Imam Ibnu Majah : 61
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نِزَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِنْفَانِ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ لَيْسَ لَهُمَا فِي الْإِسْلَامِ نَصِيبٌ الْمُرْجِئَةُ وَالْقَدَرِيَّةُ
Безгә сөйләде [Әли бин Мөхәммәд] әйтте, әйтте [Мөхәммәд бин Фудлайл] әйтте, әйтте безгә сөйләде [Әли бин Низар] [әтисеннән] [Икримадан] [Ибн Аббас] ул әйтте; Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам әйтте: "Бу өммәттә Ислам диненнән булмаган ике төркем бар: Мурҗиә һәм Кадәрия".
Imam Ibnu Majah : 62
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ شَعَرِ الرَّأْسِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ سَفَرٍ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ فَجَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَهُ إِلَى رُكْبَتِهِ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَحَجُّ الْبَيْتِ فَقَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَكُتُبِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ فَعَجِبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَمَارَتُهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي تَلِدُ الْعَجَمُ الْعَرَبَ وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ قَالَ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ثَلَاثٍ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْ
Безгә [Әли бин Мөхәммәд] әйтте, безгә [Ваки] сөйләде, ул [Кәхмәс бин Әл Хәсәннән] [Абдулла бин Бурайдадан] [Яхья бин Я'мәрдән] [Ибн Гомәрдән] ул әйтте: "Без Аллаһның Пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам янында утыра идек, аннары бик ак кием кигән, чәчләре бик кара, озын юл билгеләре күренмәгән бер кеше килде, һәм безнең берсе дә аны танымый иде. Аннары ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына утырды, тезләрен Пәйгамбәрнең тезләренә басты һәм кулларын аның ботларына куйды. Аннары кеше сорады: "Әй Мөхәммәд, Ислам нәрсә ул?" Ул җавап бирде: "Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга лаеклы илаһ юклыгына һәм мин Аллаһның рәсүле икәнемә шаһитлек бир, намаз укы, зәкят бир, Рамазан аенда ураза тот һәм Бәйтуллаһка хаҗ кыл". Ул тагын әйтте: "Син хаклы". Шуңа күрә без гаҗәпләндек, ул сораучы да, ул да раслаучы да иде. Аннары ул тагын сорады: «Әй Мөхәммәд, иман нәрсә ул?» Ул җавап бирде: «Сез Аллаһка, Аның фәрештәләренә, Аның рәсүлләренә, китапларына, Ахырәт көненә һәм Кадергә, яхшыга да, начарга да ышанасыз». Ул әйтте: «Сез хаклы», – диде. Шуңа күрә без гаҗәпләндек, ул сорады һәм ул да раслады. Аннары ул тагын сорады: «Әй Мөхәммәд, ихсан нәрсә ул?» Ул җавап бирде: «Сез Аллаһка Аны күргән кебек гыйбадәт кыласыз. Әгәр сез Аны күрмәсәгез, Ул сезне чыннан да күрә». Ул сорады: «Кыямәт көне кайчан килә?» Ул җавап бирде: «Бу хакта соралган кеше сораучыдан күбрәк белми». Ул сорады: «Билгеләр нинди?» Ул җавап бирде: «Кол хатын хуҗасының баласын тапкан». – Вәки әйтте; – «Ягъни, гарәп милләтеннән булмаган әҗәм гарәп халкын тапкан – «Һәм сез ялан аяклы һәм ялангач күкрәкле, ярлы һәм сарык көтүчеләрнең биналар төзүдә бер-берсе белән ярышканын күрдегез». Ибн Гомәр әйтте; Гомәр әйтте; "Аннары өч көннән соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам минем белән очрашты, аннары сорады: "Бу кешенең кем икәнен беләсезме?" Мин: "Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә", - дип җавап бирдем. Ул: "Сезгә дини мәсьәләләрегезне өйрәтер өчен Җәбраил килде", - диде.
