Imam Ibnu Majah : 41
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبَيْنِ
O n’à dito [Abu Bakr bin Abu Syaibah] o l’à dito, o n’à dito [Waki’] da [Sufyan] da [Habib bin Abu Thabit] da [Maimun bin Abu Syabib] da [Mughirah bin Syaibah] o l’à dito; O Rasulullah o l’à dito: ‘Chi se trasmette un hadith da mi, tanto ch’o vedde che l’hadith o l’é unna buxia, aloa o l’é un di buxioxi’.
Imam Ibnu Majah : 42
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَشِيرِ بْنِ ذَكْوَانَ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي الْمُطَاعِ قَالَ سَمِعْتُ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ يَقُولُقَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً وَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ وَذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَعَظْتَنَا مَوْعِظَةَ مُوَدِّعٍ فَاعْهَدْ إِلَيْنَا بِعَهْدٍ فَقَالَ عَلَيْكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا وَسَتَرَوْنَ مِنْ بَعْدِي اخْتِلَافًا شَدِيدًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْأُمُورَ الْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
O n’à dito [o Abdullah bin Ahmad o bin Basyir o Dzakwan Ad Dimasyqi] o l’à dito, o n’à dito [o Al Walid bin Muslim] o l’à dito, o n’à dito [o Abdullah o bin Al ‘Ala`] o l’à dito, o m’à dito [Yahya bin Abi Al Mutha’] o l’à dito; Ho sentio [‘Irbadl bin Sariyah] dî; — Un giorno o Profeta o l’é stæto tra de nò. O dava di conseggi ch’ean ben ben toccanti, che favan tremmâ i cheu e sciortî e lagremme. Allora o l'à dito; «O Messaggê de Allah, ti n'æ dæto un conseggio de addio, donca dæne un testamento». O l’à dito: ‘Ti devi avei paû de Allah, ascoltâ e obedî anche à un scciavo Habasyi. E dòppo a mæ mòrte, ti veddiæ de dispute assæ terribile, donca ti dovieivi tegnîse a-a mæ sunna e a-a sunna do Rashidun khulafaur ch’o l’à reçevuo a guidda. Morse a sunnah co-i denti molari e no anæ apreuvo à de cöse inventæ, perché in veitæ tutto o bid’ah o l’é erexia.»
Imam Ibnu Majah : 43
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ بِشْرِ بْنِ مَنْصُورٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ السَّوَّاقُ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو السُّلَمِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ يَقُولُوَعَظَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَوْعِظَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَمَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا قَالَ قَدْ تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا لَا يَزِيغُ عَنْهَا بَعْدِي إِلَّا هَالِكٌ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِمَا عَرَفْتُمْ مِنْ سُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَعَلَيْكُمْ بِالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّمَا الْمُؤْمِنُ كَالْجَمَلِ الْأَنِفِ حَيْثُمَا قِيدَ انْقَادَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Ne l’é stæto dito che [Isma’il ben Bisyr ben Manshur] e [Ishaq ben Ibrahim As Sawwaq] an dito tutti doî; o n’à dito [Abdurrahman bin Mahdi] da [Mu’awiyah bin Salih] da [Dlamrah bin Habib] da [Abdurrahman bin ‘Amru As Sulami] ch’o l’à sentio [’Irbadl bin Sariyah] dî; O Rasulullah o n'à dæto un conseggio ch'o l'à fæto sciortî e larme e i cheu tremman. Coscì gh’emmo dito; «O Messaggê de Allah, sto chì o l’é de fæto un conseggio de separaçion, donca cöse ne lasci?» O Profeta o l’à dito: ‘Ve ò lasciou unna guidda ciæa, a neutte a l’é comme o giorno. Nisciun o se desviâ da lê dòppo de mi ma o perdià. Chi de voscià o vive o vedde tante dispute. Coscì ti devi tegnîte à quello che ti sa da-a mæ sunna, e a sunna do Rashidun Khulafaur ch’o l’à reçevuo a mæ guidda, morse quelle sunna co-i to denti molari. Ti devi ëse obbediente anche à un scciavo Habasyi. O credente o l’é comme un cammello domestico, donde o l’é ligou o l’obbedià’. O n’à dito [o Yahya bin Hakim] o l’à dito, o n’à dito [o Abdul Malik bin Ash Shabbah Al Misma’i] o l’à dito, o n’à dito [o Tsaur bin Yazid] da [Khalid bin Ma’dan] da [Abdurrahman bin ‘Amru] da [’Irbadl bin Sariyah] o l’à dito; 'O Messaggê de Allah o n'à portou inta preghea do mattin, dapeu o s'é vortou à niatri e o n'à dæto di conseggi ben ben toccanti'. Dapeu o l’à mensunou comme into hadith de d’ato.
