Imam Ibnu Majah (الامام ابن ماجه) - 4332 Hadith
Hadith
Imam Ibnu Majah : 41
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبَيْنِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވަކީޢު] އަށް [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޙަބީބު ބިން އަބޫ ޠާބިތު] ގެ އަރިހުން [މައިމޫން ބިން އަބޫ ޝައިބިބު] ގެ އަރިހުން [މުޣީރާ ބިން ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 42
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَشِيرِ بْنِ ذَكْوَانَ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي الْمُطَاعِ قَالَ سَمِعْتُ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ يَقُولُقَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً وَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ وَذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَعَظْتَنَا مَوْعِظَةَ مُوَدِّعٍ فَاعْهَدْ إِلَيْنَا بِعَهْدٍ فَقَالَ عَلَيْكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا وَسَتَرَوْنَ مِنْ بَعْدِي اخْتِلَافًا شَدِيدًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْأُمُورَ الْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން އަޙްމަދު ބިން ބަޝީރު ބިން ދަކާން އަދު ދީމާޝްޤީ] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް ވަލީދު ބިން މުސްލިމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުالله ބިން އަލް ޢާލާ`] އަށް ވާރިދުވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑަށް [ޔަޙްޔާ ބިން އަބީ އަލް މުޠާޢު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ޢިރުބަދުލް ބިން ސާރިޔާ] ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ؛ 'އެއްދުވަހަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ހުއްޓެވެ. ވަރަށް އަސަރުގަދަ ނަސޭހަތެއް ދެއްވި އިރު، އެ ނަސޭހަތުން އަހަރެމެންގެ ހިތްތައް ތުރުތުރު އަޅާ، ކަރުނަތައް އޮހޮރެމުން ދިޔައެވެ. ދެން ބުނެވުނީ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަލްވަދާޢުގެ ނަސޭހަތެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނަސޭހަތެއް ދެއްވީ، އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވަޞިއްޔަތެއް ދެއްވާށެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އަހަރެންގެ ފަހުން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ވަރަށް ބޮޑު ޚިލާފުތަކެއް ފެންނާނެއެވެ. މޮލާ ދަތްތަކުން ސުންނަތް ދަތްއަޅާ، އުފެއްދި ކަންތައްތަކަށް ތަބާ ނުވާށެވެ، ސަބަބަކީ ހަމަކަށަވަރުން ހުރިހާ ބިދުޢަތަކަކީ މަގުފުރެދިފައިވާ ކަންކަމެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 43
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ بِشْرِ بْنِ مَنْصُورٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ السَّوَّاقُ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو السُّلَمِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ يَقُولُوَعَظَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَوْعِظَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَمَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا قَالَ قَدْ تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا لَا يَزِيغُ عَنْهَا بَعْدِي إِلَّا هَالِكٌ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِمَا عَرَفْتُمْ مِنْ سُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَعَلَيْكُمْ بِالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّمَا الْمُؤْمِنُ كَالْجَمَلِ الْأَنِفِ حَيْثُمَا قِيدَ انْقَادَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً فَذَكَرَ نَحْوَهُ
