Imam Ibnu Majah : 41
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبَيْنِ
Ekɛɛ wɔ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Waki’] kɛjɛ [Sufyan] kɛjɛ [Habib bin Abu Thabit] kɛjɛ [Maimun bin Abu Syabib] kɛjɛ [Mughirah bin Syu’bah] ekɛɛ; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛ hadith ko ni jɛ miŋɔɔ lɛ baaha, yɛ be mli ni enaa akɛ hadith lɛ ji amale lɛ, no lɛ eji amalelɔi lɛ ateŋ mɔ kome’.
Imam Ibnu Majah : 42
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَشِيرِ بْنِ ذَكْوَانَ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي الْمُطَاعِ قَالَ سَمِعْتُ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ يَقُولُقَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً وَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ وَذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَعَظْتَنَا مَوْعِظَةَ مُوَدِّعٍ فَاعْهَدْ إِلَيْنَا بِعَهْدٍ فَقَالَ عَلَيْكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا وَسَتَرَوْنَ مِنْ بَعْدِي اخْتِلَافًا شَدِيدًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْأُمُورَ الْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Ekɛɛ wɔ [Abdullah bin Ahmad bin Basyir bin Dzakwan Ad Dimasyqi] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Al Walid bin Muslim] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Abdullah bin Al ‘Ala`] ekɛɛ, ekɛɛ mi [Yahya bin Abi Al Mutha’] ekɛɛ; Mi nu ni [‘Irbadl bin Sariyah] kɛɛ akɛ; ‘Gbi ko lɛ, Gbalɔ lɛ damɔ wɔteŋ. Ekɛ ŋaawoo ni taa mɔ tsuiŋ waa ha, ni eha tsuii hoso ni yaafonui ho. Kɛkɛ ni ekɛɛ; 'O Allah bɔfo, oha wɔ sɛɛsaramɔ ŋaa kome, no hewɔ lɛ ha wɔ kpaŋmɔ wolo'. Ekɛɛ akɛ: ‘Esa akɛ oshe Allah gbeyei, obo toi ni obo Habasyi nyɔŋ po toi. Ni yɛ migbele sɛɛ lɛ, obaana béi ni yɔɔ gbeyei waa, no hewɔ lɛ esa akɛ okɛ ohe akpɛtɛ mi sunnah lɛ kɛ Rashidun khulafaur ni nine shɛ gbɛtsɔɔmɔ nɔ lɛ sunnah lɛ he. Okɛ onyanyɔji amɔ sunnah lɛ, ni okanyiɛ nibii ni afee lɛ pɛpɛɛpɛ asɛɛ, ejaakɛ yɛ anɔkwale mli lɛ bid’ah fɛɛ ji tsɔɔmɔi ni ejaaa.’
Imam Ibnu Majah : 43
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ بِشْرِ بْنِ مَنْصُورٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ السَّوَّاقُ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو السُّلَمِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ يَقُولُوَعَظَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَوْعِظَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَمَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا قَالَ قَدْ تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا لَا يَزِيغُ عَنْهَا بَعْدِي إِلَّا هَالِكٌ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِمَا عَرَفْتُمْ مِنْ سُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَعَلَيْكُمْ بِالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّمَا الْمُؤْمِنُ كَالْجَمَلِ الْأَنِفِ حَيْثُمَا قِيدَ انْقَادَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Akɛɛ wɔ akɛ [Ismail bin Bisyr bin Manshur] kɛ [Ishaq bin Ibrahim As Sawwaq] fɛɛ kɛɛ; ekɛɛ wɔ [Abdurrahman bin Mahdi] kɛjɛ [Mu’awiyah bin Salih] kɛjɛ [Dlamrah bin Habib] kɛjɛ [Abdurrahman bin ‘Amru As Sulami] ŋɔɔ akɛ enu [‘Irbadl bin Sariyah] kɛɛ; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wo wɔ ŋaawoo ko ni ha yaafo nu ho ni tsui hoso. No hewɔ lɛ wɔkɛɛ lɛ akɛ; 'O Allah bɔfo, enɛ ji ŋaawoo ni akɛkpaa gbɛ diɛŋtsɛ, no hewɔ lɛ mɛni ji nɔ ni okɛhaa wɔ?' Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Mishi gbɛtsɔɔmɔ ni mli ka shi faŋŋ eha nyɛ, gbɛkɛ lɛ tamɔ gbi. Mɔ ko mɔ ko etsiŋ ehe kɛjɛɛɛ ehe yɛ misɛɛ shi moŋ ebaakpãtã. Mɔ fɛɛ mɔ ni hiɔ shi lɛ baakwɛ béi babaoo. No hewɔ lɛ esa akɛ okɛ ohe akpɛtɛ nɔ ni ole kɛjɛ mi sunnah lɛ mli lɛ he, kɛ Rashidun Khulafaur ni nine shɛ mi gbɛtsɔɔmɔ lɛ sunnah lɛ nɔ lɛ, okɛ o-molar ŋmeii lɛ atswa nakai sunnah lɛ. Esa akɛ obo Habasyi nyɔŋ po toi. Heyelilɔ tamɔ afukpɔŋɔ ni atsɔse lɛ, he fɛɛ he ni abaakpɛtɛ lɛ lɛ, ebaabo toi’. Ekɛɛ wɔ [Yahya bin Hakim] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Abdul Malik bin Ash Shabbah Al Misma’i] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Tsaur bin Yazid] kɛjɛ [Khalid bin Ma’dan] kɛjɛ [Abdurrahman bin ‘Amru] kɛjɛ [‘Irbadl bin Sariyah] ekɛɛ; 'Allah bɔfo sallallaahu 'alaihi wasallam nyiɛ wɔhiɛ yɛ leebi sɔlemɔ lɛ mli, kɛkɛ ni etsɔ ehe ekwɛ wɔ ni ewo wɔ ŋaa ni taa mɔ tsuiŋ waa'. Kɛkɛ ni etsĩ tã tamɔ bɔ ni yɔɔ hadith ni yɔɔ ŋwɛi nɛɛ mli lɛ.
Imam Ibnu Majah : 44
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَطَبَ احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَعَلَا صَوْتُهُ وَاشْتَدَّ غَضَبُهُ كَأَنَّهُ مُنْذِرُ جَيْشٍ يَقُولُ صَبَّحَكُمْ مَسَّاكُمْ وَيَقُولُ بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةَ كَهَاتَيْنِ وَيَقْرِنُ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى وَيَقُولُ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ خَيْرَ الْأُمُورِ كِتَابُ اللَّهِ وَخَيْرُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ وَكَانَ يَقُولُ مَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِأَهْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَعَلَيَّ وَإِلَيَّ
Akɛɛ wɔ akɛ [Suwaid bin Sa’id] kɛ [Ahmad bin Thabit Al Jahdari] fɛɛ kɛɛ; ekɛɛ wɔ [Abdul Wahhab Ats Tsaqafiy] kɛjɛ [Ja’far bin Muhammad] kɛjɛ [etsɛ] kɛjɛ [Jabir bin Abdullah] ŋɔɔ ekɛɛ; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam beni eeshiɛ lɛ ehiŋmɛii bafee tɔrɔmɔɔ, egbee lɛ nɔ kwɔ ni ehenumɔi lɛ mli wa, tamɔ nɔ ni eji kɔkɔbɔɔ kɛha asraafoi lɛ, ebolɔ akɛ: 'Kwɛmɔ ohe jogbaŋŋ, henyɛlɔ lɛ baaba leebi, henyɛlɔ lɛ baaba shwane! ’ Ni ebolɔ akɛ: ‘Atsu mi kɛ Kojomɔ Gbi lɛ baa tamɔ nɛkɛ -niji enyɔ- nɛɛ,’ ekɛ eniji enyɔ lɛ to he; tsɔɔlɔ nine kɛ teŋ nine. Kɛkɛ ni ekɛɛ: ''Amma ba'du; Anɔkwale, nɔ ni hi fe fɛɛ ji Allah Wolo lɛ ni gbɛtsɔɔmɔ ni hi fe fɛɛ ji Muhammad gbɛtsɔɔmɔ, nɔ ni ehiii fe fɛɛ ji nɔ ni afee, ni tsɔɔmɔ ni ejaaa fɛɛ tsɔɔmɔ ni ejaaa ji tsɔɔmɔ ni ejaaa’. Ni ekɛɔ be fɛɛ be akɛ: ‘Mɔ fɛɛ mɔ ni shiɔ nii lɛ, egboshiniyelɔi lɛ anɔ̃ ni. Ni mɔ fɛɛ mɔ ni baashi nyɔmɔ loo hekɛnɔfɔɔ lɛ, mawo lɛ’.
