп, Ғүмәр әйтте; Мин Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләмдең: “Әждә” – шайтандың исеме, – тип әйткәнен ишеттем, әммә һин – Мәсруҡ бин Әбдүррахман. Әмир әйтте; — Шулай итеп, мин Мәсрүк бин Абдуррахмандың яҙма документында күрҙем, һораным; — Был нимә? Шулай итеп, ул яуап бирҙе; — Ғүмәр миңә шулай ҡушты.
Imam Ahmad : 207
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَرَّرِ بْنِ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْعَزْلِ عَنْ الْحُرَّةِ إِلَّا بِإِذْنِهَا
Беҙгә [Исхаҡ бин Ғиса] [Ибн Лаһиғә] тарафынан [Джәфәр бин Рәбиғәнән] [Әз Зөһриҙән] [Мөхәррәр бин Әбү Һүрәйрәнән] [атаһынан] [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан] [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан] әйтелгән: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм булған. ҡатындың ҡынынан тыш - ҡатындан, уның рөхсәтенән башҡа'.
Imam Ahmad : 208
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ لَئِنْ عِشْتُ إِلَى هَذَا الْعَامِ الْمُقْبِلِ لَا يُفْتَحُ لِلنَّاسِ قَرْيَةٌ إِلَّا قَسَمْتُهَا بَيْنَهُمْ كَمَا قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ
Беҙгә [Әбү Әмир Ғәбдел Мәлик бин Әмруға] һөйләп, ул әйтте; Беҙгә [Хисйәм Ибн Сәғдте аңлата] [Зәйет бин Әсләмдән] [атаһынан] һөйләп биргәс, ул әйтте; Мин [Ғүмәрҙең] әйткәнен ишеттем; «Әгәр мин киләһе йылға тиклем йәшәһәм, бер ауыл да яулап алынмаясаҡ, әгәр ҙә мин уны, Аллаһ Рәсүле Хәйбәр һуғышында бүлгән кеүек, улар араһында бүлеп бирмәһәм».
Imam Ahmad : 209
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزَاةٍ فَحَلَفْتُ لَا وَأَبِي فَهَتَفَ بِي رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي فَقَالَ لَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَإِذَا هُوَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Ғабдулла Әз Зәбири] [Исраил] [Симаҡтан] [Икримә] [Ибн Аббастан] [Ғүмәрҙән] һөйләне, тине; Мин Пәйғәмбәребеҙ менән бергә бер һуғышта булдым, шунан ант иттем; — Юҡ, атайым хаҡына. Шуға күрә кемдер мине арттан шелтәләп: “Атайың менән ант итмә”, – тине. Баҡтиһәң, ул пәйғәмбәр саллаллаһу ғәләйһис-сәләм булып сыҡты.
Imam Ahmad : 210
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَئِنْ عِشْتُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ
Һөйләне беҙгә [Әбү Әхмәт Әз Зөбәйри] Һөйләне [Суфьян] [Әбү Әз Зөбәйер] [Джәбир] [Ғүмәрҙән] әйтте; — Әгәр ҙә мин йәшәһәм, йәһүдтәрҙе һәм христиандарҙы Ғәрәп ярымутрауынан мотлаҡ ҡыуасаҡмын.
Imam Ahmad : 211
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Һөйләне беҙгә [Сөләймән бин Дауыт Әбү Дауыт] Беҙгә [Шәрик] [Ғәшимдән] [атаһынан] [Ғүмәрҙән] һөйләне, ул әйтте; «Мин Аллаһ Рәсүленең ике хуфты һөрткәнен күрҙем».
Imam Ahmad : 212
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا سَلَّامٌ يَعْنِي أَبَا الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَيَّارِ بْنِ الْمَعْرُورِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَنَى هَذَا الْمَسْجِدَ وَنَحْنُ مَعَهُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ فَإِذَا اشْتَدَّ الزِّحَامُ فَلْيَسْجُدْ الرَّجُلُ مِنْكُمْ عَلَى ظَهْرِ أَخِيهِ وَرَأَى قَوْمًا يُصَلُّونَ فِي الطَّرِيقِ فَقَالَ صَلُّوا فِي الْمَسْجِدِ
Һөйләне беҙгә [Сөләймән бин Дауыт Әбү Дауыт] Беҙгә [Сәләм йәғни Әбүл Әхүәс] [Симәк бин Хәрб] [Сәййәр бин Әл Мәғрүрҙән] һөйләне, ул әйтте; Мин [Ғүмәрҙең] вәғәзләүен ишеттем һәм әйтте; — Ысынлап та, был мәсетте Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм төҙөгән, беҙ мөһәжирҙәрҙән һәм ансарҙарҙан уның менән бергә булдыҡ, мәсет шул тиклем тығыҙланып киткәс, берегеҙ ағаһының арҡаһына сәждә ҡылып, урамда намаҙ уҡыған кешеләрҙе күреп ҡалғас, ул: «Мәсеттә намаҙ уҡығыҙ», — тине.
