Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 181
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَا سَأَلْتُهُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ يَوْمَ جُمُعَةٍ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا قَدْ نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ وَلَا أُرَاهُ إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضِيعَ دِينَهُ وَلَا خِلَافَتَهُ وَالَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلَافَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ قَوْمًا سَيَطْعُنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ فَإِنْ فَعَلُوا فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلَّالُ وَإِنِّي لَا أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَاحَبْتُهُ مَا أَغْلَظَ لِي فِي الْكَلَالَةِ وَمَا رَاجَعْتُهُ فِي شَيْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ يَا عُمَرُ أَلَا تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ فَإِنْ أَعِشْ أَقْضِي فِيهَا قَضِيَّةً يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ فَإِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخِذَ بِيَدِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ وَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا
A y’a fɔ an ye [Yahya Bin Sa’id] n y’a ɲininga, A y’a fɔ an ye [Hsyyam] A y’a fɔ an ye [Qatadah] ka bɔ [Salim Bin Abul Ja’d] ka bɔ [Ma’dan Bin Abu Talhah Al Ya’mari] fɛ ko [Umar Bin Al Khaththab] lɔra minbar kan jumalon ani Ala ye delili kɛ. O kɔ, Rasulullah ani Abu Bakri y’a fɔ ko; ‘Ne ye siko dɔ kɛ ani n tun b’a miiri ko o ye tagamasiɲɛ ye min b’a yira ko ne ka saya bena na, n ye siko kɛ i n’a fɔ kɔnɔsogo ye n sɔgɔ siɲɛ fila’ -Ma’dan ko; a -Umar- y’a fɔ ko kɔnɔsogo wulennin lo, - o kɔ, n y’a fɔ Asma’ bint Umais ye, Abu Bakri muso, o la, a ko; 'Ajam cɛ -jamana wɛrɛ/min tɛ Arabu ye- bena i faga'. Umar ko; 'Ani tiɲɛ na, mɔgɔw ye yamaruya di ne ma ko n ka nɔnabilabaga dɔ sigi, ani tiɲɛ na, Ala tɛna a ka diinɛ n'a ka ɲɛminɛli tiɲɛ, a y'a ka ciden ci n'o ye sallallaahu 'alaihi wasallam, ni saya kɔnna ne ɲɛ o tuma na, ne bena nin ko nin di ka baro kɛ mɔgɔ wɔɔrɔ cɛma, minw tuma min na cira tun be sallallaahu 'alaihi wasallah the who. O la, i be kantigiya layidu di i ma, i ka kan ka lamɛnni kɛ ani ka mɛnni kɛ, ani tiɲɛn na, n b’a lɔn ko mɔgɔ dɔw be yen minw bena nin koo tiɲɛ ani n bena u kɛlɛ n’ bolow ye silamɛya jusigilan kan, u ye Ala juguw ye, kafiriw ani ngalontigɛlaw, Ala fɛ, n’ tɛna n’ ka Rabb ka layidu ta n’ ye fɛɛn nafaman dɔ kan ani min ka bon ni Al kalalah ye, n’ tɛna o to yen. a ma facɛ ni dencɛ to kɔfɛ -, ani Ala ka cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ma deli ka sinsin foyi kan ne fɛ kabini wagati tɛmɛninw na min tɛmɛna a ka jijali la ne kan Al kalalah koo la, fɔɔ a ye sɔgɔli kɛ k’a bolokunnaden bila ne disi la k’a fɔ ko: ‘O be bɔ i ye Shoif at the Surah, the the ash’. ni ne be niin na, ne bena koo latigɛ ni latigɛli ye min be se ka lɔn mɔgɔ minw be kalan kɛ ani minw tɛ kalan kɛ, ani ne be seereya kɛ Ala ye jamana ɲɛmɔgɔw kan, ne y’u ci dɔrɔn walisa u ka mɔgɔw kalan u ka diinɛkow la ani walisa u ka se k’u ka cira ka sunna ɲɛfɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam, o kɔ, u be min kɛ, u tɛ ŋunuŋunu ne fɛ, min n t'a jati fo k'u nɔgɔnin lo, o ye layi ni sɛrɛkili ye, Ala ka sira la n y'a ye ko kira sallallaahu 'alaihi wasallam ye kasa mɛn ka bɔ cɛɛ dɔ fɛ, o kɔfɛ a y'a fɔ a ye ko a k'a bolo minɛ ka sɔrɔ ka bɔ misiri kɔnɔ fo a ka se Baqi', o la mɔgɔ o mɔgɔ y'u fila bɛɛ dumu fo a ka kan ka co'.