Imam Ibnu Majah : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ الْمَدَنِيُّ أَبُو عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا هُمَا اثْنَتَانِ الْكَلَامُ وَالْهَدْيُ فَأَحْسَنُ الْكَلَامِ كَلَامُ اللَّهِ وَأَحْسَنُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ أَلَا وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدِثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ شَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ أَلَا لَا يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ الْأَمَدُ فَتَقْسُوَ قُلُوبُكُمْ أَلَا إِنَّ مَا هُوَ آتٍ قَرِيبٌ وَإِنَّمَا الْبَعِيدُ مَا لَيْسَ بِآتٍ أَلَا أَنَّمَا الشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَالسَّعِيدُ مَنْ وُعِظَ بِغَيْرِهِ أَلَا إِنَّ قِتَالَ الْمُؤْمِنِ كُفْرٌ وَسِبَابُهُ فُسُوقٌ وَلَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ أَلَا وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ لَا يَصْلُحُ بِالْجِدِّ وَلَا بِالْهَزْلِ وَلَا يَعِدُ الرَّجُلُ صَبِيَّهُ ثُمَّ لَا يَفِي لَهُ فَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارَ وَإِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّهُ يُقَالُ لِلصَّادِقِ صَدَقَ وَبَرَّ وَيُقَالُ لِلْكَاذِبِ كَذَبَ وَفَجَرَ أَلَا وَإِنَّ الْعَبْدَ يَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا
Ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Ubaid bin Maimun Al Madani Abu Ubaid] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [mitsɛ] kɛjɛ [Muhammad bin Ja’far bin Abu Kathir] kɛjɛ [Musa bin ‘Uqbah] kɛjɛ [Abu Ishaq] kɛjɛ [Abul Ahwash] kɛjɛ [Abdullah bin Mas’ud]; Gbalɔ lɛ kɛɛ akɛ: ‘ Enyɔ lɛ fɛɛ ji wiemɔi kɛ gbɛtsɔɔmɔ. No hewɔ lɛ wiemɔi ni hi fe fɛɛ ji Kalamullah, ni gbɛtsɔɔmɔ ni hi fe fɛɛ ji Muhammad gbɛtsɔɔmɔ. Ofainɛ, le akɛ, kaafee nibii heei. Anɔkwale, nibii ni ehiii fe fɛɛ ji nibii heei -ni abɔ-, ni nɔ fɛɛ nɔ hee ji bid’ah, ni bid’ah fɛɛ bid’ah ji tsɔɔmɔ ni ejaaa. Lemɔ, kaala lamɔ kakadaŋŋ tsɔ, kɛyashi otsui baafee nɔ ni wa. Nyɛlea akɛ nɔ fɛɛ nɔ ni baaba lɛ ebɛŋkɛ, ni nɔ ni yɔɔ shɔŋŋ lɛ ji nɔ ko ni baŋ. Lemɔ akɛ mɔ ni yɔɔ awerɛho lɛ ji mɔ ni yɔɔ awerɛho yɛ enyɛ musu mli, ni mɔ ni yɔɔ miishɛɛ lɛ ji mɔ ni gbɔmɛi krokomɛi woɔ lɛ ŋaa. Lemɔ, lɛɛlɛŋ, Muslimnyo ni agbeɔ lɛ ji hemɔkɛyeli ni bɛ, ni ehe fɛoyeli ji efɔŋfeemɔ. Ejeee halal akɛ Muslimnyo kɛ enyɛmi ewieee nɔ ni fe gbii etɛ. Lemɔ, tsi ohe kɛjɛ amalei awiemɔ he, yɛ anɔkwale mli lɛ, amale ejaaa kɛji akɛ akɛ hiɛdɔɔ fee loo akɛ shwɛmɔ fee. Mɔ ko akawo gbekɛ shi ni no sɛɛ lɛ eyeee nɔ. Lɛlɛŋ, amale kɛ eshafeemɔ nifeemɔi baa ni lɛɛlɛŋ eshafeemɔ nifeemɔi kɛ mɔ yaa hɛl. Anɔkwale, anɔkwayeli baatsɔɔ ekpakpafeemɔ ni ekpakpafeemɔ baatsɔɔ ŋwɛi. Ni abaakɛɛ anɔkwafo; eye anɔkwa ni efee ekpakpa. Yɛ be mli ni akɛɛ amalelɔi akɛ; efee amalei kɛ esha. Tsulɔ ni maleɔ be fɛɛ be lɛ, abaaŋmala lɛ awo wolo nɔ yɛ Allah hiɛ akɛ malelɔ’.
