Imam Ibnu Majah : 4241
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ بَنِي آدَمَ خَطَّاءٌ وَخَيْرُ الْخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ
Me zabisa beto [Ahmad bin Mani’] me zabisa beto [Zaid bin Hubab] me zabisa beto [Ali bin Mas’adah] katuka na [Qatadah] katuka na [Anas] yandi tubaka; Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Bana yonso ya Adami me salaka bifu, mpi muntu ya kuluta mbote ya ke salaka kifu kele muntu yina ke balulaka ntima mbala mosi’.
Imam Ibnu Majah : 4242
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ ابْنِ مَعْقِلٍ قَالَ دَخَلْتُ مَعَ أَبِي عَلَى عَبْدِ اللَّهِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّدَمُ تَوْبَةٌ فَقَالَ لَهُ أَبِي أَنْتَ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ النَّدَمُ تَوْبَةٌ قَالَ نَعَمْ
Yandi me zabisa beto nde [Hisyam bin ‘Ammar] me zabisa beto [Sufyan] katuka na [Abdul Karim Al Jazari] katuka na [Ziyad bin Abu Maryam] katuka na [Ibn Ma’qil] yandi tubaka nde; Mono vandaka ti tata na mono sambu na kukutana ti [Abdullah], na nima mono waka yandi ke tuba nde; Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Kuwa mawa kele mutindu mosi ya kubalula ntima’. Yo yina tata na mono yulaka yandi nde; 'Keti nge me kuwa na ntumwa ya Nzambi nde mawa kele kubalula ntima?' yandi vutulaka nde; 'Yinga'.
Imam Ibnu Majah : 4243
حَدَّثَنَا رَاشِدُ بْنُ سَعِيدٍ الرَّمْلِيُّ أَنْبَأَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ ثَوْبَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيَقْبَلُ تَوْبَةَ الْعَبْدِ مَا لَمْ يُغَرْغِرْ
Bo me zabisaka beto nde [Al Walid bin Sa’id Ar Ramli] me zabisa beto [Al Walid bin Muslim] katuka na [Ibnu Tsauban] katuka na [tata na yandi] katuka na [Makhul] katuka na [Jubair bin Nufair] katuka na [Abdullah bin Umar] katuka na [Abdullah bin Umar] katuka na Ntumwa saw. nsadi, ntangu yonso ya yandi me fwa ntete ve’.
Imam Ibnu Majah : 4244
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ سَمِعْتُ أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَنَّهُ أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ قُبْلَةً فَجَعَلَ يَسْأَلُ عَنْ كَفَّارَتِهَا فَلَمْ يَقُلْ لَهُ شَيْئًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ } فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِي هَذِهِ فَقَالَ هِيَ لِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِي
Yau me zabisama na beto [Ishaq bin Ibrahim bin Habib] me zabisa beto [Al Mu’tamir] mono me wa [tata na mono] me zabisa beto [Abu Uthman] na [Ibn Mas’ud] nde muntu mosi kutanaka ti Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam mpi songaka yandi nde yandi pesaka yandi beze bonso kafarahked na yina me tala yandi. Kansi yandi tubaka kima ve. Na nima Allah ‘azza wajalla monisaka verse yai: ‘Mpi beno tula kisambu na nsuka yonso zole ya kilumbu - na suka ti na nkokila - mpi na luyantiku ya mpimpa. Nkutu, bisalu ya mbote ke katulaka masumu ya bisalu ya mbi. Yo kele lukebisu sambu na bantu yina ke yibukaka’. -QS Kudi; 114- muntu wa yuvula; ‘O Ntumwa ya Allah, keti verse yai kele sambu na mono?’ Yandi vutulaka nde: ‘Vere kele sambu na bantu yina ke salaka yo katuka na ummah na mono’.