Imam Ibnu Majah : 63
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَلِقَائِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْغَنَمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَلِكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ فَتَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ }الْآيَةَ
Безгә [Әбу Бәкер бин Әбу Шайбә] әйтте, безгә [Исмәгыйль бин Улая] әйтте, ул [Әбу Хәйян] әйтте, ул [Әбу Зуръа] әйтте, ул [Әбу Һөрәйрә] әйтте: "Бер көнне Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам мөселманнар арасында булганда, бер кеше килеп сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, иман нәрсә ул?" Ул җавап бирде: "Син Аллаһка, Аның фәрештәләренә, китапларына, илчеләренә, очрашуларына ышанасың һәм Ахирәт Көненә ышанасың", - диде. Ул сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, Ислам нәрсә ул?" Ул җавап бирде: "Син Аллаһка гыйбадәт кыласың һәм Аңа бернәрсәне дә тиңдәш кылмыйсың, фарыз намазларны укыйсың, фарыз зәкятне түлисең һәм Рамазан аенда ураза тотасың", - диде. Ул тагын сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, ихсан нәрсә ул?" Ул җавап бирде: "Син Аллаһка Аны күргән кебек гыйбадәт кыласың. Әгәр син Аны күрмәсәң дә, Ул сине чыннан да күрә". Ул тагын сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, дөньяның ахыры кайчан булачак?" Ул җавап бирде: "Соралучы кеше сораучыдан күбрәк белми. Ләкин мин сезгә билгеләрне сөйләрмен; әгәр кол хатын хуҗасының баласын тапса, бу билгеләрнең берсе иде. Кәҗә көтүчеләр биналар төзүдә ярышалар, бу билгеләрнең берсе. Бишенчесендә - табигатьтән тыш проблемаларның ачкычы - Аллаһтан башка беркем дә белми". Аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам аятьне укыды: "Чынлыкта, Кыямәт көнен белү Аллаһта гына; һәм Ул яңгыр яудыручы һәм ана карынында нәрсә барлыгын белә. Һәм беркем дә иртәгә нәрсә эшличәген төгәл белә алмый. Һәм беркем дә җир йөзендә кайда үләчәген белә алмый. Чыннан да, Аллаһ һәрнәрсәне белүче, һәрнәрсәне белүче".
Imam Ibnu Majah : 64
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ صَالِحٍ أَبُو الصَّلْتِ الْهَرَوِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ مَعْرِفَةٌ بِالْقَلْبِ وَقَوْلٌ بِاللِّسَانِ وَعَمَلٌ بِالْأَرْكَانِقَالَ أَبُو الصَّلْتِ لَوْ قُرِئَ هَذَا الْإِسْنَادُ عَلَى مَجْنُونٍ لَبَرَأَ
Безгә [Сәхл бин Әбү Сәхл] һәм [Мөхәммәд бин Исмәгыйль] икесенең дә әйткәннәре ишетелде; безгә [Абдус Сәлам бин Салих Әбү Әш Шалт Әл-Харави] әйткән, безгә [Али бин Муса Әр-Ридлә] әйткән, [атасыннан] [Җәгъфәр бин Мөхәммәд] әйткән, [атасыннан] [Али бин Әл-Хәсән] әйткән, [атасыннан] [Али бин Әбү Талиб] әйткән: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: «Иман – ул йөрәктәге белем, телдәге сүзләр һәм әгъзалардагы гамәл». Әбү Әш Шалт әйткән: «Әгәр бу сәнәд акылдан язган кешегә әйтелсә, ул савыгачак».
Imam Ibnu Majah : 65
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ أَوْ قَالَ لِجَارِهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Безгә [Мөхәммәд бин Басисиар] һәм [Мөхәммәд бин Әл-Мусанна] икесенең дә әйткәннәре әйтелде; безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] әйтте, безгә [Шуъба] әйтте; мин [Котада]ның [Әнәс бин Мәлик] хәдис сөйләгәнен ишеттем; Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Сезнең берегез үзенең туганын яратмыйча яки "күршесен үзен яраткан кебек ярат" дип әйтмичә иман китермәс".
Imam Ibnu Majah : 66
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басисиар] һәм [Мөхәммәд бин Әл-Мусанна] икесенең дә әйткәннәре әйтелде; безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] әйтте, безгә [Шуъба] әйтте; мин [Котада]ны [Әнәс бин Мәлик]дән ишеттем, ул әйтте; Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Сезнең берегез дә мин аның балаларыннан, ата-анасыннан һәм барлык кешеләрдән дә иң яраткан кешесе булганчы иман китермәячәк".