Imam Ibnu Majah : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ إِلَى قَوْلِهِ وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبَابِ }فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِيهِ فَهُمْ الَّذِينَ عَنَاهُمْ اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ
Ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Khalid bin Khidas] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Isma’il bin Ulaiyah] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Ayyub]. Ni taakɛ line kroko hu tsɔɔ lɛ; Ekɛɛ wɔ [Ahmad bin Thabit Al Jahdari] kɛ [Yahya bin Hakim], amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛkɛɛ; egba wɔ [Abdul Wahhab] kɛɛ, egba [Ayyub] kɛjɛ [Abdullah bin Awalkah] kɛjɛ [Aisyah] ekɛɛ,; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kane kuku nɛɛ akɛ: ‘Lɛ ji mɔ ni kɛ Wolo lɛ - Qur’an lɛ - ba nyɛŋɔɔ. Emli saji lɛ ateŋ ekomɛi ji kukuji ni ji nɔ ni yɔɔ diɛŋtsɛ, ni ji Qur’an lɛ mli saji titri kɛ kukuji krokomɛi ni ji mutasyaabihaat, ni kɛ E-wiemɔi lɛ baa: ‘Ni anyɛɛɛ akase nikasemɔ ko kɛjɛ mli ja shishinumɔ he nɔ̃’. Kɛkɛ ni ekɛɛ: ‘O Aisha, kɛji ona gbɔmɛi ni miije he ŋwane lɛ, no lɛ amɛji mɛi ni Allah eto eyiŋ, no hewɔ lɛ kwɛmɔ amɛhe jogbaŋŋ’.
Imam Ibnu Majah : 47
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا حَوْثَرَةُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا ضَلَّ قَوْمٌ بَعْدَ هُدًى كَانُوا عَلَيْهِ إِلَّا أُوتُوا الْجَدَلَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ }الْآيَةَ
Ekɛɛ wɔ [Ali bin Al Mundzir] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Fudlail], Ni taakɛ line kroko tsɔɔ lɛ; Ekɛɛ wɔ [Hautsarah bin Muhammad] akɛ, ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Bisyr] fɛɛ kɛɛ; ekɛɛ wɔ [Hajjaj bin Dinar] kɛjɛ [Abu Ghalib] kɛjɛ [Abu Umamah] ekɛɛ; Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Gbɔmɛi komɛi eyaaa gbɛ kroko nɔ yɛ gbɛtsɔɔmɔ sɛɛ be fɛɛ be ni amɛbaahi mli lɛ, ja mɛi ni sumɔɔ ŋwanejee’. Kɛkɛ ni ekane kuku nɛɛ: ‘shi amɛji gbɔmɛi ni sumɔɔ ŋwanejee’.
Imam Ibnu Majah : 48
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ أَبُو هَاشِمِ بْنِ أَبِي خِدَاشٍ الْمَوْصِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِحْصَنٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ لِصَاحِبِ بِدْعَةٍ صَوْمًا وَلَا صَلَاةً وَلَا صَدَقَةً وَلَا حَجًّا وَلَا عُمْرَةً وَلَا جِهَادًا وَلَا صَرْفًا وَلَا عَدْلًا يَخْرُجُ مِنْ الْإِسْلَامِ كَمَا تَخْرُجُ الشَّعَرَةُ مِنْ الْعَجِينِ
Ekɛɛ wɔ akɛ [Daud bin Sulaiman Al ‘Askari] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Ali Abu Hasyim bin Abu Khidasy Al Maushili] ekɛɛ; ekɛɛ wɔ akɛ [Muhammad bin Mihshan] kɛjɛ [Ibrahim bin Abu Ablah] kɛjɛ [Abdullah bin Ad Dailami] kɛjɛ [Huzdaifah] mli ekɛɛ; Rasulullah kɛɛ akɛ: ‘ Allah ekpɛlɛŋ nɔ kɛjɛŋ mɛi ni tsɔɔ tsɔɔmɔi ni ejaaa lɛ adɛŋ; hɔmɔyeli, sɔlemɔ, shika ni akɛhaa, hajj, umrah, jihad, subaŋ kɛ jalɛsaneyeli. Eje Islam mli tamɔ bɔ ni yitsɔi jeɔ ashikishaŋ mli’.