Imam Ahmad : 213
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زُهَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ مُضَرِّبٍ أَنَّهُ حَجَّ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَتَاهُ أَشْرَافُ أَهْلِ الشَّامِ فَقَالُوا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّا أَصَبْنَا مِنْ أَمْوَالِنَا رَقِيقًا وَدَوَابَّ فَخُذْ مِنْ أَمْوَالِنَا صَدَقَةً تُطَهِّرُنَا بِهَا وَتَكُونُ لَنَا زَكَاةً فَقَالَ هَذَا شَيْءٌ لَمْ يَفْعَلْهُ اللَّذَانِ كَانَا مِنْ قَبْلِي وَلَكِنْ انْتَظِرُوا حَتَّى أَسْأَلَ الْمُسْلِمِينَ
Ул -Әхмәт бин Хәмбал- тигән; Мин [Яхъя бин Сәғиткә] [Зөһәйрҙән] уҡыным, ул әйтте; Беҙгә [Әбү Исхаҡҡа] [Хәрисә бин Мөдләррабтан] әйтелгәнсә, ул [Ғүмәр бин Әл-Хәттхаб] менән хаж ҡылған, шунан Сүриә халҡының етәкселәре уның янына килеп әйткән; — Эй, Әмирүл Мөкминин, беҙҙең мөлкәтебеҙ, ҡолдарыбыҙ, мал-тыуарыбыҙ бар, шуға күрә беҙҙең мөлкәттән беҙҙе таҙарта алырлыҡ зәҡәт итеп ал, — тип яуап бирә Ғүмәр; «Был миңә тиклемге ике кешенең эшләмәгән эше, әммә мин мосолмандарҙан һорағансы көтөгөҙ».
Imam Ahmad : 214
حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَمُؤَمَّلٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ عِشْتُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ حَتَّى لَا أَتْرُكَ فِيهَا إِلَّا مُسْلِمًا
Беҙгә әйтелгәнсә, [Раух] менән [Мөғәммәл] икеһе лә; Беҙгә [Суфьян Ац Цауриға] [Әбү Әз Зөбәйерҙән] [Джәбир бин Абдуллаһтан] [Ғүмәр бин Әл-Хәттхаб] әйтте; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Әгәр ҙә мин йәшәһәм, Ғәрәп ярымутрауынан йәһүдтәрҙе һәм христиандарҙы мотлаҡ ҡыуып сығарырмын, унда мосолмандарҙан башҡа мосолман ҡалдырмайым», — тигән.
Imam Ahmad : 215
حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَقَدْ بَلَغَ بِهِ أَبِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ فَاتَهُ شَيْءٌ مِنْ وِرْدِهِ أَوْ قَالَ مِنْ جُزْئِهِ مِنْ اللَّيْلِ فَقَرَأَهُ مَا بَيْنَ صَلَاةِ الْفَجْرِ إِلَى الظُّهْرِ فَكَأَنَّمَا قَرَأَهُ مِنْ لَيْلَتِهِ
Беҙгә [Аттаб бин Зияд] [Ғабдулла йәғни Ибнул Мөбәрәк] беҙгә [Юныс] [Әз Зөһриҙән] [Әс Сәғиб бин Йәзид] һәм [Ғөбәйҙулла бин Абдулла бин Ғотба] [Ғабдуллаһ бин Абдулла Ғотбах] [Ғабдуллаһ Бин] Ғабдуллах, Ғабдуллаһтан] һөйләне. тигән; «Атайым пәйғәмбәребеҙгә еткергән: «Кем үҙенең виридынан берәй нәмә ҡалдырһа», йәки ул: «Төндә уның бер өлөшөнән алып, һуңынан таң менән төшкө намаҙ араһында уҡыһа, төндә уҡыған кеүек булыр», — тигән.