[އިސްމާޢީލް ބިން ބިޝްރު ބިން މަންޝޫރު] އާއި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް އަސް ސައްވާޤު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މަޙްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޢާވިޔަތު ބިން ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [ދުލަމްރާ ބިން ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢަމްރޫ އަސް ސުލާމީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢިރުބަދުލް ބިން ސާރިއްޔާ] ބުނި އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށެވެ. މާތް ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެއްވި ނަސޭހަތެއްގެ ސަބަބުން ކަރުނަ އޮހޮރުވައި ހިތްތައް ތުރުތުރު އަޅައެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން އެކަލޭގެފާނަށް ބުނީމެވެ: އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، މިއީ ހަމަކަށަވަރުން އަލްވަދާޢުގެ ނަސޭހަތެއް، ފަހެ، ކަލޭ އަހަރެމެންނަށް ނަސޭހަތްތެރިވަނީ ކޮންކަމެއްތޯއެވެ؟’ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެންގެ ފަހަތުން އެއްވެސް މީހަކު އެކަމާ ދުރަށް ނުދެއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކު އުޅޭނަމަވެސް ގިނަ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް ފެންނާނެއެވެ. ފަހެ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ސުންނަތާއި، ޙައްޤު ހިދާޔަތުވެފައިވާ ޚަލީފާއިންގެ ސުންނަތުގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެނގޭ އެއްޗެއްގައި ހިފަހައްޓައި، ތިޔަބައިމީހުންގެ މޮލާ ދަތްތަކުން އެތަކެތީގެ ތެރެއަށް ދަތްއަޅަން ޖެހެއެވެ. އަބިސީނިއާގެ އަޅަކަށް ވެސް ކިޔަމަންވާށެވެ. މުއުމިނަކީ ތަމަން ޖަމަލެއް ފަދައިން، އޭނާ ބަނދެފައި ހުރި ކޮންމެ ތަނެއްގައި އޭނާއަށް ކިޔަމަންވާނެއެވެ'. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަކީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން އަޝް ޝައްބާ އަލް މިސްމާޢީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ތައުރު ބިން ޔަޒީދަށް] [ޚާލިދު ބިން މަޢުދާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢަމްރޫ] ގެ އަރިހުން [ޢިރުބަދުލް ބިން ސާރިއްޔާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ވާހަކައެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފަޖުރު ނަމާދުގައި އިސްކޮށްދެއްވައި، ދެން އަޅުގަނޑުމެންނާ ދިމާއަށް އެނބުރި ވަރަށް އަސަރުގަދަ ނަސޭހަތްތަކެއް ދެއްވިއެވެ'. ދެން މަތީގައިވާ ޙަދީޘްގައިވާ ފަދައިން ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 44
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَطَبَ احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَعَلَا صَوْتُهُ وَاشْتَدَّ غَضَبُهُ كَأَنَّهُ مُنْذِرُ جَيْشٍ يَقُولُ صَبَّحَكُمْ مَسَّاكُمْ وَيَقُولُ بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةَ كَهَاتَيْنِ وَيَقْرِنُ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى وَيَقُولُ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ خَيْرَ الْأُمُورِ كِتَابُ اللَّهِ وَخَيْرُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ وَكَانَ يَقُولُ مَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِأَهْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَعَلَيَّ وَإِلَيَّ
[ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އާއި [އަޙްމަދު ބިން ތާބިތު އަލްޖަހުދާރީ] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [ޢަބްދުލްވަޙްޙަބު އައްތަސް ތަޤާފީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަރުސް ދެއްވުމުން އޭނާގެ ލޯ ރަތްވެ، އަޑު މަތިވެ، ޖަޒުބާތުތައް ފޯރިގަދަވެ، ލަޝްކަރަށް އިންޒާރުދޭ މީހެއް ފަދައިން ގޮވާލައެވެ. ' އަދި އެކަލޭގެފާނު ގޮވާލައްވާނެއެވެ: 'އަހަރެން މި -ދެ އިނގިލި- ފަދައިން ޤިޔާމަތް އައުމާއެކު ފޮނުއްވިއްޖެއެވެ.' ޝަހާދަތް އިނގިލިތަކާއި މެދު އިނގިލިތަކެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އައްމާ ބަޢުދޫ؛ ހަމަކަށަވަރުން އެންމެ ރަނގަޅު ކަމަކީ الله ގެ ފޮތާއި އެންމެ ރަނގަޅު ހިދާޔަތަކީ މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ހިދާޔަތާއި، އެންމެ ނުބައި ކަންކަމަކީ އީޖާދު ކުރެވޭ އެއްޗެއް، އަދި ކޮންމެ ބިދުޢައަކީ މަގުފުރެދުމެވެ'. އަދި އެކަލޭގެފާނު