Imam Ibnu Majah : 67
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَوَ لَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ
Безгә [Әбу Бәкер бин Әбу Шайбә] әйтте, безгә [Ваки] әйтте һәм [Әбу Му'авия] [Әл-А'масидан] [Әбу Шалиһтән] [Әбу Һөрәйрәдән] ул әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Җаным Аның кулында булган Зат белән ант итәм, сез иман китермичә җәннәткә кермәячәксез, һәм бер-берегезне яратмыйча иман китермәячәксез. Сезгә бер гамәлне күрсәтимме, әгәр аны үтәсәгез, бер-берегезне яратырсыз? Арагызда сәламнәр таратыгыз".
Imam Ibnu Majah : 68
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Габдулла бин Нумайр] әйтте, безгә ['Аффан] әйтте, безгә [Шу'ба] [Әл-А'масидан] сөйләде. Башка бер юл буенча; Безгә [Хисьям бин Аммар] әйтте, безгә [Гайсә бин Юныс] әйтте, безгә [Әл-А'маси] [Әбу Вәил] [Габдулла]дан ул әйтте; Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Мөселманны сүгү - бозыклык, ә аны үтерү - көферлек".
Imam Ibnu Majah : 69
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَارَقَ الدُّنْيَا عَلَى الْإِخْلَاصِ لِلَّهِ وَحْدَهُ وَعِبَادَتِهِ لَا شَرِيكَ لَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ مَاتَ وَاللَّهُ عَنْهُ رَاضٍ قَالَ أَنَسٌ وَهُوَ دِينُ اللَّهِ الَّذِي جَاءَتْ بِهِ الرُّسُلُ وَبَلَّغُوهُ عَنْ رَبِّهِمْ قَبْلَ هَرْجِ الْأَحَادِيثِ وَاخْتِلَافِ الْأَهْوَاءِ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فِي آخِرِ مَا نَزَلَ يَقُولُ اللَّهُ { فَإِنْ تَابُوا } قَالَ خَلْعُ الْأَوْثَانِ وَعِبَادَتِهَا { وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوْا الزَّكَاةَ } وَقَالَ فِي آيَةٍ أُخْرَى { فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوْا الزَّكَاةَ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ } حَدَّثَنَا أَبُو حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى الْعَبْسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ مِثْلَهُ
Безгә [Нәшр бин Әли Әл-Җәһдләми] сөйләде, безгә [Әбу Әхмәд] әйтте, безгә [Әбу Җәгъфәр Әр-Рази] сөйләде, ул [Раби бин Әнәс] әйтте, ул [Әнәс бин Мәлик] әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Кем Аллаһка ихлас күңелдән гыйбадәт кылып, Аңа ширек кылмыйча, намаз укып һәм зәкят түләп үлсә, ул Аллаһ ризалыгы өчен үлде". Әнәс әйтте: "Бу Аллаһның илчеләре тарафыннан китерелгән дин, алар аны бәхәсләр һәм нәфес бәхәсләре буталчыклыгы алдыннан Раббыларыннан җиткерделәр. Бу Аллаһ китабында иңгән аять ахырында бар, Аллаһ болай ди: "Әгәр тәүбә итсәләр, - диде Әнәс, - потларны һәм коллыкларын ташлап, намазны үтәп һәм зәкят түләсәләр". Аның башка бер сүзендә: "Әгәр тәүбә итсәләр, намазны үтәсәләр, зәкят түләсәләр, алар сезнең дин кардәшләрегез". Безгә [Әбу Хатим] әйтте, безгә [Үбәйдуллаһ бин Муса Әл-Әбси] әйтте, безгә [Әбу Җәгъфәр Әр-Рази] [Әр-Рабигъ бин Әнәс]дән югарыдагы хәдис кебек сөйләде.
Imam Ibnu Majah : 70
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْأَزْهَرِ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ
Безгә [Әхмәд бин Әл-Әзһәр] әйтте, безгә [Әбу Ән Нәдрил] әйтте, безгә [Әбу Җәгъфәр] әйтте, безгә [Юныстан] әйтте, [Әл-Хәсәннән] әйтте, безгә [Әбу Һөрәйрәдән] ул әйтте; Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Миңа кешеләр Аллаһтан башка илаһ юклыгына һәм мин Аллаһның илчесе икәнлегемә шаһитлек биргәнче, намаз укыганчы һәм зәкят биргәнче сугышырга боерылды".
Imam Ibnu Majah : 71
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْأَزْهَرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ
Безгә [Әхмәд бин Әл-Әзһәр] әйтте, безгә [Мөхәммәд бин Йосыф] әйтте, безгә [Габдел Хәмид бин Баһрам] әйтте, ул [Шияһр бин Хәусяб] әйтте, ул [Габделрахман бин Ганим] әйтте, ул [Мөәзз бин Җәбәл] әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Миңа кешеләр белән сугышырга боерылды, алар Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга лаеклы илаһ юклыгына һәм мин Аллаһның илчесе икәнлегемә шаһитлек биргәннәрче, намаз укыйм һәм зәкят бирәм".
Imam Ibnu Majah : 72
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الرَّازِيُّ أَنْبَأَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ اللَّيْثِيُّ حَدَّثَنَا نِزَارُ بْنُ حَيَّانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِنْفَانِ مِنْ أُمَّتِي لَيْسَ لَهُمَا فِي الْإِسْلَامِ نَصِيبٌ أَهْلُ الْإِرْجَاءِ وَأَهْلُ الْقَدَرِ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبُخَارِيُّ سَعِيدُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ بْنِ مُجَاهِدٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا الْإِيمَانُ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبُخَارِيُّ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ الْحَارِثِ أَظُنُّهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ الْإِيمَانُ يَزْدَادُ وَيَنْقُصُ
Безгә [Мөхәммәд бин Исмәгыйль Әр-Рази] әйтте, безгә [Юныс бин Мөхәммәд] әйтте, безгә [Габдуллаһ бин Мөхәммәд Әл-Ләйтс] әйтте, безгә [Низар бин Хәйян] әйтте, [Икримадан] әйтте, [Ибн Аббастан] һәм [Җәбир бин Абдуллаһ] икесе дә әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Минем өммәтемдә Исламда бөтенләй катнашы булмаган ике төркем бар: мурҗиә һәм кадәрия тарафдарлары". Безгә Әбу Усман Әл-Бухари, Сәгыйд бин Сәгъд әйтте, ул әйтте; безгә Әл-Хәйсам бин Хариҗә сөйләде, ул әйтте, безгә Исмәгыйль - ягъни Ибн Ийаси - әйтте, Габдел Ваһһаб бин Мөҗәһид, Мөҗәһид Ибн Аббастан һәм Әбу Һөрәйрә икесе дә әйтте: "Иман арта һәм кими". Безгә Әбу Усман сөйләде, Әл-Бохари әйтте, Әл-Хәйсам әйтте, безгә Исмәгыйль сөйләде, Җәрир бин Усман әйтте, Әл-Харис әйтте. Мин моны Мөҗәһидтән дип уйладым, Әбу Дардадан ул әйтте: "Иман көчәя һәм кими".
Imam Ibnu Majah : 73
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍحَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ أَنَّهُ يُجْمَعُ خَلْقُ أَحَدِكُمْ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ إِلَيْهِ الْمَلَكَ فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ فَيَقُولُ اكْتُبْ عَمَلَهُ وَأَجَلَهُ وَرِزْقَهُ وَشَقِيٌّ أَمْ سَعِيدٌ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا
Безгә [Әли бин Мөхәммәд] әйтте, безгә [Ваки], [Мөхәммәд бин Фудлайл] һәм [Әбу Мөавия] сөйләде. Башка бер юл буенча; безгә [Әли бин Мәймун Әр-Ракки] әйтте, безгә [Әбу Мөавия] һәм [Мөхәммәд бин Убәйд] сөйләде, [Әл-А'масидан] [Зәйд бин Ваһһабтан] ул әйтте; [Абдулла бин Мәсуд] әйтте; Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам, намуслы һәм ышанычлы кеше, безгә болай диде: "Һәрберегезнең яратылышы ана карынында кырык көн дәвамында кан оешканчы җыела. Аннары ул шундый ит кисәгенә әйләнә, аннары Аллаһ аңа фәрештә җибәрә, аңа дүрт җөмлә белән боерыла, аннары Ул болай ди: "Гамәлләрегезне, үлемегезне һәм ризыкларыгызны, шулай ук бәхетегезне яки бәхетегезне языгыз". Җаным Аның Кулында булган Зат белән ант итәм, сезнең берегез җәннәт әһеленең гамәлләрен кылды, хәтта аның белән күк арасында бер терсәк кенә ара калмады, ләкин гамәл дәфтәре аның алдыннан барды, хәтта ул җәһәннәм әһеленең гамәлләрен башкарды һәм ахыр чиктә җәһәннәмгә керде. Һәм чыннан да, сезнең берегез җәһәннәм әһеленең гамәлләрен кылды, хәтта аның белән җәһәннәм арасында бер терсәк кенә ара калмады, ләкин гамәл дәфтәре аның алдыннан барды, хәтта ул җәннәт әһеленең гамәлләрен башкарды һәм ахыр чиктә җәннәткә керде.