Imam Ibnu Majah : 49
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مَنْصُورٍ الْحَنَّاطُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْمُغِيرَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَى اللَّهُ أَنْ يَقْبَلَ عَمَلَ صَاحِبِ بِدْعَةٍ حَتَّى يَدَعَ بِدْعَتَهُ
Ekɛɛ wɔ [Abdullah bin Sa’id] akɛ, ekɛɛ wɔ [Bisyr bin Manshur Al Hannath] kɛjɛ [Abu Zaid] kɛjɛ [Abu Al Mughirah] kɛjɛ [Abdullah bin Abbas] ekɛɛ; Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Allah sumɔɔɔ ni ekpɛlɛɔ tsɔɔmɔ ni ejaaa lɛ nifeemɔi anɔ kɛyashi be mli ni ebaashi etsɔɔmɔ ni ejaaa lɛ’.
Imam Ibnu Majah : 50
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ وَهَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَرْدَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَرَكَ الْكَذِبَ وَهُوَ بَاطِلٌ بُنِيَ لَهُ قَصْرٌ فِي رَبَضِ الْجَنَّةِ وَمَنْ تَرَكَ الْمِرَاءَ وَهُوَ مُحِقٌّ بُنِيَ لَهُ فِي وَسَطِهَا وَمَنْ حَسَّنَ خُلُقَةُ بُنِيَ لَهُ فِي أَعْلَاهَا
Ekɛɛ wɔ [Abdurrahman bin Ibrahim Ad Dimasyqi] kɛ [Harun bin Ishaq], amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛkɛɛ; ekɛɛ wɔ [Ibn Abu Fudaik] kɛjɛ [Salamah bin Wardan] kɛjɛ [Anas bin Malik] ŋɔɔ ekɛɛ; Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Mɔ fɛɛ mɔ ni baashi amalei, yɛ be mli ni eji amalelɔ lɛ, abaama maŋtsɛwe aha lɛ yɛ ŋwɛi naagbee. Mɔ fɛɛ mɔ ni baashi ŋwanejee lɛ eyɛ mli akɛ eja moŋ lɛ, abaama maŋtsɛwe aha lɛ yɛ ŋwɛi teŋgbɛ. Mɔ fɛɛ mɔ ni baaha ejeŋba aya hiɛ lɛ, abaama maŋtsɛwe aha lɛ yɛ ŋwɛi ni nɔ kwɔ fe fɛɛ lɛ’.
Imam Ibnu Majah : 51
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَعَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ح و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَحَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ وَشُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنْ النَّاسِ وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمُ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ فَإِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالًا فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
Beni ekɛɛ wɔ [Abu Kuraib] lɛ, ekɛɛ; ekɛɛ wɔ [Abdullah bin Idris] kɛ [‘Abdah] kɛ [Abu Mu’awiyah] kɛ [Abdullah bin Numair] kɛ [Muhammad bin Bisyr]. Ni taakɛ line kroko hu tsɔɔ lɛ; Ekɛɛ wɔ [Suwaid bin Sa’id] akɛ ekɛɛ; ekɛɛ wɔ akɛ [Ali bin Mushir] kɛ [Malik bin Anas] kɛ [Hafsh bin Maisarah] kɛ [Syu’aib bin Ishaq] kɛjɛ [Hisham bin Urwah] kɛjɛ [etsɛ] kɛjɛ [Abdullah bin Amru bin Al Ash] ŋɔɔ akɛ; Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ akɛ: ‘Lɛɛlɛŋ, jeee akɛ Allah jie nilee kɛjɛɔ adesai adɛŋ kɛkɛ. Shi kɛlɛ, ejieɔ nilee kɛtsɔ ulama lɛ gbemɔ nɔ. Kɛji akɛ Nyɔŋmɔjalɔ ko eshwɛɛɛ kwraa lɛ, gbɔmɛi baaŋɔ hiɛnyiɛlɔi kwashiai, kɛ abi amɛ lɛ amɛbaaha fatwa ni nilee bɛ mli, no lɛ amɛbaatsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ ni amɛbaatsɔ gbɛ ni ejaaa nɔ’.