Hadith
Imam Ahmad : 182
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ مَا لِي أَرَاكَ قَدْ شَعِثْتَ وَاغْبَرَرْتَ مُنْذُ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّكَ سَاءَكَ يَا طَلْحَةُ إِمَارَةُ ابْنِ عَمِّكَ قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ إِنِّي لَأَجْدَرُكُمْ أَنْ لَا أَفْعَلَ ذَلِكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَا يَقُولُهَا أَحَدٌ عِنْدَ حَضْرَةِ الْمَوْتِ إِلَّا وَجَدَ رُوحَهُ لَهَا رَوْحًا حِينَ تَخْرُجُ مِنْ جَسَدِهِ وَكَانَتْ لَهُ نُورًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَمْ أَسْأَلْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا وَلَمْ يُخْبِرْنِي بِهَا فَذَلِكَ الَّذِي دَخَلَنِي قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَنَا أَعْلَمُهَا قَالَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَمَا هِيَ قَالَ هِيَ الْكَلِمَةُ الَّتِي قَالَهَا لِعَمِّهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ طَلْحَةُ صَدَقْتَ
A y’a fɔ an ye ko [Abdullah Bin Numair] ka bɔ [Mujalid] ka bɔ [Amir] ka bɔ [Jabir Bin Abdullah] la, a ko; N y’a mɛn [Umar Bin Ali Katatab] b’a fɔra Talha Bin Ubaidila ye ko; ‘Mun na ne b’i kunsigi nɔgɔnin ye ani buguri b’a la cira sallallaahu ‘alaihi wasallam sanin kɔ, n’a sɔrɔ i belencɛ dencɛ ka ɲɛminɛli y’i tɔɔrɔ, e Talha?’ A ka o jaabi ko; 'Ne be n yɛrɛ latanga Ala ma, tiɲɛ na, ne ka fisa n'i ye k'o kɛ, tiɲɛ na, ne ye Ala ka ciden mɛn ko: 'Tiɲɛ na, ne be kumaden dɔ lɔn, ni mɔgɔ y'o fɔ tuma min na a be saya ɲɛfɛ, siga t'a la, a bena a niin sɔrɔ cogo nɔgɔman na tuma min na a bɔra a farikolo la ani kununi loon na, n' tɛna yeelen sɔrɔ.' Ala ka ciden sallallahu alayihi wasallam o kan ani a ma o fɔ n ye, o lo b’a to n be nin cogo la,’ Umar ko; ‘N b’a lɔn, o tuma na, tanuli bɛɛ ye Ala ta ye, foyi wɛrɛ tɛ yen n’a ma min fɔ, o ye kumasen min fɔra a belencɛ ye, o ye ‘Laa Ilaaha Illallaah’ ye. [Taliha] ko; ‘I ka tiɲɛ lo’.
Hadith
Imam Ahmad : 183
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَنْبَأَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً فِي كِتَابِكُمْ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ هِيَ قَالَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي } قَالَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَاللَّهِ إِنَّنِي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالسَّاعَةَ الَّتِي نَزَلَتْ فِيهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ
A y’a fɔ an ye ko [Jafar Bin Aun] y’a fɔ an ye [Abu Umais] ka bɔ [Qais Bin Muslim] ka bɔ [Thariq Bin Syihab] la a ko; Yahutucɛ dɔ nana [Umar] fɛ k’a fɔ ko; ‘E, Kantigiw ka Kuntigi, tiɲɛn na, i ye vɛrise dɔ kalan i ka kitabu kɔnɔ, n’a tun y’a yira an Yahutuw la, an tun bena o loon kɛ fɛti ye.’ Umar y’a ɲininga; ‘O ye vɛrise juman lo ye?’ A ka o jaabi ko; ‘Ala ko: ‘Bi, ne ye aw ka diinan dafa aw ye, ne ye ne ka dugawuw dafa aw ye’. -QS Al Ma’ida yɔrɔ 3- O la, Umar ko; ‘Tiɲɛ na, n b’a lɔn tiɲɛ na, nin ayata jigira loon min na ani wagati min na, o ye arafa loon ye, jumalon wulafɛ’.