Imam Ibnu Majah : 44
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَطَبَ احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَعَلَا صَوْتُهُ وَاشْتَدَّ غَضَبُهُ كَأَنَّهُ مُنْذِرُ جَيْشٍ يَقُولُ صَبَّحَكُمْ مَسَّاكُمْ وَيَقُولُ بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةَ كَهَاتَيْنِ وَيَقْرِنُ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى وَيَقُولُ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ خَيْرَ الْأُمُورِ كِتَابُ اللَّهِ وَخَيْرُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ وَكَانَ يَقُولُ مَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِأَهْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَعَلَيَّ وَإِلَيَّ
Ne l'é stæto dito che [o Suwaid bin Sa'id] e o [Ahmad bin Thabit Al Jahdari] an dito tutti doî; o n’à dito [Abdul Wahhab Ats Tsaqafiy] da [Ja’far bin Muhammad] da [seu poæ] da [Jabir bin Abdullah] o l’à dito; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam quande o dava un sermon i seu euggi vegnivan rosci, a seu voxe a l'ea erta e e seu emoscioin ean pascionæ, comme s'o fïse un avvertimento a-e truppe, o l'à gridou: 'Attençion, o nemigo o vegnià a-a mattin, o nemigo o vegnià a-o dòppomeizzogiorno! ’ E o l’à esclamou: ‘Son stæto mandou con l’arrivo do Giorno do Giudiçio comme ste -doe die-’, o l’à misso e doe die insemme; dito indiçe e dito medio. O l'à dito aloa: ''Amma ba'du; De fæto, a cösa ciù boña a l’é o Libbro de Allah e a megio guidda a l’é a guidda do Mahomed, a cösa ciù brutta a l’é quello ch’o l’é compòsto, e tutte e erexie en erexie». E o diva delongo: «Chi lascia propietæ, o l’é pe-i seu eredi». E chi o lascia un debito ò unna fiduçia, o portiò mi».
Imam Ibnu Majah : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ الْمَدَنِيُّ أَبُو عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا هُمَا اثْنَتَانِ الْكَلَامُ وَالْهَدْيُ فَأَحْسَنُ الْكَلَامِ كَلَامُ اللَّهِ وَأَحْسَنُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ أَلَا وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدِثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ شَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ أَلَا لَا يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ الْأَمَدُ فَتَقْسُوَ قُلُوبُكُمْ أَلَا إِنَّ مَا هُوَ آتٍ قَرِيبٌ وَإِنَّمَا الْبَعِيدُ مَا لَيْسَ بِآتٍ أَلَا أَنَّمَا الشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَالسَّعِيدُ مَنْ وُعِظَ بِغَيْرِهِ أَلَا إِنَّ قِتَالَ الْمُؤْمِنِ كُفْرٌ وَسِبَابُهُ فُسُوقٌ وَلَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ أَلَا وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ لَا يَصْلُحُ بِالْجِدِّ وَلَا بِالْهَزْلِ وَلَا يَعِدُ الرَّجُلُ صَبِيَّهُ ثُمَّ لَا يَفِي لَهُ فَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارَ وَإِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّهُ يُقَالُ لِلصَّادِقِ صَدَقَ وَبَرَّ وَيُقَالُ لِلْكَاذِبِ كَذَبَ وَفَجَرَ أَلَا وَإِنَّ الْعَبْدَ يَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا
O n’à dito [o Muhammad bin Ubaid bin Maimun Al Madani Abu Ubaid] o l’à dito, o n’à dito [o mæ poæ] da [o Muhammad bin Ja’far bin Abu Kathir] da [Musa bin ‘Uqbah] da [Abu Ishaq] da [Abul Ahwash] da [Abdullah bin Mas’ud] o l’à dito; O Profeta o l’à dito: ‘ Tutte doe son paròlle e guidda. Donca e megio poule son Kalamullah, e a megio guidda a l’é a guidda do Muhammad. Pe favô, saiæ, no creâ de neuve cöse. De fæto, e cöse ciù brutte en de neuve cöse -creæ-, e tutte e cöse neuve en bid’ah, e tutte e bid’ah en eretiche. Saieiva, no sonnâ tròppo tempo, fin che o teu cheu o no vëgne duro. Saieiva che tutto quello ch’o l’é apreuvo à vegnî o l’é vexin, e che quello ch’o l’é lontan o l’é quarcösa ch’o no vegnià. Saieiva che a persoña miserabile a l’é quella ch’a l’é miserabile into ventrello de seu moæ, e a persoña feliçe a l’é quella ch’a l’à di conseggi da-e atre persoñe. Saieiva, de fæto, ammassâ un mossulman o l’é descredulitæ, e insultâlo o l’é grammossa. No l'é halal pe un mossulman de no parlâ con seu fræ pe ciù de trei giorni. Saieiva, tegnîse lontan da dî de böxie, de fæto a böxia a no l'é giustificâ se fæta pe serio ò pe giogâ. Che nisciun o fasse unna promissa à un figgeu e dapeu o no â mantëgne. De fæto, a buxia a portià à de açioin peccatoe e de fæto e açioin peccatose portian à l’inferno. De fæto, l’onestæ a mostrià a bontæ e a bontæ a mostrià o çê. E o saià dito à unna persoña onesta; o l’à agio onestamente e o l’à fæto ben. Mentre a-i bugiardi se dixe; o l’à commesso de buxie e peccou. Un servitô ch'o l'à delongo de buxie, o saià registrou a-i öggi de Allah comme un buxioso».
Imam Ibnu Majah : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ إِلَى قَوْلِهِ وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبَابِ }فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِيهِ فَهُمْ الَّذِينَ عَنَاهُمْ اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ
O n’à dito [o Muhammad bin Khalid bin Khidas] o l’à dito, o n’à dito [o Isma’il bin ‘Ulaiyah] o l’à dito, o n’à dito [o Ayyub]. E segondo unn'atra riga; O n’à dito [o Ahmad bin Thabit Al Jahdari] e [o Yahya bin Hakim], tutti doî an dito; o ne l'à narrao [Abdul Wahhab] o l'à dito, o l'à narrao a [Ayyub] da [Abdullah bin Abu Awalkah] da [Aisyah] o l'à dito,; O Rasulullah o l’à lezzuo sto verscio: ‘O l’é quello ch’o l’à mandou zu o Libbro – o Coran – à ti. Tra i seu contegnui gh’é di versci assolui, che son i contegnui prinçipæ do Coran e di atri versci che son mutasyaabihaat, che pòrtan a-e seu poule: «E no se peu imprende nisciuña leçion da loiatri feua che quelle da comprenscion». Dapeu o l’à dito: «O Aisha, se ti veddi de gente che se discuttan in sce quello, aloa son quelle che Allah o l’à intençionou, donca stæ attenti à loiatre».