Imam Ahmad : 216
حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ قُرَادٌ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ قَالَ نَظَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَصْحَابِهِ وَهُمْ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَنَيِّفٌ وَنَظَرَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَإِذَا هُمْ أَلْفٌ وَزِيَادَةٌ فَاسْتَقْبَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقِبْلَةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ وَعَلَيْهِ رِدَاؤُهُ وَإِزَارُهُ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَيْنَ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ أَنْجِزْ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ إِنْ تُهْلِكْ هَذِهِ الْعِصَابَةَ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ فَلَا تُعْبَدْ فِي الْأَرْضِ أَبَدًا قَالَ فَمَا زَالَ يَسْتَغِيثُ رَبَّهُ وَيَدْعُوهُ حَتَّى سَقَطَ رِدَاؤُهُ فَأَتَاهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَرَدَّاهُ ثُمَّ الْتَزَمَهُ مِنْ وَرَائِهِ ثُمَّ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَفَاكَ مُنَاشَدَتُكَ رَبَّكَ فَإِنَّهُ سَيُنْجِزُ لَكَ مَا وَعَدَكَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ } فَلَمَّا كَانَ يَوْمُئِذٍ وَالْتَقَوْا فَهَزَمَ اللَّهُ الْمُشْرِكِينَ فَقُتِلَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ رَجُلًا وَأُسِرَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ رَجُلًا فَاسْتَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا بَكْرٍ وَعَلِيًّا وَعُمَرَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَؤُلَاءِ بَنُو الْعَمِّ وَالْعَشِيرَةُ وَالْإِخْوَانُ فَأَنَا أَرَى أَنْ تَأْخُذَ مِنْهُمْ الْفِدَاءَ فَيَكُونُ مَا أَخَذْنَا مِنْهُمْ قُوَّةً لَنَا عَلَى الْكُفَّارِ وَعَسَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَهْدِيَهُمْ فَيَكُونُونَ لَنَا عَضُدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَرَى يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَقَالَ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا أَرَى مَا رَأَى أَبُو بَكْرٍ وَلَكِنِّي أَرَى أَنْ تُمَكِّنَنِي مِنْ فُلَانٍ قَرِيبٍ لِعُمَرَ فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنَ عَلِيًّا مِنْ عَقِيلٍ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنَ حَمْزَةَ مِنْ فُلَانٍ أَخِيهِ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ حَتَّى يَعْلَمَ اللَّهُ أَنَّهُ لَيْسَ فِي قُلُوبِنَا هَوَادَةٌ لِلْمُشْرِكِينَ هَؤُلَاءِ صَنَادِيدُهُمْ وَأَئِمَّتُهُمْ وَقَادَتُهُمْ فَهَوِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَهْوَ مَا قُلْتُ فَأَخَذَ مِنْهُمْ الْفِدَاءَ فَلَمَّا كَانَ مِنْ الْغَدِ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ غَدَوْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ قَاعِدٌ وَأَبُو بَكْرٍ وَإِذَا هُمَا يَبْكِيَانِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا يُبْكِيكَ أَنْتَ وَصَاحِبَكَ فَإِنْ وَجَدْتُ بُكَاءً بَكَيْتُ وَإِنْ لَمْ أَجِدْ بُكَاءً تَبَاكَيْتُ لِبُكَائِكُمَا قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي عَرَضَ عَلَيَّ أَصْحَابُكَ مِنْ الْفِدَاءِ وَلَقَدْ عُرِضَ عَلَيَّ عَذَابُكُمْ أَدْنَى مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ لِشَجَرَةٍ قَرِيبَةٍ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ إِلَى قَوْلِهِ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ } مِنْ الْفِدَاءِ ثُمَّ أُحِلَّ لَهُمْ الْغَنَائِمُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ مِنْ الْعَامِ الْمُقْبِلِ عُوقِبُوا بِمَا صَنَعُوا يَوْمَ بَدْرٍ مِنْ أَخْذِهِمْ الْفِدَاءَ فَقُتِلَ مِنْهُمْ سَبْعُونَ وَفَرَّ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ وَهُشِمَتْ الْبَيْضَةُ عَلَى رَأْسِهِ وَسَالَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { أَوَلَمَّا أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْهَا إِلَى قَوْلِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } بِأَخْذِكُمْ الْفِدَاءَ