Imam Ibnu Majah : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ حُمَيْدُ بْنُ هَانِئٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أُفْتِيَ بِفُتْيَا غَيْرَ ثَبَتٍ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ
Ekɛɛ wɔ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Abdullah bin Yazid] kɛjɛ [Sa’id bin Abu Ayyub] kɛɛ, ekɛɛ mi [Abu Hani` Humaid bin Hani` Al Khaulani] kɛjɛ [Abu Uthman Muslim bin Yasar] kɛjɛ [Abu Hurairah] ekɛɛ; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Mɔ fɛɛ mɔ ni aha lɛ fatwa ni fatwa ni jeee anɔkwale yɔɔ mli lɛ, no lɛ esha lɛ yɛ mɔ ni ha fatwa lɛ nɔ’.
Imam Ibnu Majah : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَجَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ أَنْعُمٍ هُوَ الْإِفْرِيقِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِلْمُ ثَلَاثَةٌ فَمَا وَرَاءَ ذَلِكَ فَهُوَ فَضْلٌ آيَةٌ مُحْكَمَةٌ أَوْ سُنَّةٌ قَائِمَةٌ أَوْ فَرِيضَةٌ عَادِلَةٌ
Ekɛɛ wɔ akɛ [Muhammad Ibnul Ala` Al Hamdani] kɛɛ; ekɛɛ mi [Risydin bin Sa’d] kɛ [Ja’far bin Aun] kɛjɛ [Ibnu An’um] - ni ji Al Afriqi - kɛjɛ [Abdurrahman bin Rafi’] kɛjɛ [Abdullah bin ‘Amru] ŋɔɔ ekɛɛ; Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Nilee etɛ yɔɔ, yɛ be mli ni ekrokomɛi lɛ ji sui kpakpai pɛ; muhkamat kukuji, sunnah ni ja kɛ fara’idl’ ni ja.
Imam Ibnu Majah : 54
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ حَمَّادٍ سَجَّادَةُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَلَمَّا بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ لَا تَقْضِيَنَّ وَلَا تَفْصِلَنَّ إِلَّا بِمَا تَعْلَمُ فَإِنْ أَشْكَلَ عَلَيْكَ أَمْرٌ فَقِفْ حَتَّى تَبَيَّنَهُ أَوْ تَكْتُبَ إِلَيَّ فِيهِ
Ekɛɛ wɔ [Al Hasan bin Hammad Sajjadah] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Yahya bin Sa’id Al Umawi] kɛjɛ [Muhammad bin Sa’id bin Hassan] kɛjɛ [Ubadah bin Nusai] kɛjɛ [Abdurrahman bin Ghanim] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Mu’adz bin Jabal] ekɛɛ; Beni Rasulullah tsu mi kɛtee Yemen lɛ, ekɛɛ akɛ: ‘Kaakpɛ oyiŋ loo okpɛ oyiŋ kɔkɔɔkɔ ja kɛ nɔ ni ole. Kɛji okɛ naagba ko kpe lɛ, no lɛ, mɔmɔ shi kɛyashi ebaafee faŋŋ loo obaaŋma mi wolo’.
Imam Ibnu Majah : 55
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الرِّجَالِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمْ يَزَلْ أَمْرُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مُعْتَدِلًا حَتَّى نَشَأَ فِيهِمْ الْمُوَلَّدُونَ أَبْنَاءُ سَبَايَا الْأُمَمِ فَقَالُوا بِالرَّأْيِ فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا
Ekɛɛ wɔ [Suwaid bin Sa’id] akɛ, ekɛɛ wɔ [Ibnu Abu Ar Rijal] kɛjɛ [Abdurrahman bin Amru Al Auza’i] kɛjɛ [Abdah bin Abu Lubabah] kɛjɛ [Abdullah bin Amru bin Al Ash] ekɛɛ; Mi nu ni Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kɛɛ akɛ: ‘Israil bii lɛ asaji tee nɔ amɛhi shi shiŋŋ kɛyashi seshibii je kpo kɛjɛ nyɔŋyeli lɛ mli. Amɛkɛ jwɛŋmɔ tsuɔ nii kɛjeɔ ŋwane hewɔ lɛ amɛtsɔɔ gbɛ ni ejaaa ni amɛlakaa'.