Imam Ibnu Majah : 4245
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ أَلَا أُحَدِّثُكَ بِحَدِيثَيْنِ عَجِيبَيْنِ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَسْرَفَ رَجُلٌ عَلَى نَفْسِهِ فَلَمَّا حَضَرَهُ الْمَوْتُ أَوْصَى بَنِيهِ فَقَالَ إِذَا أَنَا مِتُّ فَأَحْرِقُونِي ثُمَّ اسْحَقُونِي ثُمَّ ذَرُّونِي فِي الرِّيحِ فِي الْبَحْرِ فَوَاللَّهِ لَئِنْ قَدَرَ عَلَيَّ رَبِّي لَيُعَذِّبُنِي عَذَابًا مَا عَذَّبَهُ أَحَدًا قَالَ فَفَعَلُوا بِهِ ذَلِكَ فَقَالَ لِلْأَرْضِ أَدِّي مَا أَخَذْتِ فَإِذَا هُوَ قَائِمٌ فَقَالَ لَهُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ قَالَ خَشْيَتُكَ أَوْ مَخَافَتُكَ يَا رَبِّ فَغَفَرَ لَهُ لِذَلِكَ
Bo me zabisaka beto nde [Muhammad bin Yahya] ti [Ishaq bin Mansur] bo zole tubaka nde; me zabisa beto [Abdurrazaq] me zabisa beto [Ma’mar] yandi tubaka; [Az Zuhri] tubaka nde; ‘Keti mu fwete zabisa beno ba hadith zole ya kuyituka? Yau zabisamaka na mono na [Humaid bin Abdurrahman] katuka na [Abu Hurairah] katuka na Rasulullah saw, yandi tubaka nde: ‘Muntu me kudisala mbi, kana lufwa me kwisa, yandi ta sala testament na mwana na yandi, nde; ‘Ntangu mono ta fwa, na nima yoka nitu na mono tiya, na nima sala nde mono kuma putulu, mpi panza putulu sambu mupepe ya nzadi-mungwa kunata yo. Na Allah, kana Rabb na mono me zenga ndola na mono, muntu mosi ve zolaka kupesa mono ndola’. Yandi tubaka diaka nde: ‘Na nima bo salaka yo, na nima bo tubaka na ntoto; ‘Vutula yina nge me baka’. I bosi mu kinsalukisa muntu ndioyo wa telama, i bosi wa yuvula vo; ‘Adieyi diakufila mu vanga wo?’ muntu yina vutulaka nde; ‘Sambu mono ke tina Nge boma, O Mfumu na mono’. Yo yina, bo lolulaka yandi’.
Imam Ibnu Majah : 4246
قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلَتْ امْرَأَةٌ النَّارَ فِي هِرَّةٍ رَبَطَتْهَا فَلَا هِيَ أَطْعَمَتْهَا وَلَا هِيَ أَرْسَلَتْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الْأَرْضِ حَتَّى مَاتَتْقَالَ الزُّهْرِيُّ لِئَلَّا يَتَّكِلَ رَجُلٌ وَلَا يَيْئَسَ رَجُلٌ
-Kaka katuka na nzila mosi ya kupesa nsangu bonso hadith ya ntete- [Az Zuhri] tubaka; mpi me zabisa mono [Humaid bin Abdurrahman] katuka na [Abu Hurairah] katuka na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yandi tubaka nde: ‘Nkento mosi kwendaka na bilungi sambu na pusi mosi na saki na yandi, yandi disaka yo ve mpi yandi bikaka yo ve tii kuna yandi lendaka kuzwa madia na bambisi ya ntoto tii kuna yo fwaka’. Az Zuhri tubaka nde; ‘Mu mpila vo muntu ka tula kaka vuvu kiandi ko muna yandi ye ka yambula vuvu ko’.