Imam Ibnu Majah : 47
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا حَوْثَرَةُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا ضَلَّ قَوْمٌ بَعْدَ هُدًى كَانُوا عَلَيْهِ إِلَّا أُوتُوا الْجَدَلَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ }الْآيَةَ
O n’à dito [o Ali bin Al Mundzir] o l’à dito, o n’à dito [o Muhammad bin Fudlail], E segondo unn’atra riga; O n’à dito [Hautsarah bin Mahomed] o l’à dito, o n’à dito [Mahomed bin Bisyr] tutti doî an dito; o n’à dito [o Hajjaj bin Dinar] da [Abu Ghalib] da [Abu Umamah] o l’à dito; O Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam o l’à dito: ‘Un pòpolo o no se perderà dòppo a guidda fintanto ch’o l’arresta drento, feua che quelli che ghe piaxe discutte’. Dapeu l’à lezzuo sto verscio: ‘ma son un pòpolo ch’o ghe piaxe discutte’.
Imam Ibnu Majah : 48
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ أَبُو هَاشِمِ بْنِ أَبِي خِدَاشٍ الْمَوْصِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِحْصَنٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ لِصَاحِبِ بِدْعَةٍ صَوْمًا وَلَا صَلَاةً وَلَا صَدَقَةً وَلَا حَجًّا وَلَا عُمْرَةً وَلَا جِهَادًا وَلَا صَرْفًا وَلَا عَدْلًا يَخْرُجُ مِنْ الْإِسْلَامِ كَمَا تَخْرُجُ الشَّعَرَةُ مِنْ الْعَجِينِ
O n’à dito [o Daud bin Sulaiman Al ‘Askari] o l’à dito, o n’à dito [o Muhammad bin Ali Abu Hasyim bin Abu Khidasy Al Maushili] o l’à dito; o n’à dito [o Muhammad bin Mihshan] da [Ibrahim bin Abu ‘Ablah] da [Abdullah bin Ad Dailami] da [Huzdaifah] o l’à dito; O Rasulullah o l’à dito: ‘ Allah o no l’açetta da-i eretichi; digiuno, preghea, elemosina, hajj, umrah, jihad, comportamento e giustiçia. O l'é vegnuo feua da l'Islam comme i cavelli ne vëgnan da-a fæña».
Imam Ibnu Majah : 49
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مَنْصُورٍ الْحَنَّاطُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْمُغِيرَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَى اللَّهُ أَنْ يَقْبَلَ عَمَلَ صَاحِبِ بِدْعَةٍ حَتَّى يَدَعَ بِدْعَتَهُ
O n’à dito [o Abdullah bin Sa’id] o l’à dito, o n’à dito [o Bisyr bin Manshur Al Hannath] da [Abu Zaid] da [Abu Al Mughirah] da [Abdullah bin Abbas] o l’à dito; O Profeta o l’à dito: «Allah o l’é reluttante à açettâ e prattiche de un eretico fin à quande o no l’abbandona a seu erexia».
Imam Ibnu Majah : 50
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ وَهَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَرْدَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَرَكَ الْكَذِبَ وَهُوَ بَاطِلٌ بُنِيَ لَهُ قَصْرٌ فِي رَبَضِ الْجَنَّةِ وَمَنْ تَرَكَ الْمِرَاءَ وَهُوَ مُحِقٌّ بُنِيَ لَهُ فِي وَسَطِهَا وَمَنْ حَسَّنَ خُلُقَةُ بُنِيَ لَهُ فِي أَعْلَاهَا
O n’à dito [o Abdurrahman bin Ibrahim Ad Dimasyqi] e [o Harun bin Ishaq], tutti doî an dito; o n’à dito [Ibn Abu Fudaik] da [Salamah bin Wardan] da [Anas bin Malik] o l’à dito; O Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam o l’à dito: ‘Chi l’abbandona a buxia, tanto ch’o l’é fäso, un palaçio o ghe saià tiou sciù in sciô bòrdo do çê. Chi l’abbandona o dibattito ascì ch’o l’à raxon, ghe saià tiou sciù un palaçio into mezo do çê. Chi se megioa a seu morale, ghe saià tiou sciù un palaçio into çê ciù erto».