Hadith
Imam Ahmad : 184
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّ رَجُلًا رَمَى رَجُلًا بِسَهْمٍ فَقَتَلَهُ وَلَيْسَ لَهُ وَارِثٌ إِلَّا خَالٌ فَكَتَبَ فِي ذَلِكَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَكَتَبَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ
A fɔra an ye [Waki’] A fɔra an ye [Sufyan] ka bɔ [Abdurrahman Bin Al Harits Bin ‘Ayyasy Bin Abu Rabi’ah] fɛ ka bɔ [Hakim Bin Hakim Bin ‘Abbad Bin Hunaif] fɛ ka bɔ [Abu Umamah Bin Sahl Bin Hunaif] fɛ k’a sɔrɔ cɛɛ dɔ ye marifa ci mɔgɔ wɛrɛ fɛ. deceased- tun tɛ ni cɛntabaga ye fɔɔ a bamuso belencɛ, o la o koo la Abu Ubaidah Bin Jarrah ye lɛtɛrɛ sɛbɛ [Umar] ma ko kira sallallaahu ‘alaihi wasallam tun y’a fɔ ko: ‘Ala n’a ka ciden ye kɔrɔsilikɛlaw ye mɔgɔw kama minw tɛ ni kɔrɔsilikɛlaw ye ani kɔrɔsilikɛlaw tɛ’ mɔgɔw ye.
Hadith
Imam Ahmad : 185
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ الْعَبْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ شَيْخًا بِمَكَّةَ فِي إِمَارَةِ الْحَجَّاجِ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا عُمَرُ إِنَّكَ رَجُلٌ قَوِيٌّ لَا تُزَاحِمْ عَلَى الْحَجَرِ فَتُؤْذِيَ الضَّعِيفَ إِنْ وَجَدْتَ خَلْوَةً فَاسْتَلِمْهُ وَإِلَّا فَاسْتَقْبِلْهُ فَهَلِّلْ وَكَبِّرْ
A y’a fɔ an ye [Waki’] A y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Abu Ya’fur Al ‘Abdi] la a ko; N ye [sheikh dɔ mɛn Mɛki] Al Hajjaj ka masaya wagati la, a b’a fɔra [Umar Bin Al Khaththab] fɛ ko kira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ a ye ko: ‘E Umar, i ye mɔgɔ barikaman ye, o la, kana jama lajɛn Kabakuru Fiman kan, bari o bena mɔgɔ barikamanw tɔɔrɔ. N’i ye Kabakuru Fiman lakolon sɔrɔ, i k’a mugan, n’o tɛ, i k’i ɲɛsin a ma k’a sɔrɔ i be tahlil fɔra ani ka takbiri kɛ.
Hadith
Imam Ahmad : 186
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَبِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام صَدَقْتَ قَالَ فَتَعَجَّبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ
A fɔra an ye [Waki’] A fɔra an ye [Kahmas] ye ka bɔ [Ibnu Buraida] fɛ ka bɔ [Yahya Bin Ya’mar] fɛ ka bɔ [Ibnu Umar] fɛ ko Jibirili ye cira ɲininga ko; ‘Lanaya ye mun lo ye?’ O la, a y’a jaabi ko: ‘Aw ka kan ka la Ala la, a ka mɛlɛkɛw la, a ka cidenw na, laban loon na ani danbe ɲuman ni juguman na’. Ayiwa, Jibirili k’a fɔ a ye ko; ‘I ka tiɲɛ lo’. A -Ibnu Umar- ko; A ko: ‘O la, an kabakoyara a la sabu a y’o ɲininga ani o kɔ, a y’o koo sɛmɛntiya; o kɔ, cira sallallahu ko: ‘Jibirili lo nana i fɛ k’i ka diinankow kalan i ye’.
Hadith
Imam Ahmad : 187
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عُرْوَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ وَقَالَ مَرَّةً جَاءَ اللَّيْلُ مِنْ هَهُنَا وَذَهَبَ النَّهَارُ مِنْ هَهُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ يَعْنِي الْمَشْرِقَ وَالْمَغْرِبَ
A y’a fɔ an ye [Waki’] A y’a fɔ an ye [Hisyam Bin ‘Urwah] ka bɔ [a facɛ ‘Urwah] ka bɔ [‘Ashim Bin Umar] ka bɔ [a facɛ] la a ko; Rasulullah ko: ‘Ni suu benna’ wagati wɛrɛ la a ko; ‘Suu be bɔ yan, tile be bɔ yan, o tuma na, sunɔgɔbaga ka sunɔgɔ wagati sera’. A tun b’a fɛ ka min fɔ, o ye kɔrɔn ni tileben ye.