Imam Ibnu Majah : 4247
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُوسَى بْنِ الْمُسَيَّبِ الثَّقَفِيِّ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَقُولُ يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ مُذْنِبٌ إِلَّا مَنْ عَافَيْتُ فَسَلُونِي الْمَغْفِرَةَ فَأَغْفِرَ لَكُمْ وَمَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ أَنِّي ذُو قُدْرَةٍ عَلَى الْمَغْفِرَةِ فَاسْتَغْفَرَنِي بِقُدْرَتِي غَفَرْتُ لَهُ وَكُلُّكُمْ ضَالٌّ إِلَّا مَنْ هَدَيْتُ فَسَلُونِي الْهُدَى أَهْدِكُمْ وَكُلُّكُمْ فَقِيرٌ إِلَّا مَنْ أَغْنَيْتُ فَسَلُونِي أَرْزُقْكُمْ وَلَوْ أَنَّ حَيَّكُمْ وَمَيِّتَكُمْ وَأَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَرَطْبَكُمْ وَيَابِسَكُمْ اجْتَمَعُوا فَكَانُوا عَلَى قَلْبِ أَتْقَى عَبْدٍ مِنْ عِبَادِي لَمْ يَزِدْ فِي مُلْكِي جَنَاحُ بَعُوضَةٍ وَلَوْ اجْتَمَعُوا فَكَانُوا عَلَى قَلْبِ أَشْقَى عَبْدٍ مِنْ عِبَادِي لَمْ يَنْقُصْ مِنْ مُلْكِي جَنَاحُ بَعُوضَةٍ وَلَوْ أَنَّ حَيَّكُمْ وَمَيِّتَكُمْ وَأَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَرَطْبَكُمْ وَيَابِسَكُمْ اجْتَمَعُوا فَسَأَلَ كُلُّ سَائِلٍ مِنْهُمْ مَا بَلَغَتْ أُمْنِيَّتُهُ مَا نَقَصَ مِنْ مُلْكِي إِلَّا كَمَا لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ مَرَّ بِشَفَةِ الْبَحْرِ فَغَمَسَ فِيهَا إِبْرَةً ثُمَّ نَزَعَهَا ذَلِكَ بِأَنِّي جَوَادٌ مَاجِدٌ عَطَائِي كَلَامٌ إِذَا أَرَدْتُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
Yandi me zabisa beto [Abdullah bin Sa’id] me zabisa beto [‘Abdah bin Sulaiman] katuka na [Musa bin Al Musayyab Na Tsaqafi] katuka na [Shar bin Hausyab] katuka na [Abdurrahman bin Ghanmin] katuka na [Abu Dzar] yandi tubaka nde; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Ya kieleka, Allah Tabaraka wa Ta’ala tubaka nde: ‘O bansadi na mono, kieleka beno kele ti foti katula kaka bantu yina mono ke lolulaka, yo yina beno lomba mono ndolula, mono ta lolula beno yonso kibeni mpi konso muntu yina me zaba nde mono kele ti ngolo ya kulolula yandi mpi ta lomba sambu na beno yonso, me vila nzila katula kaka bayina mono ke pesaka lutwadisu, na nima beno yula. lutwadisu na mono, mono ta pesa beno kibeni lutwadisu, konso muntu na kati na beno kele nsukami, katula kaka bayina mono kele ti bima ya kufwana, ebuna beno lomba mono, mono ta pesa beno kibeni madia na beno, kana bantu ya ke zinga ti bafwa na kati na beno, mutindu mosi mpi bantu ya ntete ti ya nsuka na kati na beno, yo vanda na nzadi-mungwa to na ntoto, bo yonso ke vukana na nziunga ya pivenn yina mingi e, yo kele nene bonso mapapu ya nsusu, mpi kana bo vukana na zulu ya muntu ya kuluta mbi na kati ya bansadi na Mono, yo ta kulumusa yo ve. kana bantu ya ke zinga ti bafwa na kati na beno, mpi bantu ya ntete ti ya nsuka na kati na beno, yo vanda na nzadi-mungwa to na ntoto, bo yonso me vukana kisika mosi mpi konso muntu me lomba mambu yina yandi ke zola pana yo zolaka kukulumusa ve ngolo na mono katula kaka bonso muntu yina ke kotisaka ntunga na nzadi-mungwa mpi na nima ke tombulaka diaka ntunga - yo kele ve ti bupusi ya ngolo kana mono kele ti dikabu ya kuluta mingi - yo kele nde mono kele ti dikabu ya kuluta mfunu - yo kele nde mono kele ti dikabu ya kuluta mfunu. kima mosi ebuna mono ta tuba nde: ‘Vanda’ mpi yo ta salama.
Imam Ibnu Majah : 4248
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْثِرُوا ذِكْرَ هَاذِمِ اللَّذَّاتِ يَعْنِي الْمَوْتَ
Yandi me zabisa beto [Mahmud bin Ghailan] me zabisa beto [Al Fadl bin Musa] katuka na [Muhammad bin ‘Amru] katuka na [Abu Salamah] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde; Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Beno yibuka mambu mingi ya me tala kima mosi ya lenda bebisa kiese, disongidila lufwa’.