Imam Ibnu Majah : 51
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَعَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ح و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَحَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ وَشُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمُ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ فَإِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
Dòppo aveine dito [a-o Abu Kuraib] o l’à dito; o n’à dito [Abdullah bin Idris] e [’Abdah] e [Abu Mu’awiyah] e [Abdullah bin Numair] e [Muhammad bin Bisyr]. E segondo unn'atra riga; O n'à dito [o Suwaid bin Sa'id] ch'o l'à dito; o n’à dito [o Ali bin Mushir] e [o Malik bin Anas] e o [Hafsh bin Maisarah] e o [Syuaib bin Ishaq] da [Hisham bin Urwah] da [seu poæ] da [Abdullah bin Amru bin Al Ash] o l’à dito; O Profeta o l’à dito: ‘De fæto, Allah o no leva solo a conoscensa da-i òmmi. À tutti i mòddi, o leva a conoscensa con ammassâ i ulama. Se no gh'arresta pe ninte unna persoña pia, e gente piggian di cappi stupidi, quande ghe ven domandou dan a fatwa sensa conoscensa, aloa saian persci e portian pe straviâse».
Imam Ibnu Majah : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ حُمَيْدُ بْنُ هَانِئٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أُفْتِيَ بِفُتْيَا غَيْرَ ثَبَتٍ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ
O n’à dito [Abu Bakr bin Abu Syaibah] o l’à dito, o n’à dito [Abdullah bin Yazid] da [Sa’id bin Abu Ayyub] o l’à dito, o m’à dito [Abu Hani’ Humaid bin Hani’ Al Khaulani] da [Abu Uthman Mossulman bin Yasar] da [Abu Hurairah] o l’à dito; O Rasulullah o l’à dito: ‘Chi se ghe dà unna fatwa con unna fatwa ch’a no l’é vea, aloa o peccou o l’é in sciâ persoña ch’a l’à dæto a fatwa’.
Imam Ibnu Majah : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَجَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ أَنْعُمٍ هُوَ الْإِفْرِيقِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِلْمُ ثَلَاثَةٌ فَمَا وَرَاءَ ذَلِكَ فَهُوَ فَضْلٌ آيَةٌ مُحْكَمَةٌ أَوْ سُنَّةٌ قَائِمَةٌ أَوْ فَرِيضَةٌ عَادِلَةٌ
O n’à dito [o Mahomed Ibnul ‘Ala` Al Hamdani] o l’à dito; o m’à dito [Risydin bin Sa’d] e [Ja’far bin Aun] da [Ibnu An’um] – saieiva à dî Al Afriqi – da [Abdurrahman bin Rafi’] da [Abdullah bin ‘Amru] o l’à dito; O Profeta o l’à dito: ‘Gh’é træ conoscense, tanto che o resto o l’é solo de virtù; versci muhkamat, sunna drita e fara’idl’ giusto.
Imam Ibnu Majah : 54
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ حَمَّادٍ سَجَّادَةُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَلَمَّا بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ لَا تَقْضِيَنَّ وَلَا تَفْصِلَنَّ إِلَّا بِمَا تَعْلَمُ فَإِنْ أَشْكَلَ عَلَيْكَ أَمْرٌ فَقِفْ حَتَّى تَبَيَّنَهُ أَوْ تَكْتُبَ إِلَيَّ فِيهِ
O n’à dito [o Al Hasan bin Hammad Sajjadah] o l’à dito, o n’à dito [o Yahya bin Sa’id Al Umawi] da-o [Muhammad bin Sa’id bin Hassan] da-o [Ubadah bin Nusai] da-o [Abdurrahman bin Ghanim] o l’à dito, o n’à dito [o Mu’adz bin Jabal] o l’à dito; Quande o Rasulullah o m’à mandou into Yemen, o l’à dito: «No determinâ mai ò deçidde feua che con quello che saiæ». Se ti patisci un problema, aloa tegnî fin à quande o no vëgne ciæo ò ti me scrivi unna lettia».