Һөйләне беҙгә [Әбү Нух Ҡөрьән] Һөйләне беҙгә [Икримә бин Ғәммәр] Һөйләне беҙгә [Симаҡ Әл Хәнәфи Әбү Зөмәғил] Һөйләне миңә [Ибн Ғаббас] Һөйләне миңә [Ғүмәргә] ул әйтте; Бәҙер һуғышы көнөндә пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм өс йөҙ илле кеше булған сәхәбәләренә ҡарағанда, ә ул меңдән ашыу кеше булған мөшриҡтәргә ҡарағанда, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ҡибла йүнәлешенә ҡарап, ҡулын күтәргәндә, ул сәғүә доға ҡыла: «Эй, Аллаһ, һин миңә вәғәҙә бирҙең, нимә вәғәҙә иткәнеңде күрһәт, йә Аллаһ, әгәр ҙә һин Ислам өммәтенең был бәләкәй генә төркөмөн юҡ итһәң, һис шикһеҙ, Һиңә был ерҙә мәңге табыныу булмаясаҡ». Ғүмәр әйтте; «Шулай итеп, ул шәле ҡолағансы ярҙам һорап, Раббыһынан доға ҡылып торҙо, шунан Әбү Бәкер уның янына килеп, шәлен кире ҡайтарҙы һәм уны арттан оҙатып барҙы һәм әйтте; «Эй, Нәбиуллаһ, һинең Раббиңә зарланыуың етә, сөнки Ул һиңә биргән вәғәҙәһен мотлаҡ үтәйәсәк». Шулай итеп, Аллаһ Тәғәлә ебәрҙе» - иҫегеҙҙә тотоғоҙ -, һеҙ Раббығыҙҙан ярҙам һораһағыҙ, Ул һеҙгә рөхсәт итә: «Ысынлап та, Мин һеҙгә бер-бер артлы киләсәк мең фәрештә менән нығытмалар килтерәсәкмен». -QS Әл Әнфәл 9-сы аят- шунан шул көндө ике ғәскәр осрашты һәм Аллаһ мөшриктәрҙе юҡ итте, улар араһында етмеш кеше үлтерелде һәм етмеш кеше әсирлеккә алынды, шунан һуң Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһис-сәләм Әбү Бәкер, Ғәли һәм Ғүмәр менән кәңәшләште, Әбү Бәкер әйтте; «Эй, Нәбиулла, улар беҙҙең абзыйыбыҙҙың балалары, яҡын туғандарыбыҙ һәм ҡәрҙәштәребеҙ, шуға күрә, минеңсә, һин уларҙан фидиә аҡсаһын алаһың, беҙ уларҙан алған нәмәләр беҙгә кафырҙар өҫтөнән көс булһын, һәм Аллаһ уларға тура юл бирер, улар беҙгә көс булһын өсөн», — тип уйлайым. Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм: «Һин нисек уйлайһың, эй, Ибнул Хатсхаб?» Шулай итеп, Ғүмәр әйтте; — Мин әйттем; 'Аллаһ менән ант итәм, мин Әбү Бәкер менән бер үк фекерҙә түгел, әммә мин фекерҙәмен, Һин миңә Ғүмәр ағаһының шулай һәм шулай һәм шулай һәм шулай бирҙең, мин уның муйынын ҡырҡып ташланым өсөн, һәм Һин Аҡилды Алиға тапшырҙың, һуңынан ул уның муйынын ҡырҡты, һәм Һин тапшырҙың, шулай һәм шулай, шулай һәм шулай һәм шулай итеп, ағаһы Хәмзәнең уның муйынын беләм, тип, уның муйынын ҡырҡып алдың. тип, беҙҙең күңелдәрҙә мөшриҡтәргә ҡарата наҙ юҡ, улар уларҙы дәрәжәле кешеләр, аҡһаҡалдар һәм етәкселәр тип'. Әммә Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм Әбү Бәкерҙең фекеренә түгел, ә минең фекеренә эйелгән: «Шунан ул уларҙан фидиә алды, шуға күрә икенсе көндө Ғүмәр әйтте; — Иртәнсәк пәйғәмбәребеҙгә килдем, ҡапыл ул Әбү Бәкер менән ултырҙылар һәм икеһе лә илай ине, шуға күрә мин һораным; — Эй, Аллаһ Рәсүле, әйт әле, һине һәм дуҫтарыңды нимә илатҡан? Илай алһам, илар инем, илай алмаһам, үҙем илар инем, сөнки һеҙ икегеҙ ҙә илайһығыҙ'. Ғүмәр әйтте; 'Шунан һуң пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм яуап бирҙе: 'Фекер, тип тәҡдим итте һеҙҙең дуҫығыҙ фидиә рәүешендә, был, ысынлап та, миңә күрһәтелгән, һеҙҙең sisksa яҡыныраҡ ағастан' һәм Аллаһы Тәғәлә үҙ һүҙен ебәрҙе 'Был урынлы түгел, пәйғәмбәр өсөн crippleth faces of the eQne the he can'. Әл-Әнфәл аят 67- тиклем Уның һүҙе 'Һеҙгә һис шикһеҙ ҙур ғазап һуғыласаҡ, сөнки һеҙ алған йолом' -QS Әл-Әнфәл аят 68-. атап әйткәндә, фидиә, һуңынан улар өсөн ғәнимәх мөлкәте - һуғыш ғәнимәте - хәләл ителде, шуға күрә киләһе йылда Ухуд һуғышы булғанда улар Бәҙер һуғышында фидиә алыу рәүешендә нимә эшләгәндәре өсөн язаланған, шуға күрә диан уларҙан етмеше ҡолаған, ә һуғыш ваҡытында пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләре унан ҡасып киткән, шуға күрә уның ике теш теше өҙөлгән, маңлайы йыртылған һәм йөҙө буйлап ҡан аҡҡан, шунан һуң Аллаһ Тәғәлә Үҙ һүҙен асҡан: «Ә ни өсөн һеҙгә бәлә ҡағылғанда - һеҙҙең яуҙа ҡабарған Uhuu дошмандар - Бәҙер һуғышында' -ҠС Али Имран 165-се аят- Уның һүҙенә тиклем: «Ысынлап та, Аллаһ бөтә нәмәгә лә ҡөҙрәтле». -ҠС Али Имран 165-се аят- сөнки һеҙ йолом алдығыҙ'.