Imam Ibnu Majah : 4249
حَدَّثَنَا الزُّبَيْرُ بْنُ بَكَّارٍ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ فَرْوَةَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَكُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَهُ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَفْضَلُ قَالَ أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا قَالَ فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَكْيَسُ قَالَ أَكْثَرُهُمْ لِلْمَوْتِ ذِكْرًا وَأَحْسَنُهُمْ لِمَا بَعْدَهُ اسْتِعْدَادًا أُولَئِكَ الْأَكْيَاسُ
Yandi me zabisa beto [Az Zubair bin Bakkar] me zabisa beto [Anas bin ‘Iyadl] me zabisa beto [Nafi’ bin Abdullah] katuka na [Farwah bin Qais] katuka na [‘Atha` bin Abu Rabah] katuka na [Ibn Omar] nde yandi tubaka; Mono vandaka ti Ntumwa, ntangu na kintulumukina muntu mosi ya Ansar kwisaka na yandi, na nima yandi pesaka mbote na Ntumwa mpi yulaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, inki mutindu bakwikidi ya nene kele?’. Yandi vutulaka nde: ‘Muntu yina kele ti bikalulu ya kuluta mbote’. Yandi yulaka diaka nde; ‘Nkia nkwikidi osundidi o ngangu?’ Yandi vutulaka nde: ‘Bantu yina ke yibukaka lufwa mingi, mpi yina ke kudibongisaka mbote na nima ya lufwa, bo kele bantu ya mayele’.
Imam Ibnu Majah : 4250
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْحِمْصِيُّ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ أَبِي يَعْلَى شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَيِّسُ مَنْ دَانَ نَفْسَهُ وَعَمِلَ لِمَا بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْعَاجِزُ مَنْ أَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا ثُمَّ تَمَنَّى عَلَى اللَّهِ
Yandi me zabisa beto [Baqiyah bin Al Walid] me zabisa mono [Ibn Abu Maryam] katuka na [Dlamrah bin Habib] katuka na [Abu Ya’la Syaddad bin Aus] yandi tubaka nde; Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Muntu ya mayele kele muntu yina lenda kanga bampusa na yandi mpi kusala bisalu ya mbote na nima ya lufwa, mpi muntu ya kulemba kele muntu yina ke landaka bampusa na yandi mpi ke vandaka ntangu yonso ti bandosi ya mpamba sambu na Allah’.
Imam Ibnu Majah : 4251
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَكَمِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا سَيَّارٌ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَى شَابٍّ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَقَالَ كَيْفَ تَجِدُكَ قَالَ أَرْجُو اللَّهَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَخَافُ ذُنُوبِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَجْتَمِعَانِ فِي قَلْبِ عَبْدٍ فِي مِثْلِ هَذَا الْمَوْطِنِ إِلَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ مَا يَرْجُو وَآمَنَهُ مِمَّا يَخَافُ
Yandi me zabisa beto [Abdullah bin Al Hakam bin Abu Ziyad] me zabisa beto [Sayyar] me zabisa beto [Ja’far] katuka na [Tsabit] katuka na [Anas] nde Ntumwa saw kutanaka ti toko mosi yina vandaka kufwa, yandi yulaka nde: ‘Nge kele nki mutindu?’ yandi vutulaka nde; ‘Mu ke tula kivuvu kibeni na Allah, O Ntumwa ya Allah, mpi mu ke wa boma mingi sambu na masumu na munu’. na nima Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Kuvukisa kele ve na ntima ya nsadi na mambu ya mutindu yai, kansi Allah ta pesa yandi mambu yina yandi ke tula kivuvu, mpi ta pesa yandi mawi ya lutaninu na yina me tala mambu yina yandi ke wa boma’.