Imam Ibnu Majah : 55
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الرِّجَالِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ يَزَلْ أَمْرُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مُعْتَدِلًا حَتَّى نَشَأَ فِيهِمْ الْمُوَلَّدُونَ أَبْنَاءُ سَبَايَا الْأُمَمِ فَقَالُوا بِالرَّأْيِ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
O n’à dito [o Suwaid bin Sa’id] o l’à dito, o n’à dito [Ibnu Abu Ar Rijal] da [Abdurrahman bin Amru Al Auza’i] da [Abdah bin Abu Lubabah] da [Abdullah bin Amru bin Al Ash] o l’à dito; Ho sentio o Rasulullah dî: «I affari di figgi d’Isra’il son arrestæ stabili fin à quande i descendenti son vegnui feua da-i prixonê. Argomentan pe mezo da lògica, donca son guiddæ pe errô e pòrtan à fäso».
Imam Ibnu Majah : 56
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الطَّنَافِسِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ أَوْ سَبْعُونَ بَابًا أَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَأَرْفَعُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
O n’à dito [o Ali bin Muhammad Ath Thanafus] o l’à dito, o n’à dito [o Waki’] o l’à dito, o n’à dito [o Sufyan] da [Suhail bin Abu Salih] da [Abdullah bin Dinar] da [Abu Salih] da [Abu Hurairah] o l’à dito; O Profeta o l’à dito: ‘A fede a l’à sessantaneuve, ò settanta pòrte. O ciù basso o l'é de levâ e spine da-a stradda, e o ciù erto o l'é o dito Laa Ilaaha Illallah -no gh'é divin che Allah-. A timiditæ a fa parte da fæ». O n’à dito [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ch’o l’à dito; o n’à dito [Abu Khalid Al Ahmar] da [Ibn 'Ajlan]. E segondo unn'atra riga; O n’à dito [’Amru bin Rafi’] o l’à dito, o n’à dito [o Jarir] da-o [Suhail] tutto da-o [Abdullah bin Dinar] da-o [Abu Salih] da-o [Abu Hurairah] da-o Profeta comme o hadith de d’ato.
Imam Ibnu Majah : 57
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ إِنَّ الْحَيَاءَ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Ne l’é stæto dito che [o Sahl bin Abu Sahl] e [o Muhammad bin Abdullah bin Yazid] an dito tutti doî; o n’à dito [Sufyan] da [Az Zuhri] da [Salim] da [seu poæ] o l’à dito; — O Profeta o l’à sentio un òmmo ch’o dava di conseggi à seu fræ in sciâ vergogna. Coscì o Profeta o l'à dito: «De fæto, a vergogna a fa parte da fæ».
Imam Ibnu Majah : 58
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرٍ وَلَا يَدْخُلُ النَّارَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ
O n'à dito [o Suwaid bin Sa'id] o l'à dito, o n'à dito [o Ali bin Mushir] da [Al A'masy]. E segondo unn'atra riga; O n’à dito [o Ali bin Maimun Ar Raqqi] o l’à dito, o n’à dito [o Sa’id bin Maslamah] da [Al A’masy] da [Ibrahim] da [Alqamah] da [Abdullah] o l’à dito; O Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam o l’à dito: ‘Unna persoña ch’a l’à into seu cheu o peiso d’arrogansa comme unna semensa de mostarda a no l’intrâ into çê, e unna persoña ch’a l’à o peiso de fæ comme unna semensa de mostarda into seu cheu a no l’intrâ inte l’inferno’.