Imam Ibnu Majah : 74
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سِنَانٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ خَالِدٍ الْحِمْصِيِّ عَنْ ابْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَوَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ هَذَا الْقَدَرِ خَشِيتُ أَنْ يُفْسِدَ عَلَيَّ دِينِي وَأَمْرِي فَأَتَيْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَقُلْتُ أَبَا الْمُنْذِرِ إِنَّهُ قَدْ وَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ هَذَا الْقَدَرِ فَخَشِيتُ عَلَى دِينِي وَأَمْرِي فَحَدِّثْنِي مِنْ ذَلِكَ بِشَيْءٍ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ لَعَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ لَكَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ كَانَ لَكَ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ ذَهَبًا أَوْ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ تُنْفِقُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قُبِلَ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ فَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَأَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَأَنَّكَ إِنْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا دَخَلْتَ النَّارَ وَلَا عَلَيْكَ أَنْ تَأْتِيَ أَخِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَتَسْأَلَهُ فَأَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ فَسَأَلْتُهُ فَذَكَرَ مِثْلَ مَا قَالَ أُبَيٌّ وَقَالَ لِي وَلَا عَلَيْكَ أَنْ تَأْتِيَ حُذَيْفَةَ فَأَتَيْتُ حُذَيْفَةَ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَا وَقَالَ ائْتِ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَاسْأَلْهُ فَأَتَيْتُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ لَعَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ لَكَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ كَانَ لَكَ مِثْلُ أُحُدٍ ذَهَبًا أَوْ مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ ذَهَبًا تُنْفِقُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قَبِلَهُ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ فَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَمَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَأَنَّكَ إِنْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا دَخَلْتَ النَّارَ
Безгә [Әли бин Мөхәммәд] сөйләде, безгә [Исхак бин Сөләйман] сөйләде ул болай диде: Мин [Әбу Синан]нан [Вәхб бин Халид Әл-Химши]дан [Ибн Әд-Дәйләми] ишеттем, ул болай диде: "Җанымдагы язмыш турында нәрсәдер бар. Мин аның динемә һәм эшләремә зыян китерүеннән борчылдым, шуңа күрә мин [Убай бин Кәгъб] янына бардым. Мин аңардан сорадым: "Әй Әбул Мунзир, язмыш мәсьәләсендә мине борчый торган нәрсә бар, мин аның динемә һәм эшләремә зыян китерүеннән борчылам. Шуңа күрә миңа моның белән бәйле нәрсә сөйлә, Аллаһ аннан файда күрсен". Ул болай ди: "Әгәр Аллаһ күкләр һәм җир әһелен җәзаласа, Ул аларны һичшиксез җәзалаячак һәм аларга гаделсезлек кылмаячак. Әгәр Ул мәрхәмәт күрсәтсә, Аның рәхмәте аларның гамәлләреннән яхшырак булыр иде. Әгәр сезнең Өхед тавы кебек алтыныгыз булса һәм аны Аллаһ юлында сарыф итсәгез, ул язмышка ышанмаганчы кабул ителмәячәк". Белегез, сезнең өлешегез сездән аерылмаячак, ә сезнеке булмаган нәрсә сезнең өлешегез булмаячак. Әгәр сез бу шартлардан башка шартларда үлсәгез, җәһәннәмгә керәчәксез. Минем кардәшем Габдуллаһ бин Мәсуд янына килсәгез, бернинди зыян юк, аннан сорагыз. Мин [Абдуллаһ] янына барып, аннан бу хакта сорадым, һәм ул Убай әйткәнне әйтте. Аннары ул миңа: "Хөзәйфә янына килсәгез, бернинди дә начарлык юк", - диде. Мин [Хөзәйфә] янына барып, аннан бу хакта сорадым. Аннары ул икесе дә әйткәнчә җавап бирде. Хөзәйфә: "Зәйд бин Сабит янына килегез һәм аннан сорагыз", - диде. Мин [Зәйд бин Сабит] янына барып сорадым, аннары ул: "Мин Аллаһның Илчесенең салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Әгәр Аллаһ күкләр һәм җир әһелен җәзаласа, әлбәттә, Ул аларны җәзалаячак һәм аларга гаделсезлек кылмаячак. Әгәр Ул мәрхәмәт күрсәтсә, Аның мәрхәмәте аларның гамәлләреннән яхшырак булыр иде", - дип җавап бирде. Әгәр дә синең Өхед тавы кебек алтының булса һәм аны Аллаһ юлында сарыф итсәң, ул язмышка ышанмаганчы кабул ителмәячәк. Бел, синең өлешең синнән аерылмаячак, ә синеке булмаган нәрсә синең өлешең булмаячак. Әгәр син бу шартлардан башка шартларда үлсәң, җәһәннәмгә эләгәчәксең.