Imam Ibnu Majah : 56
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الطَّنَافِسِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ أَوْ سَبْعُونَ بَابًا أَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَأَرْفَعُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Ekɛɛ wɔ akɛ [Ali bin Muhammad Ath Thanafus] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Waki’] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Sufyan] kɛjɛ [Suhail bin Abu Salih] kɛjɛ [Abdullah bin Dinar] kɛjɛ [Abu Salih] kɛjɛ [Abu Hurairah] ekɛɛ; Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Hemɔkɛyeli yɛ shinai nyɔŋmai ekpaa kɛ nɛɛhu, loo nyɔŋmai kpawo. Nɔ ni yɔɔ shishi fe fɛɛ ji ŋmeii ni ajieɔ kɛjɛɔ gbɛ nɔ, ni nɔ ni nɔ kwɔ fe fɛɛ ji wiemɔ ni ji Laa Ilaaha Illallah -nyɔŋmɔ ko bɛ ja Allah-. Hiɛgbele fata hemɔkɛyeli he’. Ekɛɛ wɔ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] akɛ ekɛɛ; ekɛɛ wɔ [Abu Khalid Al Ahmar] kɛjɛ [Ibn ‘Ajlan] ŋɔɔ. Ni taakɛ line kroko hu tsɔɔ lɛ; Ekɛɛ wɔ [‘Amru bin Rafi’] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Jarir] kɛjɛ [Suhail] nɔ fɛɛ nɔ kɛjɛ [Abdullah bin Dinar] kɛjɛ [Abu Salih] kɛjɛ [Abu Hurairah] kɛjɛ Gbalɔ lɛ ŋɔɔ tamɔ hadith ni yɔɔ ŋwɛi nɛɛ.
Imam Ibnu Majah : 57
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ إِنَّ الْحَيَاءَ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Akɛɛ wɔ akɛ [Sahl bin Abu Sahl] kɛ [Muhammad bin Abdullah bin Yazid] fɛɛ kɛɛ; ekɛɛ wɔ [Sufyan] kɛjɛ [Az Zuhri] kɛjɛ [Salim] kɛjɛ [etsɛ] ŋɔɔ ekɛɛ; 'Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam nu nuu ko ni miiwo enyɛmi ŋaa yɛ hiɛgbele he. No hewɔ lɛ, Gbalɔ lɛ kɛɛ: ‘Lɛɛlɛŋ, hiɛgbele fata hemɔkɛyeli he’.
Imam Ibnu Majah : 58
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرٍ وَلَا يَدْخُلُ النَّارَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ
Ekɛɛ wɔ akɛ [Suwaid bin Sa’id] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Ali bin Mushir] ni jɛ [Al A’masy] lɛ. Ni taakɛ line kroko hu tsɔɔ lɛ; Ekɛɛ wɔ [Ali bin Maimun Ar Raqqi] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Sa’id bin Maslamah] kɛjɛ [Al A’masy] kɛjɛ [Ibrahim] kɛjɛ [Alqamah] kɛjɛ [Abdullah] ekɛɛ; Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Mɔ ni yɔɔ henɔwomɔ ni tsiimɔ tamɔ mustard dumɔwu yɛ etsui mli lɛ boteŋ ŋwɛi, ni mɔ ni yɔɔ hemɔkɛyeli ni tsiimɔ tamɔ mustard dumɔwu yɛ etsui mli lɛ boteŋ hɛl’.