ކުރިން ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވީ: 'މުދާ ދޫކޮށްލާ މީހާ، ދެން އެއީ އޭނާގެ ވާރިސުންނަށްޓަކައެވެ. އަދި ދަރަންޏެއް ނުވަތަ އަމާނާތެއް ދޫކޮށްލި މީހަކު ދެން އަހަރެން އުފުލާނަމެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ الْمَدَنِيُّ أَبُو عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا هُمَا اثْنَتَانِ الْكَلَامُ وَالْهَدْيُ فَأَحْسَنُ الْكَلَامِ كَلَامُ اللَّهِ وَأَحْسَنُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ أَلَا وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدِثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ شَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ أَلَا لَا يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ الْأَمَدُ فَتَقْسُوَ قُلُوبُكُمْ أَلَا إِنَّ مَا هُوَ آتٍ قَرِيبٌ وَإِنَّمَا الْبَعِيدُ مَا لَيْسَ بِآتٍ أَلَا أَنَّمَا الشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَالسَّعِيدُ مَنْ وُعِظَ بِغَيْرِهِ أَلَا إِنَّ قِتَالَ الْمُؤْمِنِ كُفْرٌ وَسِبَابُهُ فُسُوقٌ وَلَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ أَلَا وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ لَا يَصْلُحُ بِالْجِدِّ وَلَا بِالْهَزْلِ وَلَا يَعِدُ الرَّجُلُ صَبِيَّهُ ثُمَّ لَا يَفِي لَهُ فَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارَ وَإِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّهُ يُقَالُ لِلصَّادِقِ صَدَقَ وَبَرَّ وَيُقَالُ لِلْكَاذِبِ كَذَبَ وَفَجَرَ أَلَا وَإِنَّ الْعَبْدَ يَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا
[މުޙައްމަދު ބިން އުބައިދު ބިން މައިމޫން އަލް މަދާނީ އަބޫ އުބައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު ބިން އަބޫ ކާތިރު] ގެ އަރިހުން [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [އަބުލް އަޙްވާޝް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ފަހެ އެންމެ ރަނގަޅު ބަސްތަކަކީ الله ގެ ބަސްފުޅުތަކެއް ކަމަށާއި، އެންމެ ރަނގަޅު ހިދާޔަތަކީ މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ހިދާޔަތެވެ. ތިބާ އާކަމެއް ނުކުރާކަން އެނގޭށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެންމެ ނުބައި ކަންކަމަކީ އަލަށް އީޖާދުކުރެވޭ ކަންތައްތަކެއް ކަމަށާއި، ކޮންމެ ބިދުޢައަކީ ބިދުޢައެއް ކަމަށާއި، ކޮންމެ ބިދުޢައަކީ މަގުފުރެދުމެއް ކަމަށެވެ. ތިބާގެ ޚިޔާލުތަކުގައި މާގިނަ ވަގުތު ހޭދަނުކުރާކަން، ތިބާގެ ހިތްތައް ހަރުވާންދެން ހޭދަނުކުރާކަން އެނގޭށެވެ. އަންނާނެ ކޮންމެ އެއްޗަކީ ކައިރި އެއްޗެއްކަން، އަދި ދުރުގައި އޮތް އެއްޗަކީ ނާންނާނެ އެއްޗެއްކަން ދަންނާށެވެ. ނިކަމެތި މީހާއަކީ މަންމަގެ ބަނޑުގައި ނިކަމެތިވެގެން އުޅުނު މީހާކަން އެނގޭށެވެ، އަދި އުފާވެރި މީހާއަކީ އެނޫން އެއްޗަކުން ނަސޭހަތް ދެވޭ މީހާކަން ދަންނާށެވެ. މުސްލިމަކު މަރާލުމަކީ ކުފުރެއްކަން، އަދި އޭނާއަށް ފުރައްސާރަކުރުމަކީ ނުބައިކަމެއްކަން ދަންނާށެވެ. ތިން ދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު މުސްލިމަކު އޭނާގެ އަޚާއާ ވާހަކަ ނުދެއްކުމަކީ ޙަލާލު ކަމެއް ނޫނެވެ. ދޮގުހެދުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭކަން އެނގޭށެވެ، ސަބަބަކީ ދޮގުހެދުމަކީ ސީރިއަސްކޮށް ކުރިޔަސް ނުވަތަ މަލާމާތުގެ ގޮތުގައި ކުރިޔަސް ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއްވެސް މީހަކު އޭނާގެ ކުޑަ ދަރިފުޅަށް ވަޢުދުވެ، ދެން އެ ވަޢުދު ފުއްދައި ނުދޭށެވެ. ދޮގުހެދުމުން ފާފައަށް ވާޞިލްވެ، ފާފަ ނަރަކައަށް ގެންދެއެވެ. ތެދުވެރިކަމުން ހެޔޮކަން ލިބޭއިރު، ހެޔޮކަމުން ސުވަރުގެއަށް ގެންދެއެވެ. ތެދުވެރި މީހާއަށް ބުނާނީ: އޭނާ ވަނީ ތެދުވެރިވެ ރަނގަޅުވެފައެވެ. ދޮގުވެރިޔާއާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނީ: އޭނާ ވެފައިވަނީ ދޮގުވެރިއެއް އަދި ފާފަވެރިއެކެވެ. އަބަދު ދޮގުހަދާ އަޅާއެއް ދޮގުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި ރެކޯޑް ކުރެވޭނެއެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ إِلَى قَوْلِهِ وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبَابِ }فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِيهِ فَهُمْ الَّذِينَ عَنَاهُمْ اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޚާލިދު ބިން ޚިދާސް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް ބިން ޢުލައިޔާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތަށެވެ. އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުންނެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން ތާބިތު އަލްޖަހުދާރީ] އާއި [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަކީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލް ވައްހާބަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި، [އައްޔޫބު] އަށް [ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ މުލައިކާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ،؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم މި އާޔަތް ކިޔަވާފައި ވެއެވެ. އޭގެ -ކޮންޓެންޓްތަކުގެ ތެރޭގައި- ސާފު އާޔަތްތައް ހިމެނޭ، އެއީ ޤުރުއާނުގެ ކޮންޓެންޓްތަކުގެ ޖާޒުބިއްޔަތާއި ބާކީ ހުރި - އާޔަތްތައް- މުތަސްޔާބިހާތު' އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅާ ހަމައަށް: 'އަދި އެއްވެސް މީހަކަށް -އެއިން- ފިލާވަޅެއް ނުނެގޭނެ ބުއްދި ހުރި މީހުންނަށް މެނުވީ'. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭ ޢާއިޝާ، އެކަމާ މެދު ޖަދަލުކުރާ މީހުން ފެނުމުން، ދެން އެއީ الله ތަޢާލާ މާނަކުރައްވާ އެއްޗެއް، އެހެންކަމުން އެމީހުންނާ މެދު ސަމާލުވާށެވެ'.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 47
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا حَوْثَرَةُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا ضَلَّ قَوْمٌ بَعْدَ هُدًى كَانُوا عَلَيْهِ إِلَّا أُوتُوا الْجَدَلَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ }الْآيَةَ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަލީ ބިން އަލް މުންދިރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ފުދުލައިލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް، އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުން؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައުތުސާރަ ބިން މުޙައްމަދު] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝްރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ޙައްޖާޖު ބިން ދީނާރު] އަށް [އަބޫޣާލިބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢުމާމާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން މި އާޔަތް ކިޔައިދެއްވީ: 'އެކަމަކު އެއީ ޒުވާބު ކުރަން ލޯބިކުރާ ބައެކެވެ'.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 48
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ أَبُو هَاشِمِ بْنِ أَبِي خِدَاشٍ الْمَوْصِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِحْصَنٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ لِصَاحِبِ بِدْعَةٍ صَوْمًا وَلَا صَلَاةً وَلَا صَدَقَةً وَلَا حَجًّا وَلَا عُمْرَةً وَلَا جِهَادًا وَلَا صَرْفًا وَلَا عَدْلًا يَخْرُجُ مِنْ الْإِسْلَامِ كَمَا تَخْرُجُ الشَّعَرَةُ مِنْ الْعَجِينِ
އަޅުގަނޑުމެން [ދާއޫދު ބިން ސުލައިމާން އަލް އަސްކަރީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޢަލީ އަބޫ ހާޝިމް ބިން އަބޫ ޚިދާސީ އަލް މައުޝީލީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން މިޙޝާން] އަށް [އިބްރާހީމް ބިން އަބޫޢަބްލާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން އަދު ދައިލަމީ] ގެ އަރިހުން [ޙުޒްދައިފާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭނާގެ ރޯދައާއި، ނަމާދާއި، ޞަދަޤާތާއި، ޙައްޖާއި، ޢުމްރާއާއި، ޖިހާދާއި، އޭނާގެ ސުލޫކާއި، އަދުލުވެރިކަމެވެ. އޭނާ އިސްލާމްދީނުން ނުކުންނަނީ ފުށުން އިސްތަށިގަނޑެއް ނިކުންނަ ފަދައިންނެވެ.'