Imam Ahmad : 217
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمْ أَزَلْ حَرِيصًا عَلَى أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } حَتَّى حَجَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعَدَلْتُ مَعَهُ بِالْإِدَاوَةِ فَتَبَرَّزَ ثُمَّ أَتَانِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا } فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ كَرِهَ وَاللَّهِ مَا سَأَلَهُ عَنْهُ وَلَمْ يَكْتُمْهُ عَنْهُ قَالَ هِيَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ قَالَ ثُمَّ أَخَذَ يَسُوقُ الْحَدِيثَ قَالَ كُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ قَالَ وَكَانَ مَنْزِلِي فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ بِالْعَوَالِي قَالَ فَتَغَضَّبْتُ يَوْمًا عَلَى امْرَأَتِي فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ أَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاكُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْكُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ لَا تُرَاجِعِي رَسُولَ اللَّهِ وَلَا تَسْأَلِيهِ شَيْئًا وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ إِنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمَ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ مِنْكِ يُرِيدُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَ وَكَانَ لِي جَارٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَيَأْتِينِي بِخَبَرِ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَآتِيهِ بِمِثْلِ ذَلِكَ قَالَ وَكُنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِتَغْزُوَنَا فَنَزَلَ صَاحِبِي يَوْمًا ثُمَّ أَتَانِي عِشَاءً فَضَرَبَ بَابِي ثُمَّ نَادَانِي فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ وَمَاذَا أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ لَا بَلْ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَأَطْوَلُ طَلَّقَ الرَّسُولُ نِسَاءَهُ فَقُلْتُ قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا كَائِنًا حَتَّى إِذَا صَلَّيْتُ الصُّبْحَ شَدَدْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي ثُمَّ نَزَلْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ وَهِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لَا أَدْرِي هُوَ هَذَا مُعْتَزِلٌ فِي هَذِهِ الْمَشْرُبَةِ فَأَتَيْتُ غُلَامًا لَهُ أَسْوَدَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ الْغُلَامُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَتَيْتُ الْمِنْبَرَ فَإِذَا عِنْدَهُ رَهْطٌ جُلُوسٌ يَبْكِي بَعْضُهُمْ فَجَلَسْتُ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ الْغُلَامُ ثُمَّ خَرَجَ عَلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَخَرَجْتُ فَجَلَسْتُ إِلَى الْمِنْبَرِ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي فَقَالَ ادْخُلْ فَقَدْ أَذِنَ لَكَ فَدَخَلْتُ فَسَلَّمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ ح و حَدَّثَنَاه يَعْقُوبُ فِي حَدِيثِ صَالِحٍ قَالَ رُمَالِ حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ فَقُلْتُ أَطَلَّقْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نِسَاءَكَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيَّ وَقَالَ لَا فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَوْ رَأَيْتَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ عَلَى امْرَأَتِي يَوْمًا فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَقُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاهُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَا يَغُرُّكِ إِنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمَ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكِ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَقُلْتُ أَسْتَأْنِسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ فَجَلَسْتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فِي الْبَيْتِ فَوَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ فِيهِ شَيْئًا يَرُدُّ الْبَصَرَ إِلَّا أَهَبَةً ثَلَاثَةً فَقُلْتُ ادْعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِكَ فَقَدْ وُسِّعَ عَلَى فَارِسَ وَالرُّومِ وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاسْتَوَى جَالِسًا ثُمَّ قَالَ أَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَقُلْتُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَانَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا مِنْ شِدَّةِ مَوْجِدَتِهِ عَلَيْهِنَّ حَتَّى عَاتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Һөйләне беҙгә [Ғабдурраззаҡ] беҙгә [Мәғмәрҙе] [Әз Зөһриҙән] [Ғөбәйҙиллә бин Абдулла бин Әбү Цаурҙан] [Ибн Аббастан] һөйләне, ул әйтте; Мин [Ғүмәр бин Әл-Хәтсхабтан] Пәйғәмбәребеҙҙең ике ҡатыны тураһында һорашып торҙом, улар тураһында Аллаһ Тәғәләнең һүҙҙәрендә телгә алына: «Әгәр һеҙ икегеҙ ҙә Аллаһҡа тәүбә итһәгеҙ, ысынлап та, һеҙҙең күңелдәрегеҙ икегеҙ ҙә -изгелекте ҡабул итергә ынтылыр», - -QS At Tahrimd also Imarj verse per the 4-, Хаж уның менән, ә сәйәхәт уртаһында, Ғүмәр тартып өҫтөнә һауыт менән һәм мин дә уны оҙатып, һуңынан ул дефекация һәм шунан һуң ул миңә килде һәм мин уны ике ҡулы өҫтөнә ҡойҙом һуңынан ул тәһәрәт алды, мин һораным; «Эй, Әмирүл Мөкминин, кем пәйғәмбәребеҙҙең ике ҡатыны тураһында һүҙ бара: «Әгәр һеҙ икегеҙ ҙә Аллаһҡа тәүбә итһәгеҙ, ысынлап та, һеҙҙең икегеҙ ҙә күңелегеҙ -изгелекте ҡабул итергә ынтылыр» -QS At Tahrim verse 4-? Шуға күрә Ғүмәр яуап бирә: «Һин ниндәй сюрприз, эй ибн Ғәббәс», - тигән Әз Зөһри; Аллаһ менән ант итәм, Ғүмәргә Ибн Ғаббастың унан һорағанын оҡшатманы һәм ул уны сер итеп ҡалдырманы- Ғүмәр яуап бирҙе; — Ул — Хәфшә һәм Ғәйсә. Ибн Ғәббәс әйткән; — Шунан Ғүмәр хәҙисте телгә ала башланы, тине; «Беҙ, Ҡөрәйш халҡы, ҡатындарына хакимлыҡ иткән халыҡ инек, шунан Мәҙинәгә килеп еткәс, ҡатындары ирҙәренә хакимлыҡ иткән ҡәүемде осраттыҡ, ҡатындарыбыҙ уларҙың ҡатындарына оҡшатып тиерлек йөрөнөләр», — тине Ғүмәр; — Ул ваҡытта минең өйөм Бәни Өмәйә бин Заид ауылының Әүәли районында ине, бер көндө ҡатыныма асыуландым, әммә ул минең менән көрәшкән булып сыҡты, шуға күрә мин уның ҡаршылығын инҡар иттем, шуға күрә ул һораны; — Ниңә һин минең һиңә ҡаршылыҡ күрһәтеүемде инҡар итәһең, Аллаһ хаҡына Пәйғәмбәребеҙҙең ҡатындары хатта уға ҡаршылыҡ күрһәтте, бер көндө уларҙан береһе хатта кискә тиклем унан йыраҡ торҙо. Ғүмәр әйтте; шунан барып, Хәфшәгә килеп һораным; — Һеҙ Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләмгә ҡаршы һуғыштығыҙмы? Ул яуап бирҙе; — Эйе, — тип һораным тағы ла; — Ә һеҙҙең берегеҙ көндөҙгө яҡтылыҡтан төнгә тиклем унан алыҫ торамы? Ул яуап бирҙе; — Эйе, — тинем мин; 'Был, ысынлап та, әрәм һәм юғалтыу өсөн һеҙҙең арала кем быны эшләй, һеҙҙең берегеҙ ҙә үҙен Аллаһтың асыуынан имен тойормо, сөнки Уның Рәсүле һеҙгә асыуланған, һуңынан ысынында ул һәләк булды, Аллаһтың илсеһенә ҡаршы көрәшмәгеҙ һәм унан бер ниндәй ҙә талаптар ҡуймағыҙ, һәм минән һеҙгә кәрәкле нәмәләрҙе һорағыҙ һәм һеҙҙең күршегеҙҙән күберәк булмағыҙ. Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм. Нимә әйтергә теләгәне Айсиә ине, тине Ғүмәр; — Минең ансарҙарҙан күршем бар ине, беҙ сиратлап Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмгә килә торғайныҡ, бер көндө ул да, бер көндө мин дә бар инем, шунан ул миңә вәхиҙәр һәм башҡа проблемалар тураһында хәбәрҙәр менән килде, мин дә уға шулай барҙым». Ғүмәр әйтте; — Ә беҙ Ғассан тураһында һөйләштек, беҙҙең менән һуғышырға һыбайлылар әҙерләгәндәр, тип. Бер көндө ҡунаҡта булған дуҫым - Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм - Ишәй ваҡытында яныма килеп ишегемде шаҡыны, шунан ул мине саҡырҙы һәм мин уны ҡаршы алырға сыҡтым, шунан ул