Imam Ibnu Majah : 59
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَلَّصَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ النَّارِ وَأَمِنُوا فَمَا مُجَادَلَةُ أَحَدِكُمْ لِصَاحِبِهِ فِي الْحَقِّ يَكُونُ لَهُ فِي الدُّنْيَا أَشَدَّ مُجَادَلَةً مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِرَبِّهِمْ فِي إِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ أُدْخِلُوا النَّارَ قَالَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَحُجُّونَ مَعَنَا فَأَدْخَلْتَهُمْ النَّارَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَأَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ مِنْهُمْ فَيَأْتُونَهُمْ فَيَعْرِفُونَهُمْ بِصُوَرِهِمْ لَا تَأْكُلُ النَّارُ صُوَرَهُمْ فَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ النَّارُ إِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ إِلَى كَعْبَيْهِ فَيُخْرِجُونَهُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرَجْنَا مَنْ قَدْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ أَخْرِجُوا مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَزْنُ دِينَارٍ مِنْ الْإِيمَانِ ثُمَّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَزْنُ نِصْفِ دِينَارٍ ثُمَّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍقَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَمَنْ لَمْ يُصَدِّقْ هَذَا فَلْيَقْرَأْ{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا }
Ekɛɛ wɔ Ani [Muhammad bin Yahya] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Abdurrazzaq] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Ma’mar] kɛjɛ [Zaid bin Aslam] kɛjɛ [‘Atho` bin Yasar] kɛjɛ [Abu Sa’id Al Khudri] ekɛɛ; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Kɛ́ Allah tee heyelilɔi lɛ ashi kɛjɛ hɛl ni amɛnu he akɛ amɛyɛ shweshweeshwe lɛ, no lɛ ŋwanejee ni yɔɔ nyɛteŋ mɔ kome kɛ enaanyo lɛ teŋ yɛ nibii ni ja ni yaa nɔ yɛ je nɛɛ mli lɛ he lɛ baafee nɔ ni mli wa fe heyelilɔi lɛ kɛ amɛ-Nuŋtsɔ lɛ ŋwanejee ni kɔɔ amɛnyɛmimɛi ni ashɛrɛ amɛ awo hɛl lɛ he lɛ’. E de ke: ‘Nihi nɛ a heɔ yeɔ ɔ deɔ ke; ‘O wɔ-Nuŋtsɔ, wɔnyɛmimɛi lɛ kɛ wɔ sɔleɔ, amɛkɛ wɔ yeɔ hɔmɔ, ni amɛkɛ wɔ feɔ Hajj, shi mɛni hewɔ Okɛ amɛ wo hɛl! ' Allah kɛɛ: 'Yaa ni oyajie mɛi ni ole amɛ kɛjɛ amɛmli'. No hewɔ lɛ, amɛba eŋɔɔ ni amɛyɔse amɛ kɛtsɔ amɛhefɛo lɛ nɔ, la eshãaa amɛhefɛo lɛ. La shã amɛteŋ mɔ kome kɛyashɛ enaji enyɔ lɛ fɛɛ fã ko nɔ. Ni la eshã mɛi komɛi kɛyashɛ amɛnajiaŋ. No hewɔ lɛ, amɛjie kɛje kpo. Kɛkɛ ni amɛbolɔ; ‘Wɔ-Nuŋtsɔ, wɔjie mɛi ni Ofã wɔ lɛ kɛje kpo’. Kɛkɛ ni Ekɛɛ: ‘Nyɛjiea mɔ ni hemɔkɛyeli yɔɔ etsui mli ni jara ji dinar kome lɛ kɛje kpo. Agbɛnɛ hu, mɔ ni hemɔkɛyeli ni tsiimɔ ji dinar fã yɛ etsui mli lɛ hu yɛ. Agbɛnɛ hu, mɔ ni hemɔkɛyeli ni tsii tamɔ sinapi dumɔwu yɔɔ etsui mli lɛ hu yɛ’. Abu Sa’id kɛɛ: ‘Mɔ fɛɛ mɔ ni heee enɛ eyeee lɛ, no lɛ ha ekane akɛ: ‘Anɔkwale, Allah efeee mɔ ko mɔ ko mɔ ko nɔ fɔŋ tamɔ ŋmei bibioo ko po, ni kɛji su kpakpa ko ni da tamɔ ŋmei bibioo ko yɛ lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ, Allah baaha ebɔ he babaoo ni ekɛ nyɔmɔwoo kpele ko baaha kɛjɛ Edɛŋ’.
Imam Ibnu Majah : 60
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ نَجِيحٍ وَكَانَ ثِقَةً عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ جُنْدُبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِتْيَانٌ حَزَاوِرَةٌ فَتَعَلَّمْنَا الْإِيمَانَ قَبْلَ أَنْ نَتَعَلَّمَ الْقُرْآنَ ثُمَّ تَعَلَّمْنَا الْقُرْآنَ فَازْدَدْنَا بِهِ إِيمَانًا
Ekɛɛ wɔ [Ali bin Muhammad] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Waki’] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Hammad bin Najih] -e tsiqah -ekɛ ehe fɔ̃ɔ enɔ- - kɛjɛ [Abu Imran Al Jauni] kɛjɛ [Jundub bin Abdullah] ekɛɛ; 'Beni wɔkɛ Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam yɔɔ lɛ, nakai beaŋ lɛ wɔji oblahii ni he wa. Wɔkase hemɔkɛyeli dani wɔkase Qur’an lɛ, no sɛɛ lɛ wɔkase Qur’an lɛ, no hewɔ lɛ wɔhemɔkɛyeli lɛ tee hiɛ’.