Hadith
Imam Ibnu Majah : 49
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مَنْصُورٍ الْحَنَّاطُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْمُغِيرَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَى اللَّهُ أَنْ يَقْبَلَ عَمَلَ صَاحِبِ بِدْعَةٍ حَتَّى يَدَعَ بِدْعَتَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ސަޢީދަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ބިޝްރު ބިން މަންސޫރު އަލް ހަންނަތު] [އަބޫ ޒައިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަލް މުޣީރާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 50
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ وَهَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَرْدَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَرَكَ الْكَذِبَ وَهُوَ بَاطِلٌ بُنِيَ لَهُ قَصْرٌ فِي رَبَضِ الْجَنَّةِ وَمَنْ تَرَكَ الْمِرَاءَ وَهُوَ مُحِقٌّ بُنِيَ لَهُ فِي وَسَطِهَا وَمَنْ حَسَّنَ خُلُقَةُ بُنِيَ لَهُ فِي أَعْلَاهَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އިބްރާހީމް އައްދީމާޝްޤީ] އާއި [ހާރޫން ބިން އިސްޙާޤު]، ދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އެއީ [އިބްނު އަބޫ ފުޑައިކް] [ސަލާމާ ބިން ވަރުދާން] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ރަނގަޅު ވާހަކައެއް ބުނި ނަމަވެސް ބަހުސް ދޫކޮށްލި މީހަކު ސުވަރުގެ މެދުތެރޭގައި އޭނާއަށް ގަނޑުވަރެއް ބިނާކުރެވޭނެއެވެ. އޭނާގެ އަޚްލާޤު ރަނގަޅު ކުރިޔަސް، އެންމެ މަތީ ސުވަރުގެއިން އޭނާއަށްޓަކައި ގަނޑުވަރެއް ބިނާކުރެވޭނެއެވެ.'
Hadith
Imam Ibnu Majah : 51
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَعَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ح و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَحَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ وَشُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمُ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ فَإِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
[އަބޫ ކުރުރައިބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢަބްދުﷲ ބިން އިދްރީސް] އާއި [ޢަބްދާޙް] އާއި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަދި [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުންނެވެ. [ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] އާއި [މާލިކު ބިން އަނަސް] އަދި [ޙަފްޝް ބިން މައިސާރާ] އަދި [ޝުޢަޢިބު ބިން އިސްޙާޤު] [ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރު ބިން އަލްޢަޞް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ޢިލްމުވެރިން އަތުލައިގެން ޢިލްމު ނަގާލައްވައެވެ. އެއްގޮތަކަށްވެސް ޢިލްމުވެރިއަކު ނެތްނަމަ، މީހުން ޖާހިލު ލީޑަރުން ނަގައި، އެމީހުންނާ ސުވާލުކުރުމުން، ޢިލްމެއް ނެތި ފަތުވާތައް ނެރޭނެ، އެހެންކަމުން އެމީހުން މަގުފުރެދި އޮޅުވާލާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Ibnu Majah : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ حُمَيْدُ بْنُ هَانِئٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أُفْتِيَ بِفُتْيَا غَيْرَ ثَبَتٍ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދަށް] [ސަޢީދު ބިން އަބޫ އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޙާނީ` ހުމައިދު ބިން ހާނީ` އަލް ޚައުލާނީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢުޘްމާން މުސްލިމް ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ވާރިދުވެވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَجَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ أَنْعُمٍ هُوَ الْإِفْرِيقِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِلْمُ ثَلَاثَةٌ فَمَا وَرَاءَ ذَلِكَ فَهُوَ فَضْلٌ آيَةٌ مُحْكَمَةٌ أَوْ سُنَّةٌ قَائِمَةٌ أَوْ فَرِيضَةٌ عَادِلَةٌ
[މުޙައްމަދު އިބްނުލްޢަލާ` އަލް ޙަމްދާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. 'ޢިލްމަކީ ތިން އެއްޗެއް ކަމުގައި ވާއިރު، ބާކީ އޮތީ ހަމައެކަނި ހެޔޮކަން: ކަނޑައެޅިފައިވާ އާޔަތާއި، ތެދުވެރި ސުންނަތާއި، ޢަދުލުވެރި ފަރަޢިދުލެވެ.'