Imam Ibnu Majah : 4252
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ تَحْضُرُهُ الْمَلَائِكَةُ فَإِذَا كَانَ الرَّجُلُ صَالِحًا قَالُوا اخْرُجِي أَيَّتُهَا النَّفْسُ الطَّيِّبَةُ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الطَّيِّبِ اخْرُجِي حَمِيدَةً وَأَبْشِرِي بِرَوْحٍ وَرَيْحَانٍ وَرَبٍّ غَيْرِ غَضْبَانَ فَلَا يَزَالُ يُقَالُ لَهَا ذَلِكَ حَتَّى تَخْرُجَ ثُمَّ يُعْرَجُ بِهَا إِلَى السَّمَاءِ فَيُفْتَحُ لَهَا فَيُقَالُ مَنْ هَذَا فَيَقُولُونَ فُلَانٌ فَيُقَالُ مَرْحَبًا بِالنَّفْسِ الطَّيِّبَةِ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الطَّيِّبِ ادْخُلِي حَمِيدَةً وَأَبْشِرِي بِرَوْحٍ وَرَيْحَانٍ وَرَبٍّ غَيْرِ غَضْبَانَ فَلَا يَزَالُ يُقَالُ لَهَا ذَلِكَ حَتَّى يُنْتَهَى بِهَا إِلَى السَّمَاءِ الَّتِي فِيهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَإِذَا كَانَ الرَّجُلُ السُّوءُ قَالَ اخْرُجِي أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْخَبِيثَةُ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الْخَبِيثِ اخْرُجِي ذَمِيمَةً وَأَبْشِرِي بِحَمِيمٍ وَغَسَّاقٍ وَآخَرَ مِنْ شَكْلِهِ أَزْوَاجٌ فَلَا يَزَالُ يُقَالُ لَهَا ذَلِكَ حَتَّى تَخْرُجَ ثُمَّ يُعْرَجُ بِهَا إِلَى السَّمَاءِ فَلَا يُفْتَحُ لَهَا فَيُقَالُ مَنْ هَذَا فَيُقَالُ فُلَانٌ فَيُقَالُ لَا مَرْحَبًا بِالنَّفْسِ الْخَبِيثَةِ كَانَتْ فِي الْجَسَدِ الْخَبِيثِ ارْجِعِي ذَمِيمَةً فَإِنَّهَا لَا تُفْتَحُ لَكِ أَبْوَابُ السَّمَاءِ فَيُرْسَلُ بِهَا مِنْ السَّمَاءِ ثُمَّ تَصِيرُ إِلَى الْقَبْرِ
Yau me zabisama na beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Syababah] katuka na [Ibn Abu Dzi`b] katuka na [Muhammad bin 'Amru bin 'Atha`] katuka na [Sa'id bin Yasar] katuka na [Abu Hurairah viziti] katuka na profete sallallaahu 'alaihi 'alaihi wasallam yandi ta fwa yandi ta tuba nde: muntu ya lunungu, buna Bawanzio ta tuba nde; ‘Basika, O moyo ya mbote na nitu ya mbote. Basika ya kusakumuna mpi ya kiese ti kikesa mpi nsudi ya kitoko, mpi ti Rabb yina ta wa ve makasi’. mpi bo landaka kubinga yandi tii kuna moyo na yandi basikaka. I bosi, o tombolwa kuna zulu yo yuvulwa vo; ‘Muntu yai kele nani? Bo -Bawanzio- vutulaka; 'Mutindu na mutindu yina'. i bosi wavova kwa yandi; ‘Yamba, O moyo ya mbote, yina kele na nitu ya mbote. Basika ya kusakumuna mpi ya kiese ti kikesa mpi nsudi ya kitoko, mpi ti Rabb yina ta wa ve makasi’. ye nkumbu ya landaka kubingama na yandi tii kuna yandi kumaka na zulu kisika Allah 'azza wajalla vandaka pana. Kansi, avo e vimbu dia muntu a mbi, divovelwanga vo -kwa yandi-; ‘Basika, O moyo ya mbi na nitu ya mbi, basika na nsoni mpi baka masa ya tiya ti nsudi ya mbi, mpi bampasi ya nkaka ya mitindu mingi’. Kudila yina landaka tii kuna moyo na yandi basikaka. Na nima yandi ta tombuka na zulu, na nima kielo ya zulu ta kangukila yandi ve. Yula yandi; ‘Nani kele muntu yai?’ mvutu; 'Mutindu na mutindu yina'. i bosi wavova vo; ‘Ke vena nsambu ko kwa moyo wa mbi muna nitu a mbi, vutuka ye nsoni, kadi mielo mia zulu ke mi ziulwa kwa ngeye ko’. na nima yandi kulumukaka na zulu, yo yina yandi vutukaka na maziamu’.
Imam Ibnu Majah : 4253
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ وَعُمَرُ بْنُ شَبَّةَ بْنِ عَبِيدَةَ قَالَا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ أَخْبَرَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَجَلُ أَحَدِكُمْ بِأَرْضٍ أَوْثَبَتْهُ إِلَيْهَا الْحَاجَةُ فَإِذَا بَلَغَ أَقْصَى أَثَرِهِ قَبَضَهُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ فَتَقُولُ الْأَرْضُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ رَبِّ هَذَا مَا اسْتَوْدَعْتَنِي
Bo me zabisaka beto nde [Ahmad bin Thabit Al Jahdari] ti [Omar bin Syaba bin ‘Abidah] bo zole tubaka nde; me zabisa beto [‘Umar bin Ali] me zabisa mono [Isma’il bin Abu Khalid] katuka na [Qais bin Abu Hazim] katuka na [Abdullah bin Mas’ud] katuka na profete sallallaahu ‘alaihi wasallam yandi tubaka nde: ‘Kana lufwa ya mosi na kati na beno me zengamaka na kisika mosi na ntoto yina yandi ta pesa. Mpi ntangu yandi ta kuma na nsuka ya nzietelo na yandi, Allah Subhanahu ta katula luzingu na yandi, mpi ntoto ta tuba na Kilumbu ya Lufutumuku; ‘O Mfumu ame, i diau diamfididi’.