әйтте; 'Бик ҙур ваҡиға булды'. Мин һораным; — Нимә алып киләһең, Ғассандың хәбәрҙәре тураһында? Ул яуап бирҙе; — Юҡ, хәбәр унан да ҙурыраҡ һәм оҙонораҡ, йәғни Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ҡатынын алдаған тигән хәбәр. Шулай итеп, мин әйттем; — Был бушҡа һәм Хәфшәх өсөн юғалтыу булды, мин быға тиклем дә шулай булыр тип шикләнгән инем, — тип, иртәнге намаҙҙы тамамлағас, кейемдәремде бәйләнем, шунан үҙемә киттем. Хәфшәх менән осраштым, илай булып сыҡты, шуға һораным; — Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм һине психик яҡтан кире ҡаҡтымы? Ул яуап бирҙе; — Белмәйем, хәҙер эскән урында яңғыҙы ғына. Шулай итеп, мин Аллаһ Рәсүленең ҡара ҡоло менән осраштым һәм мин әйттем; — Ғүмәр өсөн рөхсәт һора, — тип хеҙмәтсе килеп инде, шунан тағы сыҡты ла әйтте; — Мин һине уға хәбәр иттем, әммә ул өндәшмәне. Шунан минбәргә барҙым һәм асыҡланды, уның тирәһендә күп кеше ултыра һәм ҡайһы берҙәре илай, шуға күрә мин бер аҙ ултырҙым, әммә мин кисергән нәмәләр мине еңде шуға күрә мин Аллаһ Рәсүленең ҡоло менән осраштым һәм мин әйттем; — Ғүмәр өсөн рөхсәт һора, — тип инде лә, мине ҡаршы алырға кире сыҡты ла әйтте; — Мин һине уға хәбәр иттем, әммә ул өндәшмәй. Шунан мин сығып минбәргә ултырҙым әммә мин кисергәндәр мине еңде шуға күрә мин тағы ла хеҙмәтсегә барҙым һәм мин әйттем; — Ғүмәр өсөн рөхсәт һора. Шунан инеп, кире миңә сыҡты ла әйтте; — Мин һине уға хәбәр иттем, әммә ул өндәшмәне. Ниһайәт, сығып киттем, ҡапыл хеҙмәтсе саҡырып алды ла; — Ин, рөхсәт бирҙе. Шулай итеп, мин инеп, Рәсүлуллаһҡа сәләм әйттем, ул сигелгән матҡа таянып ултырғанда. Һәм беҙгә [Йәҡүбкә] хәҙистән [Сәлих] һөйләп, былай тине; — Пәйғәмбәребеҙҙең тәненең яғында эҙ ҡалдырырлыҡ итеп үрелгән матҡа таяныуын, — тип һораным шунан мин — Ғүмәр; — Эй, Аллаһ Рәсүле, һин ҡатының менән айырылдыңмы? Ул миңә башын күтәреп; 'Юҡ,' һуңынан мин тәкбир әйттем 'Аллаһу Әкбәр - Аллаһ бөйөк -, әгәр һеҙ, эй, Аллаһ Рәсүле, беҙҙе күргән, һәм беҙ Ҡөрәйштәр үҙ ҡатындары өҫтөндә власть булған халыҡ булды, әммә беҙ Мәҙинәгә килгәндән һуң, беҙ таптыҡ, ҡатындары үҙ ирҙәре өҫтөндә власть булған халыҡ, һәм тиерлек беҙҙең ҡатындар үҙ ҡатындарына ҡабатланған асыулы булды, әммә ул минең менән сығып Мин уның миңә ҡаршы тороуын инҡар иттем, шуға күрә ул һораны; — Ниңә һин минең һиңә ҡаршылыҡ күрһәтеүемде инҡар итәһең, Аллаһ ризалығы өсөн пәйғәмбәребеҙҙең ҡатындары саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм хатта уға ҡаршылыҡ күрһәтте, бер көндө хатта береһе кискә тиклем унан ситтә торҙо. Шулай итеп, мин әйттем; — Ысынлап та, улар араһында был эште башҡарған һәр кем өсөн әрәм һәм зыян, әгәр уларҙан береһе Аллаһтың асыуынан үҙен имен тойһа, рәсүленең асыуы арҡаһында, ысынында ул һәләк булыр ине, — тип йылмайҙым Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм, тинем мин; — Эй, Аллаһ илсеһе, мин Хафшаһ менән осраштым һәм әйттем; — Күршең һинән матурыраҡ, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм тарафынан нығыраҡ яратылһа, көнләшмә, — тип тағы йылмайҙы, мин әйттем; «Рөхсәт ит, эй, Аллаһ илсеһе». Пәйғәмбәребеҙ: «Эйе», — тип яуап биргән. Шунан ултырып, башымды өй өҫтөнә күтәрҙем, шунан, Аллаһ менән ант итәм, өс тире генә күҙҙәремде йүнәлтерлек бер нәмә лә күрмәнем, шуға әйттем; «Эй, Аллаһ Рәсүле, өммәтеңдең иркенлеге өсөн доға ҡыл, сөнки фарсылар һәм римлеләр, Аллаһҡа табынмаһалар ҙа, улар өсөн иркенлек күрһәткән». Ултырған урынын турайтып: «Һиндә шик бармы, эй, Ибнул Хатсхаб, улар донъяуи тормошта ләззәттәрен ашыҡтырыусы халыҡ», — тине. Мин әйттем; «Минең өсөн ғәфү үтен, эй Аллаһ илсеһе», — тип ант иткән һәм ҡатындары янына бер ай килмәҫкә ант иткән, сөнки уларға шул тиклем асыуланған, Аллаһ уны шелтәләгән».