Hadith
Imam Ibnu Majah : 54
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ حَمَّادٍ سَجَّادَةُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَلَمَّا بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ لَا تَقْضِيَنَّ وَلَا تَفْصِلَنَّ إِلَّا بِمَا تَعْلَمُ فَإِنْ أَشْكَلَ عَلَيْكَ أَمْرٌ فَقِفْ حَتَّى تَبَيَّنَهُ أَوْ تَكْتُبَ إِلَيَّ فِيهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޙަސަން ބިން ހައްމާދު ސައްޖާދާ] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު އަލްއުމާވީ] އަށް [މުޙައްމަދު ބިން ސަޢީދު ބިން ޙަސަން] ގެ އަރިހުން [ޢުބާދާ ބިން ނޫސައި] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޣަނީމް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެން ޔަމަނަށް ފޮނުއްވުމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މައްސަލައެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ދެން އެކަން ސާފުވާންދެން މަޑުކޮށްލައްވާ ނުވަތަ އަހަންނަށް ސިޓީއެއް ލިޔުއްވާށެވެ.'
Hadith
Imam Ibnu Majah : 55
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الرِّجَالِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ يَزَلْ أَمْرُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مُعْتَدِلًا حَتَّى نَشَأَ فِيهِمْ الْمُوَلَّدُونَ أَبْنَاءُ سَبَايَا الْأُمَمِ فَقَالُوا بِالرَّأْيِ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުވައިދު ބިން ސަޢީދަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އަބޫ ޢަރު ރިޖަލް] އަށް [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢަމްރު އަލް އައުޒާޢީ] ގެ ކިބައިން [ޢަބްދާ ބިން އަބޫ ލުބާބާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރު ބިން އަލް އަޝް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. އެމީހުން މަގުފުރެދިގެން މަގުފުރެދިގެން އުޅެންދެން ލަޖިކް ބޭނުންކޮށްގެން ޖަދަލުކުރާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Ibnu Majah : 56
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الطَّنَافِسِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ أَوْ سَبْعُونَ بَابًا أَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَأَرْفَعُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު އާތު ތަނަފޫސީ] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ވާކީޢު] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔަ މީހާ ބުނި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ސުފްޔާން] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔަ މީހާ ބުނި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ސުހައިލް ބިން އަބޫ ޞާލިޙް] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔަ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ [އަބޫ ހުރައިރާ] ވިދާޅުވި އެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ދަށުދަރަޖައިގެ އެއްޗަކީ މަގުމަތިން ކަނޑިއެއް ނައްޓާލުމެވެ، އަދި އެންމެ މަތީ އެއްޗަކީ ލާ އިލާހާ އިއްލާ - الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތް - ކިޔުމެވެ. ޙައްޤުވެރިކަމަކީ އީމާންތެރިކަމުގެ ބައެކެވެ'. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޚާލިދު އަލް އަޙްމަރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އަޖްލާނަށް] ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުންނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން [ޢަމްރޫ ބިން ރާފީ’] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ޖާރިރު] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔަ މީހާ ބުނި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ސުހައިލް] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ އެ އެންމެން [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރު] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ވިދާޅުވި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޞާލިޙް] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޙުރައިރާ] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ފަދައިން މަތީގައިވާ ޙަދީޘްފުޅެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 57
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ إِنَّ الْحَيَاءَ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞައްޙަލް ބިން އަބޫ ޞަޙްލް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޔަޒީދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެދެމީހުންވެސް ބުނެފައިވެއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް [އަޒް-ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ ފަރާތުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ. 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އިއްވެވީ މީހަކު އޭނާގެ އަޚާއަށް ޙައްޤުވެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ނަސޭހަތްތެރިވަމުންނެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 58