Imam Ibnu Majah : 4254
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَرَاهِيَةُ لِقَاءِ اللَّهِ فِي كَرَاهِيَةِ لِقَاءِ الْمَوْتِ فَكُلُّنَا يَكْرَهُ الْمَوْتَ قَالَ لَا إِنَّمَا ذَاكَ عِنْدَ مَوْتِهِ إِذَا بُشِّرَ بِرَحْمَةِ اللَّهِ وَمَغْفِرَتِهِ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ فَأَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَإِذَا بُشِّرَ بِعَذَابِ اللَّهِ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ وَكَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ
Bo me zabisaka beto [Yahya bin Khalaf Abu Salamah] me zabisa beto [Abdul A’la] katuka na [Sa’id] katuka na [Qatadah] katuka na [Zurarah bin Aufa] katuka na [Sa’id bin Hisham] katuka na [‘Aisyah] nde Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam ke zolaka mono, Nzambi ke zolaka mono, konso muntu yina ke mengaka kukutana ti Allah, pana Allah ke mengaka kukutana ti yandi’. Yo yina bo yulaka; ‘O Ntumwa ya Allah, ebuna kumenga kukutana ti Allah ke tendula kumenga lufwa? Ata beto ke mengaka lufwa’. Yandi tubaka nde: ‘Ve, kansi ntangu yina lufwa na yandi takwisa. Kana bo me zabisa nde yandi ta baka mawa ya Allah ti ndolula na yandi, pana yandi ke zolaka kukutana ti Allah, pana Allah ke zolaka kukutana ti yandi, mpi kana bo me zabisa nde yandi ta baka ndola ya Allah, pana yandi ke mengaka kukutana ti Allah, pana Allah mpi ke mengaka kukutana ti yandi’.
Imam Ibnu Majah : 4255
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَمَنَّى أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ لِضُرٍّ نَزَلَ بِهِ فَإِنْ كَانَ لَا بُدَّ مُتَمَنِّيًا الْمَوْتَ فَلْيَقُلْ اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتْ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتْ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي
Yandi me zabisa beto [‘Imran bin Musa] me zabisa beto [Abdul Warits bin Sa’id] me zabisa beto [Abdul Aziz bin Shuhaib] katuka na [Anas] yandi me tuba nde; Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Ata muntu mosi ve na kati na beno fwete lota kufwa sambu na mpasi yina me bwila yandi. Kansi, kana yandi me pusama na kulota lufwa, yandi fwete samba nde: ‘O Allah, sala nde mono zinga ntangu yonso yina luzingu kele mbote sambu na mono, mpi fwa ntangu yonso yina lufwa kele mbote sambu na mono’.
Imam Ibnu Majah : 4256
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ شَيْءٌ مِنْ الْإِنْسَانِ إِلَّا يَبْلَى إِلَّا عَظْمًا وَاحِدًا وَهُوَ عَجْبُ الذَّنَبِ وَمِنْهُ يُرَكَّبُ الْخَلْقُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] katuka na [Al A’masy] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Hurairah] yandi tubaka nde; Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Kima mosi ve na kati ya muntu ta beba mpi ta bika kaka mukwa, disongidila nsi ya mukila. Mpi katuka na yo, bigangwa yonso ta vukana diaka na Kilumbu ya Lufutumuku.’
Imam Ibnu Majah : 4257
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَحِيرٍ عَنْ هَانِئٍ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَكَانَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ إِذَا وَقَفَ عَلَى قَبْرٍ يَبْكِي حَتَّى يَبُلَّ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ تَذْكُرُ الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَلَا تَبْكِي وَتَبْكِي مِنْ هَذَا قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْقَبْرَ أَوَّلُ مَنَازِلِ الْآخِرَةِ فَإِنْ نَجَا مِنْهُ فَمَا بَعْدَهُ أَيْسَرُ مِنْهُ وَإِنْ لَمْ يَنْجُ مِنْهُ فَمَا بَعْدَهُ أَشَدُّ مِنْهُ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا رَأَيْتُ مَنْظَرًا قَطُّ إِلَّا وَالْقَبْرُ أَفْظَعُ مِنْهُ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Ishaq] me zabisa mono [Yahya bin Ma’in] me zabisa beto [Hsyam bin Yusuf] katuka na [Abdullah bin Bahir] katuka na [Hani` mpika ya ntama ya ‘Uthman] yandi tubaka nde; ‘Kana [Uthman bin ‘Affan] kutelama na maziamu mosi, yandi vandaka kudila tii kuna mandefu na yandi vandaka kukuma masa-masa. Yula yandi; ‘Nge ke yibuka zulu ti bilungi?, nge ke dila ve, nge ke dila kaka sambu na diambu yai?’ yandi vutulaka nde; ‘Ya kieleka, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Ya kieleka, maziamu kele kisika ya ntete ya kutelema na luzingu ya nima ya lufwa. Kana yandi guluka na yo, pana na nima kisalu na yandi ta vanda pete - kansi kana yandi guluka ve na yo, pana na nima yo ta vanda diaka mpasi mingi.’ Utman tubaka nde; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka mpi nde: ‘Mono me monaka ntete ve kima mosi kansi maziamu mosi ya mbi kuluta bima yonso ya nkaka’.
Imam Ibnu Majah : 4258
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ يَصِيرُ إِلَى الْقَبْرِ فَيُجْلَسُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ فِي قَبْرِهِ غَيْرَ فَزِعٍ وَلَا مَشْعُوفٍ ثُمَّ يُقَالُ لَهُ فِيمَ كُنْتَ فَيَقُولُ كُنْتُ فِي الْإِسْلَامِ فَيُقَالُ لَهُ مَا هَذَا الرَّجُلُ فَيَقُولُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ فَصَدَّقْنَاهُ فَيُقَالُ لَهُ هَلْ رَأَيْتَ اللَّهَ فَيَقُولُ مَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَرَى اللَّهَ فَيُفْرَجُ لَهُ فُرْجَةٌ قِبَلَ النَّارِ فَيَنْظُرُ إِلَيْهَا يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيُقَالُ لَهُ انْظُرْ إِلَى مَا وَقَاكَ اللَّهُ ثُمَّ يُفْرَجُ لَهُ قِبَلَ الْجَنَّةِ فَيَنْظُرُ إِلَى زَهْرَتِهَا وَمَا فِيهَا فَيُقَالُ لَهُ هَذَا مَقْعَدُكَ وَيُقَالُ لَهُ عَلَى الْيَقِينِ كُنْتَ وَعَلَيْهِ مُتَّ وَعَلَيْهِ تُبْعَثُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَيُجْلَسُ الرَّجُلُ السُّوءُ فِي قَبْرِهِ فَزِعًا مَشْعُوفًا فَيُقَالُ لَهُ فِيمَ كُنْتَ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي فَيُقَالُ لَهُ مَا هَذَا الرَّجُلُ فَيَقُولُ سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ قَوْلًا فَقُلْتُهُ فَيُفْرَجُ لَهُ قِبَلَ الْجَنَّةِ فَيَنْظُرُ إِلَى زَهْرَتِهَا وَمَا فِيهَا فَيُقَالُ لَهُ انْظُرْ إِلَى مَا صَرَفَ اللَّهُ عَنْكَ ثُمَّ يُفْرَجُ لَهُ فُرْجَةٌ قِبَلَ النَّارِ فَيَنْظُرُ إِلَيْهَا يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيُقَالُ لَهُ هَذَا مَقْعَدُكَ عَلَى الشَّكِّ كُنْتَ وَعَلَيْهِ مُتَّ وَعَلَيْهِ تُبْعَثُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى
Yau me zabisama na beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisama na beto [Syababah] katuka na [Ibn Abu Dzi`b] katuka na [Muhammad bin 'Amru bin Al 'Atha`] katuka na [Sa'id bin Yasar] katuka na [Abu Hurairah] katuka na profete grallallaahu 'alaihied yandi tubaka nde: muntu ya lunungu ta vanda na maziamu na yandi. kondwa wonga ye ntokani. I bosi, divoveswa kwa yandi vo; ‘Inki mutindu nsuka ya luzingu na nge ta vanda?’ i bosi, ovutula; 'Mu kele na kikalulu ya Islam -kudipesa-'. i bosi wayuvula diaka; 'nani kele muntu yai?' yandi ta pesa mvutu; 'Muhammad Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam, yandi me kwisa na beto ti bansangu ya me katuka na Allah, na nima beto me ndimisa yo'. yulaka yandi diaka; ‘Nge monaka Allah?’ Yandi vutulaka; ‘Ke diafwana ko vo muntu kamona Allah’. na nima dibulu yina kele na ndilu ya bilungi kukangukilaka yandi, yandi monaka baludimi ya tiya ke bulana. Ye bo tubilaka yandi nde; ‘Tala mambu yina Nzambi me sala sambu na kugulusa nge’. na nima bo kangudilaka yandi dibulu mosi yina kangaka zulu mpi yandi monaka bima yina bo yidikaka mpi kitoko yonso yina vandaka na kati na yo. Yo yina bo tubilaka yandi nde; ‘Yai kele kisika na nge’. ye tubaka kwa yandi; ‘na lukwikilu yina nge vandaka kusadila, mpi sambu na yo bo fwaka nge mpi ti yo nge ta futumuka mpi, kana Nzambi me zola’. Mpi muntu ya mbi ta vanda na maziamu na yandi ya kufuluka ti boma mpi susi. I bosi wanyuvula vo; ‘Inki mutindu nsuka ya luzingu na nge ta vanda?’ yandi vutulaka nde; 'Mono me zaba ve'. yulaka yandi; ‘Nani muntu yai?’ yandi vutulaka nde; 'Mu kuwaka bantu ketubila kima mosi mpi mu landaka mbandu na bo'. na nima dibulu mosi ya kukangukaka yina vandaka kukanga zulu, yandi monaka kitoko yina vandaka na kati na yo, yo yina yandi tubilaka yandi nde; ‘Tala bantu yina Allah me bumba nge ntama ti bo’. na nima dibulu mosi kukangukaka yina vandaka kukangama na bilungi mpi yandi monaka baludimi ya tiya ke bulana, yo yina yandi tubilaka yandi nde; ‘Yai kisika na nge, sambu na ntembe yina kele na kati na nge. Muna diambu diadi wafwa ye ye dio mpe wafuluka, vo Nzambi kazolele, Ta'ala'.
Imam Ibnu Majah : 4259
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ{ يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ }قَالَ نَزَلَتْ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ يُقَالُ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ رَبِّيَ اللَّهُ وَنَبِيِّي مُحَمَّدٌ فَذَلِكَ قَوْلُهُ{ يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ }
Yandi tubaka nde: mu zingu mu nza ye mu zingu kia nima lufwa; -QS Ibrahimi; 27-. Yandi tubaka nde: ‘Verse yai kuzabisamaka na yina metala mpasi ya maziamu, bo tubilaka muntu yina mefwaka; ‘Nani kele Rabb na beno? Yo yina yandi ta pesa mvutu nde; ‘Rabb kele Allah, mpi Mbikudi na mono kele Muhammad’. ye yina kele ntendula ya bangogo na Yandi; ’ ‘Allah ke ndimisa lukwikilu ya bantu yina ke kwikilaka ti Ndinga yai ya kukangama na luzingu na ntoto yai mpi na luzingu ya nima ya lufwa; -QS Ibrahimi; 27-'.
Imam Ibnu Majah : 4260
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا مَاتَ أَحَدُكُمْ عُرِضَ عَلَى مَقْعَدِهِ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمِنْ أَهْلِ النَّارِ يُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ حَتَّى تُبْعَثَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Yau me zabisama na beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Abdullah bin Numair] me zabisa beto [‘Ubaidullah bin Umar] katuka na [Nafi’] katuka na [Ibn Umar] katuka na profete sallallaahu ‘alaihi wasallam yandi tubaka nde: ‘Kana mosi na kati na beno me fwa, kisika na yandi ta vutuka. Kana yandi kele ya bantu ya zulu, pana yandi ta vanda muntu ya zulu, mpi kana yandi kele ya bantu ya bilungi, pana yandi ta vanda muntu ya bilungi, bo ke tubaka nde; ‘Yai kele kisika na nge ya kuzinga, ‘tii kuna yandi ta futumuka na Kilumbu ya Lufutumuku’.