Imam Ahmad : 218
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ أَمْلَى عَلَيَّ يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ الْأَيْلِيُّ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ كَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَحْيُ يُسْمَعُ عِنْدَ وَجْهِهِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ فَمَكَثْنَا سَاعَةً فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ زِدْنَا وَلَا تَنْقُصْنَا وَأَكْرِمْنَا وَلَا تُهِنَّا وَأَعْطِنَا وَلَا تَحْرِمْنَا وَآثِرْنَا وَلَا تُؤْثِرْ عَلَيْنَا وَارْضَ عَنَّا وَأَرْضِنَا ثُمَّ قَالَ لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ عَشْرُ آيَاتٍ مَنْ أَقَامَهُنَّ دَخَلَ الْجَنَّةَ ثُمَّ قَرَأَ عَلَيْنَا { قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ } حَتَّى خَتَمَ الْعَشْرَ
Беҙгә [Ғәбдүррәзәк] миңә [Юныс бин Сөләймгә] әйтте, тине; миңә [Юныс бин Йәзид Әл-Әйли] [Ибну Шиһабтан] [Урва бин Әз Зөбәйерҙән] [Әбдүррәхмән бин Әбдел Ҡариҙан] диктовать иткән, ул әйтте; Мин [Ғүмәр бин Әл-Хаттхабтың] әйткәнен ишеттем; Аллаһ Рәсүленә (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) вәхи килгәс, уның йөҙөндә ҡомаҡ тауышы кеүек гөрһөлдәү ишетелде, шуға күрә беҙ бер аҙ көтөп тороуҙан туҡтаныҡ, шунан ул ҡиблаға ҡарап, ике ҡулын күтәреп, доға ҡылғанда «АЛЛАҺӨММӘ ЗИДННӘ ВӘЛӘӘҮӘ ТӘНҠҮӘКӘРӘ» доғаһын уҡыны. ТУХИНАА ВАЛАА ТАХРИМНАА ВА ААТСИРНАА ВАЛАА ТУ'ЦИР 'АЛАЙНАА ВАРДЛА 'АННАА ВА АРДЛИНАА - Йә Аллаһ, беҙгә өҫтәмә һәм беҙҙән тартып алма, беҙҙе данла һәм беҙҙе кәмһетмә, беҙгә бир һәм беҙҙе тотма, беҙҙе еңмә һәм беҙҙе бәхетле итмә, беҙҙе еңмә һәм еңмә беҙҙең pleased - тип әйтте: «Миңә ун аят индерелде, уларҙы үтәгән кеше Күккә инә». Шунан беҙгә: «Ысынлап та, иман килтергәндәр бәхетле», - тип уҡыны.
Imam Ahmad : 219
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّهُ شَهِدَ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَصَلَّى قَبْلَ أَنْ يَخْطُبَ بِلَا أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صِيَامِ هَذَيْنِ الْيَوْمَيْنِ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَيَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ وَعِيدُكُمْ وَأَمَّا الْآخَرُ فَيَوْمٌ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
Беҙгә әйтелгән [Ғабдурраззаҡ] беҙгә [Мәғмәр] [Әз Зөһри] [Әбү Ғөбәйд, Абдуррахман бин Әүфтең ҡоло] тураһында һөйләне, ул [Ғүмәр бин Әл Хатсхаб] менән ярҙам намаҙына шаһит булған, һуңынан Ғүмәр намаҙ уҡығансы, ул вәғәз бирер алдынан һәм вәғәзде gaqamat the һәм тигән; «Эй, кешеләр, ысынлап та, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм был ике көндә ураҙа тотоуҙы тыйған, уларҙан береһе ураҙағыҙҙы ауыҙ асҡан һәм байрам көнө булғанға, икенсеһе һуйылған итегеҙҙе ашаған көн булғанға». Беҙгә [Йәғүб] [Атайыма] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] һөйләне Беҙгә [Әз Зөһри] [Сәғд бин Әбү Ғөбәйд, Абдуррахман бин Әзһәр ҡоло]нан һөйләне, ул әйтте; — Мин Ғүмәр бин Әл-Хәтсхаб менән «Ярҙам байрамын» ҡараным, шунан ул өҫтәге хәҙисте телгә алды.
Imam Ahmad : 220
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَبَّلَ الْحَجَرَ ثُمَّ قَالَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَكَ مَا قَبَّلْتُكَ
Беҙгә [Ғабдурраззаҡ] [Ғабдулла бин Ғүмәргә] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] [Ғүмәр] Ҡара ташты үбеп, һуңынан әйтте; — Ысынлап та, һин таш ҡына икәнлегеңде беләм, әгәр ҙә Рәсүлуллаһтың һине үбешкәнен күрмәһәм, һис шикһеҙ, һине үбешмәҫ инем.