Hadith
Imam Ahmad : 188
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا إِسْرَائِيلُ بْنُ يُونُسَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ كُنْتُ مَعَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْهِلَالَ هِلَالَ شَوَّالٍ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْطِرُوا ثُمَّ قَامَ إِلَى عُسٍّ فِيهِ مَاءٌ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ الرَّجُلُ وَاللَّهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا أَتَيْتُكَ إِلَّا لِأَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا أَفَرَأَيْتَ غَيْرَكَ فَعَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ خَيْرًا مِنِّي وَخَيْرَ الْأُمَّةِ رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ مِثْلَ الَّذِي فَعَلْتُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ ثُمَّ صَلَّى عُمَرُ الْمَغْرِبَ
A y’a fɔ an ye ko [Yazid] y’a fɔ an ye ko [Isirayɛli Bin Yunusi] ka bɔ [Abdul A’la Ats Tsa`labi] ka bɔ [Abdurrahman Bin Abu Laila] la a ko; Ne tun be ni [Umar] ye, yɔrɔnin kelen mɔgɔ dɔ nana a fɛ k’a fɔ; Umar ko: ‘Tiɲɛ na, ne ye kalo tilancɛ ye i n’a fɔ Shawwal kalo tagamasiɲɛ. ‘E mɔgɔw, aw k’aw ka sunɔgɔ’. O kɔ, a wulila ka taga tasa dɔ kɔrɔ min tun fanin be jii la, o kɔ, a ye ko k’a ka khuf fila jɔɔsi, o kɔ, cɛɛ ko; ‘Ala ka sira la, e Amirul Mu’minin, n ma na i fɛ fo n’i y’i ɲininga nin koo la, yala i ye mɔgɔ wɛrɛ ye min b’o kɛra n’i tɛ wa?’ Umar y’a jaabi ko; ‘Ɔnhɔn, mɔgɔ dɔ be yen min ka fisa ni ne ye ani a ka ɲi i n’a fɔ umma. N ye Abul Qasim sallallaahu ‘alaihi wasallam ye a b’a kɛra i n’a fɔ n’ y’a kɛ cogo min na, a tun ye Shamiyah fani dɔgɔmannin dɔ don min bolo fila tun be yen, o kɔ, a y’a bolow bɔ fani jukɔrɔ’. O kɔ, Umar ye Magaribu seli kɛ.
Hadith
Imam Ahmad : 189
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُحَرِّمْ الضَّبَّ وَلَكِنْ قَذِرَهُ و قَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْيَشْكُرِيِّ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu Bin Jafar] A y’a fɔ an ye [Sa’id] ka bɔ [Qatada] la ka bɔ [Suliman] ka bɔ [Jabir Bin Abdullah] la ko [Umar Bin Al Khathab] ko; 'Tiɲɛ na, kira sallallaahu 'alaihi wasallam ma monitɛri nɛgɛw bali nka a y'u kɔniya'. Ka fara o kan, Muhamadu ko; ka bɔ Suleman Al Yasikuri fɛ.
Hadith
Imam Ahmad : 190
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ اسْتَأْذَنَهُ فِي الْعُمْرَةِ فَأَذِنَ لَهُ فَقَالَ يَا أَخِي لَا تَنْسَنَا مِنْ دُعَائِكَ وَقَالَ بَعْدُ فِي الْمَدِينَةِ يَا أَخِي أَشْرِكْنَا فِي دُعَائِكَ فَقَالَ عُمَرُ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ لِقَوْلِهِ يَا أَخِي
A y’a fɔ an ye ko [Syu’ba] ka bɔ [Ashim Bin ‘Ubaidillah] ka bɔ [Salim] ka bɔ [Abdullah Bin Umar] ka bɔ [Umar] ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam la, ko a ye sira ɲini a fɛ k’o kɛ a ko a ma umrah kɛ, o, myOget: i ka deliliw kɔnɔ,’ ani a y’a fɔ tuma min na a tun be Madina ko: ‘E n balimacɛ, an fana don i ka deliliw la’. O la, Umar ko; ‘A tun ka di ne ye kosɔbɛ, tuma min na tile tun be bɔra a ka kumaw kosɔn; ‘E n balimacɛ’.