Imam Ibnu Majah : 75
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِيَدِهِ عُودٌ فَنَكَتَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا وَقَدْ كُتِبَ مَقْعَدُهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَمَقْعَدُهُ مِنْ النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نَتَّكِلُ قَالَ لَا اعْمَلُوا وَلَا تَتَّكِلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ{ فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى }
Безгә [Госман бин Әбу Сяйбә] әйтте, безгә [Ваки] сөйләде. Башка бер юл буенча; Безгә [Али бин Мөхәммәд] әйтте, безгә [Әбу Му'авия] сөйләде һәм [Ваки] [Әл-А'масидан] [Сәгъд бин Убайдадан] [Әбу Абдуррахман Әс-Суламидан] [Али бин Әбу Талибтан] ул болай диде: "Бервакыт без Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янында кулында агар агачы белән утырдык. Ул аны җиргә ташлады, аннары башын күтәрде һәм әйтте: "Һәрберегезгә җәннәттә һәм җәһәннәмдә урын билгеләнде". Аңардан: "Әй Аллаһның Илчесе, без бирешсәк нишләрбез?" - дип сорадылар. Ул: "Юк, дәвам итегез һәм бирешмәгез. Һәркемгә аның өчен яратылган нәрсә җиңеләйтеләчәк", - дип җавап бирде. Аннары ул болай укыды: «Әгәр кем байлыгын Аллаһ юлында бирсә һәм тәкъва булса, һәм иң яхшы бүләкнең – җәннәтнең – барлыгына ышандырса, Без аңа җиңел юл әзерләячәкбез. Ә кем явыз булып, үзләрен җитәрлек дип санаса һәм иң яхшы бүләкне инкяр итсә, Без аларга авыр юл әзерләячәкбез».
Imam Ibnu Majah : 76
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الطَّنَافِسِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَلَا تَعْجَزْ فَإِنْ أَصَابَكَ شَيْءٌ فَلَا تَقُلْ لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَذَا وَكَذَا وَلَكِنْ قُلْ قَدَّرَ اللَّهُ وَمَا شَاءَ فَعَلَ فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ الشَّيْطَانِ
Безгә [Әбу Бәкер бин Әбу Шайбә] һәм [Әли бин Мөхәммәд Әс Танафуси] икесенең дә әйткәннәре ишетелде; безгә [Абдулла бин Идрис] сөйләгән, ул [Рабия бин Госман] әйткән, ул [Мөхәммәд бин Яхъя бин Хиббан] әйткән, ул [Әл-Әгъраҗ] әйткән, ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Көчле мөэмин Аллаһка көчсез мөэминнән яхшырак һәм сөеклерәк, һәм һәрберсенең яхшылыклары бар. Үзегез өчен файдалы булган һәрнәрсәгә дәртләнегез, Аллаһтан ярдәм сорагыз һәм көчсез булмагыз. Әгәр сезгә бәла килсә, бернәрсә дә әйтмәгез: «Әгәр мин моны һәм моны эшләгән булсам иде». Ләкин әйтик: «Бу Аллаһның хөкеме, Ул теләгәнне эшли». Чөнки «әгәр шайтан ишекне ачса иде» дигән сүз бар.