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرٍ وَلَا يَدْخُلُ النَّارَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ
[ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] [އަލްއަޢުމާސީ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުންނެވެ. [ޢަލީ ބިން މައިމޫން އާރް ރަޤީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ސަޢީދު ބިން މަސްލަމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢުމާސީ] އިން [އިބްރާހީމް] އިން [އަލްޤާމާ] އިން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 59
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَلَّصَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ النَّارِ وَأَمِنُوا فَمَا مُجَادَلَةُ أَحَدِكُمْ لِصَاحِبِهِ فِي الْحَقِّ يَكُونُ لَهُ فِي الدُّنْيَا أَشَدَّ مُجَادَلَةً مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِرَبِّهِمْ فِي إِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ أُدْخِلُوا النَّارَ قَالَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَحُجُّونَ مَعَنَا فَأَدْخَلْتَهُمْ النَّارَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَأَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ مِنْهُمْ فَيَأْتُونَهُمْ فَيَعْرِفُونَهُمْ بِصُوَرِهِمْ لَا تَأْكُلُ النَّارُ صُوَرَهُمْ فَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ النَّارُ إِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ إِلَى كَعْبَيْهِ فَيُخْرِجُونَهُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرَجْنَا مَنْ قَدْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ أَخْرِجُوا مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَزْنُ دِينَارٍ مِنْ الْإِيمَانِ ثُمَّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَزْنُ نِصْفِ دِينَارٍ ثُمَّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍقَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَمَنْ لَمْ يُصَدِّقْ هَذَا فَلْيَقْرَأْ{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا }
އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ] ވިދާޅުވެފައި، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] ވިދާޅުވިއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [މާޢުމަރު] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [‘އަތޯ` ބިން ޔާސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެބައިމީހުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އައިސް އެމީހުންގެ ސިފަތަކުން ދެނެގަނެ، އެމީހުންގެ ސިފަތައް އަލިފާނުން ފިލައިގެން ނުދެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަލިފާނުގެ ހާދިސާގައި ކަނބުލޭގެ އަލިފާން ރޯވެފައިވާ ބައެއް މީހުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ބައެއްގެ ފައިތިލަ އަލިފާން ރޯވެގެން ދިޔައެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން ނެރުނެވެ. ދެން އެމީހުން ގޮވާލިއެވެ. 'އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، ކަލޭގެފާނު އަހަރެމެންނަށް ނެރުމަށް އަމުރުކުރެއްވި މީހުން އަހަރެމެން ނެރެފިން.' ދެން އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން އޭނާގެ ހިތުގައި ބައި ދީނާރާ އެއްވަރުގެ އީމާންތެރިކަމެއް އޮތް މީހާއެވެ. ދެން އޭނާގެ ހިތުގައި އީމާންތެރިކަން ހުންނަނީ ކަދުރު ދަނޑިއެއްގެ ބަރުދަނާ އެއްވަރުގެ މީހާއެވެ.' އަބޫ ސަޢީދު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Ibnu Majah : 60
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ نَجِيحٍ وَكَانَ ثِقَةً عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ جُنْدُبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِتْيَانٌ حَزَاوِرَةٌ فَتَعَلَّمْنَا الْإِيمَانَ قَبْلَ أَنْ نَتَعَلَّمَ الْقُرْآنَ ثُمَّ تَعَلَّمْنَا الْقُرْآنَ فَازْدَدْنَا بِهِ إِيمَانًا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަލީ ބިން މުޙައްމަދު] ރިވާވެގެންވަނީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމަދު ބިން ނާޖިޙް] އަށް - އޭނާއަކީ އިތުބާރު ކުރެވޭ ބޭފުޅެއް - [އަބޫ ޢިމްރާން އަލް ޖައުނީ] ގެ އަރިހުން [ޖުންދުބު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެމެން ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކު އުޅުނުއިރު، އެދުވަސްވަރު އަހަރެމެން ތިބީ ވަރުގަދަ ޒުވާނުންނެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޤުރުއާން ދަސްކުރުމުގެ ކުރިން އީމާންކަން ދަސްވި، ދެން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޤުރުއާން ދަސްވި، އެހެންވީމާ އެކަމުގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުމެންގެ އީމާންތެރިކަން އިތުރުވިއެވެ.'