Hadith
Imam Ahmad : 191
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ مَا نَعْمَلُ فِيهِ أَقَدْ فُرِغَ مِنْهُ أَوْ فِي شَيْءٍ مُبْتَدَإٍ أَوْ أَمْرٍ مُبْتَدَعٍ قَالَ فِيمَا قَدْ فُرِغَ مِنْهُ فَقَالَ عُمَرُ أَلَا نَتَّكِلُ فَقَالَ اعْمَلْ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَيَعْمَلُ لِلسَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشَّقَاءِ فَيَعْمَلُ لِلشَّقَاءِ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu Bin Jafar] A y’a fɔ an ye [Syuba] ani [Hajjaj] a ko; N ye [Syu’ba] mɛn [Ashim Bin Ubaidillah] fɛ [Salim] fɛ [Ibn Umar] fɛ [Umar] fɛ ko a ye cira ɲininga ko; ‘An be min kɛra, n’o ye koo ye min sigira sen kan wala n’a ye koo kura ye wala n’a be kɛra, e be mun lo miiri o koo la?’ A ka o jaabi ko; O kɔ, Umar y’a ɲininga ko: ‘Koo latigɛra; ‘Yala an tɛna an jigi la a kan kɔfɛ wa?’ o kɔ, a y’a jaabi ko: ‘I k’o kɛ, e Ibnul Khaththab, bari koow bena nɔgɔya bɛɛ ye, i n’a fɔ minw be hɛɛrɛ tigiw cɛma, u bena baara kɛ hɛɛrɛ kama, minw be tɔɔrɔ tigiw cɛma, olu bena baara kɛ tɔɔrɔ kama.’
Hadith
Imam Ahmad : 192
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَسَمِعَهُ يَقُولُ أَلَا وَإِنَّ أُنَاسًا يَقُولُونَ مَا بَالُ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ الْجَلْدُ وَقَدْ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ وَلَوْلَا أَنْ يَقُولَ قَائِلُونَ أَوْ يَتَكَلَّمَ مُتَكَلِّمُونَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ زَادَ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا لَيْسَ مِنْهُ لَأَثْبَتُّهَا كَمَا نُزِّلَتْ
A y’a fɔ an ye [Husyaim] A y’a fɔ an ye [Az Zuhri] ka bɔ [Ubaidila Bin Utba Bin Mas’ud] y’a fɔ ne ye [Abdulla Bin Abbas] A y’a fɔ ne ye [Abdurrahman Bin Auf] ko [Umar Bin Al Khaththab] ye waajuli kɛ a ye jama ɲɛfɛ a ye -Adur Al Khaththab ka waajuli kɛ a ye -Adur ka jama ɲɛfɛ; ‘I b’a lɔn, tiɲɛn na, mɔgɔw b’a fɔ ko yala sariya be yen min be kabakuruw ci wa? Hali ni Ala ka kitabu kɔnɔ, bugɔli sariya dɔrɔn lo be yen. Tiɲɛ na, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ye kabakurun ci sariya labato ani an fana ye kabakuru ci sariya labato a kɔ, ni mɔgɔw tun tɛna a fɔ walima ka kuma, ko Umar ye fɛɛn dɔ fara Ala ka kitabu kan min bɔra ale fɛ, ne tun b’a latigɛ i n’a fɔ a y’a yira cogo min na’.
Hadith
Imam Ahmad : 193
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ خُمَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ أَنَّهُ أَتَى أَرْضًا يُقَالُ لَهَا دَوْمِينُ مِنْ حِمْصَ عَلَى رَأْسِ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِيلًا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقُلْتُ لَهُ أَتُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَفْعَلُ كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu Bin Jafar] A y’a fɔ an ye [Syuba] ko; N y’a mɛn [Yazid Bin Khumair] y’a fɔ [Habib Bin Ubaid] fɛ ka bɔ [Jubair Bin Nufair] fɛ ka bɔ [Ibn Simthi] fɛ ko a nana yɔrɔ dɔ la min be weele ko Daumain Himsha dugu la kilomɛtɛrɛ tan ni seegi yɔrɔ la, o kɔ, a ye rakaati fila kɛ, o la n y’a ɲininga; ‘I ye raka fila kɛ wa?’ O kɔ, a ka jaabi; ‘N ye [Umar Bin Al Khathab] ye Dzul Khulaifah -bir Ali- kɔnɔ a be raka fila delili kɛra, o kɔ, n y’a ɲininga, a y’a jaabi; ‘Fɛɛn kelen min be yen, n ye min ye Ala ka ciden fɛ’, n y’o lo kɛ walima a ko; ‘Nabi ye mun lo kɛ.