Imam Ibnu Majah : 59
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَلَّصَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ النَّارِ وَأَمِنُوا فَمَا مُجَادَلَةُ أَحَدِكُمْ لِصَاحِبِهِ فِي الْحَقِّ يَكُونُ لَهُ فِي الدُّنْيَا أَشَدَّ مُجَادَلَةً مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِرَبِّهِمْ فِي إِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ أُدْخِلُوا النَّارَ قَالَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَحُجُّونَ مَعَنَا فَأَدْخَلْتَهُمْ النَّارَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَأَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ مِنْهُمْ فَيَأْتُونَهُمْ فَيَعْرِفُونَهُمْ بِصُوَرِهِمْ لَا تَأْكُلُ النَّارُ صُوَرَهُمْ فَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ النَّارُ إِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ إِلَى كَعْبَيْهِ فَيُخْرِجُونَهُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرَجْنَا مَنْ قَدْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ أَخْرِجُوا مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَزْنُ دِينَارٍ مِنْ الْإِيمَانِ ثُمَّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَزْنُ نِصْفِ دِينَارٍ ثُمَّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍقَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَمَنْ لَمْ يُصَدِّقْ هَذَا فَلْيَقْرَأْ{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا }
O l’à dito O l’à dito [o Muhammad bin Yahya] o l’à dito, o l’à dito [o Abdurrazzaq] o l’à dito, o l’à dito [o Ma’mar] da-o [Zaid bin Aslam] da-o [’Atho` bin Yasar] da-o [Abu Sa’id Al Khudri] o l’à dito; O Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam o l'à dito: «Se Allah o l'à tiou sciù i credenti da l'inferno e se sentan a-o seguo, aloa a discuscion tra un de voscià e o seu amigo in scê cöse giuste che se verifican inte sto mondo a no saià ciù intensa che a discuscion di credenti co-o seu Segnô in sciô fæto che i seu fræ vëgnan cacciæ inte l'inferno». O l’à dito: «Quelli che creddan dixan; — O nòstro Segnô, i nòstri fræ pregavan con niatri, digiunavan con niatri, e favan o Hajj con niatri, ma perché î l’æ missi inte l’inferno! ' Allah o dixe: 'Va e tiâ feua quelli che conosci da loiatri'. Coscì son vegnui da lê e î an reconosciui pe-e seu forme, e seu forme no vegnivan consummæ da-o feugo. Un de quelli o l'é stæto consummou da-o feugo fin à unna parte de tutti doî i seu veuo. E quarchedun o l'ea stæto consummou da-o feugo fin a-e zenogge. Coscì l'an tiou feua. Allora gh'an sciortio; ‘O nòstro Segnô, emmo fæto sciortî feua quelli che n’æ comandou’. Dapeu o l’à dito: «Fæ sciortî feua a persoña into quæ cheu gh’é a fede ch’a valla un dinâ». Dapeu gh’é a persoña into quæ cheu gh’é a fæ ch’a peisa mezo dinaro. Dapeu gh’é a persoña into quæ cheu gh’é a fæ pesante comme unna semensa de mostarda’. O Abu Sa’id o l’à dito: «Chi no credde à questo, aloa o leze: «De fæto, Allah o no fa torto à nisciun manco grande comme unna partiçella, e se gh’é unna virtù grande comme unna partiçella, Allah o â moltiplichià de seguo e o ghe daià unna gran recompensa».
Imam Ibnu Majah : 60
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ نَجِيحٍ وَكَانَ ثِقَةً عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ جُنْدُبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِتْيَانٌ حَزَاوِرَةٌ فَتَعَلَّمْنَا الْإِيمَانَ قَبْلَ أَنْ نَتَعَلَّمَ الْقُرْآنَ ثُمَّ تَعَلَّمْنَا الْقُرْآنَ فَازْدَدْنَا بِهِ إِيمَانًا
O n’à dito [o Ali bin Mahomed] o l’à dito, o n’à dito [o Waki’] o l’à dito, o n’à dito [o Hammad bin Najih] -o tsiqah -fiou- – da [Abu Imran Al Jauni] da [Jundub bin Abdullah] o l’à dito; — Quande eimo co-o Profeta, à quelli tempi eimo di zoeni fòrti. Noemme emmo studiou a fæ avanti de studiâ o Coran, dapeu emmo studiou o Coran, coscì a nòstra fæ a l'é cresciua'.