Imam Ibnu Majah : 77
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَيَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُخْبِرُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى عَلَيْهِمَا السَّلَام فَقَالَ لَهُ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنْ الْجَنَّةِ بِذَنْبِكَ فَقَالَ لَهُ آدَمُ يَا مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلَامِهِ وَخَطَّ لَكَ التَّوْرَاةَ بِيَدِهِ أَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَهُ اللَّهُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى ثَلَاثًا
Безгә [Хисьям бин Аммар] һәм [Ягъкуб бин Хөмәйд бин Касиб] икесенең дә [Суфиян бин Уяйнә] әйткәннәрен [Әмру бин Динар] ул [Сәүс] әйткәнен ишеткәнен әйтте; мин [Әбу Һөрәйрә] безгә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән сөйләгәнен ишеттем, ул болай диде: «Адәм һәм Муса галәйһиссәлам бер-берсе белән бәхәсләштеләр. Муса әйтте: «Әй Адәм, син безнең атабыз. Син безне өметсезләндердең һәм гөнаһларың аркасында безне җәннәттән кудың». Адәм җавап бирде: «Әй Муса, Аллаһ сине Үз сүзе белән сайлады һәм синең өчен Тәүратны Үз кулы белән язды. Син мине кырык ел элек Аллаһ миңа каршы билгеләгән эшләр өчен мине шелтәлисеңме?» Шулай итеп, Адәмнең бәхәсе Мусаны җиңде, аннары Адәмнең бәхәсе Мусаны җиңде». Ул өч тапкыр кабатлады.
Imam Ibnu Majah : 78
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُؤْمِنَ بِأَرْبَعٍ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَبِالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْقَدَرِ
Безгә [Абдуллаһ бин Әмир бин Зурара] сөйләде, безгә [Шәрик] [Мансурдан] [Рибъидан] [Али радиаллаһу ганһудан] сөйләде, ул әйтте; Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Бәндә дүрт нәрсәгә ышанмаганчы иман китермәс: Ширеге булмаган Аллаһка ышану, Минем Аллаһның илчесе булуыма ышану, үлгәннән соң терелүгә ышану һәм Язмышка ышану".
Imam Ibnu Majah : 79
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَمَّتِهِ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جِنَازَةِ غُلَامٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ طُوبَى لِهَذَا عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ لَمْ يَعْمَلْ السُّوءَ وَلَمْ يُدْرِكْهُ قَالَ أَوَ غَيْرُ ذَلِكَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ لِلْجَنَّةِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ وَخَلَقَ لِلنَّارِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ
Безгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сяйбә] һәм [Али бин Мөхәммәд] икесе дә әйткәннәр: безгә [Ваки] сөйләгән, безгә [Тәлхә бин Яхъя бин Талхә бин Убайдуллаһ] әйткән, ул [Айшә бинт Талхә]дән [Айшә үммүл мүкминин радиаллаһу 'анһа] әйткән: «Рәсүлуллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламне ансарлардан бер баланың мәетен карарга чакырдылар. Мин әйттем: «Әй Аллаһның Илчесе, бу җәннәт күгәрчененнән булган күгәрчен өчен бик бәхетле, ул бернинди начарлык та эшләмәде һәм аңа очрамады», – дидем. Ул әйтте: «Яисә моннан тыш, әй Айшә, Аллаһ аның халкы өчен җәннәт ясады. Аллаһ аларны аның өчен аталарының кабыргаларында булганда яратты. Аллаһ шулай ук аның халкы өчен җәһәннәмне яратты. Ул аларны аның өчен аталарының кабыргаларында булганда яратты».
Imam Ibnu Majah : 80
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ زِيَادِ بْنِ إِسْمَعِيلَ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَجَاءَ مُشْرِكُو قُرَيْشٍ يُخَاصِمُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقَدَرِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ }
Безгә [Әбу Бәкер бин Әбу Шайбә] һәм [Әли бин Мөхәммәд] икесе дә әйткәннәр: безгә [Ваки] сөйләгән, безгә [Суфиян Әс Цаури] сөйләгән, [Зияд бин Исмәгыйль Әл Мәхзуми] әйткән, [Мөхәммәд бин Әббәд бин Җәгъфәр] әйткән, [Әбу Һөрәйрә] әйткән: «Корәеш мөшрикләре Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәлам белән язмыш турында бәхәсләшергә килделәр. Шуңа күрә бу аять иңде: «Алар җәһәннәм утында йөзләрен иәчәк көнне. Сакур җәһәннәменең ялкынын тоегыз. Чыннан да, без һәрнәрсәне кадер белән бар итәбез».