Hadith
Imam Ahmad : 194
قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَحْمَد بْن حَنْبَلٍ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ : مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ عُمَرُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ انْقَلَبْتُ مِنْ السُّوقِ فَسَمِعْتُ النِّدَاءَ فَمَا زِدْتُ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
A y’a fɔ an ye ko Abu Abdurrahman y’a fɔ an ye ko Ahmadu Bin Hanbal; N ye kalan kɛ [Abdurrahman Bin Mahdi] ye min b’a fɔ ko, [Malik] ka bɔ [Ibnu Shihab] ka bɔ [Salim Bin Abdullah] ka bɔ [Ibnu Umar] fɛ a ko; ‘Rasulullah ka teriw dɔ donna misiri kɔnɔ jumalon, k’a sɔrɔ [Umar Bin Al Khaththab] tun be waajuli kɛra mɔgɔw ɲɛfɛ, o kɔ, Umar y’a ɲininga ko; ‘Wagati jumɛn lo?’ O la, a y'a jaabi ko; 'O Amirul Mukminin n kɔsegira ka bɔ sugu la o kɔfɛ n ye welekan mɛn n ma foyi kɛ fo n ye n yɛrɛ ko yɔrɔnin kelen'. O la, Umar y’a ɲininga; ‘Ani ka ko dɔrɔn wa? Hali ni aw b’a lɔn ka ban ko Ala ka ciden (s.a.w) ye yamaruya di ko aw ka ko.
Hadith
Imam Ahmad : 195
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ الْمُشْرِكُونَ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى تُشْرِقَ الشَّمْسُ عَلَى ثَبِيرٍ فَخَالَفَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ
A y’a fɔ an ye ko [Abdurrahman] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Abu Ishaq] ka bɔ [Amru Bin Maimun] ka bɔ [Umar Bin Al Khathab] la, a ko; 'Mushiriw ma bɔ Mudzdalifa la fo tile ka bɔ Tsabir, o la, cira sallallaahu 'alaihi wasallam ma sɔn u ma, a bɔra Mudzdalifa la sanni tile ka ben'.
Hadith
Imam Ahmad : 196
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ حَتَّى لَا أَدَعَ إِلَّا مُسْلِمًا
A y’a fɔ an ye ko [Abdurazzaq] y’a fɔ an ye [Ibnu Juraij] A y’a fɔ ne ye [Abu Az Zubair] ko a ye [Jabir Bin Abdullah] ka kuma mɛn; A y’a fɔ ne ye [Umar Bin Al Khaththab], ko ale ye Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ka kuma mɛn ko: ‘Tiɲɛ na, ne bena yahutuw ni kerecɛnw gwɛn ka bɔ Arabu jamana na, walisa ne kana to yen fo silamɛw’.
Hadith
Imam Ahmad : 197
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ قَائِمٌ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَدَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَاهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ إِنِّي شُغِلْتُ الْيَوْمَ فَلَمْ أَنْقَلِبْ إِلَى أَهْلِي حَتَّى سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَلَمْ أَزِدْ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتُمْ وَفِي مَوْضِعٍ آخَرَ وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
A fɔra an ye [Abdurrazzaq] A fɔra an [Ma’mar] ye ka bɔ [Az Zuhri] fɛ ka bɔ [Salim] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ ko tuma min na [Umar Bin Al Khaththab] wulila ka waajuli kɛ jumalon, yɔrɔnin kelen, kira ka teriw dɔ donna a kɔnɔ; ‘Wagati jumɛn lo?’ O la, a y'a jaabi ko; ‘Bi, n bolo tun degunnin lo ani n ma kɔsegi n ka somɔgɔw fɛ fo n ye seli mɛn, o kɔ, n ma foyi fara a kan fo n’ sinna ka ko,’ o kɔ, Umar y’a ɲininga; ‘Wudhu fana wa? Aw tun t’a lɔn ka ban wa,’ lakali wɛrɛ kɔnɔ ‘Aw tun t’a lɔn ka ban ko Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ye yamaruya di ko aw ka ko’.
Hadith
Imam Ahmad : 198
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ يَعْنِي ابْنَ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
A y’a fɔ an ye [Hasiyimu Bin Al Qasim] A y’a fɔ an ye [Ikrimah i.e. Ibn ‘Ammar] A y’a fɔ ne ye [Ala Hanafi Abu Zamil lajɛ] a ko; A y’a fɔ n ye [Abdullah Bin Abasi] A y’a fɔ n ye [Umar Bin Al Khathab] a ko; tuma min na Khaibar kɛlɛ kɛra, cira sallallaahu a teriw kulu dɔ nana a fɛ, k’a fɔ ko; so ni so tun martiri so ni so tun martiri, o la u tɛmɛna cɛɛ dɔ fɛ u ko; o kɔ, Rasulullah ko: ‘Ɔn ɔn, tiɲɛ na, n y’a ye a be taga jahanama la, a ye fani walima fani min sonya, o kosɔn’. O kɔ, Rasulullah ko: ‘E Ibnul Khaththab, taga a fɔ mɔgɔw ye ko mɔgɔ si tɛna don sankolo la ni lanabagaw tɛ’. Umar ko; o kosɔn ne bɔra ka taga mɔgɔw wele; ‘Aw k’a lɔn ko mɔgɔ si tɛna don sankolo la ni lanabagaw tɛ’.
Hadith
Imam Ahmad : 199
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيْلِيِّ قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَقَدْ وَقَعَ بِهَا مَرَضٌ فَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرٌ فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا شَرٌّ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ فَقُلْتُ وَمَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ قَالَ قُلْنَا أَوْ ثَلَاثَةٌ قَالَ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَقُلْنَا أَوْ اثْنَانِ قَالَ أَوْ اثْنَانِ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنْ الْوَاحِدِ
A y’a fɔ an ye [Abdullah Bin Yazid] A y’a fɔ an ye [Daud min ye Ibn Abil Furath ye] A y’a fɔ ne ye [Abdullah Bin Buraida] ka bɔ [Abul Aswad Ad Daili] la a ko; n nana Madina tuma min na, banajugu dɔ tun be yen, u caaman sara cogo jugu la, o kɔ, n sigira Umar gɛrɛfɛ, yɔrɔnin kelen, suu dɔ tɛmɛna a ɲɛfɛ, u ye suu tando ni ɲumanya ye, Umar ko; ‘Wajib’ o kɔ, suu wɛrɛ tɛmɛna ani u ye suu tando ni ɲumanya ye ani a ko; ‘Wajib’ o kɔ, a tɛmɛna suu sabanan fɛ ani suu nɔgɔya y’a yira, [Umar] ko; ‘Wajibiya’ o la, ne y’a ɲininga; ‘Wajibi kɔrɔ ye mun ye, e Amirul Mukminin?’ A ka o jaabi ko; N y’a fɔ i n’a fɔ Rasulullah a ko: ‘Ni silamɛ ye seereya kɛ mɔgɔ ɲuman naani fɛ, Ala bena don a la sankolo la’. An ka ɲiningali kɛ; ‘Saba do?’ A y’u jaabi ko: ‘Walima saba?’ An ka ɲininkari kɛ tuun; ‘Ni fila do?’ A y’a jaabi ko: ‘Walima fila’. O kɔ, an t’a ɲininga ni kelen’.
Hadith
Imam Ahmad : 200
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ هُبَيْرَةَ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ أَبَا تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيَّ يَقُولُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّكُمْ تَتَوَكَّلُونَ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا
A y’a fɔ an ye [Abu Abdurahman] A y’a fɔ an ye [Haiwah] a y’a fɔ ne ye [Bakar Bin Amru] ko a y’a mɛn [Abdullah Bin Hubairah] ko; ko a y’a mɛn [Abu Tamimu Al Jayisiyani] b’a fɔra ko; ko a y’a mɛn [Umar Bin Al Khaththab] y’a ɲɛfɔ ko a y’a mɛn ko cira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ ko: ‘N’i y’i jigi la Ala kan ni jigi lakika ye, siga t’a la, a bena balo di i ma, i n’a fɔ a ye balo di kɔnɔw ma cogo min na, minw be bɔ sɔgɔma lakolon ka segi ka fa’.
